Güney Azərbaycan: Milli Hərəkat nə zaman ortaya güc qoyacaq? .....                     "Lavrovun milli motivasiyası Azərbaycan-Ermənistan konfiliktində özünü hiss etdirib" .....                     Azərbaycan ordusu Qazaxda iki ermənini məhv etdi .....                     230 hektar torpağı əlindən alınmış kənd .....                     İsfəndiyar Axundovun qaranlıq yolları... .....                     Saatlıda bir ailənin 5 üzvü göbələkdən zəhərlənib .....                     ABŞ Venesuela hakimiyyətini yenidən Hizbullahla əlaqədə olmaqda ittiham edir .....                     "Dövlətin ayırdığı pulu yeyiblər" .....                     ABŞ Yaponiyaya nüvə sınaqlarından yaranan çirklənməni aşkarlaya bilən təyyarə göndərib .....                     Deputatlığa namizəd Prezidentə müraciət etdi .....                     İnstagram-ın kraliçası o oldu .....                     Bakıda kişi naməlum şəxs tərəfindən bıçaqlanıb .....                     Bu gün dollar neçəyədir? .....                     Deputatlığa namizədlərin seçkiqabağı təşviqatı başlayıb .....                     Əlilliyin qiymətləndirilməsi qaydası müəyyənləşib .....                     Kargüzarlığın aparılmasına görə vəsaitin hakimlərin bank hesablarına köçürülməsi qaydası təsdiqlənib .....                     Gürcüstan-Azərbaycan sərhədində silahlı insident törədən şəxs həbs olunub .....                     «Sənaye Sığorta»da YENİ TƏYİNAT .....                     Əlilliyin qiymətləndirilməsinə dair ekspertiza müayinəsinə göndərişlərin verilməsi üçün yeni qayda müəyyənləşib .....                     Daha bir icra başçısının qanunsuz hərəkətlərindən Prezidentə ŞİKAYƏT .....                     Vilayət Eyvazov Fariz Rzayevi “Bandotdel“də yüksək vəzifəyə təyin etdi .....                     MSK seçkiqabağı təşviqatla bağlı əsas prinsiplərə aydınlıq gətirib .....                     DSK-larda deputatlığa namizədlərin qeydə alınması prosesi .....                     DİA.AZ-da texniki fasilə .....                     Bakının gözəlləşməsini istəməyənlər... .....                     Azərbaycan Mərkəzi Bankının strukturu dəyişib .....                     “Ermənistan yaxşı bilir ki, torpaqları geri qaytaracaq” .....                     "Kommunist" fraksiyası Mişustinin namizədliyini dəstəkləyə bilməyəcəyini açıqlayıb .....                     Cənub küləyi əsəcək .....                     Nərminin atası Bakıda ev istəmələrindən danışdı: .....                     Bakıda yük maşını nazirlik əməkdaşını vurub öldürdü .....                     Evdən qaçan məktəbli: .....                     İKZF mənzil fondu yaradıb .....                     Bazarlıq üçün namizəd olanlar: .....                     ETSN-də ictimai dinləmə keçiriləcək .....                     Başqa qurumdan ehtiyata buraxılan polkovnik Müdafiə Nazirliyindən nə istəyir? .....                     Yunis Səfərov və digərlərinin məhkəməsi davam etdirilib .....                     Nərminin anası nəyisə gizlədir?: Birlik sədrindən qəribə mesaj .....                     PA rəsmisindən ermənipərəst Zatulinə dərs .....                     Deputatlığa namizədlər üçün yaddaş kitabçası hazırlanıb .....                 

Vüqar ZİFƏROĞLU
Tarix: 6-01-2018, 12:51 | Çap et
Vüqar ZİFƏROĞLU
İranda “ərəb baharı”?

İranda baş verən son etiraz aksiyaları ilə bağlı müxtəlif fikir və rəylər səsləndirilməkdədir. Görünən odur ki, 10 gündən artıqdır ki, davam edən proseslər heç də göründüyü qədər sadə deyil və olanlar iqtisadi narazılığın fonunda həm daxili, həm də xarici faktorlarla pərçimlənmiş ciddi siyasi hesablaşmanın konturlarını ortaya qoymaqdadır.

İlk nöbədə vurğulamalıyıq ki, baş verənərin birmənalı şəkildə yalnız xarici amillərlə əlaqələndirilməsini doğru hesab etmirik və burada daxili faktorlar da son dərəcə ciddi əhəmiyyət daşımaqdadır.

Hal-hazırda baş verənlər ilk növbədə İran daxilində islahatçılarla mühafizəkarlar arasında gedən siyasi mübarizənin təcəssümüdür. Diqqət edin, bu aksiyalar Məşhəddən başladı. Məşhəddəki etirazların 2017-ci il prezident seçkilərində Ruhaninin əsas rəqibi olmuş Məşhəd İmam Rza ziyarətgahının rəhbəri Rəisinin və tərəfdarlarının təşkil etdiyi barədə yayılan xəbərlər nəzərdən qaçmamalıdır. Sonrakı gün isə əsas şəhərlərə, o cümlədən dini mərkəz olan Quma da yayıldı. Bu, çox maraqlı və ciddi məqamdır. Ümumiyyətlə ilk olaraq aksiyaya çağırış edənlərin mühafizəkar qanada yaxınlığı ilə seçilən şəxslər olması çox incə nüansdır. Aksiyaların ilk günlərdə sırf iqtidara, yəni Həsən Ruhaninin idarəetmə aparatına yönəlik çağırışların səslənməsi və sonra bunun əks tərəfə - Xamneyi və bütünlükdə İranın ali ruhani sisteminin əleyhinə çevrilməsi də az şey ifadə etmir. Yəni əslində bütün bunlar onu göstərirdi ki, aksiyalar əslində İranın daxilindəki siyasi qüvvələrin siyasi toqquşmasının nəticəsidir. Təbii ki, burada iqtisadi faktorlar var. Amma bunlara rəvac verən məqamlar siyasi qütbləşmədə iştirak edən qüvvələrdir.

Təbii ki, regionda marağı olan xarici qüvvələrin də hər biri baş verən proseslərdən yararlanmağa çalışırlar. Məsələn, Əhvaz bölgəsində ərəblərin aktiv şəkildə aksiyaya qoşulmasının səbəbi eyni zamanda xarici faktorların baş verən proseslərdən yararlanmağa meyilli olmasından irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Səudiyyə Ərəbistanı hal-hazırda İranla çox ciddi siyasi münaqişədədir və Əhvazın ərəb əşirətərinə dəstək verməkdədir. Və ya Bəlucistanın aktiv şəkildə baş verən etirazlarda iştirakının özü də əslində az şey ifadə etmir.

Proseslərdə Güney Azərbaycanla bağlı məqamlara da diqqət çəkmək istərdim. Zəncan istisna olmaqla Güney Azərbaycandan bu aksiyalara ciddi dəstək gəlmədi. Bunun özü çox maraqlı məqamdır. Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız bizim bir çoxlarımızdan daha yaxşı anlayırlar ki, baş verənlər əslində, ölkədəki siyasi oyunların təzahürüdür. Burada başqa ciddi məqam etirazların start götürdüyü şəhərlərdə bəzi qüvvələrin ortaya atdıqları şüarlar - əslində həm də hədəflərdir. Şüarlara diqqət edək: “Rza şah ruhun şad olsun”; “İranın şahı yoxdur, hesab kitabı da yoxdur” və “Biz ariyayiyik (ari irqi), ərəbləri istəmirik”. Təbii ki, bu kimi şüarlar güneydə gedən milli hərəkatın hədəfləri ilə bir deyil, əksinə tam ziddiyyət təşkil etməkdədir. Burada həm də o nəticəni çıxarmaq olar ki, əslində daxili siyasi hesablaşma kimi başlanan bu aksiyalar, nəticə etibarı ilə Qərbin də dəstəyi ilə, çoxdandır ki, İranın daxilində revanşa nail olmağa çalışan monarxist-pəhləviçilərin aktivləşməsinə təkan verə bilər. Sirr deyil ki, Qərb Pəhləvi davamçılarına hər zaman aşkar dəstək verib.

O zaman niyə məhz Zəncan proseslərdə daha aktiv oldu sualının isə cavabı var. Zəncanın Ərdəbil, Urmiyə yaxud Təbrizdən fərqi ondan ibarətdir ki, bu bölgə hər zaman mühafizəkar baxışları ilə seçilən Güney Azərbaycan şəhəri olub. Bu şəhərdə ali dini ruhani sistemə bağlılıq daha çoxdur. Diqqət edin, Zəncanda hökumət tərəfdarlarının da nümayişi keçirildi.

Vurğulamalıyıq ki, faktiki olaraq İranda baş verən prosesləri birmənalı şəkildə xarici faktorlarla əlaqələndirmək, burda yalnız “Amerikanın, İsrailin və ya Səudiyyənin barmağının olduğunu” iddia etmək tamamilə yanlış olardı. Sadəcə olaraq bu qüvvələr, baş verənlərdən maksimal dərəcədə yararlanmaq niyyətindədirlər və proseslərin öz axarından çıxaraq daha kəskin və münaqişəli hal almasında maraqlıdırlar.

İslam İnqilabi Keşikçiləri Korpusu – SEPAH-ın komandiri Məhəmməd Cəfərinin aksiyaların qızışdırılmasında vaxtilə siyasi hakimiyyətdə olan şəxslərin rolunun olmasına dair bəyanatını və əslində bununla da Əhmədinejata və tərəfdarlarına vurğu etməsini də nəzərə alarsaq, yekun olaraq deyə bilərik ki, baş verənlərdə ilk əvvəl önəmli olan daxili faktorlar olub. Yəni, bu iğtişaşlar ölkə daxilində ali ruhani sistemlə mövcud siyasi iqtidar arasında olan proseslərin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təbii ki, xarici faktorları da burada öz rolunu oynamaqdadır.

Hazırda İranda “ərəb baharı” başlatmaq istəyənlərin öz hesablarında nə dərəcədə dəqiq olacaqlar, bunun ididən söyləmək çətindir. Təbii ki, bütün bu olanlar İranda hakimiyyətin siyasi dəyişikliyinə səbəb olmayacaq. Təəssüf ki, bu cür etirazlar İran rejiminin sarsılmasını deyil, əksinə daha da radikallaşaraq “islam inqilabı modeli” ayarlarına geri dönməsinə səbəb olmaqdadır. Lakin bütün bu olanlar heç şübhəsiz ki, bütün Yaxın Şərqə öz təsirini göstərəcək.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Güney Azərbaycan: Milli Hərəkat nə zaman ortaya güc qoyacaq? - GƏLİŞMƏ
17-01-2020, 08:54
"Lavrovun milli motivasiyası Azərbaycan-Ermənistan konfiliktində özünü hiss etdirib"
17-01-2020, 08:52
Azərbaycan ordusu Qazaxda iki ermənini məhv etdi –BİRİ QƏRARGAH RƏİSİDİR
17-01-2020, 08:50
230 hektar torpağı əlindən alınmış kənd –YENİ ZUVAND CAMAATI CARƏSİZ QALIB
17-01-2020, 08:49
İsfəndiyar Axundovun qaranlıq yolları... - İTTİHAM
17-01-2020, 08:47
Saatlıda bir ailənin 5 üzvü göbələkdən zəhərlənib
17-01-2020, 08:46
ABŞ Venesuela hakimiyyətini yenidən Hizbullahla əlaqədə olmaqda ittiham edir
17-01-2020, 08:44
"Dövlətin ayırdığı pulu yeyiblər" - GİLEY
17-01-2020, 08:42
ABŞ Yaponiyaya nüvə sınaqlarından yaranan çirklənməni aşkarlaya bilən təyyarə göndərib
17-01-2020, 08:38
Deputatlığa namizəd Prezidentə müraciət etdi - "Sizə güvənimiz sonsuzdur!!!"
17-01-2020, 08:27
İnstagram-ın kraliçası o oldu
17-01-2020, 08:00
Bakıda kişi naməlum şəxs tərəfindən bıçaqlanıb
17-01-2020, 07:59
Bu gün dollar neçəyədir?
17-01-2020, 07:57
Deputatlığa namizədlərin seçkiqabağı təşviqatı başlayıb
17-01-2020, 07:56
Əlilliyin qiymətləndirilməsi qaydası müəyyənləşib
16-01-2020, 19:05
Kargüzarlığın aparılmasına görə vəsaitin hakimlərin bank hesablarına köçürülməsi qaydası təsdiqlənib
16-01-2020, 19:03
"İlkin filmin pulunu xərcləyəndə elə demirdi"
16-01-2020, 18:59
Gürcüstan-Azərbaycan sərhədində silahlı insident törədən şəxs həbs olunub
16-01-2020, 18:57
«Sənaye Sığorta»da YENİ TƏYİNAT
16-01-2020, 18:57
Əlilliyin qiymətləndirilməsinə dair ekspertiza müayinəsinə göndərişlərin verilməsi üçün yeni qayda müəyyənləşib
16-01-2020, 18:55
Daha bir icra başçısının qanunsuz hərəkətlərindən Prezidentə ŞİKAYƏT - VİDEO
16-01-2020, 18:54
Vilayət Eyvazov Fariz Rzayevi “Bandotdel“də yüksək vəzifəyə təyin etdi
16-01-2020, 18:51
MSK seçkiqabağı təşviqatla bağlı əsas prinsiplərə aydınlıq gətirib
16-01-2020, 18:48
DSK-larda deputatlığa namizədlərin qeydə alınması prosesi sabah başa çatır
16-01-2020, 18:47
DİA.AZ-da texniki fasilə
16-01-2020, 15:54
Bakının gözəlləşməsini istəməyənlər...
16-01-2020, 15:53
Azərbaycan Mərkəzi Bankının strukturu dəyişib
16-01-2020, 15:51
“Ermənistan yaxşı bilir ki, torpaqları geri qaytaracaq” - Tural Gəncəliyev
16-01-2020, 13:08
"Kommunist" fraksiyası Mişustinin namizədliyini dəstəkləyə bilməyəcəyini açıqlayıb
16-01-2020, 13:06
Cənub küləyi əsəcək - Belə deyirlər...
16-01-2020, 13:02
Nərminin atası Bakıda ev istəmələrindən danışdı: - "Jurnalistlərin uydurmasıdır"
16-01-2020, 13:01
"Niyə onları əzirik?"
16-01-2020, 12:58
Bakıda yük maşını nazirlik əməkdaşını vurub öldürdü - TƏFƏRRÜAT
16-01-2020, 12:55
Evdən qaçan məktəbli: - Valideynlərimlə yaşamaq istəmirəm
16-01-2020, 12:48
İKZF mənzil fondu yaradıb
16-01-2020, 12:46
Bazarlıq üçün namizəd olanlar: - Ev, maşın, pul, mobil telefon, kostyum...
16-01-2020, 12:44
ETSN-də ictimai dinləmə keçiriləcək
16-01-2020, 12:40
Başqa qurumdan ehtiyata buraxılan polkovnik Müdafiə Nazirliyindən nə istəyir? - ATMACA
16-01-2020, 12:35
Yunis Səfərov və digərlərinin məhkəməsi davam etdirilib
16-01-2020, 12:32
Nərminin anası nəyisə gizlədir?: Birlik sədrindən qəribə mesaj - “Hara getsən də...”
16-01-2020, 12:31
PA rəsmisindən ermənipərəst Zatulinə dərs - Rusiya oxucuları bundan danışır
16-01-2020, 12:30
Deputatlığa namizədlər üçün yaddaş kitabçası hazırlanıb
16-01-2020, 12:25
Gəncə şəhər icra başçısına birinci müavin təyin edilib - SƏRƏNCAM
16-01-2020, 12:24
“Seçkiləri izləmək üçün Rusiyadan Azərbaycana böyük nümayəndə heyəti gələcək” - Slutski
16-01-2020, 12:22
Biləsuvar rayonunda dövlət tenderlərini KİMLƏR UDUR? - İLGİNC SİYAHI
16-01-2020, 12:20
Azərbaycanda satmaq öhdəliyi ilə kirayə mənzil mexanizmi çərçivəsində mənzil fondu yaradılıb
16-01-2020, 12:14
Şəkinin “seçki bəxti” - Yenəmi Cavanşir Feyziyev?..
16-01-2020, 12:08
Kremldəki mənbə Putinin yeni planlarını mətbuata SIZDIRDI
16-01-2020, 12:05
Alimpaşa Məmmədovun gedəcəyi tarix bəlli oldu - "Seçkilərdən dərhal sonra..."
16-01-2020, 12:04
Şəkidə kriminal aləmə meyilli olan şəxslər saxlanılıb
16-01-2020, 11:59
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru