Şəhərə yiyə duran niyə tapılmır? .....                     KTN məktəb direktorlarını da səfərbər edib? .....                     “Star” zavodunun açılması hər iki ölkəyə siyasi dividendlərlə yanaşı, iqtisadiyyata dayanıqlı gəlir gətirəcək .....                     Qırğızıstanın sabiq prezidentinin müşaviri Rusiyadan ekstradisiya edilib .....                     Fıdnıq oğruları saxlanıldı .....                     Dövlət Komitəsində Karabağlar bələdiyyəsi ilə əməkdaşlıq müzakirə olunub .....                     STAR-ın ərazisi Xüsusi Sənaye Zonası elan edilib .....                     Azərbaycanın anti-işğal taktikası .....                     Gəmidə zəhərlənən İran vətəndaşlarından 6 nəfər evə buraxılıb .....                     “Türmə mənim üçün bioloji ölümdür” deyən Vidadi Zeynalov həbsdən çıxa bilmədi .....                     Sevdiyi qızla “Whatsapp”da dalaşdı, xalası oğlunu öldürdü .....                     Dövləti talayan sabiq məmurların lüks həyatı .....                     Aİ-92 oktanlı benzin idxalı gömrük rüsumlarından azad edilir .....                     DTX-ın növbəti uğurlu əməliyyatı .....                     Badamdar sürüşmə zonasında çatlarda artım qeydə alınıb .....                     Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir .....                     “SSRİ-nin dağılmasına əsas səbəb Azərbaycanda başlayan proseslər oldu” .....                     İŞİD Suriyada tamamilə darmadağın edilib .....                     Sarov kəndində səyyar-qəbul görüş .....                     “Binəqədi məhkəməsində 11 il əvvəlki məhkəmə işinin sənədləri arxivdən oğurlanıb” .....                     Camal Qaşıqçının meyitinin harada olduğu məlum deyil .....                     Füzuli rayonunda 9 ayın yekunları müzakirə olunub .....                     Bryanskdan ən çox məhsul idxal edən ölkələr arasında Azərbaycan da var .....                     Səudiyyə Ərəbistanı kralının müşaviri və kəşfiyyat xidməti rəhbərinin müavini vəzifəsindən kənarlaşdırılıb .....                     Günaydan cəsarətli fotosessiya .....                     ABŞ və Rusiya prezidentlərinin görüşə biləcəyi tarix açıqlanıb .....                     Səudiyyə Ərəbistanı Camal Qaşıqçının qətlə yetirildiyini təsdiq edib .....                     Bakıda yeraltı qaz xəttində sızma aşkarlandı, qazın verilişi dayandırıldı .....                     Azərbaycanın bir qrup energetikinə fəxri ad və medal verilib .....                     Prezident İlham Əliyev Gülməmməd Cavadova Prezidentin fərdi təqaüdünün verilməsi haqqında .....                     Çeyildağ qəsəbə sakinləri ilə növbəti səyyar görüş keçirilib .....                     Baş Prokurorluq Astanovun işi ilə bağlı .....                     Aİİ “Bəşəri inkişafda elm və təhsilin rolu” mövzusunda seminar keçirib .....                     Keçmiş deputat küçəyə atasının adını verdirib? .....                     Rusiya mətbuatı da Fərhad Əhmədovdan yazır .....                     Klinik Xəstəxanada həkim səhlənkarlığı daha bir can aldı .....                     “Korrupsiya qalmaqalları idman nazirlərinin arasında olur” .....                     “Azərbaycan torpaqlarının dörddə bir əsrdir işğal altında olması qəbuledilməzdir" .....                     “Həyata keçirilmiş sərmayələr SOCAR-ı Türkiyənin ən böyük xarici investoruna çevirib” .....                     Polis Göyçay şəhər 2 saylı orta məktəbində tədbir keçirdi .....                 

Vüqar ZİFƏROĞLU
Tarix: 6-01-2018, 12:51 | Çap et
Vüqar ZİFƏROĞLU
İranda “ərəb baharı”?

İranda baş verən son etiraz aksiyaları ilə bağlı müxtəlif fikir və rəylər səsləndirilməkdədir. Görünən odur ki, 10 gündən artıqdır ki, davam edən proseslər heç də göründüyü qədər sadə deyil və olanlar iqtisadi narazılığın fonunda həm daxili, həm də xarici faktorlarla pərçimlənmiş ciddi siyasi hesablaşmanın konturlarını ortaya qoymaqdadır.

İlk nöbədə vurğulamalıyıq ki, baş verənərin birmənalı şəkildə yalnız xarici amillərlə əlaqələndirilməsini doğru hesab etmirik və burada daxili faktorlar da son dərəcə ciddi əhəmiyyət daşımaqdadır.

Hal-hazırda baş verənlər ilk növbədə İran daxilində islahatçılarla mühafizəkarlar arasında gedən siyasi mübarizənin təcəssümüdür. Diqqət edin, bu aksiyalar Məşhəddən başladı. Məşhəddəki etirazların 2017-ci il prezident seçkilərində Ruhaninin əsas rəqibi olmuş Məşhəd İmam Rza ziyarətgahının rəhbəri Rəisinin və tərəfdarlarının təşkil etdiyi barədə yayılan xəbərlər nəzərdən qaçmamalıdır. Sonrakı gün isə əsas şəhərlərə, o cümlədən dini mərkəz olan Quma da yayıldı. Bu, çox maraqlı və ciddi məqamdır. Ümumiyyətlə ilk olaraq aksiyaya çağırış edənlərin mühafizəkar qanada yaxınlığı ilə seçilən şəxslər olması çox incə nüansdır. Aksiyaların ilk günlərdə sırf iqtidara, yəni Həsən Ruhaninin idarəetmə aparatına yönəlik çağırışların səslənməsi və sonra bunun əks tərəfə - Xamneyi və bütünlükdə İranın ali ruhani sisteminin əleyhinə çevrilməsi də az şey ifadə etmir. Yəni əslində bütün bunlar onu göstərirdi ki, aksiyalar əslində İranın daxilindəki siyasi qüvvələrin siyasi toqquşmasının nəticəsidir. Təbii ki, burada iqtisadi faktorlar var. Amma bunlara rəvac verən məqamlar siyasi qütbləşmədə iştirak edən qüvvələrdir.

Təbii ki, regionda marağı olan xarici qüvvələrin də hər biri baş verən proseslərdən yararlanmağa çalışırlar. Məsələn, Əhvaz bölgəsində ərəblərin aktiv şəkildə aksiyaya qoşulmasının səbəbi eyni zamanda xarici faktorların baş verən proseslərdən yararlanmağa meyilli olmasından irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Səudiyyə Ərəbistanı hal-hazırda İranla çox ciddi siyasi münaqişədədir və Əhvazın ərəb əşirətərinə dəstək verməkdədir. Və ya Bəlucistanın aktiv şəkildə baş verən etirazlarda iştirakının özü də əslində az şey ifadə etmir.

Proseslərdə Güney Azərbaycanla bağlı məqamlara da diqqət çəkmək istərdim. Zəncan istisna olmaqla Güney Azərbaycandan bu aksiyalara ciddi dəstək gəlmədi. Bunun özü çox maraqlı məqamdır. Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız bizim bir çoxlarımızdan daha yaxşı anlayırlar ki, baş verənlər əslində, ölkədəki siyasi oyunların təzahürüdür. Burada başqa ciddi məqam etirazların start götürdüyü şəhərlərdə bəzi qüvvələrin ortaya atdıqları şüarlar - əslində həm də hədəflərdir. Şüarlara diqqət edək: “Rza şah ruhun şad olsun”; “İranın şahı yoxdur, hesab kitabı da yoxdur” və “Biz ariyayiyik (ari irqi), ərəbləri istəmirik”. Təbii ki, bu kimi şüarlar güneydə gedən milli hərəkatın hədəfləri ilə bir deyil, əksinə tam ziddiyyət təşkil etməkdədir. Burada həm də o nəticəni çıxarmaq olar ki, əslində daxili siyasi hesablaşma kimi başlanan bu aksiyalar, nəticə etibarı ilə Qərbin də dəstəyi ilə, çoxdandır ki, İranın daxilində revanşa nail olmağa çalışan monarxist-pəhləviçilərin aktivləşməsinə təkan verə bilər. Sirr deyil ki, Qərb Pəhləvi davamçılarına hər zaman aşkar dəstək verib.

O zaman niyə məhz Zəncan proseslərdə daha aktiv oldu sualının isə cavabı var. Zəncanın Ərdəbil, Urmiyə yaxud Təbrizdən fərqi ondan ibarətdir ki, bu bölgə hər zaman mühafizəkar baxışları ilə seçilən Güney Azərbaycan şəhəri olub. Bu şəhərdə ali dini ruhani sistemə bağlılıq daha çoxdur. Diqqət edin, Zəncanda hökumət tərəfdarlarının da nümayişi keçirildi.

Vurğulamalıyıq ki, faktiki olaraq İranda baş verən prosesləri birmənalı şəkildə xarici faktorlarla əlaqələndirmək, burda yalnız “Amerikanın, İsrailin və ya Səudiyyənin barmağının olduğunu” iddia etmək tamamilə yanlış olardı. Sadəcə olaraq bu qüvvələr, baş verənlərdən maksimal dərəcədə yararlanmaq niyyətindədirlər və proseslərin öz axarından çıxaraq daha kəskin və münaqişəli hal almasında maraqlıdırlar.

İslam İnqilabi Keşikçiləri Korpusu – SEPAH-ın komandiri Məhəmməd Cəfərinin aksiyaların qızışdırılmasında vaxtilə siyasi hakimiyyətdə olan şəxslərin rolunun olmasına dair bəyanatını və əslində bununla da Əhmədinejata və tərəfdarlarına vurğu etməsini də nəzərə alarsaq, yekun olaraq deyə bilərik ki, baş verənlərdə ilk əvvəl önəmli olan daxili faktorlar olub. Yəni, bu iğtişaşlar ölkə daxilində ali ruhani sistemlə mövcud siyasi iqtidar arasında olan proseslərin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təbii ki, xarici faktorları da burada öz rolunu oynamaqdadır.

Hazırda İranda “ərəb baharı” başlatmaq istəyənlərin öz hesablarında nə dərəcədə dəqiq olacaqlar, bunun ididən söyləmək çətindir. Təbii ki, bütün bu olanlar İranda hakimiyyətin siyasi dəyişikliyinə səbəb olmayacaq. Təəssüf ki, bu cür etirazlar İran rejiminin sarsılmasını deyil, əksinə daha da radikallaşaraq “islam inqilabı modeli” ayarlarına geri dönməsinə səbəb olmaqdadır. Lakin bütün bu olanlar heç şübhəsiz ki, bütün Yaxın Şərqə öz təsirini göstərəcək.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Şəhərə yiyə duran niyə tapılmır? - Baş(çı)sız Mingəçevir
Dünən, 10:35
KTN məktəb direktorlarını da səfərbər edib? - İLGİNC
Dünən, 10:32
Azərbaycanın ilk kök modeli: - “Biz toppuşlar da öz sözümüzü deyəcəyik”
Dünən, 10:29
“Star” zavodunun açılması hər iki ölkəyə siyasi dividendlərlə yanaşı, iqtisadiyyata dayanıqlı gəlir gətirəcək - deputat
Dünən, 10:22
Qırğızıstanın sabiq prezidentinin müşaviri Rusiyadan ekstradisiya edilib
Dünən, 10:15
Fıdnıq oğruları saxlanıldı
Dünən, 10:14
Dövlət Komitəsində Karabağlar bələdiyyəsi ilə əməkdaşlıq müzakirə olunub - FOTO
Dünən, 10:12
STAR-ın ərazisi Xüsusi Sənaye Zonası elan edilib
Dünən, 10:09
Azərbaycanın anti-işğal taktikası - ABŞ Bakını torpaqları qaytarmağa sövq edir
Dünən, 10:05
Gəmidə zəhərlənən İran vətəndaşlarından 6 nəfər evə buraxılıb - Toksikologiya şöbəsinin müdiri
Dünən, 10:03
“Türmə mənim üçün bioloji ölümdür” deyən Vidadi Zeynalov həbsdən çıxa bilmədi - sensasion səbəb
Dünən, 09:53
Sevdiyi qızla “Whatsapp”da dalaşdı, xalası oğlunu öldürdü – Bakıda qandonduran cinayət
Dünən, 09:50
Dövləti talayan sabiq məmurların lüks həyatı - Haram pullar necə nuş olur...
Dünən, 09:48
Aİ-92 oktanlı benzin idxalı gömrük rüsumlarından azad edilir - müvəqqəti olaraq
Dünən, 09:45
DTX-ın növbəti uğurlu əməliyyatı - həbs olunan casus kimdir
Dünən, 09:43
Badamdar sürüşmə zonasında çatlarda artım qeydə alınıb
Dünən, 09:42
Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir
Dünən, 09:41
“SSRİ-nin dağılmasına əsas səbəb Azərbaycanda başlayan proseslər oldu”
Dünən, 09:39
İŞİD Suriyada tamamilə darmadağın edilib - Sergey Şoyqu
Dünən, 09:38
Sarov kəndində səyyar-qəbul görüş - FOTO
Dünən, 09:37
“Binəqədi məhkəməsində 11 il əvvəlki məhkəmə işinin sənədləri arxivdən oğurlanıb” - müdhiş ittiham
Dünən, 09:34
Camal Qaşıqçının meyitinin harada olduğu məlum deyil
Dünən, 09:33
Füzuli rayonunda 9 ayın yekunları müzakirə olunub - FOTO
Dünən, 09:32
Bryanskdan ən çox məhsul idxal edən ölkələr arasında Azərbaycan da var
Dünən, 09:30
Səudiyyə Ərəbistanı kralının müşaviri və kəşfiyyat xidməti rəhbərinin müavini vəzifəsindən kənarlaşdırılıb
Dünən, 09:29
Günaydan cəsarətli fotosessiya
Dünən, 09:27
ABŞ və Rusiya prezidentlərinin görüşə biləcəyi tarix açıqlanıb
Dünən, 09:25
Səudiyyə Ərəbistanı Camal Qaşıqçının qətlə yetirildiyini təsdiq edib
Dünən, 09:24
Bakıda yeraltı qaz xəttində sızma aşkarlandı, qazın verilişi dayandırıldı
19-10-2018, 18:14
Azərbaycanın bir qrup energetikinə fəxri ad və medal verilib - SİYAHI
19-10-2018, 18:10
Prezident İlham Əliyev Gülməmməd Cavadova Prezidentin fərdi təqaüdünün verilməsi haqqında sərəncam imzalayıb
19-10-2018, 18:09
Çeyildağ qəsəbə sakinləri ilə növbəti səyyar görüş keçirilib
19-10-2018, 18:07
Baş Prokurorluq Astanovun işi ilə bağlı MƏLUMAT YAYDI
19-10-2018, 18:05
Aİİ “Bəşəri inkişafda elm və təhsilin rolu” mövzusunda seminar keçirib - FOTO
19-10-2018, 18:02
Keçmiş deputat küçəyə atasının adını verdirib? - Bilgəh sakinləri Hacı Qalibi təkzib etdilər
19-10-2018, 17:57
Rusiya mətbuatı da Fərhad Əhmədovdan yazır
19-10-2018, 17:49
Klinik Xəstəxanada həkim səhlənkarlığı daha bir can aldı - Meyit ortalıqda qaldı
19-10-2018, 17:37
“Korrupsiya qalmaqalları idman nazirlərinin arasında olur” – Azad Rəhimovun iddiasına reaksiya
19-10-2018, 17:35
“Azərbaycan torpaqlarının dörddə bir əsrdir işğal altında olması qəbuledilməzdir" - Türkiyə Prezidenti
19-10-2018, 17:33
“Həyata keçirilmiş sərmayələr SOCAR-ı Türkiyənin ən böyük xarici investoruna çevirib” - Rövnəq Abdullayev
19-10-2018, 17:32
MTRŞ yayım şirkətinin lisenziyasını ləğv edib, başqa bir şirkətə lisenziya verilib
19-10-2018, 17:31
Polis Göyçay şəhər 2 saylı orta məktəbində tədbir keçirdi - FOTO
19-10-2018, 17:26
Yeni peşə təhsili mərkəzlərinin yaradılması təhsil şəraiti olmadan səmərə verə bilməz - Novruz Məmmədov
19-10-2018, 17:20
Dollar gələn həftəyə qədər bu qiymətə satılacaq
19-10-2018, 17:16
"Elşad yoxdur, onu bağlayın" - Oksana əsəbiləşdi
19-10-2018, 17:11
Möhtəşəm mərasimin CANLI GÖRÜNTÜLƏRİ
19-10-2018, 17:07
Zağulba prospektində hərəkət məhdudlaşdırılacaq
19-10-2018, 17:06
Fərhad Əhmədov həyat yoldaşına yarım milyard dollar ödəməlidir
19-10-2018, 17:04
"Ermənilərin Qarabağda çəkdiyi yollardan onsuz da biz istifadə edəcəyik" - İcra başçısı
19-10-2018, 16:59
Türkiyə və Azərbaycan XXI əsrin enerji tarixini birlikdə yazır - Nazir
19-10-2018, 16:56
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru