Türkiyə yeni təyyarəsinin modelini təqdim etdi .....                     Dövlət ittihamçısı Baş prokurorun keçmiş müavininə 7 il cəza istəyib .....                     "Qanuni oğru"nun qardaşı və digərləri barədə hökmdən şikayət verilib .....                     Azərbaycanda BOKT-un nizamnamə kapitalında mühüm iştirak paylarının əldə edilməsinə məhdudiyyətlər qoyulur .....                     Ağstafada güllə yarası alanlardan birinin ayağı amputasiya olunub .....                     Ağdamda istifadəyə yararsız ət aşkarlanıb .....                     Bayıl sakinlərinin bir qismi köçürülüb: .....                     Gürcüstan prezidentinin sarayı qarşısında “kartof aksiyası” keçirilib .....                     Vergilər Nazirliyinin “Qara siyahısı”... .....                     Rusiyaya məxsus qırıcılar havada yanacaqla təmin olundu .....                     Azərbaycanın tanınmış mühəndisi vəfat edib .....                     Amerika qoşunları Polşada altı mövqedə yerləşdiriləcək .....                     Ağstafada baş verən kütləvi qətlin təfərrüatları məlum olub .....                     Ceyhun Bayramov bunları bilsə yaxşıdır... .....                     Avtomobil ehtiyat hissələri bazarında kritik durum: .....                     Avropa İttifaqı bəzi ölkələrlə vizasız rejimi dayandıra bilər .....                     “Xalq Cəbhəsi hakimiyyətində olanlar gərək başlarına güllə çaxaydı” .....                     Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə daha çox daşınmaz əmlak alırlar .....                     Tovuzda evdən 20 min manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlanıb .....                     Gürcüstanın Ombudsmanı ölümlə hədələnib .....                     Lənkəranda 3 uşaq anası çayda boğulub .....                     Afrikalı futbolçu Azərbaycan klubunda qalmaq istəməyib .....                     Model qüsursuz bədənini nümayiş edirib .....                     Sumqayıtda aptekdən oğurluq edən şəxs mühafizə polisləri tərəfindən yerindəcə saxlanılıb .....                     Əfqanıstan məhsullarından ibarət ilk partiya yeni marşrutla Türkmənistan ərazisindən Azərbaycana gəlib .....                     Marneulidə qumarxanada dava düşüb .....                     Ağstafada dəşət saçan keçmiş məhkum POLİSƏ TƏSLİM OLUB .....                     Xırdalanda çay evinin qarşısında silahlı atışma .....                     Gürcüstanda orta aylıq əməkhaqqı açıqlanıb .....                     Sumqayıtda təhsil sistemi biabırçı durumda... .....                     Ağstafada keçmiş məhkum DƏHŞƏT SAÇDI .....                     Sabah hava .....                     Azərbaycan nefti həftə ərzində сuzi bahalaşıb .....                     "Dedilər ki, evdə yaşamaq olmaz…" .....                     Mingəçevirdə 6 yaşlı uşaq hovuzda boğulub .....                     Türkiyədə mindən artıq polisin iştirakı ilə əməliyyat keçirilir .....                     Qusarda sürüşmədən ziyan çəkənlər üçün tikilmiş evlər niyə boşdur? .....                     Azərbaycan nefti bahalaşıb .....                     Neft hasilatı ilə bağlı yeni razılıq əldə oluna bilər .....                     Azercell-dən möhtəşəm rəqəmsal şou .....                 

Vüqar ZİFƏROĞLU
Tarix: 6-01-2018, 12:51 | Çap et
Vüqar ZİFƏROĞLU
İranda “ərəb baharı”?

İranda baş verən son etiraz aksiyaları ilə bağlı müxtəlif fikir və rəylər səsləndirilməkdədir. Görünən odur ki, 10 gündən artıqdır ki, davam edən proseslər heç də göründüyü qədər sadə deyil və olanlar iqtisadi narazılığın fonunda həm daxili, həm də xarici faktorlarla pərçimlənmiş ciddi siyasi hesablaşmanın konturlarını ortaya qoymaqdadır.

İlk nöbədə vurğulamalıyıq ki, baş verənərin birmənalı şəkildə yalnız xarici amillərlə əlaqələndirilməsini doğru hesab etmirik və burada daxili faktorlar da son dərəcə ciddi əhəmiyyət daşımaqdadır.

Hal-hazırda baş verənlər ilk növbədə İran daxilində islahatçılarla mühafizəkarlar arasında gedən siyasi mübarizənin təcəssümüdür. Diqqət edin, bu aksiyalar Məşhəddən başladı. Məşhəddəki etirazların 2017-ci il prezident seçkilərində Ruhaninin əsas rəqibi olmuş Məşhəd İmam Rza ziyarətgahının rəhbəri Rəisinin və tərəfdarlarının təşkil etdiyi barədə yayılan xəbərlər nəzərdən qaçmamalıdır. Sonrakı gün isə əsas şəhərlərə, o cümlədən dini mərkəz olan Quma da yayıldı. Bu, çox maraqlı və ciddi məqamdır. Ümumiyyətlə ilk olaraq aksiyaya çağırış edənlərin mühafizəkar qanada yaxınlığı ilə seçilən şəxslər olması çox incə nüansdır. Aksiyaların ilk günlərdə sırf iqtidara, yəni Həsən Ruhaninin idarəetmə aparatına yönəlik çağırışların səslənməsi və sonra bunun əks tərəfə - Xamneyi və bütünlükdə İranın ali ruhani sisteminin əleyhinə çevrilməsi də az şey ifadə etmir. Yəni əslində bütün bunlar onu göstərirdi ki, aksiyalar əslində İranın daxilindəki siyasi qüvvələrin siyasi toqquşmasının nəticəsidir. Təbii ki, burada iqtisadi faktorlar var. Amma bunlara rəvac verən məqamlar siyasi qütbləşmədə iştirak edən qüvvələrdir.

Təbii ki, regionda marağı olan xarici qüvvələrin də hər biri baş verən proseslərdən yararlanmağa çalışırlar. Məsələn, Əhvaz bölgəsində ərəblərin aktiv şəkildə aksiyaya qoşulmasının səbəbi eyni zamanda xarici faktorların baş verən proseslərdən yararlanmağa meyilli olmasından irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Səudiyyə Ərəbistanı hal-hazırda İranla çox ciddi siyasi münaqişədədir və Əhvazın ərəb əşirətərinə dəstək verməkdədir. Və ya Bəlucistanın aktiv şəkildə baş verən etirazlarda iştirakının özü də əslində az şey ifadə etmir.

Proseslərdə Güney Azərbaycanla bağlı məqamlara da diqqət çəkmək istərdim. Zəncan istisna olmaqla Güney Azərbaycandan bu aksiyalara ciddi dəstək gəlmədi. Bunun özü çox maraqlı məqamdır. Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız bizim bir çoxlarımızdan daha yaxşı anlayırlar ki, baş verənlər əslində, ölkədəki siyasi oyunların təzahürüdür. Burada başqa ciddi məqam etirazların start götürdüyü şəhərlərdə bəzi qüvvələrin ortaya atdıqları şüarlar - əslində həm də hədəflərdir. Şüarlara diqqət edək: “Rza şah ruhun şad olsun”; “İranın şahı yoxdur, hesab kitabı da yoxdur” və “Biz ariyayiyik (ari irqi), ərəbləri istəmirik”. Təbii ki, bu kimi şüarlar güneydə gedən milli hərəkatın hədəfləri ilə bir deyil, əksinə tam ziddiyyət təşkil etməkdədir. Burada həm də o nəticəni çıxarmaq olar ki, əslində daxili siyasi hesablaşma kimi başlanan bu aksiyalar, nəticə etibarı ilə Qərbin də dəstəyi ilə, çoxdandır ki, İranın daxilində revanşa nail olmağa çalışan monarxist-pəhləviçilərin aktivləşməsinə təkan verə bilər. Sirr deyil ki, Qərb Pəhləvi davamçılarına hər zaman aşkar dəstək verib.

O zaman niyə məhz Zəncan proseslərdə daha aktiv oldu sualının isə cavabı var. Zəncanın Ərdəbil, Urmiyə yaxud Təbrizdən fərqi ondan ibarətdir ki, bu bölgə hər zaman mühafizəkar baxışları ilə seçilən Güney Azərbaycan şəhəri olub. Bu şəhərdə ali dini ruhani sistemə bağlılıq daha çoxdur. Diqqət edin, Zəncanda hökumət tərəfdarlarının da nümayişi keçirildi.

Vurğulamalıyıq ki, faktiki olaraq İranda baş verən prosesləri birmənalı şəkildə xarici faktorlarla əlaqələndirmək, burda yalnız “Amerikanın, İsrailin və ya Səudiyyənin barmağının olduğunu” iddia etmək tamamilə yanlış olardı. Sadəcə olaraq bu qüvvələr, baş verənlərdən maksimal dərəcədə yararlanmaq niyyətindədirlər və proseslərin öz axarından çıxaraq daha kəskin və münaqişəli hal almasında maraqlıdırlar.

İslam İnqilabi Keşikçiləri Korpusu – SEPAH-ın komandiri Məhəmməd Cəfərinin aksiyaların qızışdırılmasında vaxtilə siyasi hakimiyyətdə olan şəxslərin rolunun olmasına dair bəyanatını və əslində bununla da Əhmədinejata və tərəfdarlarına vurğu etməsini də nəzərə alarsaq, yekun olaraq deyə bilərik ki, baş verənlərdə ilk əvvəl önəmli olan daxili faktorlar olub. Yəni, bu iğtişaşlar ölkə daxilində ali ruhani sistemlə mövcud siyasi iqtidar arasında olan proseslərin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təbii ki, xarici faktorları da burada öz rolunu oynamaqdadır.

Hazırda İranda “ərəb baharı” başlatmaq istəyənlərin öz hesablarında nə dərəcədə dəqiq olacaqlar, bunun ididən söyləmək çətindir. Təbii ki, bütün bu olanlar İranda hakimiyyətin siyasi dəyişikliyinə səbəb olmayacaq. Təəssüf ki, bu cür etirazlar İran rejiminin sarsılmasını deyil, əksinə daha da radikallaşaraq “islam inqilabı modeli” ayarlarına geri dönməsinə səbəb olmaqdadır. Lakin bütün bu olanlar heç şübhəsiz ki, bütün Yaxın Şərqə öz təsirini göstərəcək.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Türkiyə yeni təyyarəsinin modelini təqdim etdi
Dünən, 17:02
Dövlət ittihamçısı Baş prokurorun keçmiş müavininə 7 il cəza istəyib
Dünən, 16:58
İşdən çıxarıldığı deyilən jurnalist hər şeyə aydınlıq gətirdi — Öz yerimdəyəm
Dünən, 16:55
"Qanuni oğru"nun qardaşı və digərləri barədə hökmdən şikayət verilib
Dünən, 16:43
İlqar Xəyal illər sonra boşandı
Dünən, 16:41
Azərbaycanda BOKT-un nizamnamə kapitalında mühüm iştirak paylarının əldə edilməsinə məhdudiyyətlər qoyulur
Dünən, 16:35
Ağstafada güllə yarası alanlardan birinin ayağı amputasiya olunub - VİDEO
Dünən, 16:32
Ağdamda istifadəyə yararsız ət aşkarlanıb
Dünən, 16:30
Bayıl sakinlərinin bir qismi köçürülüb: - amma narazılıqlar da var...
Dünən, 14:11
Azərbaycanda 14 yaşda evləndirilən gəlin evdən qaçdı
Dünən, 14:06
Gürcüstan prezidentinin sarayı qarşısında “kartof aksiyası” keçirilib
Dünən, 13:59
Vergilər Nazirliyinin “Qara siyahısı”...
Dünən, 13:55
Rusiyaya məxsus qırıcılar havada yanacaqla təmin olundu
Dünən, 13:47
Azərbaycanın tanınmış mühəndisi vəfat edib
Dünən, 13:45
Amerika qoşunları Polşada altı mövqedə yerləşdiriləcək
Dünən, 13:44
Ağstafada baş verən kütləvi qətlin təfərrüatları məlum olub - ŞOK DETALLAR
Dünən, 13:43
Ağlı olmasa da, pullu kişini seçərəm - “Miss Azərbaycan-2019”
Dünən, 13:33
“Dəli Kür”ün Mələyi 80 yaşını əməkdar artist kimi qeyd etmək istəmir
Dünən, 13:27
Ceyhun Bayramov bunları bilsə yaxşıdır... - Ağdam təhsilinin ağlamalı halı...
Dünən, 13:24
Avtomobil ehtiyat hissələri bazarında kritik durum: - Bazar rəhbərliyinə qarşı narazılıq artır
Dünən, 13:21
Avropa İttifaqı bəzi ölkələrlə vizasız rejimi dayandıra bilər
Dünən, 13:18
“Xalq Cəbhəsi hakimiyyətində olanlar gərək başlarına güllə çaxaydı” - deputat
Dünən, 13:16
Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə daha çox daşınmaz əmlak alırlar
Dünən, 13:13
Tovuzda evdən 20 min manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlanıb
Dünən, 13:11
Gürcüstanın Ombudsmanı ölümlə hədələnib
Dünən, 13:08
Lənkəranda 3 uşaq anası çayda boğulub
Dünən, 12:59
Afrikalı futbolçu Azərbaycan klubunda qalmaq istəməyib
Dünən, 12:44
Model qüsursuz bədənini nümayiş edirib
Dünən, 12:42
Azərbaycanın tanınmış müğənnisindən klipində BOZQURD SALAMI - VİDEO
Dünən, 12:36
Sumqayıtda aptekdən oğurluq edən şəxs mühafizə polisləri tərəfindən yerindəcə saxlanılıb - FOTO, VİDEO
Dünən, 12:30
İlkinlə bağlı ATV prezidentindən AÇIQLAMA
Dünən, 12:25
Əfqanıstan məhsullarından ibarət ilk partiya yeni marşrutla Türkmənistan ərazisindən Azərbaycana gəlib
Dünən, 12:20
Asiya Sakit okean Yayım Birliyi bəzi tədbirlərini Azərbaycanda keçirə bilər
Dünən, 12:18
"Elçin eks həyat yoldaşı Turanəyə nifrət edir" - QALMAQAL
Dünən, 12:14
Marneulidə qumarxanada dava düşüb
Dünən, 12:07
Ağstafada dəşət saçan keçmiş məhkum POLİSƏ TƏSLİM OLUB - Bakıdan DİN və prokurorluq işçiləri göndərildi
Dünən, 12:05
“Yazın nazirəm,dərhal sizə yazacaq ” – FOTOFAKT
Dünən, 11:53
Xırdalanda çay evinin qarşısında silahlı atışma - MƏHKƏMƏ
Dünən, 11:50
Gürcüstanda orta aylıq əməkhaqqı açıqlanıb - Geri qalırıq...
Dünən, 11:48
Sumqayıtda təhsil sistemi biabırçı durumda... - İDDİA
Dünən, 11:43
Ağstafada keçmiş məhkum DƏHŞƏT SAÇDI - 8 nəfəri güllələyib, onlardan 4-ü ölüb - YENİLƏNİB
Dünən, 11:39
Sabah hava BELƏ OLACAQ
Dünən, 11:38
Tanınmış aparıcıya ağır itki
Dünən, 11:35
Azərbaycan nefti həftə ərzində сuzi bahalaşıb
Dünən, 11:30
"Dedilər ki, evdə yaşamaq olmaz…" - GİLEY
Dünən, 11:28
Mingəçevirdə 6 yaşlı uşaq hovuzda boğulub
Dünən, 11:24
Türkiyədə mindən artıq polisin iştirakı ilə əməliyyat keçirilir
Dünən, 11:20
Qusarda sürüşmədən ziyan çəkənlər üçün tikilmiş evlər niyə boşdur?
Dünən, 11:17
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Dünən, 11:03
Neft hasilatı ilə bağlı yeni razılıq əldə oluna bilər
Dünən, 10:57
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru