...gecə 7-9, gündüz 12-14 dərəcə isti olacaq .....                     Qanunsuz ovun, mülki silahın daşınması qaydalarının pozulması hallarına qarşı tədbirlər davam etdirili .....                     Uşaq poliklinikasının baş həkimi icra başçısının müavini təyin edildi .....                     Azərbaycanlı milyarderin 18 yaşlı oğlu lüks həyatını belə nümayiş etdirir .....                     Fatimə Mövlanlı şantaj edilir? Müxalifət düşərgəsi "Şantaj" maşınını işə saldı .....                     Azərbaycanda icra başçısının müavini vəzifəsindən azad olundu .....                     “Övladımın işi ilə maraqlanmıram” .....                     Rusiya klubu xoruza bənzədilən erməni baş məşqçisini qovub .....                     Azərbaycan efirindəki kadrlar hər kəsi dəhşətə gətirdi .....                     "AzTV sədrini öldürmək barədə göstəriş almamışam" .....                     Erməni lobbisi xarici ölkələrdə Serj Sarqsyana qarşı aksiyalara başlayıb .....                     Zahid Orucdan hakimiyyətə təklif: .....                     Oqtay Şirəliyev jurnalisti döyən şəxsləri gizlədir .....                     Neftçala sakini Yasamalda yaxalandı .....                     “Rusiya ya Ermənistanı tam işğal edəcək, ya Sərkisyanı dəyişdirəcək...” .....                     Bakıda 6 yaşlı uşaq tapıldı: .....                     Mühafizə polisinin daha bir sayıqlığı .....                     ABŞ Türkiyəyə qarşı sanksiya tətbiq edə bilər, əgər... .....                     Türkiyə ordusu Afrində şəhid verdi .....                     Manat sabit qaldıqca, dollarlaşma azalır .....                     Əsəd Şirakdan aldığı ordeni Fransaya geri qaytardı .....                     Yeni təyin olunacaq təhsil naziri qadın olacaq? .....                     Azərbaycanda tutulan FETÖ-çünün həbs müddəti uzadılıb .....                     Masallı sakininin qəribə şakəri... .....                     Başçı metronun üstünü satıb, “Azadlıq” çökə bilər .....                     Azercell-in Mobil Diş Klinikası pulsuz xidməti davam etdirir .....                     Kimyəvi zəhərləndiyi deyilən uşaq həqiqətləri danışdı .....                     Donald Tramp Vladimir Putini ABŞ-a səfərə dəvət edib .....                     İlqar Əliyevin ailə üzvlərinə məhkəmədən RƏDD CAVABI .....                     Masallıda gənc oğlan intihar edib .....                     “Ermənistan iflasa uğrayıb, dalan ölkəyə çevrilib” .....                     Bayılda evləri dağılan ailələrə verilən maddi yardım hesablara köçürülüb .....                     Azərbaycanlı məktəbli qızın dəhşətli ölümü ilə bağlı .....                     Nardarandan qanunsuz silah tapıldı .....                     Azərbaycanlı iş adamının hesabına səhvən 128 milyon köçürdülər .....                     FED-in uçot dərəcəsini artırması ehtimalı dolları bahalaşdırır .....                     Şenol Günəşin başını yaran azarkeş tutuldu .....                     Beyləqanın icra başçısı şəhid ailəsinə qarşı... .....                     Rusiya Dəməşqin cənubunda İŞİD hədəflərini vurub .....                     Yüksək vəzifəli məmur işdən azad edilir .....                 

Vüqar ZİFƏROĞLU
Tarix: 6-01-2018, 12:51 | Çap et
Vüqar ZİFƏROĞLU
İranda “ərəb baharı”?

İranda baş verən son etiraz aksiyaları ilə bağlı müxtəlif fikir və rəylər səsləndirilməkdədir. Görünən odur ki, 10 gündən artıqdır ki, davam edən proseslər heç də göründüyü qədər sadə deyil və olanlar iqtisadi narazılığın fonunda həm daxili, həm də xarici faktorlarla pərçimlənmiş ciddi siyasi hesablaşmanın konturlarını ortaya qoymaqdadır.

İlk nöbədə vurğulamalıyıq ki, baş verənərin birmənalı şəkildə yalnız xarici amillərlə əlaqələndirilməsini doğru hesab etmirik və burada daxili faktorlar da son dərəcə ciddi əhəmiyyət daşımaqdadır.

Hal-hazırda baş verənlər ilk növbədə İran daxilində islahatçılarla mühafizəkarlar arasında gedən siyasi mübarizənin təcəssümüdür. Diqqət edin, bu aksiyalar Məşhəddən başladı. Məşhəddəki etirazların 2017-ci il prezident seçkilərində Ruhaninin əsas rəqibi olmuş Məşhəd İmam Rza ziyarətgahının rəhbəri Rəisinin və tərəfdarlarının təşkil etdiyi barədə yayılan xəbərlər nəzərdən qaçmamalıdır. Sonrakı gün isə əsas şəhərlərə, o cümlədən dini mərkəz olan Quma da yayıldı. Bu, çox maraqlı və ciddi məqamdır. Ümumiyyətlə ilk olaraq aksiyaya çağırış edənlərin mühafizəkar qanada yaxınlığı ilə seçilən şəxslər olması çox incə nüansdır. Aksiyaların ilk günlərdə sırf iqtidara, yəni Həsən Ruhaninin idarəetmə aparatına yönəlik çağırışların səslənməsi və sonra bunun əks tərəfə - Xamneyi və bütünlükdə İranın ali ruhani sisteminin əleyhinə çevrilməsi də az şey ifadə etmir. Yəni əslində bütün bunlar onu göstərirdi ki, aksiyalar əslində İranın daxilindəki siyasi qüvvələrin siyasi toqquşmasının nəticəsidir. Təbii ki, burada iqtisadi faktorlar var. Amma bunlara rəvac verən məqamlar siyasi qütbləşmədə iştirak edən qüvvələrdir.

Təbii ki, regionda marağı olan xarici qüvvələrin də hər biri baş verən proseslərdən yararlanmağa çalışırlar. Məsələn, Əhvaz bölgəsində ərəblərin aktiv şəkildə aksiyaya qoşulmasının səbəbi eyni zamanda xarici faktorların baş verən proseslərdən yararlanmağa meyilli olmasından irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Səudiyyə Ərəbistanı hal-hazırda İranla çox ciddi siyasi münaqişədədir və Əhvazın ərəb əşirətərinə dəstək verməkdədir. Və ya Bəlucistanın aktiv şəkildə baş verən etirazlarda iştirakının özü də əslində az şey ifadə etmir.

Proseslərdə Güney Azərbaycanla bağlı məqamlara da diqqət çəkmək istərdim. Zəncan istisna olmaqla Güney Azərbaycandan bu aksiyalara ciddi dəstək gəlmədi. Bunun özü çox maraqlı məqamdır. Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız bizim bir çoxlarımızdan daha yaxşı anlayırlar ki, baş verənlər əslində, ölkədəki siyasi oyunların təzahürüdür. Burada başqa ciddi məqam etirazların start götürdüyü şəhərlərdə bəzi qüvvələrin ortaya atdıqları şüarlar - əslində həm də hədəflərdir. Şüarlara diqqət edək: “Rza şah ruhun şad olsun”; “İranın şahı yoxdur, hesab kitabı da yoxdur” və “Biz ariyayiyik (ari irqi), ərəbləri istəmirik”. Təbii ki, bu kimi şüarlar güneydə gedən milli hərəkatın hədəfləri ilə bir deyil, əksinə tam ziddiyyət təşkil etməkdədir. Burada həm də o nəticəni çıxarmaq olar ki, əslində daxili siyasi hesablaşma kimi başlanan bu aksiyalar, nəticə etibarı ilə Qərbin də dəstəyi ilə, çoxdandır ki, İranın daxilində revanşa nail olmağa çalışan monarxist-pəhləviçilərin aktivləşməsinə təkan verə bilər. Sirr deyil ki, Qərb Pəhləvi davamçılarına hər zaman aşkar dəstək verib.

O zaman niyə məhz Zəncan proseslərdə daha aktiv oldu sualının isə cavabı var. Zəncanın Ərdəbil, Urmiyə yaxud Təbrizdən fərqi ondan ibarətdir ki, bu bölgə hər zaman mühafizəkar baxışları ilə seçilən Güney Azərbaycan şəhəri olub. Bu şəhərdə ali dini ruhani sistemə bağlılıq daha çoxdur. Diqqət edin, Zəncanda hökumət tərəfdarlarının da nümayişi keçirildi.

Vurğulamalıyıq ki, faktiki olaraq İranda baş verən prosesləri birmənalı şəkildə xarici faktorlarla əlaqələndirmək, burda yalnız “Amerikanın, İsrailin və ya Səudiyyənin barmağının olduğunu” iddia etmək tamamilə yanlış olardı. Sadəcə olaraq bu qüvvələr, baş verənlərdən maksimal dərəcədə yararlanmaq niyyətindədirlər və proseslərin öz axarından çıxaraq daha kəskin və münaqişəli hal almasında maraqlıdırlar.

İslam İnqilabi Keşikçiləri Korpusu – SEPAH-ın komandiri Məhəmməd Cəfərinin aksiyaların qızışdırılmasında vaxtilə siyasi hakimiyyətdə olan şəxslərin rolunun olmasına dair bəyanatını və əslində bununla da Əhmədinejata və tərəfdarlarına vurğu etməsini də nəzərə alarsaq, yekun olaraq deyə bilərik ki, baş verənlərdə ilk əvvəl önəmli olan daxili faktorlar olub. Yəni, bu iğtişaşlar ölkə daxilində ali ruhani sistemlə mövcud siyasi iqtidar arasında olan proseslərin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təbii ki, xarici faktorları da burada öz rolunu oynamaqdadır.

Hazırda İranda “ərəb baharı” başlatmaq istəyənlərin öz hesablarında nə dərəcədə dəqiq olacaqlar, bunun ididən söyləmək çətindir. Təbii ki, bütün bu olanlar İranda hakimiyyətin siyasi dəyişikliyinə səbəb olmayacaq. Təəssüf ki, bu cür etirazlar İran rejiminin sarsılmasını deyil, əksinə daha da radikallaşaraq “islam inqilabı modeli” ayarlarına geri dönməsinə səbəb olmaqdadır. Lakin bütün bu olanlar heç şübhəsiz ki, bütün Yaxın Şərqə öz təsirini göstərəcək.







 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
“Ağır xəstəyəm, ölümcüləm” – Roza Zərgərli
Bu gün, 12:42
...gecə 7-9, gündüz 12-14 dərəcə isti olacaq - Belə deyirlər...
Bu gün, 12:37
Qanunsuz ovun, mülki silahın daşınması qaydalarının pozulması hallarına qarşı tədbirlər davam etdirili
Bu gün, 12:35
Uşaq poliklinikasının baş həkimi icra başçısının müavini təyin edildi - FOTO
Bu gün, 12:28
"14 yaşımda atam rəhmətə getdi, mən məcbur oldum oxuyum"
Bu gün, 12:13
Azərbaycanlı milyarderin 18 yaşlı oğlu lüks həyatını belə nümayiş etdirir - VİDEO
Bu gün, 12:08
Fatimə Mövlanlı şantaj edilir? Müxalifət düşərgəsi "Şantaj" maşınını işə saldı - VİDEO
Bu gün, 12:06
Azərbaycanda icra başçısının müavini vəzifəsindən azad olundu - FOTO
Bu gün, 12:04
“Övladımın işi ilə maraqlanmıram” — General Novruzəli Orucov oğlunun məhkəməsindən DANIŞDI
Bu gün, 11:59
Rusiya klubu xoruza bənzədilən erməni baş məşqçisini qovub
Bu gün, 11:58
Azərbaycan efirindəki kadrlar hər kəsi dəhşətə gətirdi - VİDEO
Bu gün, 11:50
"AzTV sədrini öldürmək barədə göstəriş almamışam" - MƏHKƏMƏDƏN
Bu gün, 11:47
Erməni lobbisi xarici ölkələrdə Serj Sarqsyana qarşı aksiyalara başlayıb
Bu gün, 11:43
Zahid Orucdan hakimiyyətə təklif: - “Yeni qurumlar yaradılmalıdır”
Bu gün, 11:41
Oqtay Şirəliyev jurnalisti döyən şəxsləri gizlədir – Nazir çıxılmaz durumdadır
Bu gün, 11:40
Neftçala sakini Yasamalda yaxalandı
Bu gün, 11:37
“Rusiya ya Ermənistanı tam işğal edəcək, ya Sərkisyanı dəyişdirəcək...”
Bu gün, 11:32
Bakıda 6 yaşlı uşaq tapıldı: - “Bədənində zorakılıq əlamətləri var”
Bu gün, 11:25
Mühafizə polisinin daha bir sayıqlığı
Bu gün, 11:23
"Deyirlər ki, səsin ehtiraslıdır, qulağa xoş gəlir" — Hüsniyyə Mürvətova
Bu gün, 11:19
ABŞ Türkiyəyə qarşı sanksiya tətbiq edə bilər, əgər...
Bu gün, 11:14
Türkiyə ordusu Afrində şəhid verdi
Bu gün, 11:08
Azərbaycanda ilk qanuni fahişəxana açılacaq? - ŞOK AÇIQLAMA
Bu gün, 11:07
Manat sabit qaldıqca, dollarlaşma azalır - TƏHLİL
Bu gün, 11:05
Əsəd Şirakdan aldığı ordeni Fransaya geri qaytardı
Bu gün, 11:03
Yeni təyin olunacaq təhsil naziri qadın olacaq? - AÇIQLAMA
Bu gün, 10:59
Azərbaycanda tutulan FETÖ-çünün həbs müddəti uzadılıb
Bu gün, 10:58
Erməninin Rəmişdən aldığı tar – Aqil Abbas yazır
Bu gün, 10:55
Masallı sakininin qəribə şakəri... - Yol nişanlarını oğurlayırmış
Bu gün, 10:52
Başçı metronun üstünü satıb, “Azadlıq” çökə bilər - FOTOLAR
Bu gün, 10:49
Azercell-in Mobil Diş Klinikası pulsuz xidməti davam etdirir
Bu gün, 10:45
Kamran Həsənlidən Rusiyadakı azərbaycanlıları təhqir etməsi xəbərinə REAKSİYA
Bu gün, 10:40
Kimyəvi zəhərləndiyi deyilən uşaq həqiqətləri danışdı - VİDEO
Bu gün, 10:38
Donald Tramp Vladimir Putini ABŞ-a səfərə dəvət edib
Bu gün, 10:34
İlqar Əliyevin ailə üzvlərinə məhkəmədən RƏDD CAVABI - "MTN işi"...
Bu gün, 10:34
Masallıda gənc oğlan intihar edib
Bu gün, 10:32
“Ermənistan iflasa uğrayıb, dalan ölkəyə çevrilib” - deputat
Bu gün, 10:31
Bayılda evləri dağılan ailələrə verilən maddi yardım hesablara köçürülüb
Bu gün, 10:30
Azərbaycanlı məktəbli qızın dəhşətli ölümü ilə bağlı YENİ FAKTLAR
Bu gün, 10:27
Nardarandan qanunsuz silah tapıldı
Bu gün, 10:26
Azərbaycanlı iş adamının hesabına səhvən 128 milyon köçürdülər - O isə...
Bu gün, 10:22
Anar Ağakişiyev bu dəfə Nüşabə Ələsgərlini gözəlləşdirdi - VİDEO
Bu gün, 10:10
FED-in uçot dərəcəsini artırması ehtimalı dolları bahalaşdırır
Bu gün, 10:05
Şenol Günəşin başını yaran azarkeş tutuldu - FOTO
Bu gün, 10:00
Beyləqanın icra başçısı şəhid ailəsinə qarşı... - RİH deyir ki, başçı şantaj olunur
Bu gün, 09:59
Rusiya Dəməşqin cənubunda İŞİD hədəflərini vurub
Bu gün, 09:57
Yüksək vəzifəli məmur işdən azad edilir
Bu gün, 09:56
Elmar Məmmədyarovu bu səfir əvəz edəcək - XİN RƏHBƏRİ YOLA SALINIR
Bu gün, 09:55
“Gənc oğlanlardan sevgi təklifi alıram” - “Elit star” Cəmilə
Bu gün, 09:54
“Arvadımı öldürmək niyyətim yox idi, ona işgəncə vermək istəyirdim” — İsmayıllıda baş verən dəhşətli qətlin təfərrüatı
Bu gün, 09:50
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru