“QHT Şurası unikal bir qurumdur” .....                     Vəhşi tülküyə işgəncə verən şəxs .....                     Bu il Azərbaycan Texniki Universitetini 2.178 gənc bitirib .....                     Kilsə işçiləri 9 yaşlı qıza qarşı seksual hərəkətlər etdi .....                     Məhərrəm İncədən ŞƏRƏFSİZ GEDİŞ .....                     Ermənistan “Polonez”lərlə bağlı Belarusa şikayət etdi .....                     "Şərq Tərəfdaşlığ"ının gələcəyi münaqişə regionlarında sabitliyin təmin edilməsindən asılıdır" .....                     Oğlu həbs olunan səfirimizin QALMAQALLARI: .....                     Rusiya hökuməti Xəzərin statusu haqqında Konvensiya layihəsini təsdiq edib .....                     Balakəndə avtomobil yolunun tikintisinə vəsait ayrılıb .....                     Özünü doğrultmadı... .....                     PKK liderlərinin gizləndiyi yeri Çavuşoğlu açıqladı .....                     “Dövləti biz quraq, kefi də Hacıbala çəksin?” .....                     Dolların iyunun 25-nə olan məzənnəsi .....                     Nadir və relikt bitki olan İpək akasiyasının çiçəkləmə dövrü başlayıb .....                     Səməd Seyidov AŞPA-nın yay sessiyasında iştirak edəcək .....                     Azərbaycan Aİ ilə yeni tərəfdaşlıq sazişi hazırlayır .....                     Kişi kimi dedim: Qanunsuz silahlarım var .....                     Göyçay çayı üzərindəki körpü bərpa edilərək istifadəyə verilib .....                     Mal-qaranın ayıların hücumuna məruz qalmasında sakinlər günahkardır .....                     Sumqayıt məktəbliləri “Bakcell”in “Təhlükəsiz İnternet” xidməti ilə tanış olublar .....                     Milli Məclis 35 məsələyə görə növbədənkənar iclasa toplanır .....                     BDU-nun rektoru Qara Dəniz Hövzəsi Universitetləri Şəbəkəsinin XIII konfransında çıxış edib .....                     Camal Quliyevin işdən qovulma səbəbi açıqlandı .....                     Qüdsi Osmanov oğlunun həbsindən danışdı .....                     Azərbaycan səfirinin oğlunu həbs etdilər .....                     Universitetlərə qəbul üzrə orta ballar açıqlanıb .....                     "Lerikdə zorlandığı deyilən 7-ci sinif şagirdi bakirədir" .....                     İstirahət günlərində səyahətə çıxanlar üçün hava proqnozu .....                     Vladimir Putin Yeltsinin kürəkənini özünə müşavir təyin edib .....                     Baş Prokurorluq "Pambıq işi" ilə bağlı .....                     “Epidbiomed İŞİ”nin qaranlıqları .....                     Səfər Əbiyevin müavini bəraət istədi .....                     Sahil Babayev Səlim Müslümovun qohumlarını işdən çıxardır .....                     Ermənistan ordusunda acınacaqlı durum .....                     Səbaildə narkotiklərlə bağlı tədbir keçirilib .....                     Baş prokuror Ağstafada vətəndaşları qəbul edib .....                     Azərbaycanda “Hesablama Palatası haqqında” qanunun təkmilləşdirilməsi təklif olunur .....                     Yüksək çinli məmurlar parad hazırlığında .....                     Maliyyə naziri xarici borcun artmasının 3 əsas səbəbini açıqlayıb .....                 

Vüqar ZİFƏROĞLU
Tarix: 6-01-2018, 12:51 | Çap et
Vüqar ZİFƏROĞLU
İranda “ərəb baharı”?

İranda baş verən son etiraz aksiyaları ilə bağlı müxtəlif fikir və rəylər səsləndirilməkdədir. Görünən odur ki, 10 gündən artıqdır ki, davam edən proseslər heç də göründüyü qədər sadə deyil və olanlar iqtisadi narazılığın fonunda həm daxili, həm də xarici faktorlarla pərçimlənmiş ciddi siyasi hesablaşmanın konturlarını ortaya qoymaqdadır.

İlk nöbədə vurğulamalıyıq ki, baş verənərin birmənalı şəkildə yalnız xarici amillərlə əlaqələndirilməsini doğru hesab etmirik və burada daxili faktorlar da son dərəcə ciddi əhəmiyyət daşımaqdadır.

Hal-hazırda baş verənlər ilk növbədə İran daxilində islahatçılarla mühafizəkarlar arasında gedən siyasi mübarizənin təcəssümüdür. Diqqət edin, bu aksiyalar Məşhəddən başladı. Məşhəddəki etirazların 2017-ci il prezident seçkilərində Ruhaninin əsas rəqibi olmuş Məşhəd İmam Rza ziyarətgahının rəhbəri Rəisinin və tərəfdarlarının təşkil etdiyi barədə yayılan xəbərlər nəzərdən qaçmamalıdır. Sonrakı gün isə əsas şəhərlərə, o cümlədən dini mərkəz olan Quma da yayıldı. Bu, çox maraqlı və ciddi məqamdır. Ümumiyyətlə ilk olaraq aksiyaya çağırış edənlərin mühafizəkar qanada yaxınlığı ilə seçilən şəxslər olması çox incə nüansdır. Aksiyaların ilk günlərdə sırf iqtidara, yəni Həsən Ruhaninin idarəetmə aparatına yönəlik çağırışların səslənməsi və sonra bunun əks tərəfə - Xamneyi və bütünlükdə İranın ali ruhani sisteminin əleyhinə çevrilməsi də az şey ifadə etmir. Yəni əslində bütün bunlar onu göstərirdi ki, aksiyalar əslində İranın daxilindəki siyasi qüvvələrin siyasi toqquşmasının nəticəsidir. Təbii ki, burada iqtisadi faktorlar var. Amma bunlara rəvac verən məqamlar siyasi qütbləşmədə iştirak edən qüvvələrdir.

Təbii ki, regionda marağı olan xarici qüvvələrin də hər biri baş verən proseslərdən yararlanmağa çalışırlar. Məsələn, Əhvaz bölgəsində ərəblərin aktiv şəkildə aksiyaya qoşulmasının səbəbi eyni zamanda xarici faktorların baş verən proseslərdən yararlanmağa meyilli olmasından irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Səudiyyə Ərəbistanı hal-hazırda İranla çox ciddi siyasi münaqişədədir və Əhvazın ərəb əşirətərinə dəstək verməkdədir. Və ya Bəlucistanın aktiv şəkildə baş verən etirazlarda iştirakının özü də əslində az şey ifadə etmir.

Proseslərdə Güney Azərbaycanla bağlı məqamlara da diqqət çəkmək istərdim. Zəncan istisna olmaqla Güney Azərbaycandan bu aksiyalara ciddi dəstək gəlmədi. Bunun özü çox maraqlı məqamdır. Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız bizim bir çoxlarımızdan daha yaxşı anlayırlar ki, baş verənlər əslində, ölkədəki siyasi oyunların təzahürüdür. Burada başqa ciddi məqam etirazların start götürdüyü şəhərlərdə bəzi qüvvələrin ortaya atdıqları şüarlar - əslində həm də hədəflərdir. Şüarlara diqqət edək: “Rza şah ruhun şad olsun”; “İranın şahı yoxdur, hesab kitabı da yoxdur” və “Biz ariyayiyik (ari irqi), ərəbləri istəmirik”. Təbii ki, bu kimi şüarlar güneydə gedən milli hərəkatın hədəfləri ilə bir deyil, əksinə tam ziddiyyət təşkil etməkdədir. Burada həm də o nəticəni çıxarmaq olar ki, əslində daxili siyasi hesablaşma kimi başlanan bu aksiyalar, nəticə etibarı ilə Qərbin də dəstəyi ilə, çoxdandır ki, İranın daxilində revanşa nail olmağa çalışan monarxist-pəhləviçilərin aktivləşməsinə təkan verə bilər. Sirr deyil ki, Qərb Pəhləvi davamçılarına hər zaman aşkar dəstək verib.

O zaman niyə məhz Zəncan proseslərdə daha aktiv oldu sualının isə cavabı var. Zəncanın Ərdəbil, Urmiyə yaxud Təbrizdən fərqi ondan ibarətdir ki, bu bölgə hər zaman mühafizəkar baxışları ilə seçilən Güney Azərbaycan şəhəri olub. Bu şəhərdə ali dini ruhani sistemə bağlılıq daha çoxdur. Diqqət edin, Zəncanda hökumət tərəfdarlarının da nümayişi keçirildi.

Vurğulamalıyıq ki, faktiki olaraq İranda baş verən prosesləri birmənalı şəkildə xarici faktorlarla əlaqələndirmək, burda yalnız “Amerikanın, İsrailin və ya Səudiyyənin barmağının olduğunu” iddia etmək tamamilə yanlış olardı. Sadəcə olaraq bu qüvvələr, baş verənlərdən maksimal dərəcədə yararlanmaq niyyətindədirlər və proseslərin öz axarından çıxaraq daha kəskin və münaqişəli hal almasında maraqlıdırlar.

İslam İnqilabi Keşikçiləri Korpusu – SEPAH-ın komandiri Məhəmməd Cəfərinin aksiyaların qızışdırılmasında vaxtilə siyasi hakimiyyətdə olan şəxslərin rolunun olmasına dair bəyanatını və əslində bununla da Əhmədinejata və tərəfdarlarına vurğu etməsini də nəzərə alarsaq, yekun olaraq deyə bilərik ki, baş verənlərdə ilk əvvəl önəmli olan daxili faktorlar olub. Yəni, bu iğtişaşlar ölkə daxilində ali ruhani sistemlə mövcud siyasi iqtidar arasında olan proseslərin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təbii ki, xarici faktorları da burada öz rolunu oynamaqdadır.

Hazırda İranda “ərəb baharı” başlatmaq istəyənlərin öz hesablarında nə dərəcədə dəqiq olacaqlar, bunun ididən söyləmək çətindir. Təbii ki, bütün bu olanlar İranda hakimiyyətin siyasi dəyişikliyinə səbəb olmayacaq. Təəssüf ki, bu cür etirazlar İran rejiminin sarsılmasını deyil, əksinə daha da radikallaşaraq “islam inqilabı modeli” ayarlarına geri dönməsinə səbəb olmaqdadır. Lakin bütün bu olanlar heç şübhəsiz ki, bütün Yaxın Şərqə öz təsirini göstərəcək.







 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
“QHT Şurası unikal bir qurumdur”
22-06-2018, 18:14
Vəhşi tülküyə işgəncə verən şəxs 500 manat məbləğində cərimə edilib
22-06-2018, 18:09
Bu il Azərbaycan Texniki Universitetini 2.178 gənc bitirib
22-06-2018, 18:05
Kilsə işçiləri 9 yaşlı qıza qarşı seksual hərəkətlər etdi - Bakıda kilsədə rəzalət
22-06-2018, 18:02
Məhərrəm İncədən ŞƏRƏFSİZ GEDİŞ - Prezident seçilsə PKK-nın siyasi qolu HDP-yə 1 nazir vəzifəsi, Demirtaşa isə vitse-prezident vəzifəsi verəcək
22-06-2018, 18:00
Ermənistan “Polonez”lərlə bağlı Belarusa şikayət etdi
22-06-2018, 17:59
"Şərq Tərəfdaşlığ"ının gələcəyi münaqişə regionlarında sabitliyin təmin edilməsindən asılıdır" - XİN başçısı
22-06-2018, 17:55
Oğlu həbs olunan səfirimizin QALMAQALLARI: - Rus qızlara “padxod”, təcüvüz
22-06-2018, 17:41
Rusiya hökuməti Xəzərin statusu haqqında Konvensiya layihəsini təsdiq edib
22-06-2018, 17:39
Balakəndə avtomobil yolunun tikintisinə vəsait ayrılıb - SƏRƏNCAM
22-06-2018, 17:38
Özünü doğrultmadı... - Erkən gedə bilər
22-06-2018, 17:36
PKK liderlərinin gizləndiyi yeri Çavuşoğlu açıqladı - İRAN
22-06-2018, 17:27
“Dövləti biz quraq, kefi də Hacıbala çəksin?” – Hafiz Hacıyev
22-06-2018, 17:26
Dolların iyunun 25-nə olan məzənnəsi
22-06-2018, 17:24
3 uşaq anası Nuradan efirdə ŞOK ETİRAF: - Evli olmasaydı, onunla ...
22-06-2018, 17:21
Zaur Hacı Nuranı ziyarət etdi: - "Çox üzgünəm..."
22-06-2018, 17:10
Nadir və relikt bitki olan İpək akasiyasının çiçəkləmə dövrü başlayıb
22-06-2018, 17:07
Pərviz Bülbülə qəzəbləndi: - “Gəl, sənin ciyərini çıxardım…”
22-06-2018, 17:04
Səməd Seyidov AŞPA-nın yay sessiyasında iştirak edəcək
22-06-2018, 16:49
Kişilər o qadınlara xəyanət etmir ki, onlar... - Tünzalə Ağayeva
22-06-2018, 16:45
Doğum gününü qeyd edən Eldəniz: - “Ən bahalı hədiyyəni xanımımdan aldım”
22-06-2018, 16:38
Azərbaycan Aİ ilə yeni tərəfdaşlıq sazişi hazırlayır
22-06-2018, 16:36
Kişi kimi dedim: Qanunsuz silahlarım var - Movsisyan
22-06-2018, 16:26
Göyçay çayı üzərindəki körpü bərpa edilərək istifadəyə verilib
22-06-2018, 16:15
Mal-qaranın ayıların hücumuna məruz qalmasında sakinlər günahkardır - İcra nümayəndəsi
22-06-2018, 16:08
Sumqayıt məktəbliləri “Bakcell”in “Təhlükəsiz İnternet” xidməti ilə tanış olublar
22-06-2018, 16:05
Milli Məclis 35 məsələyə görə növbədənkənar iclasa toplanır
22-06-2018, 16:02
Azərbaycanlı müğənninin 20 ildən sonra bacısı üzə çıxdı
22-06-2018, 16:00
BDU-nun rektoru Qara Dəniz Hövzəsi Universitetləri Şəbəkəsinin XIII konfransında çıxış edib - FOTO
22-06-2018, 15:55
Camal Quliyevin işdən qovulma səbəbi açıqlandı – Rəsmi
22-06-2018, 15:53
Qüdsi Osmanov oğlunun həbsindən danışdı - "Bu mənim ilk nikahımdan olan oğlumdur"
22-06-2018, 15:42
Azərbaycan səfirinin oğlunu həbs etdilər - İLGİNC
22-06-2018, 15:40
Universitetlərə qəbul üzrə orta ballar açıqlanıb
22-06-2018, 15:36
"Lerikdə zorlandığı deyilən 7-ci sinif şagirdi bakirədir" - Ekspertizadan sensasion rəy
22-06-2018, 15:33
Hacı Nuranın xəstəxanadan görüntüləri - “Bilirdim ki, nəsə var...”
22-06-2018, 15:32
İstirahət günlərində səyahətə çıxanlar üçün hava proqnozu AÇIQLANDI
22-06-2018, 15:22
Vladimir Putin Yeltsinin kürəkənini özünə müşavir təyin edib
22-06-2018, 15:16
Baş Prokurorluq "Pambıq işi" ilə bağlı MƏLUMAT YAYDI
22-06-2018, 15:14
“Epidbiomed İŞİ”nin qaranlıqları - FAKT
22-06-2018, 15:10
Səfər Əbiyevin müavini bəraət istədi
22-06-2018, 15:04
Sahil Babayev Səlim Müslümovun qohumlarını işdən çıxardır - GƏLİŞMƏ
22-06-2018, 15:03
Ermənistan ordusunda acınacaqlı durum
22-06-2018, 15:01
Brilyant Dadaşova İlhamədən danışdı, ADINI ÇƏKMƏDİ
22-06-2018, 14:58
Səbaildə narkotiklərlə bağlı tədbir keçirilib - FOTO
22-06-2018, 14:50
Baş prokuror Ağstafada vətəndaşları qəbul edib
22-06-2018, 14:46
Azərbaycanda “Hesablama Palatası haqqında” qanunun təkmilləşdirilməsi təklif olunur
22-06-2018, 13:14
Yüksək çinli məmurlar parad hazırlığında - VİDEO
22-06-2018, 13:12
Maliyyə naziri xarici borcun artmasının 3 əsas səbəbini açıqlayıb
22-06-2018, 13:07
...gecə 20-22, gündüz 32-34 dərəcə isti olacaq - Belə deyirlər...
22-06-2018, 12:48
Azərbaycanlı məşhurların efirə getməyən görüntüləri yayıldı - VİDEO
22-06-2018, 12:46
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru