Ramil Usubov tələbələrin buraxılış işinin müdafiəsində iştirak etdi .....                     "Azərbaycan Ordusu nəinki bölgədə, dünyada güclü ordular sırasında layiqli yerlərdən birini tutur" .....                     Müdafiə Nazirliyinin hərbi qulluqçuları təltif edilib .....                     Almaniyadakı iş adamı təkzib istəyir .....                     Müdafiə Nazirliyinin hərbi qulluqçularına ali hərbi rütbələr verilib .....                     Sosial artımlar inflyasiyaya səbəb olmayacaq .....                     Azercell-in yenilənmiş rəqəmsal məhsullar portfelindən ödənişsiz istifadə imkanı! .....                     Bakıda maşınla vurularaq öldürülən kişinin yaxınları axtarılır .....                     Telman İsmayılovun oğlunun kazinosuna həbs qoyuldu .....                     “Prezidentin yanında işini bilən insanlar çalışmalıdır” .....                     Azərbaycanda aliment ödəməyən müəllim dərs zamanı həbs edildi .....                     “ATABANK”DA BAĞLANMA PROSESİ BAŞLAYIB? .....                     Gürcüstanda 10 polis əməkdaşı işdən çıxarılıb, .....                     ““X-Lady”dəki yanğında mənə 2 milyon ziyan dəyib” .....                     Zahid Qəribovla Rafət Orucov dövləti soğan kimi necə soyurlar? .....                     Qaçaqmalçılıqda təqsirləndirilən ər-arvadın məhkəməsi başlayıb .....                     Alim Ağsuda tapılan əjdahadan danışdı: .....                     DTX-nın səlahiyyətləri genişləndirilir? .....                     İranın Azərbaycandakı səfirliyi Tehrandan xəbər gözləyir... .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     Gürcüstanın rus turistləri itirməsi perspektivi nə dərəcədə realdır? .....                     QHT-lər şər, böhtan, hədə-qorxu yolu ilə bizdən layihə almağa çalışır .....                     Mal-qara oğrularısaxlanıldı .....                     Saytlara haker hücumu olmayıb .....                     Orta məktəblərdə daha çox ibtidai sinif müəllimliyi üzrə vakansiya olacaq .....                     "ABŞ-ın bu məsələni NATO ilə əlaqələndirməsi və ittifaqın həmrəyliyini pozmaq cəhdləri böyük bir səhvdir" .....                     “İki manata görə gəlib işığı kəsmişdilər” .....                     SOCAR prezidenti Ukraynanın Milli İnvestisiya Şurasına üzv seçilib .....                     Bakıda ana övladı ilə birgə intihar məqsədilə körpünün üstünə çıxıb .....                     Penitensiar xidmət və polis tərəfindən birgə ƏMƏLİYYAT .....                     1 milyonluq dələduzluqda təqsirli bilinən şəxsin apelyasiya şikayətinə baxılır .....                     "Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin işi üzrə kommunikasiya mərhələsi yekunlaşıb" .....                     Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva BMT-nin xüsusi mükafatına .....                     "Bolqarıstan Bakı-Tbilisi-Qars layihəsində iştirak etmək niyyətindədir" .....                     AŞ PA-nın yay sessiyası işə başlayıb .....                     Gürcüstanın Baş Prokurorluğu polisin aksiyanı dağıtması zamanı vəzifə səlahiyyətlərini aşması ilə bağlı istintaqa başlayıb .....                     Sumqayıt Dövlət Universitetində növbəti “Açıq qapı günü” təşkil olundu .....                     Lənkəranda imtahanda 7 tələbənin halı pisləşib .....                     Bakıda anbarda yanğın olub .....                     "Gürcü Arzusu" Partiyası parlament sədri postuna namizədini müəyyənləşdirib .....                 

Vüqar ZİFƏROĞLU
Tarix: 6-01-2018, 12:51 | Çap et
Vüqar ZİFƏROĞLU
İranda “ərəb baharı”?

İranda baş verən son etiraz aksiyaları ilə bağlı müxtəlif fikir və rəylər səsləndirilməkdədir. Görünən odur ki, 10 gündən artıqdır ki, davam edən proseslər heç də göründüyü qədər sadə deyil və olanlar iqtisadi narazılığın fonunda həm daxili, həm də xarici faktorlarla pərçimlənmiş ciddi siyasi hesablaşmanın konturlarını ortaya qoymaqdadır.

İlk nöbədə vurğulamalıyıq ki, baş verənərin birmənalı şəkildə yalnız xarici amillərlə əlaqələndirilməsini doğru hesab etmirik və burada daxili faktorlar da son dərəcə ciddi əhəmiyyət daşımaqdadır.

Hal-hazırda baş verənlər ilk növbədə İran daxilində islahatçılarla mühafizəkarlar arasında gedən siyasi mübarizənin təcəssümüdür. Diqqət edin, bu aksiyalar Məşhəddən başladı. Məşhəddəki etirazların 2017-ci il prezident seçkilərində Ruhaninin əsas rəqibi olmuş Məşhəd İmam Rza ziyarətgahının rəhbəri Rəisinin və tərəfdarlarının təşkil etdiyi barədə yayılan xəbərlər nəzərdən qaçmamalıdır. Sonrakı gün isə əsas şəhərlərə, o cümlədən dini mərkəz olan Quma da yayıldı. Bu, çox maraqlı və ciddi məqamdır. Ümumiyyətlə ilk olaraq aksiyaya çağırış edənlərin mühafizəkar qanada yaxınlığı ilə seçilən şəxslər olması çox incə nüansdır. Aksiyaların ilk günlərdə sırf iqtidara, yəni Həsən Ruhaninin idarəetmə aparatına yönəlik çağırışların səslənməsi və sonra bunun əks tərəfə - Xamneyi və bütünlükdə İranın ali ruhani sisteminin əleyhinə çevrilməsi də az şey ifadə etmir. Yəni əslində bütün bunlar onu göstərirdi ki, aksiyalar əslində İranın daxilindəki siyasi qüvvələrin siyasi toqquşmasının nəticəsidir. Təbii ki, burada iqtisadi faktorlar var. Amma bunlara rəvac verən məqamlar siyasi qütbləşmədə iştirak edən qüvvələrdir.

Təbii ki, regionda marağı olan xarici qüvvələrin də hər biri baş verən proseslərdən yararlanmağa çalışırlar. Məsələn, Əhvaz bölgəsində ərəblərin aktiv şəkildə aksiyaya qoşulmasının səbəbi eyni zamanda xarici faktorların baş verən proseslərdən yararlanmağa meyilli olmasından irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Səudiyyə Ərəbistanı hal-hazırda İranla çox ciddi siyasi münaqişədədir və Əhvazın ərəb əşirətərinə dəstək verməkdədir. Və ya Bəlucistanın aktiv şəkildə baş verən etirazlarda iştirakının özü də əslində az şey ifadə etmir.

Proseslərdə Güney Azərbaycanla bağlı məqamlara da diqqət çəkmək istərdim. Zəncan istisna olmaqla Güney Azərbaycandan bu aksiyalara ciddi dəstək gəlmədi. Bunun özü çox maraqlı məqamdır. Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız bizim bir çoxlarımızdan daha yaxşı anlayırlar ki, baş verənlər əslində, ölkədəki siyasi oyunların təzahürüdür. Burada başqa ciddi məqam etirazların start götürdüyü şəhərlərdə bəzi qüvvələrin ortaya atdıqları şüarlar - əslində həm də hədəflərdir. Şüarlara diqqət edək: “Rza şah ruhun şad olsun”; “İranın şahı yoxdur, hesab kitabı da yoxdur” və “Biz ariyayiyik (ari irqi), ərəbləri istəmirik”. Təbii ki, bu kimi şüarlar güneydə gedən milli hərəkatın hədəfləri ilə bir deyil, əksinə tam ziddiyyət təşkil etməkdədir. Burada həm də o nəticəni çıxarmaq olar ki, əslində daxili siyasi hesablaşma kimi başlanan bu aksiyalar, nəticə etibarı ilə Qərbin də dəstəyi ilə, çoxdandır ki, İranın daxilində revanşa nail olmağa çalışan monarxist-pəhləviçilərin aktivləşməsinə təkan verə bilər. Sirr deyil ki, Qərb Pəhləvi davamçılarına hər zaman aşkar dəstək verib.

O zaman niyə məhz Zəncan proseslərdə daha aktiv oldu sualının isə cavabı var. Zəncanın Ərdəbil, Urmiyə yaxud Təbrizdən fərqi ondan ibarətdir ki, bu bölgə hər zaman mühafizəkar baxışları ilə seçilən Güney Azərbaycan şəhəri olub. Bu şəhərdə ali dini ruhani sistemə bağlılıq daha çoxdur. Diqqət edin, Zəncanda hökumət tərəfdarlarının da nümayişi keçirildi.

Vurğulamalıyıq ki, faktiki olaraq İranda baş verən prosesləri birmənalı şəkildə xarici faktorlarla əlaqələndirmək, burda yalnız “Amerikanın, İsrailin və ya Səudiyyənin barmağının olduğunu” iddia etmək tamamilə yanlış olardı. Sadəcə olaraq bu qüvvələr, baş verənlərdən maksimal dərəcədə yararlanmaq niyyətindədirlər və proseslərin öz axarından çıxaraq daha kəskin və münaqişəli hal almasında maraqlıdırlar.

İslam İnqilabi Keşikçiləri Korpusu – SEPAH-ın komandiri Məhəmməd Cəfərinin aksiyaların qızışdırılmasında vaxtilə siyasi hakimiyyətdə olan şəxslərin rolunun olmasına dair bəyanatını və əslində bununla da Əhmədinejata və tərəfdarlarına vurğu etməsini də nəzərə alarsaq, yekun olaraq deyə bilərik ki, baş verənlərdə ilk əvvəl önəmli olan daxili faktorlar olub. Yəni, bu iğtişaşlar ölkə daxilində ali ruhani sistemlə mövcud siyasi iqtidar arasında olan proseslərin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təbii ki, xarici faktorları da burada öz rolunu oynamaqdadır.

Hazırda İranda “ərəb baharı” başlatmaq istəyənlərin öz hesablarında nə dərəcədə dəqiq olacaqlar, bunun ididən söyləmək çətindir. Təbii ki, bütün bu olanlar İranda hakimiyyətin siyasi dəyişikliyinə səbəb olmayacaq. Təəssüf ki, bu cür etirazlar İran rejiminin sarsılmasını deyil, əksinə daha da radikallaşaraq “islam inqilabı modeli” ayarlarına geri dönməsinə səbəb olmaqdadır. Lakin bütün bu olanlar heç şübhəsiz ki, bütün Yaxın Şərqə öz təsirini göstərəcək.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Ramil Usubov tələbələrin buraxılış işinin müdafiəsində iştirak etdi
Dünən, 18:21
"Azərbaycan Ordusu nəinki bölgədə, dünyada güclü ordular sırasında layiqli yerlərdən birini tutur" - Zakir Həsənov
Dünən, 18:09
Müdafiə Nazirliyinin hərbi qulluqçuları təltif edilib - SİYAHI
Dünən, 18:08
Almaniyadakı iş adamı təkzib istəyir - “Yoxsa məhkəməyə verəcəm!”
Dünən, 18:07
Müdafiə Nazirliyinin hərbi qulluqçularına ali hərbi rütbələr verilib - SİYAHI
Dünən, 18:05
Sosial artımlar inflyasiyaya səbəb olmayacaq - TƏHLİL
Dünən, 18:04
Azercell-in yenilənmiş rəqəmsal məhsullar portfelindən ödənişsiz istifadə imkanı!
Dünən, 17:58
Bakıda maşınla vurularaq öldürülən kişinin yaxınları axtarılır
Dünən, 17:57
Telman İsmayılovun oğlunun kazinosuna həbs qoyuldu - Monteneqroda
Dünən, 17:45
“Prezidentin yanında işini bilən insanlar çalışmalıdır” - deputat
Dünən, 17:42
Azərbaycanda aliment ödəməyən müəllim dərs zamanı həbs edildi - VİDEO
Dünən, 17:39
“ATABANK”DA BAĞLANMA PROSESİ BAŞLAYIB? - “Fazil Məmmədov banka dəstək göstərməkdən imtina edib”
Dünən, 17:37
“Elə kanallar var, AzTV-dən qabağa keçmək istəyir, amma…”
Dünən, 17:34
"Brilliantın müğənni olmağına mən səbəb olmuşam"
Dünən, 17:31
Gürcüstanda 10 polis əməkdaşı işdən çıxarılıb, 2-si barədə cinayət işi başlanılıb
Dünən, 17:26
““X-Lady”dəki yanğında mənə 2 milyon ziyan dəyib” - GİLEY
Dünən, 17:25
Nəriman Nərimanovun qohumu vəfat edib
Dünən, 17:23
Zahid Qəribovla Rafət Orucov dövləti soğan kimi necə soyurlar? - Səhiyyə Nazirliyində tender “oyunları”
Dünən, 17:20
Qaçaqmalçılıqda təqsirləndirilən ər-arvadın məhkəməsi başlayıb
Dünən, 17:16
Alim Ağsuda tapılan əjdahadan danışdı: Yalandır - Fakt
Dünən, 17:15
DTX-nın səlahiyyətləri genişləndirilir? - İDDİA
Dünən, 17:11
İranın Azərbaycandakı səfirliyi Tehrandan xəbər gözləyir... - AÇIQLAMA
Dünən, 17:08
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:02
Gürcüstanın rus turistləri itirməsi perspektivi nə dərəcədə realdır? - TƏHLİL
Dünən, 17:01
Sami Yusuf Azərbaycanda - FOTO
Dünən, 17:00
QHT-lər şər, böhtan, hədə-qorxu yolu ilə bizdən layihə almağa çalışır - deputat
Dünən, 16:54
Mal-qara oğrularısaxlanıldı
Dünən, 16:51
Saytlara haker hücumu olmayıb - Nazirlik
Dünən, 16:49
Orta məktəblərdə daha çox ibtidai sinif müəllimliyi üzrə vakansiya olacaq
Dünən, 15:51
"ABŞ-ın bu məsələni NATO ilə əlaqələndirməsi və ittifaqın həmrəyliyini pozmaq cəhdləri böyük bir səhvdir"
Dünən, 15:50
“İki manata görə gəlib işığı kəsmişdilər” - GİLEY
Dünən, 15:47
SOCAR prezidenti Ukraynanın Milli İnvestisiya Şurasına üzv seçilib
Dünən, 15:44
Bakıda ana övladı ilə birgə intihar məqsədilə körpünün üstünə çıxıb
Dünən, 15:42
Penitensiar xidmət və polis tərəfindən birgə ƏMƏLİYYAT - məhkumun gizlətdiyi silah və güllələr aşkarlandı
Dünən, 15:40
1 milyonluq dələduzluqda təqsirli bilinən şəxsin apelyasiya şikayətinə baxılır
Dünən, 15:30
"Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin işi üzrə kommunikasiya mərhələsi yekunlaşıb"
Dünən, 15:28
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva BMT-nin xüsusi mükafatına layiq görülüb
Dünən, 15:26
"Bolqarıstan Bakı-Tbilisi-Qars layihəsində iştirak etmək niyyətindədir"
Dünən, 15:09
AŞ PA-nın yay sessiyası işə başlayıb
Dünən, 15:06
Gürcüstanın Baş Prokurorluğu polisin aksiyanı dağıtması zamanı vəzifə səlahiyyətlərini aşması ilə bağlı istintaqa başlayıb
Dünən, 14:57
Sumqayıt Dövlət Universitetində növbəti “Açıq qapı günü” təşkil olundu
Dünən, 14:56
Lənkəranda imtahanda 7 tələbənin halı pisləşib
Dünən, 14:54
"Elza, birincisi, get, ədəbiyyatla məşğul ol" - QALMAQAL
Dünən, 13:07
Bakıda anbarda yanğın olub
Dünən, 13:02
"Gürcü Arzusu" Partiyası parlament sədri postuna namizədini müəyyənləşdirib
Dünən, 12:47
Bakı bu yolu bağladıb, savaşa başlayacaq – İrəvanda qorxu
Dünən, 12:44
Gənc qızın ölümündə təqsirləndirilən klinika rəhbəri Ali Məhkəməyə müraciət edib
Dünən, 12:35
Azərbaycanlı müğənni biznesini “batırdı”
Dünən, 12:35
Azərbaycanlı müğənni intihara cəhd etdibmiş: -"Toyum olacaqdı..."
Dünən, 12:31
BMT Baş katibinin müavini Azərbaycan Prezidenti və Birinci vitse-prezidentə təşəkkür edib
Dünən, 12:28
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru