"Bakı Kart"-la bağlı qalmaqallı iddia .....                     Azərbaycanda vərəmlə bağlı ilk epidemioloji xəritə yaradılacaq .....                     Mağazada müştərilərin davası polisdə bitdi .....                     “Afrin əməliyyatı üçün Rusiya ilə razılığa gəlmək lazımdır” .....                     Maliyyə naziri işdən azad edildi .....                     ürücüləri çaşdıran işıqfor: .....                     İordaniya İsraillə barışdı .....                     “Kəmaləddin Heydərov evimi təmir etdirəcəyinə söz vermişdi…” .....                     Lənkəranskinin qardaşı bəraət aldı, vəzifəyə qayıdır: .....                     YAP üzvlərinin sayı 710 min nəfəri ötüb .....                     Dayısı azyaşlı qızı dəfələrlə zorladı .....                     Danışıqlara birbaşa təsir edən cəhət məhz etimad mühitinin yaranmasıdır .....                     Daşkəsəndə 20 Yanvar faciəsinin 28-ci ildönümü dərin ehtiramla yad edilib .....                     “Türkiyə və Azərbaycan Avrasiyasının enerji siyasətində xüsusi gücə malikdir” .....                     Əfşarlar dövrünə aid kitabın surəti əldə edilib .....                     Amerika erməni milli komitəsinin sifarişi ilə irəli sürülən qətnamə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin əsl mahiyyətini təhrif edir .....                     Prezidentin ayırdığı 3 milyon manat 5 özəl telekanal arasında bərabər bölünəcək .....                     Torpaq alveri bazarı kimlərin əlindədir? .....                     Psixi xəstəxanadan çıxarılan oğul məhkəməyə gətirildi: .....                     20 Yanvar gününün hava proqnozu: .....                     “Qaynayan” Ermənistan: “Qətiyyətli siyasi qüvvə olsaydı...” .....                     Ermənistan orta əsrlər qaydası ilə hərəkət edirsə, etimaddan danışmaq olmaz .....                     Ermənistanda hakim partiyanın prezidentliyə namizədi məlum olub .....                     Hacıbala Abutalıbovun Bakının yeni Baş Planı ilə bağlı iradları .....                     Alışanov prezidentin ev verdiyi departament rəhbərini işdən uzaqlaşdırdı .....                     "Bitcoin"in qiyməti 125 min dollar olacaq .....                     Prezident İlham Əliyev özbəkistanlı həmkarına .....                     Hacıqabulda 20 Yanvar şəhidləri anıldı .....                     Azərbaycanda daha iki hərbi zavod fəaliyyətə başlayır .....                     Qadınların ciblərinə girənlər həbs olundu .....                     Səs yazısı yayılan direktorla bağlı rəsmi açıqlama: .....                     Bakıda itə görə iki qardaşın qanını axıdana .....                     Azərbaycana səfər etməyin 5 əsas səbəbi .....                     “Bakcell” və “PwC” xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqları dəstəkləmək üçün səylərini birləşdirir .....                     Azərbaycan işlənmiş təkərlərə idxal rüsumunu 3 dəfə artırıb .....                     Mənzildən oğurluq edən qadın həbs olundu .....                     Əvvəllər məhkum olunmuş şəxslərdən silah və narkotik götürüldü .....                     Sabah Bakıda bu yollar bağlanacaq .....                     İşdən çıxarılan həkimdən daha bir ŞOK AÇIQLAMA: .....                     Bakıda banka basqın edən şəxsin və onu tutan polislərin fotoları yayılıb .....                 

Vüqar ZİFƏROĞLU
Tarix: 6-01-2018, 12:51 | Çap et
Vüqar ZİFƏROĞLU
İranda “ərəb baharı”?

İranda baş verən son etiraz aksiyaları ilə bağlı müxtəlif fikir və rəylər səsləndirilməkdədir. Görünən odur ki, 10 gündən artıqdır ki, davam edən proseslər heç də göründüyü qədər sadə deyil və olanlar iqtisadi narazılığın fonunda həm daxili, həm də xarici faktorlarla pərçimlənmiş ciddi siyasi hesablaşmanın konturlarını ortaya qoymaqdadır.

İlk nöbədə vurğulamalıyıq ki, baş verənərin birmənalı şəkildə yalnız xarici amillərlə əlaqələndirilməsini doğru hesab etmirik və burada daxili faktorlar da son dərəcə ciddi əhəmiyyət daşımaqdadır.

Hal-hazırda baş verənlər ilk növbədə İran daxilində islahatçılarla mühafizəkarlar arasında gedən siyasi mübarizənin təcəssümüdür. Diqqət edin, bu aksiyalar Məşhəddən başladı. Məşhəddəki etirazların 2017-ci il prezident seçkilərində Ruhaninin əsas rəqibi olmuş Məşhəd İmam Rza ziyarətgahının rəhbəri Rəisinin və tərəfdarlarının təşkil etdiyi barədə yayılan xəbərlər nəzərdən qaçmamalıdır. Sonrakı gün isə əsas şəhərlərə, o cümlədən dini mərkəz olan Quma da yayıldı. Bu, çox maraqlı və ciddi məqamdır. Ümumiyyətlə ilk olaraq aksiyaya çağırış edənlərin mühafizəkar qanada yaxınlığı ilə seçilən şəxslər olması çox incə nüansdır. Aksiyaların ilk günlərdə sırf iqtidara, yəni Həsən Ruhaninin idarəetmə aparatına yönəlik çağırışların səslənməsi və sonra bunun əks tərəfə - Xamneyi və bütünlükdə İranın ali ruhani sisteminin əleyhinə çevrilməsi də az şey ifadə etmir. Yəni əslində bütün bunlar onu göstərirdi ki, aksiyalar əslində İranın daxilindəki siyasi qüvvələrin siyasi toqquşmasının nəticəsidir. Təbii ki, burada iqtisadi faktorlar var. Amma bunlara rəvac verən məqamlar siyasi qütbləşmədə iştirak edən qüvvələrdir.

Təbii ki, regionda marağı olan xarici qüvvələrin də hər biri baş verən proseslərdən yararlanmağa çalışırlar. Məsələn, Əhvaz bölgəsində ərəblərin aktiv şəkildə aksiyaya qoşulmasının səbəbi eyni zamanda xarici faktorların baş verən proseslərdən yararlanmağa meyilli olmasından irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Səudiyyə Ərəbistanı hal-hazırda İranla çox ciddi siyasi münaqişədədir və Əhvazın ərəb əşirətərinə dəstək verməkdədir. Və ya Bəlucistanın aktiv şəkildə baş verən etirazlarda iştirakının özü də əslində az şey ifadə etmir.

Proseslərdə Güney Azərbaycanla bağlı məqamlara da diqqət çəkmək istərdim. Zəncan istisna olmaqla Güney Azərbaycandan bu aksiyalara ciddi dəstək gəlmədi. Bunun özü çox maraqlı məqamdır. Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız bizim bir çoxlarımızdan daha yaxşı anlayırlar ki, baş verənlər əslində, ölkədəki siyasi oyunların təzahürüdür. Burada başqa ciddi məqam etirazların start götürdüyü şəhərlərdə bəzi qüvvələrin ortaya atdıqları şüarlar - əslində həm də hədəflərdir. Şüarlara diqqət edək: “Rza şah ruhun şad olsun”; “İranın şahı yoxdur, hesab kitabı da yoxdur” və “Biz ariyayiyik (ari irqi), ərəbləri istəmirik”. Təbii ki, bu kimi şüarlar güneydə gedən milli hərəkatın hədəfləri ilə bir deyil, əksinə tam ziddiyyət təşkil etməkdədir. Burada həm də o nəticəni çıxarmaq olar ki, əslində daxili siyasi hesablaşma kimi başlanan bu aksiyalar, nəticə etibarı ilə Qərbin də dəstəyi ilə, çoxdandır ki, İranın daxilində revanşa nail olmağa çalışan monarxist-pəhləviçilərin aktivləşməsinə təkan verə bilər. Sirr deyil ki, Qərb Pəhləvi davamçılarına hər zaman aşkar dəstək verib.

O zaman niyə məhz Zəncan proseslərdə daha aktiv oldu sualının isə cavabı var. Zəncanın Ərdəbil, Urmiyə yaxud Təbrizdən fərqi ondan ibarətdir ki, bu bölgə hər zaman mühafizəkar baxışları ilə seçilən Güney Azərbaycan şəhəri olub. Bu şəhərdə ali dini ruhani sistemə bağlılıq daha çoxdur. Diqqət edin, Zəncanda hökumət tərəfdarlarının da nümayişi keçirildi.

Vurğulamalıyıq ki, faktiki olaraq İranda baş verən prosesləri birmənalı şəkildə xarici faktorlarla əlaqələndirmək, burda yalnız “Amerikanın, İsrailin və ya Səudiyyənin barmağının olduğunu” iddia etmək tamamilə yanlış olardı. Sadəcə olaraq bu qüvvələr, baş verənlərdən maksimal dərəcədə yararlanmaq niyyətindədirlər və proseslərin öz axarından çıxaraq daha kəskin və münaqişəli hal almasında maraqlıdırlar.

İslam İnqilabi Keşikçiləri Korpusu – SEPAH-ın komandiri Məhəmməd Cəfərinin aksiyaların qızışdırılmasında vaxtilə siyasi hakimiyyətdə olan şəxslərin rolunun olmasına dair bəyanatını və əslində bununla da Əhmədinejata və tərəfdarlarına vurğu etməsini də nəzərə alarsaq, yekun olaraq deyə bilərik ki, baş verənlərdə ilk əvvəl önəmli olan daxili faktorlar olub. Yəni, bu iğtişaşlar ölkə daxilində ali ruhani sistemlə mövcud siyasi iqtidar arasında olan proseslərin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təbii ki, xarici faktorları da burada öz rolunu oynamaqdadır.

Hazırda İranda “ərəb baharı” başlatmaq istəyənlərin öz hesablarında nə dərəcədə dəqiq olacaqlar, bunun ididən söyləmək çətindir. Təbii ki, bütün bu olanlar İranda hakimiyyətin siyasi dəyişikliyinə səbəb olmayacaq. Təəssüf ki, bu cür etirazlar İran rejiminin sarsılmasını deyil, əksinə daha da radikallaşaraq “islam inqilabı modeli” ayarlarına geri dönməsinə səbəb olmaqdadır. Lakin bütün bu olanlar heç şübhəsiz ki, bütün Yaxın Şərqə öz təsirini göstərəcək.







 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
"Bakı Kart"-la bağlı qalmaqallı iddia - "5 qəpik pul tutulub"
Bu gün, 15:37
Azərbaycanda vərəmlə bağlı ilk epidemioloji xəritə yaradılacaq
Bu gün, 15:35
Mağazada müştərilərin davası polisdə bitdi
Bu gün, 15:32
“Afrin əməliyyatı üçün Rusiya ilə razılığa gəlmək lazımdır” - Türkiyəli general
Bu gün, 15:27
Maliyyə naziri işdən azad edildi - Fərman verildi
Bu gün, 15:09
ürücüləri çaşdıran işıqfor: - cərimə yazıla bilərmi?
Bu gün, 15:03
İordaniya İsraillə barışdı - Rəsmi üzr, təzminat və hüquqi prosedur qarşılığında
Bu gün, 15:00
“Kəmaləddin Heydərov evimi təmir etdirəcəyinə söz vermişdi…” – 3 övladı ilə çadırda yaşayan ata
Bu gün, 14:59
Lənkəranskinin qardaşı bəraət aldı, vəzifəyə qayıdır: - MƏHKƏMƏ QƏRARI
Bu gün, 14:57
YAP üzvlərinin sayı 710 min nəfəri ötüb
Bu gün, 14:54
“Qatilin qızını evinizdə gəlin saxlayardınız? “ – xalq artisti əsəbləşdi
Bu gün, 14:49
Dayısı azyaşlı qızı dəfələrlə zorladı - Bakıda iyrənc olay
Bu gün, 14:47
Danışıqlara birbaşa təsir edən cəhət məhz etimad mühitinin yaranmasıdır - deputat
Bu gün, 14:45
Daşkəsəndə 20 Yanvar faciəsinin 28-ci ildönümü dərin ehtiramla yad edilib
Bu gün, 14:43
“Türkiyə və Azərbaycan Avrasiyasının enerji siyasətində xüsusi gücə malikdir”
Bu gün, 14:41
Əfşarlar dövrünə aid kitabın surəti əldə edilib
Bu gün, 14:40
Amerika erməni milli komitəsinin sifarişi ilə irəli sürülən qətnamə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin əsl mahiyyətini təhrif edir - XİN
Bu gün, 13:26
Prezidentin ayırdığı 3 milyon manat 5 özəl telekanal arasında bərabər bölünəcək - SİYAHI
Bu gün, 13:23
Torpaq alveri bazarı kimlərin əlindədir? - İTTİHAM
Bu gün, 13:21
“Öz ərizəsi ilə gedib” - AzTV-dən açıqlama
Bu gün, 13:11
Psixi xəstəxanadan çıxarılan oğul məhkəməyə gətirildi: - "Atamı balta ilə vurdum"
Bu gün, 13:08
20 Yanvar gününün hava proqnozu: - Temperatur düşəcək, şaxta olacaq
Bu gün, 13:03
Nazdan Azərbaycan xalqına hörmətsizlik - FOTO
Bu gün, 12:59
“Qaynayan” Ermənistan: “Qətiyyətli siyasi qüvvə olsaydı...”
Bu gün, 12:55
Ermənistan orta əsrlər qaydası ilə hərəkət edirsə, etimaddan danışmaq olmaz - deputat
Bu gün, 12:44
Ermənistanda hakim partiyanın prezidentliyə namizədi məlum olub - FOTO
Bu gün, 12:43
Hacıbala Abutalıbovun Bakının yeni Baş Planı ilə bağlı iradları NƏZƏRƏ ALINDI
Bu gün, 12:41
Alışanov prezidentin ev verdiyi departament rəhbərini işdən uzaqlaşdırdı – AzTV-də daha bir qalmaqal
Bu gün, 12:38
"Bitcoin"in qiyməti 125 min dollar olacaq
Bu gün, 12:30
Prezident İlham Əliyev özbəkistanlı həmkarına başsağlığı verib
Bu gün, 12:17
Hacıqabulda 20 Yanvar şəhidləri anıldı
Bu gün, 12:15
Azərbaycanda daha iki hərbi zavod fəaliyyətə başlayır
Bu gün, 12:08
Qadınların ciblərinə girənlər həbs olundu
Bu gün, 12:06
Səs yazısı yayılan direktorla bağlı rəsmi açıqlama: - “Araşdırılır”
Bu gün, 11:59
Bakıda itə görə iki qardaşın qanını axıdana AĞIR CƏZA
Bu gün, 11:56
Azərbaycana səfər etməyin 5 əsas səbəbi
Bu gün, 11:53
“Bakcell” və “PwC” xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqları dəstəkləmək üçün səylərini birləşdirir
Bu gün, 11:52
Azərbaycan işlənmiş təkərlərə idxal rüsumunu 3 dəfə artırıb
Bu gün, 11:49
Mənzildən oğurluq edən qadın həbs olundu
Bu gün, 11:39
Əvvəllər məhkum olunmuş şəxslərdən silah və narkotik götürüldü
Bu gün, 11:36
Sabah Bakıda bu yollar bağlanacaq - DYP
Bu gün, 11:34
İşdən çıxarılan həkimdən daha bir ŞOK AÇIQLAMA: - "Həqiqət Qədirova Oqtay Şirəliyevin tələbə yoldaşıdır"
Bu gün, 11:33
Bakıda banka basqın edən şəxsin və onu tutan polislərin fotoları yayılıb
Bu gün, 11:29
Binə sakinləri yenə qazsız qaldı
Bu gün, 11:26
Almaniyada ŞOK OLAY: azərbaycanlı ailə polisi girov götürdü - HADİSƏNİN DETALLARI
Bu gün, 11:23
DİN Şamaxıdakı silahlı insidentlə bağlı MƏLUMAT YAYDI
Bu gün, 11:20
Vergilər Nazirliyi ilə Gömrük Komitəsi birləşir? - Aydın Əliyevdən reaksiya
Bu gün, 11:18
Fədayə Laçının daha bir şikayəti rədd edildi
Bu gün, 11:17
“İstəmirəm, səsimi itirməyimə görə kiminsə mənə yazığı gəlsin” - Akif İslamzadə
Bu gün, 11:13
Fətullah Gülənin qardaşı oğlu həbs olundu
Bu gün, 11:02
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru