“Əgər istəmiriksə hakim rüşvət alsın, başqa yollara düşsün, mütləq onlar təmin olunmalıdır” .....                     Sosial etiraz, təxribat, hakimiyyətdaxili mübarizə: İranda nə baş verir? .....                     Əli Kərimli müxalifətin "Lenin"i vasitəsilə Müsavatı parçalamaq istəyir .....                     "Etimadı doğrultmağa çalışacağam" .....                     Nazirlər Kabinetinin Mətbuat Xidmətinin rəhbəri vəzifəsinə təyinat olub .....                     Qəbələdə vəzifə saxtakarlığı... .....                     Hakimlərə ən azı 10 min manat maaş verilməlidir .....                     Özəl məhkəmə ekspertizası institutu yaradılır .....                     Ermənilər uydurma xəritə yaydılar: .....                     ABŞ-da cinayət törətməkdə ittiham edilən pakistanlılar Azərbaycanda saxlanılıb .....                     Ağsuda müəllimi oğurlayıb zorlayan şəxs və qardaşına ağır cəza .....                     Bəzi yerlərdə yağış yağacağı gözlənilir .....                     Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində struktur dəyişikliyi olub .....                     Milli Məclisdə ikinci qanunvericilik paketi müzakirəyə çıxarılıb .....                     Nazirin buralardan xəbəri varmı? .....                     Qubada evində dibçəkdə narkotik becərən şəxs saxlanılıb .....                     Rafael Hüseynov Dövlət Komitəsinin adının dəyişdirilməsini təklif edib .....                     “O baş redaktorun tərbiyəsi yoxdur” .....                     Ayaz Mirzəyev Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətinin rəhbəri vəzifəsindən azad edilib .....                     "600 min manata yaxın borc yaranıb..." .....                     Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında qanuna dəyişiklik edilib .....                     Mübariz Mənsimov məhkəmə qərarını icra etmir .....                     Əflatun Amaşov erməni jurnalistlərin Azərbaycana səfərinə .....                     Əli İnsanovun talan etdiyi dövlət mülklərinin TAM SİYAHISI .....                     "LUKOYL-Azərbaycan"da yeni direktor TƏYİNATI .....                     Keçmiş məhkum iş başında yaxalandı... .....                     AFFA-nın iki əməkdaşı Avropa Liqasında eyni oyuna təyinat alıb .....                     Ermənistan Baş Qərargahının rəisi işdən çıxarılır .....                     Bakıda sakinlər bu küçəyə Mübariz İbrahimovun adını veriblər .....                     İranda iğtişaşlarda təhlükəsizlik qüvvələrinin 3 əməkdaşı öldürülüb .....                     Prezident İlham Əliyev Pirşağı dəmir yolu stansiyasının açılışında .....                     AQTA əməkdaşı korrupsiya ilə tutulub? .....                     Hicran Hüseynova sakinlərlə görüşə .....                     Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 18 nəfər saxlanılıb .....                     Türkiyə-İran sərhədində zəlzələ olub, .....                     “Bakı Fond Birjası”nın dövriyyəsi 2% azalıb .....                     Türkiyəlilər Toliki seçdi .....                     Məşhur “qanuni oğrular” Ermənistana toplaşır .....                     Prezident "28 May" stansiyasının qarşısında sakinlərlə görüşdü .....                     Eldar Əzizov direktoru işdən çıxardı .....                 

Vüqar ZİFƏROĞLU
Tarix: 6-01-2018, 12:51 | Çap et
Vüqar ZİFƏROĞLU
İranda “ərəb baharı”?

İranda baş verən son etiraz aksiyaları ilə bağlı müxtəlif fikir və rəylər səsləndirilməkdədir. Görünən odur ki, 10 gündən artıqdır ki, davam edən proseslər heç də göründüyü qədər sadə deyil və olanlar iqtisadi narazılığın fonunda həm daxili, həm də xarici faktorlarla pərçimlənmiş ciddi siyasi hesablaşmanın konturlarını ortaya qoymaqdadır.

İlk nöbədə vurğulamalıyıq ki, baş verənərin birmənalı şəkildə yalnız xarici amillərlə əlaqələndirilməsini doğru hesab etmirik və burada daxili faktorlar da son dərəcə ciddi əhəmiyyət daşımaqdadır.

Hal-hazırda baş verənlər ilk növbədə İran daxilində islahatçılarla mühafizəkarlar arasında gedən siyasi mübarizənin təcəssümüdür. Diqqət edin, bu aksiyalar Məşhəddən başladı. Məşhəddəki etirazların 2017-ci il prezident seçkilərində Ruhaninin əsas rəqibi olmuş Məşhəd İmam Rza ziyarətgahının rəhbəri Rəisinin və tərəfdarlarının təşkil etdiyi barədə yayılan xəbərlər nəzərdən qaçmamalıdır. Sonrakı gün isə əsas şəhərlərə, o cümlədən dini mərkəz olan Quma da yayıldı. Bu, çox maraqlı və ciddi məqamdır. Ümumiyyətlə ilk olaraq aksiyaya çağırış edənlərin mühafizəkar qanada yaxınlığı ilə seçilən şəxslər olması çox incə nüansdır. Aksiyaların ilk günlərdə sırf iqtidara, yəni Həsən Ruhaninin idarəetmə aparatına yönəlik çağırışların səslənməsi və sonra bunun əks tərəfə - Xamneyi və bütünlükdə İranın ali ruhani sisteminin əleyhinə çevrilməsi də az şey ifadə etmir. Yəni əslində bütün bunlar onu göstərirdi ki, aksiyalar əslində İranın daxilindəki siyasi qüvvələrin siyasi toqquşmasının nəticəsidir. Təbii ki, burada iqtisadi faktorlar var. Amma bunlara rəvac verən məqamlar siyasi qütbləşmədə iştirak edən qüvvələrdir.

Təbii ki, regionda marağı olan xarici qüvvələrin də hər biri baş verən proseslərdən yararlanmağa çalışırlar. Məsələn, Əhvaz bölgəsində ərəblərin aktiv şəkildə aksiyaya qoşulmasının səbəbi eyni zamanda xarici faktorların baş verən proseslərdən yararlanmağa meyilli olmasından irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Səudiyyə Ərəbistanı hal-hazırda İranla çox ciddi siyasi münaqişədədir və Əhvazın ərəb əşirətərinə dəstək verməkdədir. Və ya Bəlucistanın aktiv şəkildə baş verən etirazlarda iştirakının özü də əslində az şey ifadə etmir.

Proseslərdə Güney Azərbaycanla bağlı məqamlara da diqqət çəkmək istərdim. Zəncan istisna olmaqla Güney Azərbaycandan bu aksiyalara ciddi dəstək gəlmədi. Bunun özü çox maraqlı məqamdır. Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız bizim bir çoxlarımızdan daha yaxşı anlayırlar ki, baş verənlər əslində, ölkədəki siyasi oyunların təzahürüdür. Burada başqa ciddi məqam etirazların start götürdüyü şəhərlərdə bəzi qüvvələrin ortaya atdıqları şüarlar - əslində həm də hədəflərdir. Şüarlara diqqət edək: “Rza şah ruhun şad olsun”; “İranın şahı yoxdur, hesab kitabı da yoxdur” və “Biz ariyayiyik (ari irqi), ərəbləri istəmirik”. Təbii ki, bu kimi şüarlar güneydə gedən milli hərəkatın hədəfləri ilə bir deyil, əksinə tam ziddiyyət təşkil etməkdədir. Burada həm də o nəticəni çıxarmaq olar ki, əslində daxili siyasi hesablaşma kimi başlanan bu aksiyalar, nəticə etibarı ilə Qərbin də dəstəyi ilə, çoxdandır ki, İranın daxilində revanşa nail olmağa çalışan monarxist-pəhləviçilərin aktivləşməsinə təkan verə bilər. Sirr deyil ki, Qərb Pəhləvi davamçılarına hər zaman aşkar dəstək verib.

O zaman niyə məhz Zəncan proseslərdə daha aktiv oldu sualının isə cavabı var. Zəncanın Ərdəbil, Urmiyə yaxud Təbrizdən fərqi ondan ibarətdir ki, bu bölgə hər zaman mühafizəkar baxışları ilə seçilən Güney Azərbaycan şəhəri olub. Bu şəhərdə ali dini ruhani sistemə bağlılıq daha çoxdur. Diqqət edin, Zəncanda hökumət tərəfdarlarının da nümayişi keçirildi.

Vurğulamalıyıq ki, faktiki olaraq İranda baş verən prosesləri birmənalı şəkildə xarici faktorlarla əlaqələndirmək, burda yalnız “Amerikanın, İsrailin və ya Səudiyyənin barmağının olduğunu” iddia etmək tamamilə yanlış olardı. Sadəcə olaraq bu qüvvələr, baş verənlərdən maksimal dərəcədə yararlanmaq niyyətindədirlər və proseslərin öz axarından çıxaraq daha kəskin və münaqişəli hal almasında maraqlıdırlar.

İslam İnqilabi Keşikçiləri Korpusu – SEPAH-ın komandiri Məhəmməd Cəfərinin aksiyaların qızışdırılmasında vaxtilə siyasi hakimiyyətdə olan şəxslərin rolunun olmasına dair bəyanatını və əslində bununla da Əhmədinejata və tərəfdarlarına vurğu etməsini də nəzərə alarsaq, yekun olaraq deyə bilərik ki, baş verənlərdə ilk əvvəl önəmli olan daxili faktorlar olub. Yəni, bu iğtişaşlar ölkə daxilində ali ruhani sistemlə mövcud siyasi iqtidar arasında olan proseslərin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təbii ki, xarici faktorları da burada öz rolunu oynamaqdadır.

Hazırda İranda “ərəb baharı” başlatmaq istəyənlərin öz hesablarında nə dərəcədə dəqiq olacaqlar, bunun ididən söyləmək çətindir. Təbii ki, bütün bu olanlar İranda hakimiyyətin siyasi dəyişikliyinə səbəb olmayacaq. Təəssüf ki, bu cür etirazlar İran rejiminin sarsılmasını deyil, əksinə daha da radikallaşaraq “islam inqilabı modeli” ayarlarına geri dönməsinə səbəb olmaqdadır. Lakin bütün bu olanlar heç şübhəsiz ki, bütün Yaxın Şərqə öz təsirini göstərəcək.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
“Əgər istəmiriksə hakim rüşvət alsın, başqa yollara düşsün, mütləq onlar təmin olunmalıdır” - deputat
Bu gün, 15:21
Sosial etiraz, təxribat, hakimiyyətdaxili mübarizə: İranda nə baş verir? - TƏHLİL
Bu gün, 15:19
Əli Kərimli müxalifətin "Lenin"i vasitəsilə Müsavatı parçalamaq istəyir - Oqtay Hacımusalı
Bu gün, 15:18
"Etimadı doğrultmağa çalışacağam" - Nazirlər Kabinetinin yeni sözçüsü
Bu gün, 15:16
Nazirlər Kabinetinin Mətbuat Xidmətinin rəhbəri vəzifəsinə təyinat olub - TƏRCÜMEYİ-HAL
Bu gün, 15:15
Qəbələdə vəzifə saxtakarlığı... - İDDİA
Bu gün, 15:14
Hakimlərə ən azı 10 min manat maaş verilməlidir - deputat
Bu gün, 13:10
Özəl məhkəmə ekspertizası institutu yaradılır - Azərbaycanda YENİLİK
Bu gün, 13:09
Ermənilər uydurma xəritə yaydılar: - İşğalçılar bu "sənəd"də Kipr adasını da "mənimsəyiblər"
Bu gün, 13:06
Azərbaycanlı model elə şəkillər çəkdirdi ki... - YARIÇILPAQ
Bu gün, 13:02
ABŞ-da cinayət törətməkdə ittiham edilən pakistanlılar Azərbaycanda saxlanılıb
Bu gün, 12:57
Ağsuda müəllimi oğurlayıb zorlayan şəxs və qardaşına ağır cəza - MƏHKƏMƏ
Bu gün, 12:54
Bəzi yerlərdə yağış yağacağı gözlənilir - Belə deyirlər...
Bu gün, 12:52
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində struktur dəyişikliyi olub
Bu gün, 12:49
Milli Məclisdə ikinci qanunvericilik paketi müzakirəyə çıxarılıb
Bu gün, 12:48
Nazirin buralardan xəbəri varmı? - İDDİA
Bu gün, 12:46
Qubada evində dibçəkdə narkotik becərən şəxs saxlanılıb
Bu gün, 12:41
Rafael Hüseynov Dövlət Komitəsinin adının dəyişdirilməsini təklif edib
Bu gün, 12:40
“O baş redaktorun tərbiyəsi yoxdur” – Söyüş statusunu dərc edən saytlara MÜNASİBƏT
Bu gün, 12:33
Ayaz Mirzəyev Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətinin rəhbəri vəzifəsindən azad edilib
Bu gün, 12:26
"600 min manata yaxın borc yaranıb..." - QALMAQAL
Bu gün, 12:22
Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında qanuna dəyişiklik edilib
Bu gün, 12:20
Ermənilər daha bir Azərbaycan mahnısını oğurladılar - VİDEO
Bu gün, 12:19
Mübariz Mənsimov məhkəmə qərarını icra etmir - 70 min dollarlıq borc
Bu gün, 12:16
“Cənab prezident 10 nəfər ağsaqqal çağırsın, bir-bir adlarını deyək...” - ŞEYX ƏBDÜL MAHMUDBƏYOV
Bu gün, 12:13
Əflatun Amaşov erməni jurnalistlərin Azərbaycana səfərinə münasibət bildirib
Bu gün, 12:05
Əli İnsanovun talan etdiyi dövlət mülklərinin TAM SİYAHISI
Bu gün, 12:03
Telekanallar bu reklamlara görə cəzalandırılsın! - Jurnalist təşkilatı
Bu gün, 12:02
"LUKOYL-Azərbaycan"da yeni direktor TƏYİNATI
Bu gün, 11:56
Keçmiş məhkum iş başında yaxalandı...
Bu gün, 11:54
"Saat 12-nin yarısı olmamış otururdum evdə ki, deməsinlər..."
Bu gün, 11:52
AFFA-nın iki əməkdaşı Avropa Liqasında eyni oyuna təyinat alıb
Bu gün, 11:51
Ermənistan Baş Qərargahının rəisi işdən çıxarılır
Bu gün, 11:41
Bakıda sakinlər bu küçəyə Mübariz İbrahimovun adını veriblər - VİDEO
Bu gün, 11:40
İranda iğtişaşlarda təhlükəsizlik qüvvələrinin 3 əməkdaşı öldürülüb
Bu gün, 11:35
Prezident İlham Əliyev Pirşağı dəmir yolu stansiyasının açılışında iştirak edib
Bu gün, 11:33
AQTA əməkdaşı korrupsiya ilə tutulub? - İDDİA
Bu gün, 11:32
Hicran Hüseynova sakinlərlə görüşə helikopterlə getdi
Bu gün, 11:29
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 18 nəfər saxlanılıb
Bu gün, 11:26
Türkiyə-İran sərhədində zəlzələ olub, Naxçıvanda da hiss olunub
Bu gün, 11:25
“Bakı Fond Birjası”nın dövriyyəsi 2% azalıb
Bu gün, 11:20
Türkiyəlilər Toliki seçdi
Bu gün, 11:16
Məşhur “qanuni oğrular” Ermənistana toplaşır
Bu gün, 11:14
Prezident "28 May" stansiyasının qarşısında sakinlərlə görüşdü - Sakinlərin problemləri yerində qeydə alınıb
Bu gün, 11:13
Eldar Əzizov direktoru işdən çıxardı
Bu gün, 11:10
50 yaşlı Rusiya vətəndaşı Tərtərdə hamamda boğulub öldü
Bu gün, 11:09
Bakıda 25 yaşlı qız xalası oğlu ilə sevgili oldu, gizli ev tutub yaşadılar, sonra... - ŞOK HADİSƏ
Bu gün, 11:08
Ulvira Qarayeva niyə bu günə qalıb?
Bu gün, 11:07
Əliyev və Ərdoğan İpsalada “Biz hazırıq” mesajı verəcək - RUSİYADA İSƏ MÜƏYYƏN NARAHATLIQ HİSS OLUNUR...
Bu gün, 11:03
Saxta arayışları qoltuqlarına vurub... - QALMAQAL
Bu gün, 11:00
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru