Prezident hamını küçəyə çağırdı: .....                     "Nəyisə dəyişə, yaxud, kiməsə yardım verəcək səlahiyyətdə deyiləm…" .....                     “Bütün deputatlar fonda pul köçürüb” .....                     Süni tənəffüsə bağlanan xəstələrin sayı çoxalsa vəziyyət pisləşəcək .....                     “Aristokrat” tibb mərkəzinin sahibinin oğlunun istintaqı başa çatdı .....                     "Simptomsuz şəxslər 30-60 şəxsi yoluxdura bilər" .....                     Lerikdə karantin rejiminə ciddi nəzarə olunur .....                     Vüqar Səfərli vəzifədən uzaqlaşdırıldı, lakin... .....                     "Əhali diqqətli olmalıdır" .....                     “15 mindən çox Azərbaycan vətəndaşının ölkəyə gətirilməsi təmin olunub” .....                     Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 822-yə çatıb, 63 nəfər sağalıb, 8 nəfər vəfat edib .....                     Azərbaycanda 5 milyon maska ehtiyatı yaradılıb .....                     Azərbaycanda daha 105 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     Lənkəranın icra başçısı Əli Həsənovun yaxın adamı imiş... .....                     Qarabağda seçki oyunu: Paşinyan - klan savaşı yeni mərhələdə .....                     Paşinyan özünü tələyə salıb .....                     "Akif Çovdarovun bundan sonrakı işi..." .....                     "Tikinti kralı"nın oğlundan QOÇULUQ .....                     "Fazil Məmmədovun hörməti hələ ölməyib ki..." .....                     Milli Məclisdən yaşı 65-dən yuxarı deputatlara .....                     Karantinlə bağlı cərimələr hansı hallarda narazılıq yaradır? .....                     Bu rayonlar üzrə pensiyalar köçürüldü .....                     Hava yolları şirkətləri əvvəldən aldığı bileti qaytarmaq istəyənlərə bir neçə təklif irəli sürür .....                     Tank heyətlərinin döyüş hazırlığı yoxlanılır .....                     Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyinə .....                     Almaniyada koronavirusdan ölən türklərin sayı artdı .....                     Ünvanlı yardım alan ailələrin sayı artıb, .....                     Tərtər rayonunda dezinfeksiya işləri mütamadi olaraq davam etdirilir .....                     Bərdə sakini "Azəriqaz"dan etdiyi şikayəti geri götürdü .....                     Baş Nazir hökumətin 2019-ci il üzrə fəaliyyətini Milli Məclisdə videohesabatla təqdim edəcək .....                     Dövlət Agentliyinin əsasnaməsinə dəyişiklik edildi .....                     Paytaxtda genişmiqyaslı dezinfeksiya işləri davam edir .....                     Yeni hökumətin təzə parlamentə ilk HESABATI .....                     Səhər bəzi yerlərdə yağış yağacağı gözlənilir .....                     On minlərlə vətəndaş üçün önü kəsilən SOSİAL YARDIM: .....                     Ter-Petrosyan Koçaryan və Sarqsyanı xəyanətdə ittiham etdi .....                     Nizami rayonunda koronavirus infeksiyasının yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə profilaktik tədbirlər davam edir .....                     Mollalar dəfnə gedəndə kimdən icazə alır: .....                     Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna köçürülən ianə 110 milyon manatı keçib .....                 

Vüqar ZİFƏROĞLU
Tarix: 6-01-2018, 12:51 | Çap et
Vüqar ZİFƏROĞLU
İranda “ərəb baharı”?

İranda baş verən son etiraz aksiyaları ilə bağlı müxtəlif fikir və rəylər səsləndirilməkdədir. Görünən odur ki, 10 gündən artıqdır ki, davam edən proseslər heç də göründüyü qədər sadə deyil və olanlar iqtisadi narazılığın fonunda həm daxili, həm də xarici faktorlarla pərçimlənmiş ciddi siyasi hesablaşmanın konturlarını ortaya qoymaqdadır.

İlk nöbədə vurğulamalıyıq ki, baş verənərin birmənalı şəkildə yalnız xarici amillərlə əlaqələndirilməsini doğru hesab etmirik və burada daxili faktorlar da son dərəcə ciddi əhəmiyyət daşımaqdadır.

Hal-hazırda baş verənlər ilk növbədə İran daxilində islahatçılarla mühafizəkarlar arasında gedən siyasi mübarizənin təcəssümüdür. Diqqət edin, bu aksiyalar Məşhəddən başladı. Məşhəddəki etirazların 2017-ci il prezident seçkilərində Ruhaninin əsas rəqibi olmuş Məşhəd İmam Rza ziyarətgahının rəhbəri Rəisinin və tərəfdarlarının təşkil etdiyi barədə yayılan xəbərlər nəzərdən qaçmamalıdır. Sonrakı gün isə əsas şəhərlərə, o cümlədən dini mərkəz olan Quma da yayıldı. Bu, çox maraqlı və ciddi məqamdır. Ümumiyyətlə ilk olaraq aksiyaya çağırış edənlərin mühafizəkar qanada yaxınlığı ilə seçilən şəxslər olması çox incə nüansdır. Aksiyaların ilk günlərdə sırf iqtidara, yəni Həsən Ruhaninin idarəetmə aparatına yönəlik çağırışların səslənməsi və sonra bunun əks tərəfə - Xamneyi və bütünlükdə İranın ali ruhani sisteminin əleyhinə çevrilməsi də az şey ifadə etmir. Yəni əslində bütün bunlar onu göstərirdi ki, aksiyalar əslində İranın daxilindəki siyasi qüvvələrin siyasi toqquşmasının nəticəsidir. Təbii ki, burada iqtisadi faktorlar var. Amma bunlara rəvac verən məqamlar siyasi qütbləşmədə iştirak edən qüvvələrdir.

Təbii ki, regionda marağı olan xarici qüvvələrin də hər biri baş verən proseslərdən yararlanmağa çalışırlar. Məsələn, Əhvaz bölgəsində ərəblərin aktiv şəkildə aksiyaya qoşulmasının səbəbi eyni zamanda xarici faktorların baş verən proseslərdən yararlanmağa meyilli olmasından irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Səudiyyə Ərəbistanı hal-hazırda İranla çox ciddi siyasi münaqişədədir və Əhvazın ərəb əşirətərinə dəstək verməkdədir. Və ya Bəlucistanın aktiv şəkildə baş verən etirazlarda iştirakının özü də əslində az şey ifadə etmir.

Proseslərdə Güney Azərbaycanla bağlı məqamlara da diqqət çəkmək istərdim. Zəncan istisna olmaqla Güney Azərbaycandan bu aksiyalara ciddi dəstək gəlmədi. Bunun özü çox maraqlı məqamdır. Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız bizim bir çoxlarımızdan daha yaxşı anlayırlar ki, baş verənlər əslində, ölkədəki siyasi oyunların təzahürüdür. Burada başqa ciddi məqam etirazların start götürdüyü şəhərlərdə bəzi qüvvələrin ortaya atdıqları şüarlar - əslində həm də hədəflərdir. Şüarlara diqqət edək: “Rza şah ruhun şad olsun”; “İranın şahı yoxdur, hesab kitabı da yoxdur” və “Biz ariyayiyik (ari irqi), ərəbləri istəmirik”. Təbii ki, bu kimi şüarlar güneydə gedən milli hərəkatın hədəfləri ilə bir deyil, əksinə tam ziddiyyət təşkil etməkdədir. Burada həm də o nəticəni çıxarmaq olar ki, əslində daxili siyasi hesablaşma kimi başlanan bu aksiyalar, nəticə etibarı ilə Qərbin də dəstəyi ilə, çoxdandır ki, İranın daxilində revanşa nail olmağa çalışan monarxist-pəhləviçilərin aktivləşməsinə təkan verə bilər. Sirr deyil ki, Qərb Pəhləvi davamçılarına hər zaman aşkar dəstək verib.

O zaman niyə məhz Zəncan proseslərdə daha aktiv oldu sualının isə cavabı var. Zəncanın Ərdəbil, Urmiyə yaxud Təbrizdən fərqi ondan ibarətdir ki, bu bölgə hər zaman mühafizəkar baxışları ilə seçilən Güney Azərbaycan şəhəri olub. Bu şəhərdə ali dini ruhani sistemə bağlılıq daha çoxdur. Diqqət edin, Zəncanda hökumət tərəfdarlarının da nümayişi keçirildi.

Vurğulamalıyıq ki, faktiki olaraq İranda baş verən prosesləri birmənalı şəkildə xarici faktorlarla əlaqələndirmək, burda yalnız “Amerikanın, İsrailin və ya Səudiyyənin barmağının olduğunu” iddia etmək tamamilə yanlış olardı. Sadəcə olaraq bu qüvvələr, baş verənlərdən maksimal dərəcədə yararlanmaq niyyətindədirlər və proseslərin öz axarından çıxaraq daha kəskin və münaqişəli hal almasında maraqlıdırlar.

İslam İnqilabi Keşikçiləri Korpusu – SEPAH-ın komandiri Məhəmməd Cəfərinin aksiyaların qızışdırılmasında vaxtilə siyasi hakimiyyətdə olan şəxslərin rolunun olmasına dair bəyanatını və əslində bununla da Əhmədinejata və tərəfdarlarına vurğu etməsini də nəzərə alarsaq, yekun olaraq deyə bilərik ki, baş verənlərdə ilk əvvəl önəmli olan daxili faktorlar olub. Yəni, bu iğtişaşlar ölkə daxilində ali ruhani sistemlə mövcud siyasi iqtidar arasında olan proseslərin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təbii ki, xarici faktorları da burada öz rolunu oynamaqdadır.

Hazırda İranda “ərəb baharı” başlatmaq istəyənlərin öz hesablarında nə dərəcədə dəqiq olacaqlar, bunun ididən söyləmək çətindir. Təbii ki, bütün bu olanlar İranda hakimiyyətin siyasi dəyişikliyinə səbəb olmayacaq. Təəssüf ki, bu cür etirazlar İran rejiminin sarsılmasını deyil, əksinə daha da radikallaşaraq “islam inqilabı modeli” ayarlarına geri dönməsinə səbəb olmaqdadır. Lakin bütün bu olanlar heç şübhəsiz ki, bütün Yaxın Şərqə öz təsirini göstərəcək.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Prezident hamını küçəyə çağırdı: - Özü isə velosipedi qapalı yerdə sürdü
Dünən, 18:04
"Nəyisə dəyişə, yaxud, kiməsə yardım verəcək səlahiyyətdə deyiləm…" - deputat
Dünən, 18:00
“Bütün deputatlar fonda pul köçürüb” - Siyavuş Novruzov
Dünən, 17:41
Süni tənəffüsə bağlanan xəstələrin sayı çoxalsa vəziyyət pisləşəcək
Dünən, 17:38
“Aristokrat” tibb mərkəzinin sahibinin oğlunun istintaqı başa çatdı — Qətl işi
Dünən, 17:37
"Simptomsuz şəxslər 30-60 şəxsi yoluxdura bilər"
Dünən, 17:32
Lerikdə karantin rejiminə ciddi nəzarə olunur
Dünən, 17:31
Vüqar Səfərli vəzifədən uzaqlaşdırıldı, lakin... - açıq qalan sual var
Dünən, 17:30
Kamil bu ailə üçün torpaq alıb ev tikdirəcək
Dünən, 17:27
"Əhali diqqətli olmalıdır" - TƏBİB rəhbəri
Dünən, 17:24
“15 mindən çox Azərbaycan vətəndaşının ölkəyə gətirilməsi təmin olunub” - Prezidentin köməkçisi
Dünən, 17:19
Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 822-yə çatıb, 63 nəfər sağalıb, 8 nəfər vəfat edib
Dünən, 17:13
Azərbaycanda 5 milyon maska ehtiyatı yaradılıb
Dünən, 17:09
Azərbaycanda daha 105 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb
Dünən, 17:06
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:01
“Xanımla da ayrılmışıq, o, bir otaqdadır, mən bu biri” - Xalq artisti
Dünən, 17:00
Lənkəranın icra başçısı Əli Həsənovun yaxın adamı imiş... - İDDİA
Dünən, 16:54
Qarabağda seçki oyunu: Paşinyan - klan savaşı yeni mərhələdə - TƏHLİL
Dünən, 16:47
Paşinyan özünü tələyə salıb - GƏLİŞMƏ
Dünən, 16:36
"Akif Çovdarovun bundan sonrakı işi..." - Təhlükəsizlik zabiti MTN generalının hədəfini açıqladı
Dünən, 16:35
"Tikinti kralı"nın oğlundan QOÇULUQ - Rəmzi Şükürov karantini pozdu, maşınla yol qurğularını qırıb keçdi
Dünən, 16:30
Canlı efirlərə çıxan müğənnilərin sərbəst gəzmək hüquqları varmı?
Dünən, 16:28
"Fazil Məmmədovun hörməti hələ ölməyib ki..." - İLGİNC GƏLİŞMƏ
Dünən, 16:26
Milli Məclisdən yaşı 65-dən yuxarı deputatlara ÇAĞIRIŞ
Dünən, 16:19
Karantinlə bağlı cərimələr hansı hallarda narazılıq yaradır? - ŞİKAYƏT VAR
Dünən, 16:18
Bu rayonlar üzrə pensiyalar köçürüldü - YENİLƏNİB
Dünən, 16:15
Hava yolları şirkətləri əvvəldən aldığı bileti qaytarmaq istəyənlərə bir neçə təklif irəli sürür
Dünən, 16:14
Tank heyətlərinin döyüş hazırlığı yoxlanılır
Dünən, 16:11
Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyinə yeni səlahiyyət verilib
Dünən, 16:10
“Müğənnilərin çoxu “risovka”lıq edir”
Dünən, 16:09
Almaniyada koronavirusdan ölən türklərin sayı artdı
Dünən, 16:05
"Elə ağılsız sözlər danışırlar ki... "
Dünən, 16:04
Ünvanlı yardım alan ailələrin sayı artıb, yardımın məbləği 222 manata çatıb
Dünən, 16:00
Tərtər rayonunda dezinfeksiya işləri mütamadi olaraq davam etdirilir
Dünən, 15:58
Bərdə sakini "Azəriqaz"dan etdiyi şikayəti geri götürdü - FOTO
Dünən, 15:56
Baş Nazir hökumətin 2019-ci il üzrə fəaliyyətini Milli Məclisdə videohesabatla təqdim edəcək
Dünən, 15:54
Dövlət Agentliyinin əsasnaməsinə dəyişiklik edildi - FƏRMAN
Dünən, 15:53
Paytaxtda genişmiqyaslı dezinfeksiya işləri davam edir
Dünən, 13:17
"Zakirlə toyumuz karantindən sonra olacaq"
Dünən, 13:14
Yeni hökumətin təzə parlamentə ilk HESABATI - Nələrə şahid olacağıq?..
Dünən, 13:07
Səhər bəzi yerlərdə yağış yağacağı gözlənilir - Belə deyirlər...
Dünən, 13:00
On minlərlə vətəndaş üçün önü kəsilən SOSİAL YARDIM: - “İşsiz statusu üçün şərtlər yetərincə ağırdır”
Dünən, 12:52
Ter-Petrosyan Koçaryan və Sarqsyanı xəyanətdə ittiham etdi
Dünən, 12:47
"Hansı müğənni alfons saxlayır..." - Afət Fərmanqızından şok sözlər
Dünən, 12:43
Nizami rayonunda koronavirus infeksiyasının yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə profilaktik tədbirlər davam edir
Dünən, 12:40
Mollalar dəfnə gedəndə kimdən icazə alır: - QMİ-dən yox, yoxsa DİN-dən?
Dünən, 12:36
Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna köçürülən ianə 110 milyon manatı keçib
Dünən, 12:35
Azərbaycanın bu kəndi karantinə alındı
Dünən, 12:34
Nazirlik 2 milyon manatlıq "KHazar LX" avtomobili alır
Dünən, 12:26
“Planımı yerinə yetirmişəm” - Abid Şərifov
Dünən, 12:25
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru