Həştərxanda ulu öndər Heydər Əliyevin anım mərasmi keçirili .....                     Ermənistanın yeni parlamentinin ilk iclasının keçiriləcəyi tarix açıqlanıb .....                     Səudiyyə Ərəbistanı yeni ittifaq yaratdı .....                     21 Azər hərəkatı və davam edən əsarət .....                     Tovuz Rayon İcra Hakimiyyətində kadr təyinatı olub .....                     ABŞ İranda müharibəyə başlamaq istəyirdi .....                     Məktəblərdə Yeni il şənliyi üçün pul yığılması yolverilməzdir 12 Dekabr, 2018 17:39 .....                     ABŞ-da neft ehtiyatları 10,2 mln. barel azalıb .....                     Vətəndaşları aldadan tikinti şirkəti eks-başçıya məxsusdur? .....                     Bakıda nənə nəvəsini məktəbə getməyə qoymur .....                     “SABİQ DEPUTAT TORPAĞIMIZI ZORLA ƏLİMİZDƏN ALIB…” .....                     Oqtay Əsədov Gürcüstanın yeni Prezidentinin inauqurasiyasında iştirak edəcək .....                     Rus icmasının üzvü MSK əməkdaşını necə aldatdı? .....                     Məhkəmə azərbaycanlı məmuru işinə bərpa etdi .....                     Federasiya prezidenti pulsuzluqdan GİLEYLƏNDİ .....                     Ağcabədinin icra başçısı korteji ilə narahatçılıq yaratdı .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     OPEC Azərbaycanda neft hasilatı üzrə proqnozunu açıqlayıb .....                     Ulu öndər Heydər Əliyev mətbuata xalqın istək və amallarının, prinsip və ideyalarının ifadə meydanı kimi son dərəcə böyük dəyər verirdi .....                     “Nar”-dan Yeni il ərəfəsində sərfəli rominq təklifləri .....                     Xəzər Universitəsində “Elm və Sənət Məclisi” .....                     ABŞ-dan Ermənistana səyahət edən vətəndaşlarına XƏBƏRDARLIQ .....                     4 rayonun icra başçısı 1 gündə yola salınacaq... .....                     Azərbaycanda 200 manatlıq əskinasların dövriyyədə olan həcmi açıqlanıb .....                     “Azərbaycan vacib strateji tərəfdaşdır” .....                     “Bakcell” müsabiqədə qalib gələn məktəbliləri mükafatlandırdı .....                     Azərbaycan və Rusiya Baş Qərargah rəislərinin .....                     "Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevin xidmətlərini daim minnətdarlıqla xatırlayır" .....                     Azərbaycan strateji dialoq və qarşılıqlı etimad mühitinin formalaşmasına öz töhfəsini verir .....                     Ulu Öndər Heydər Əliyevin anma mərasimi keçirildi .....                     Ulu öndər Heydər Əliyevin xatirəsi qardaş Türkiyədə də yad edildi .....                     Tərtərlilər böyük hüznlə Umummilli liderin xatirəsini yad etdilər .....                     BŞİH Atatürk parkında aparılan söküntü və yenidənqurma işləri barədə məlumat yayıb .....                     Moskvada Azərbaycan-Rusiya Hökumətlərarası Komissiyasının növbəti iclası keçiriləcək .....                     Saxta sənədlərlə Azərbaycana keçmək istəyən 5 əcnəbi saxlanılıb .....                     Yol polisi texniki baxışa görə sürücülərə MÜRACİƏT etdi .....                     İnflyasiyada ərzağın yeri və onu necə məhdudlaşdırmaq olar .....                     “İstintaq bütün məsələləri araşdıracaq” .....                     İntihar etdiyi deyilən baş nazir müavini danışdı: .....                     Quba Rayon Polis Şöbəsində Ulu öndər Heydər Əliyevin əziz xatirəsinə həsr olunmuş anım mərasimi keçirilib .....                 

Vüqar ZİFƏROĞLU
Tarix: 6-01-2018, 12:51 | Çap et
Vüqar ZİFƏROĞLU
İranda “ərəb baharı”?

İranda baş verən son etiraz aksiyaları ilə bağlı müxtəlif fikir və rəylər səsləndirilməkdədir. Görünən odur ki, 10 gündən artıqdır ki, davam edən proseslər heç də göründüyü qədər sadə deyil və olanlar iqtisadi narazılığın fonunda həm daxili, həm də xarici faktorlarla pərçimlənmiş ciddi siyasi hesablaşmanın konturlarını ortaya qoymaqdadır.

İlk nöbədə vurğulamalıyıq ki, baş verənərin birmənalı şəkildə yalnız xarici amillərlə əlaqələndirilməsini doğru hesab etmirik və burada daxili faktorlar da son dərəcə ciddi əhəmiyyət daşımaqdadır.

Hal-hazırda baş verənlər ilk növbədə İran daxilində islahatçılarla mühafizəkarlar arasında gedən siyasi mübarizənin təcəssümüdür. Diqqət edin, bu aksiyalar Məşhəddən başladı. Məşhəddəki etirazların 2017-ci il prezident seçkilərində Ruhaninin əsas rəqibi olmuş Məşhəd İmam Rza ziyarətgahının rəhbəri Rəisinin və tərəfdarlarının təşkil etdiyi barədə yayılan xəbərlər nəzərdən qaçmamalıdır. Sonrakı gün isə əsas şəhərlərə, o cümlədən dini mərkəz olan Quma da yayıldı. Bu, çox maraqlı və ciddi məqamdır. Ümumiyyətlə ilk olaraq aksiyaya çağırış edənlərin mühafizəkar qanada yaxınlığı ilə seçilən şəxslər olması çox incə nüansdır. Aksiyaların ilk günlərdə sırf iqtidara, yəni Həsən Ruhaninin idarəetmə aparatına yönəlik çağırışların səslənməsi və sonra bunun əks tərəfə - Xamneyi və bütünlükdə İranın ali ruhani sisteminin əleyhinə çevrilməsi də az şey ifadə etmir. Yəni əslində bütün bunlar onu göstərirdi ki, aksiyalar əslində İranın daxilindəki siyasi qüvvələrin siyasi toqquşmasının nəticəsidir. Təbii ki, burada iqtisadi faktorlar var. Amma bunlara rəvac verən məqamlar siyasi qütbləşmədə iştirak edən qüvvələrdir.

Təbii ki, regionda marağı olan xarici qüvvələrin də hər biri baş verən proseslərdən yararlanmağa çalışırlar. Məsələn, Əhvaz bölgəsində ərəblərin aktiv şəkildə aksiyaya qoşulmasının səbəbi eyni zamanda xarici faktorların baş verən proseslərdən yararlanmağa meyilli olmasından irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Səudiyyə Ərəbistanı hal-hazırda İranla çox ciddi siyasi münaqişədədir və Əhvazın ərəb əşirətərinə dəstək verməkdədir. Və ya Bəlucistanın aktiv şəkildə baş verən etirazlarda iştirakının özü də əslində az şey ifadə etmir.

Proseslərdə Güney Azərbaycanla bağlı məqamlara da diqqət çəkmək istərdim. Zəncan istisna olmaqla Güney Azərbaycandan bu aksiyalara ciddi dəstək gəlmədi. Bunun özü çox maraqlı məqamdır. Güney Azərbaycandakı soydaşlarımız bizim bir çoxlarımızdan daha yaxşı anlayırlar ki, baş verənlər əslində, ölkədəki siyasi oyunların təzahürüdür. Burada başqa ciddi məqam etirazların start götürdüyü şəhərlərdə bəzi qüvvələrin ortaya atdıqları şüarlar - əslində həm də hədəflərdir. Şüarlara diqqət edək: “Rza şah ruhun şad olsun”; “İranın şahı yoxdur, hesab kitabı da yoxdur” və “Biz ariyayiyik (ari irqi), ərəbləri istəmirik”. Təbii ki, bu kimi şüarlar güneydə gedən milli hərəkatın hədəfləri ilə bir deyil, əksinə tam ziddiyyət təşkil etməkdədir. Burada həm də o nəticəni çıxarmaq olar ki, əslində daxili siyasi hesablaşma kimi başlanan bu aksiyalar, nəticə etibarı ilə Qərbin də dəstəyi ilə, çoxdandır ki, İranın daxilində revanşa nail olmağa çalışan monarxist-pəhləviçilərin aktivləşməsinə təkan verə bilər. Sirr deyil ki, Qərb Pəhləvi davamçılarına hər zaman aşkar dəstək verib.

O zaman niyə məhz Zəncan proseslərdə daha aktiv oldu sualının isə cavabı var. Zəncanın Ərdəbil, Urmiyə yaxud Təbrizdən fərqi ondan ibarətdir ki, bu bölgə hər zaman mühafizəkar baxışları ilə seçilən Güney Azərbaycan şəhəri olub. Bu şəhərdə ali dini ruhani sistemə bağlılıq daha çoxdur. Diqqət edin, Zəncanda hökumət tərəfdarlarının da nümayişi keçirildi.

Vurğulamalıyıq ki, faktiki olaraq İranda baş verən prosesləri birmənalı şəkildə xarici faktorlarla əlaqələndirmək, burda yalnız “Amerikanın, İsrailin və ya Səudiyyənin barmağının olduğunu” iddia etmək tamamilə yanlış olardı. Sadəcə olaraq bu qüvvələr, baş verənlərdən maksimal dərəcədə yararlanmaq niyyətindədirlər və proseslərin öz axarından çıxaraq daha kəskin və münaqişəli hal almasında maraqlıdırlar.

İslam İnqilabi Keşikçiləri Korpusu – SEPAH-ın komandiri Məhəmməd Cəfərinin aksiyaların qızışdırılmasında vaxtilə siyasi hakimiyyətdə olan şəxslərin rolunun olmasına dair bəyanatını və əslində bununla da Əhmədinejata və tərəfdarlarına vurğu etməsini də nəzərə alarsaq, yekun olaraq deyə bilərik ki, baş verənlərdə ilk əvvəl önəmli olan daxili faktorlar olub. Yəni, bu iğtişaşlar ölkə daxilində ali ruhani sistemlə mövcud siyasi iqtidar arasında olan proseslərin təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təbii ki, xarici faktorları da burada öz rolunu oynamaqdadır.

Hazırda İranda “ərəb baharı” başlatmaq istəyənlərin öz hesablarında nə dərəcədə dəqiq olacaqlar, bunun ididən söyləmək çətindir. Təbii ki, bütün bu olanlar İranda hakimiyyətin siyasi dəyişikliyinə səbəb olmayacaq. Təəssüf ki, bu cür etirazlar İran rejiminin sarsılmasını deyil, əksinə daha da radikallaşaraq “islam inqilabı modeli” ayarlarına geri dönməsinə səbəb olmaqdadır. Lakin bütün bu olanlar heç şübhəsiz ki, bütün Yaxın Şərqə öz təsirini göstərəcək.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Həştərxanda ulu öndər Heydər Əliyevin anım mərasmi keçirili
Dünən, 18:18
Ermənistanın yeni parlamentinin ilk iclasının keçiriləcəyi tarix açıqlanıb
Dünən, 18:15
Səudiyyə Ərəbistanı yeni ittifaq yaratdı
Dünən, 18:09
21 Azər hərəkatı və davam edən əsarət - TARİXİMİZ
Dünən, 18:06
Tovuz Rayon İcra Hakimiyyətində kadr təyinatı olub - ƏMR
Dünən, 18:02
ABŞ İranda müharibəyə başlamaq istəyirdi - Ayətullahdan ittiham
Dünən, 17:57
Türkiyənin məşhur jurnalistinə Bakıda vəzifə verildi
Dünən, 17:53
Məktəblərdə Yeni il şənliyi üçün pul yığılması yolverilməzdir 12 Dekabr, 2018 17:39 - Bakı Şəhər Təhsil İdarəsi
Dünən, 17:49
ABŞ-da neft ehtiyatları 10,2 mln. barel azalıb
Dünən, 17:32
Vətəndaşları aldadan tikinti şirkəti eks-başçıya məxsusdur? - İbrahim Mehdiyevdən açıqlama
Dünən, 17:30
Bakıda nənə nəvəsini məktəbə getməyə qoymur - SƏBƏB
Dünən, 17:28
“SABİQ DEPUTAT TORPAĞIMIZI ZORLA ƏLİMİZDƏN ALIB…” – “İcra başçısı da onun qarşısında aciz qaldığını etiraf etdi”
Dünən, 17:24
"O, binanı 4 milyon manata satacağını deyirdi" - Bakıda MƏHKƏMƏ
Dünən, 17:21
Oqtay Əsədov Gürcüstanın yeni Prezidentinin inauqurasiyasında iştirak edəcək
Dünən, 17:19
Rus icmasının üzvü MSK əməkdaşını necə aldatdı? - Cinayət işi
Dünən, 17:17
Məhkəmə azərbaycanlı məmuru işinə bərpa etdi - ABŞ buna etiraz etdi
Dünən, 17:16
Federasiya prezidenti pulsuzluqdan GİLEYLƏNDİ – “Mən nə nazir, nə də deputatam”
Dünən, 17:14
Ağcabədinin icra başçısı korteji ilə narahatçılıq yaratdı - ETİRAZ
Dünən, 17:13
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:10
OPEC Azərbaycanda neft hasilatı üzrə proqnozunu açıqlayıb
Dünən, 16:50
Ulu öndər Heydər Əliyev mətbuata xalqın istək və amallarının, prinsip və ideyalarının ifadə meydanı kimi son dərəcə böyük dəyər verirdi - Əflatun Amaşov
Dünən, 16:45
“Nar”-dan Yeni il ərəfəsində sərfəli rominq təklifləri
Dünən, 16:42
Xəzər Universitəsində “Elm və Sənət Məclisi” - FOTO
Dünən, 16:36
ABŞ-dan Ermənistana səyahət edən vətəndaşlarına XƏBƏRDARLIQ - "...ehtiyyatlı olsunlar"
Dünən, 16:29
4 rayonun icra başçısı 1 gündə yola salınacaq... - SİYAHI
Dünən, 16:24
Azərbaycanda 200 manatlıq əskinasların dövriyyədə olan həcmi açıqlanıb
Dünən, 16:12
“Azərbaycan vacib strateji tərəfdaşdır” - Rusiyanın ordu generalı
Dünən, 16:04
“Bakcell” müsabiqədə qalib gələn məktəbliləri mükafatlandırdı
Dünən, 16:01
Rəqsanə polis rəisindən 419 min manat borc alıbmış - Evi əlindən alındı
Dünən, 15:59
Azərbaycan və Rusiya Baş Qərargah rəislərinin görüşü olub
Dünən, 15:48
"Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevin xidmətlərini daim minnətdarlıqla xatırlayır" - Əli Həsənov
Dünən, 15:38
Azərbaycan strateji dialoq və qarşılıqlı etimad mühitinin formalaşmasına öz töhfəsini verir - PA rəsmisi
Dünən, 15:34
Ulu Öndər Heydər Əliyevin anma mərasimi keçirildi - Qaradağda
Dünən, 15:33
Ulu öndər Heydər Əliyevin xatirəsi qardaş Türkiyədə də yad edildi - FOTOLAR
Dünən, 15:32
Tərtərlilər böyük hüznlə Umummilli liderin xatirəsini yad etdilər
Dünən, 15:24
BŞİH Atatürk parkında aparılan söküntü və yenidənqurma işləri barədə məlumat yayıb
Dünən, 15:21
Moskvada Azərbaycan-Rusiya Hökumətlərarası Komissiyasının növbəti iclası keçiriləcək
Dünən, 15:19
Saxta sənədlərlə Azərbaycana keçmək istəyən 5 əcnəbi saxlanılıb
Dünən, 13:18
Yol polisi texniki baxışa görə sürücülərə MÜRACİƏT etdi - Qaydalar dəyişib
Dünən, 13:16
İnflyasiyada ərzağın yeri və onu necə məhdudlaşdırmaq olar - TƏHLİL
Dünən, 13:14
“İstintaq bütün məsələləri araşdıracaq” - Ukraynadakı səfirliyimizdəki yoxlamaların detalları açıqlandı
Dünən, 13:07
İntihar etdiyi deyilən baş nazir müavini danışdı: - Ölməmişəm
Dünən, 13:05
Quba Rayon Polis Şöbəsində Ulu öndər Heydər Əliyevin əziz xatirəsinə həsr olunmuş anım mərasimi keçirilib
Dünən, 12:57
Türkiyə Qara dəniz sahilində hərbi baza qurur - BƏS BUNUN QARABAĞA NƏ DƏXLİ...
Dünən, 12:51
“Ərə zontik kimi baxmaq olmaz” - Səidə məşhurları biabır etdi
Dünən, 12:49
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin rüşvətə görə tutulan əməkdaşının həbs müddəti uzadılıb
Dünən, 12:45
Azərbaycanlı şərhçi Türkiyə gündəmində - FOTOLAR
Dünən, 12:43
Ukrayna MDB ölkələrinin Kəşfiyyat Xidmətlərinin Əməkdaşlıq Sazişindən çıxır
Dünən, 12:38
“Azərbaycanlı girovlarla bağlı Avropa Məhkəməsinə müraciət edilib”
Dünən, 12:35
Narkotik və qumbara götürülüb
Dünən, 12:31
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru