Zinəddin Zidan "Real Madrid"in futbolçularına kabab qonaqlığı verib .....                     “Rəşad Mahmudov heç vaxt rəhbər vəzifəsində işləməyib” .....                     Vətənə xəyanət edənlər də əfv ərizəsi yazıblar .....                     VEMTAS maxinatoru həbsdən canını qurtara biləcəkmi? .....                     Xalq şairi Rəsul Rzanın doğum günüdür .....                     Məşhur şərhçi Ramil Şeydayevi yetişdirən klubu "istedadlar qəbiristanlığı" adlandırıb .....                     Göyçayda iki qardaş bıçaqlandı .....                     “Ova gəlmişdilər”... ov ləvazimatı üçün .....                     Sabah Bakıda və bölgələrdə 30-33 dərəcə isti olacaq .....                     Qazaxda kişi qadın tərəfindən bıçaqlanıb .....                     Paşinyan Sarkisyandan da hiyləgərdir .....                     Səlim Müslümovla bağlı HÜQUQİ QƏRAR .....                     İran kanalı torpaqlarımıza “sahib” axtarır: təxribat .....                     Ermənistan vətəndaşı ağ bayraqla Azərbaycana keçmək istədi .....                     3-cü ölkə səfirliyini Qüdsə köçürür .....                     Azərbaycan neftinin qiyməti yenidən 80 dollardan aşağı düşüb .....                     Ticarət mərkəzinə ayaq açmışdılar, oğurluğa... .....                     Polisdən narkotikə qarşı ölkə üzrə əzmkar mübarizə... .....                     Oqtay Şirəliyev onun yerinə nazir olmaq istəyən deputatı işdən qovdu .....                     Azərbaycanda yeni suvarma kanallarının tikintisinə başlanılır .....                     Prezident İlham Əliyev Kuba rəhbərinə .....                     Avropanın media nəhəngləri "Facebook"a qarşı .....                     Bəzi dövlət rüsumları ARTIRILIR .....                     “Bakı Abadlıq Xidməti” milyonlarla manatı hara xərcləyib? .....                     Qadınları Dubayda cinsi istismara məruz qoyan insan alverçisinin məhkəməsi .....                     Rus turistlərdən Antaliyada oteldən ağlasığmaz oğurluq .....                     20 Yanvar faciəsinin baiskarı .....                     Seçiciləri deputatı “əldə çıraq gəzir”... .....                     Tovuzda ot biçən gənc ehtiyatsızlıqdan xəsarət alıb .....                     Həbxsanadakı ərinə narkotik gətirərkən yaxalandı .....                     Mağazalarımızda insanları “zəhərləyən” şəbəkə var .....                     Universitetlərdə hazırlıq qrupları sentyabrdan açılacaq .....                     Xaləddin İsgəndərovun vicdanına yazılan faciədən 3 il ötür .....                     Payızda parlamentdə boş yer qalmayacaq? .....                     BMT qərarına İsrailin cavabı: .....                     "Qarabağ"la oyunlardakı heç-heçələr bizə Avroliqaya keçid bahasına başa gəldi" .....                     Rusiya şirkəti Xankəndində böyük əyləncə kompleksi tikəcək .....                     MTN polkovniki bəraət istəyir .....                     Mübariz Pənəhov (Laba) icra başçısı olmaq həvəsinə düşüb .....                     "Təhsildə tələb-təklif prinsipini arxivə göndərmişik" .....                 

İlahiyyat İnstitutunun yaradılmasının pərdəarxası - xarici faktor
Tarix: 14-02-2018, 08:59 | Çap et
İlahiyyat İnstitutunun yaradılmasının pərdəarxası
İlahiyyat İnstitutunun yaradılması haqqında ötən həftə imzalanmış sərəncam kuluarlarda Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin səlahiyyətlərinin daha da azaldılması kimi iddialarla müşahidə olunmaqdadır.

Yada salaq ki, sərəncama əsasən, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinə (bundan sonra Dini Komitə yazacağıq - “YM”) öz tabeliyində Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu yaratmaq, Təhsil Nazirliyinə Bakı Dövlət Universitetinin İlahiyyat fakültəsinin Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun strukturuna daxil edilməsini təmin etmək tapşırılıb.

Mövzuya diqqəti anlamaq çətin deyil, çünki QMİ-nin nəzdində olan Bakı İslam Universiteti 1994-cü ildən rəsmən fəaliyyət göstərir. 2009-cu ildən Təhsil Nazirliyinin lisenziyası ilə universitetdə bakalavr səviyyəsində dinşünaslıq ixtisası, magistratura səviyyəsində isə dinlərin tarixi və İslamşünaslıq ixtisaslaşmaları üzrə kadr hazırlığı aparılır.

Hacı Sabir Həsənlinin rəhbərlik etdiyi universitetdə müəllim heyətinin əksəriyyəti BİU-nun öz məzunlarıdır. Şeyxin rəhbərlik etdiyi QMİ-nin səlahiyyətlərinin azaldılması ötən ilin oktyabrında Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondunun yaradılması ilə yenə gündəmə gəlmişdi. Dini Komitənin tabeliyində fəaliyyət göstərən fondun əsas məqsədi ölkədə mövcud dini konfessiyaları dəstəkləmək, mənəvi dəyərlərin qorunmasını və inkişafını, habelə bu sahəyə dövlət dəstəyinin gücləndirilməsini təmin etməkdir.

Proseslərin gedişatı göstərir ki, QMİ Azərbaycanda dini fəaliyyətləri formal olaraq idarəçilikdən uzaqlaşdırılmış durumdadır. Əvvəl böyük məscidlərin idarə edilməsi, bütün məscidlərə axund və imamların təyin olunması, dini günlərin və mərasimlərin elan olunması kimi işlər QMİ-nin əlində idi. İndi isə QMİ məscidlərə təyinatı dövlət orqanları ilə razılaşdırır, dini fəaliyyətlər, dərsliklər, ibadət ocaqları və maarifçi fəaliyyətləri həyata keçirmək kimi görəvlər DQİDK və fond vasitəsilə həyata keçirilir.

Şeyxin “vurulması” iddialarla əlbəttə ki, yeni deyil və QMİ sədri bu kimi söz-söhbətlərlə razılaşmır. Özü də bu mövzuda bir neçə dəfə üstüörtülü də olsa açıqlama verib və səlahiyyətlərinin Dini Komitə ilə bölüşdürülməsi durumundan şikayətçi olmadığına işarə edib.

Hakimiyyətin QMİ-yə münasibətinin dəyişməsinin əlbəttə ki, mühüm səbəbləri var. Əsas səbəb dövlətin dini mühitə tam nəzarəti bir əldə cəmləşdirməsidir ki, QMİ-yə bu cür “müdaxilə” mümkün olmadı. Çünki QMİ də dini mühitə tam nəzarəti həyata keçirmək gücündə deyildi. Dövlətin dəstəklədiyi Dini Komitə isə bu işi uğurla həyata keçirir. QMİ-nin səlahiyyətləri belə demək mümkünsə, daha sivil formada Dini Komitəyə transformasiya edilməkdədir.

Daha bir mühüm səbəb QMİ-nin mühafizəkar olması və dini maarifçilikdə hələ də “İran modelinə” üstünlük verməsi, dünyaya “açılım” etməməsidir. Məsələn, İslam Universitetinin illər keçsə də, nəinki Qafqazda, heç ölkəmizdə qabaqcıl təhsil ocağına çevrilməməsi buna sübut ola bilər.

QMİ illərlə özü kadr yetişdirmək deyil, xaricdə dini təhsil almağa adamlar göndərirdi ki, bunun da bəzi ciddi fasadları meydana çıxdı, hətta hökumət bu təhlükələri önləmək üçün Azərbaycandan kənarda dini təhsil alanlara qadağa tətbiq etməyə məcbur oldu. İndi bu qadağa qismən aradan qaldırılsa da, aydın oldu ki, QMİ yeni dini kadrlar yetişdirmək gücündə deyil və ya bəlkə də bunu hansısa səbəbdən istəmir. Dini Komitə nəzdində yaradılmış yeni təhsil ocağının təsis edilməsinin əsas səbəblərindən biri budur.

Azərbaycanda dini mühitə Səudiyyə Ərəbistanından da ciddi müdaxilələr var. Son illər radikal dini qrupların Bakı və bölgələrdə güclənməsi, təşkilatlanması prosesi gözardı edilməməlidir. Həmçinin, Türkiyədəki nurçuluq cərəyanı da ölkəmizdə ciddi təşkilatlana bildi. Hazırda bu iki cərəyanın fəsadlarını aradan qaldırmaq üçün dövlətin ayrı-ayrı strukturları ciddi fəaliyyət göstərsə də təhlükə tam olaraq aradan qalxmayıb.

Aydındır ki, mediada bu məsələ çox ilgi çəksə də hökumət QMİ sədrini incik salmaq istəmir və Şeyxlə münasibətlərdə nə vaxtsa hər hansı gərginliyin olacağı ağlabatan deyil. Sirr deyil ki, QMİ sədrinin də ciddi rəqibləri var və onlar son illərdə Şeyxi sıxışdırıb mövqelərini zəiflətməyə çalışırlar. Şeyxin tutduğu posta görə hakimiyyət daxilində aşkar rəqiblərinin olduğunu iddiaa etmək olmaz.

Çünki Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi bir QHT-dir və nə hökumətdə, nə dövlət postlarında təmsilçiliyi yoxdur. Amma Şeyx özü 30 ilə yaxındır ki, Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında mühüm bir fiqurdur (1990-cı ilin yanvar hadisələrindən sonra onun fəallığını yəqin çoxları hələ də unutmayıb - “YM”.) Bu illər ərzində o, “din dövlətdən ayrıdır” desə də, siyasətə qarışıb, birmənalı olaraq, həm mərhum prezident Heydər Əliyevin, həm də prezident İlham Əliyevin siyasi kursunu dəstəkləyib. Şeyxin Azərbaycan hakimiyyəti yanında həmişə xüsusi çəkisi olub və məhz bu etimadın sayəsində özünü Qafqazın əbədi şeyxi də edə bilib. Səlahiyyətləri azaldılsa da, məhz hakimiyyətin birinci şəxsinin qoruması altında olan Şeyxin tam meydandan çıxarılması mümkünsüz iş kimi görünür.

Şeyxülislamın dövlət ərkanında səlahiyyətləri qalmaqdadır və ona xüsusi status tanınıb. Bundan başqa, Şeyxülislamın postsovet məkanında dini çevrələrə kifayət qədər təsir imkanları var. Belə görünür ki, Şeyx də yaranmış durumun fərqindədir və səlahiyyətlərinin azaldılmasına müqavimət göstərmir. Təki ona toxunmasınlar...
“YM”







 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Zinəddin Zidan "Real Madrid"in futbolçularına kabab qonaqlığı verib
Dünən, 13:00
“Rəşad Mahmudov heç vaxt rəhbər vəzifəsində işləməyib” - Bakı Ürək Mərkəzindən rəsmi AÇIQLAMA
Dünən, 12:34
Vətənə xəyanət edənlər də əfv ərizəsi yazıblar
Dünən, 12:32
VEMTAS maxinatoru həbsdən canını qurtara biləcəkmi? - Dövləti belə talayıblar
Dünən, 12:25
Xalq şairi Rəsul Rzanın doğum günüdür
Dünən, 12:18
Məşhur şərhçi Ramil Şeydayevi yetişdirən klubu "istedadlar qəbiristanlığı" adlandırıb
Dünən, 12:16
Ədalət Şükürov dostlarına 790 min xərclədi - VİDEO
Dünən, 12:14
Göyçayda iki qardaş bıçaqlandı
Dünən, 12:12
“Ova gəlmişdilər”... ov ləvazimatı üçün
Dünən, 12:03
Sabah Bakıda və bölgələrdə 30-33 dərəcə isti olacaq
Dünən, 12:00
Qazaxda kişi qadın tərəfindən bıçaqlanıb
Dünən, 11:56
Paşinyan Sarkisyandan da hiyləgərdir - Azərbaycanlı ekspert onun bəyanatlarına DİQQƏT ÇƏKDİ
Dünən, 11:54
Səlim Müslümovla bağlı HÜQUQİ QƏRAR - Ölkədən çıxışı əngəlləndi
Dünən, 11:51
İran kanalı torpaqlarımıza “sahib” axtarır: təxribat
Dünən, 11:46
Ermənistan vətəndaşı ağ bayraqla Azərbaycana keçmək istədi - İLGİNC
Dünən, 11:44
3-cü ölkə səfirliyini Qüdsə köçürür
Dünən, 11:41
Azərbaycan neftinin qiyməti yenidən 80 dollardan aşağı düşüb
Dünən, 11:38
Ticarət mərkəzinə ayaq açmışdılar, oğurluğa...
Dünən, 11:30
Polisdən narkotikə qarşı ölkə üzrə əzmkar mübarizə... - Həbs edilənlər var
Dünən, 11:28
Oqtay Şirəliyev onun yerinə nazir olmaq istəyən deputatı işdən qovdu - GƏLİŞMƏ
Dünən, 11:22
Azərbaycanda yeni suvarma kanallarının tikintisinə başlanılır
Dünən, 11:07
Prezident İlham Əliyev Kuba rəhbərinə başsağlığı verib
Dünən, 11:05
“Sus, kişi ol” mahnısı ilə tanınan Ellada: - “Qızla yataqda olduqdan sonra…”
Dünən, 11:01
Avropanın media nəhəngləri "Facebook"a qarşı - İCMAL
Dünən, 10:52
"Utanmır, adını kişi qoyub, amma arvad kimi…" - Aparıcıdan ağır sözlər
Dünən, 10:48
Bəzi dövlət rüsumları ARTIRILIR
Dünən, 10:43
“Bakı Abadlıq Xidməti” milyonlarla manatı hara xərcləyib? - yeyinti ittihamı
Dünən, 10:42
Qadınları Dubayda cinsi istismara məruz qoyan insan alverçisinin məhkəməsi - FOTO
Dünən, 10:40
Rus turistlərdən Antaliyada oteldən ağlasığmaz oğurluq - VİDEO
Dünən, 10:38
20 Yanvar faciəsinin baiskarı - 93 yaşlı Yazov ömürlük həbs oluna bilər
Dünən, 10:36
Seçiciləri deputatı “əldə çıraq gəzir”... - İTTİHAM
Dünən, 10:35
Tanınmış aktrisa "Unibank"da kobudluqla üzləşdiyini deyir
Dünən, 10:31
Tovuzda ot biçən gənc ehtiyatsızlıqdan xəsarət alıb
Dünən, 10:29
Həbxsanadakı ərinə narkotik gətirərkən yaxalandı - Şəkidə
Dünən, 10:27
Mağazalarımızda insanları “zəhərləyən” şəbəkə var - PROBLEM
Dünən, 10:19
Universitetlərdə hazırlıq qrupları sentyabrdan açılacaq
Dünən, 10:17
Xaləddin İsgəndərovun vicdanına yazılan faciədən 3 il ötür - "Yanan bina"
Dünən, 10:16
Payızda parlamentdə boş yer qalmayacaq? - SEÇKİ MÜZAKİRƏSİ
Dünən, 10:14
BMT qərarına İsrailin cavabı: - Riyakar qurum
Dünən, 10:12
"Qarabağ"la oyunlardakı heç-heçələr bizə Avroliqaya keçid bahasına başa gəldi" - "Atletiko"nun müdafiəçisi
Dünən, 10:09
Rusiya şirkəti Xankəndində böyük əyləncə kompleksi tikəcək - Bakı susacaqmı?
Dünən, 10:08
MTN polkovniki bəraət istəyir
Dünən, 10:05
Mübariz Pənəhov (Laba) icra başçısı olmaq həvəsinə düşüb – Binəqədiyə təyinat almağa səy göstərəcəkmi?
Dünən, 10:04
"Təhsildə tələb-təklif prinsipini arxivə göndərmişik" - Bir universitet ki, öz maqistrantına sahib çıxmır...
Dünən, 10:01
“Hətta ən ciddi saytlarda dil qüsurları var” - Dilçilik İnstitutu
Dünən, 09:58
“Aktyorlar filmə pulsuz çəkilməsəydi, 300 nəfər işdən qovulacaqdı”
Dünən, 09:57
“Aygün Kazımova zəhmətkeş müğənni...”
Dünən, 09:52
Bizi cəzalandırmaq istəyirlər - Lavrov
Dünən, 09:50
Azərbaycanın iki rayonuna yeni polis rəisi təyin edilib - ƏMR
Dünən, 09:48
Təhsil və maliyyə sistemində Bayramovlar kabusu: - dövlətə qarşı dövlətin içində…
Dünən, 09:44
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru