Məşhur musiqiçi və prodüser Aygünə görə Bakıya gəldi .....                     Gəncədə partlayış zamanı ölən və yaralanan şəxsin adı məlum olub .....                     Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 27 nəfər saxlanılıb .....                     Azərbaycan nefti yenidən ucuzlaşıb .....                     Suriya hökuməti İdlibdə əməliyyata hazırlaşır, Putin razılıq verəcəkmi... .....                     "Padişah Xalı" öz xanədanını yaradıb... .....                     Zakir Həsənov Türkiyə və Gürcüstan SQ Baş Qərargah rəisləri ilə üçtərəfli görüş keçirəcək .....                     “İki ailə dağıntılar altında qalıb” .....                     İvanaşvilinin xalqa jesti nələri dəyişəcək? .....                     Binəqədi Bələdiyyəsi narazılıq yaradır... .....                     BDU rektoru postuna o da iddialıdır... .....                     Rəsul Quliyev yenə “qayıdır” .....                     Suriya ordusu ölkənin cənubunda İŞİD-in son istinadgahını ələ keçirib .....                     “Rus NATO-su”nda “soyuq müharibə” ruzigarı .....                     Yeni super nazirlik yaradılır .....                     Bakıda 74 yol kəsişməsində sarı tor çəkiləcək .....                     Rusiya xain Fəxrəddin Abboszadənin ekstradisiyasını yubadır .....                     Gəncədə dağıntılar altından meyitlər və yaralılar çıxarılır... .....                     “Həmsədr ölkələrin separatçıya viza verməsi ikili standartların ən bariz nümunəsidir” .....                     Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir .....                     Şəkidə toyda qidadan zəhərlənmə hadisəsi baş verib .....                     “Həmin məmurlar həbs edilərsə, digərləri üçün dərs olar” .....                     Bu qurumun səlahiyyətləri artırılıb .....                     Azərbaycanın Avropa Oyunlarını keçirdiyi səviyyə ilə rəqabət aparmaq qətiyyən mümkün deyil .....                     Birgə tərəfdaşlıq çərçivəsində layihə .....                     Gəncədə yaşayış binasında partlayış baş verib .....                     Qarakənd faciəsindən 27 il ötür .....                     Bu gün dollar neçəyədir? .....                     Türkiyə və Rusiya prezidentləri arasında görüş keçirilib .....                     “AGBank”ın sədri Azərbaycan qanunlarından şikayət edir .....                     Əfqanıstanın Azərbaycandakı yeni səfiri Bakıya gəlib .....                     Akademik Ramiz Mehdiyevin “Qriqorian kilsəsi Səfəvilər dövlətinə qarşı casusluq aləti kimi” kitabı çapdan çıxıb .....                     Dövlət Komitəsinin rəhbərliyi Nyu-Yorkda görüşlər keçiri .....                     Kral Salman Qaşıqçı cinayəti haqda ilk dəfə danışdı .....                     Mətbuat Şurasından jurnalistin ölümü ilə bağlı .....                     Ermənistanda cinsi azlıqların festivalı keçirilir .....                     Afrində radikal qruplaşmanın onlarla üzvü əsir götürülüb .....                     Respublika üzrə ümumilikdə 136 minə yaxın ağac tingi paylanılıb .....                     “Türk axını” layihəsi başqalarına qarşı yönəlməyib" .....                     "Rusiya Türkiyə ilə ticarəti 100 milyard dollara çatdıracaq" .....                 

İlahiyyat İnstitutunun yaradılmasının pərdəarxası - xarici faktor
Tarix: 14-02-2018, 08:59 | Çap et
İlahiyyat İnstitutunun yaradılmasının pərdəarxası
İlahiyyat İnstitutunun yaradılması haqqında ötən həftə imzalanmış sərəncam kuluarlarda Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin səlahiyyətlərinin daha da azaldılması kimi iddialarla müşahidə olunmaqdadır.

Yada salaq ki, sərəncama əsasən, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinə (bundan sonra Dini Komitə yazacağıq - “YM”) öz tabeliyində Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu yaratmaq, Təhsil Nazirliyinə Bakı Dövlət Universitetinin İlahiyyat fakültəsinin Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun strukturuna daxil edilməsini təmin etmək tapşırılıb.

Mövzuya diqqəti anlamaq çətin deyil, çünki QMİ-nin nəzdində olan Bakı İslam Universiteti 1994-cü ildən rəsmən fəaliyyət göstərir. 2009-cu ildən Təhsil Nazirliyinin lisenziyası ilə universitetdə bakalavr səviyyəsində dinşünaslıq ixtisası, magistratura səviyyəsində isə dinlərin tarixi və İslamşünaslıq ixtisaslaşmaları üzrə kadr hazırlığı aparılır.

Hacı Sabir Həsənlinin rəhbərlik etdiyi universitetdə müəllim heyətinin əksəriyyəti BİU-nun öz məzunlarıdır. Şeyxin rəhbərlik etdiyi QMİ-nin səlahiyyətlərinin azaldılması ötən ilin oktyabrında Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondunun yaradılması ilə yenə gündəmə gəlmişdi. Dini Komitənin tabeliyində fəaliyyət göstərən fondun əsas məqsədi ölkədə mövcud dini konfessiyaları dəstəkləmək, mənəvi dəyərlərin qorunmasını və inkişafını, habelə bu sahəyə dövlət dəstəyinin gücləndirilməsini təmin etməkdir.

Proseslərin gedişatı göstərir ki, QMİ Azərbaycanda dini fəaliyyətləri formal olaraq idarəçilikdən uzaqlaşdırılmış durumdadır. Əvvəl böyük məscidlərin idarə edilməsi, bütün məscidlərə axund və imamların təyin olunması, dini günlərin və mərasimlərin elan olunması kimi işlər QMİ-nin əlində idi. İndi isə QMİ məscidlərə təyinatı dövlət orqanları ilə razılaşdırır, dini fəaliyyətlər, dərsliklər, ibadət ocaqları və maarifçi fəaliyyətləri həyata keçirmək kimi görəvlər DQİDK və fond vasitəsilə həyata keçirilir.

Şeyxin “vurulması” iddialarla əlbəttə ki, yeni deyil və QMİ sədri bu kimi söz-söhbətlərlə razılaşmır. Özü də bu mövzuda bir neçə dəfə üstüörtülü də olsa açıqlama verib və səlahiyyətlərinin Dini Komitə ilə bölüşdürülməsi durumundan şikayətçi olmadığına işarə edib.

Hakimiyyətin QMİ-yə münasibətinin dəyişməsinin əlbəttə ki, mühüm səbəbləri var. Əsas səbəb dövlətin dini mühitə tam nəzarəti bir əldə cəmləşdirməsidir ki, QMİ-yə bu cür “müdaxilə” mümkün olmadı. Çünki QMİ də dini mühitə tam nəzarəti həyata keçirmək gücündə deyildi. Dövlətin dəstəklədiyi Dini Komitə isə bu işi uğurla həyata keçirir. QMİ-nin səlahiyyətləri belə demək mümkünsə, daha sivil formada Dini Komitəyə transformasiya edilməkdədir.

Daha bir mühüm səbəb QMİ-nin mühafizəkar olması və dini maarifçilikdə hələ də “İran modelinə” üstünlük verməsi, dünyaya “açılım” etməməsidir. Məsələn, İslam Universitetinin illər keçsə də, nəinki Qafqazda, heç ölkəmizdə qabaqcıl təhsil ocağına çevrilməməsi buna sübut ola bilər.

QMİ illərlə özü kadr yetişdirmək deyil, xaricdə dini təhsil almağa adamlar göndərirdi ki, bunun da bəzi ciddi fasadları meydana çıxdı, hətta hökumət bu təhlükələri önləmək üçün Azərbaycandan kənarda dini təhsil alanlara qadağa tətbiq etməyə məcbur oldu. İndi bu qadağa qismən aradan qaldırılsa da, aydın oldu ki, QMİ yeni dini kadrlar yetişdirmək gücündə deyil və ya bəlkə də bunu hansısa səbəbdən istəmir. Dini Komitə nəzdində yaradılmış yeni təhsil ocağının təsis edilməsinin əsas səbəblərindən biri budur.

Azərbaycanda dini mühitə Səudiyyə Ərəbistanından da ciddi müdaxilələr var. Son illər radikal dini qrupların Bakı və bölgələrdə güclənməsi, təşkilatlanması prosesi gözardı edilməməlidir. Həmçinin, Türkiyədəki nurçuluq cərəyanı da ölkəmizdə ciddi təşkilatlana bildi. Hazırda bu iki cərəyanın fəsadlarını aradan qaldırmaq üçün dövlətin ayrı-ayrı strukturları ciddi fəaliyyət göstərsə də təhlükə tam olaraq aradan qalxmayıb.

Aydındır ki, mediada bu məsələ çox ilgi çəksə də hökumət QMİ sədrini incik salmaq istəmir və Şeyxlə münasibətlərdə nə vaxtsa hər hansı gərginliyin olacağı ağlabatan deyil. Sirr deyil ki, QMİ sədrinin də ciddi rəqibləri var və onlar son illərdə Şeyxi sıxışdırıb mövqelərini zəiflətməyə çalışırlar. Şeyxin tutduğu posta görə hakimiyyət daxilində aşkar rəqiblərinin olduğunu iddiaa etmək olmaz.

Çünki Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi bir QHT-dir və nə hökumətdə, nə dövlət postlarında təmsilçiliyi yoxdur. Amma Şeyx özü 30 ilə yaxındır ki, Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında mühüm bir fiqurdur (1990-cı ilin yanvar hadisələrindən sonra onun fəallığını yəqin çoxları hələ də unutmayıb - “YM”.) Bu illər ərzində o, “din dövlətdən ayrıdır” desə də, siyasətə qarışıb, birmənalı olaraq, həm mərhum prezident Heydər Əliyevin, həm də prezident İlham Əliyevin siyasi kursunu dəstəkləyib. Şeyxin Azərbaycan hakimiyyəti yanında həmişə xüsusi çəkisi olub və məhz bu etimadın sayəsində özünü Qafqazın əbədi şeyxi də edə bilib. Səlahiyyətləri azaldılsa da, məhz hakimiyyətin birinci şəxsinin qoruması altında olan Şeyxin tam meydandan çıxarılması mümkünsüz iş kimi görünür.

Şeyxülislamın dövlət ərkanında səlahiyyətləri qalmaqdadır və ona xüsusi status tanınıb. Bundan başqa, Şeyxülislamın postsovet məkanında dini çevrələrə kifayət qədər təsir imkanları var. Belə görünür ki, Şeyx də yaranmış durumun fərqindədir və səlahiyyətlərinin azaldılmasına müqavimət göstərmir. Təki ona toxunmasınlar...
“YM”





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Məşhur musiqiçi və prodüser Aygünə görə Bakıya gəldi
Bu gün, 09:50
Gəncədə partlayış zamanı ölən və yaralanan şəxsin adı məlum olub
Bu gün, 09:48
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 27 nəfər saxlanılıb
Bu gün, 09:46
Azərbaycan nefti yenidən ucuzlaşıb
Bu gün, 09:45
Suriya hökuməti İdlibdə əməliyyata hazırlaşır, Putin razılıq verəcəkmi...
Bu gün, 09:42
"Padişah Xalı" öz xanədanını yaradıb... - GİLEY
Bu gün, 09:40
Zakir Həsənov Türkiyə və Gürcüstan SQ Baş Qərargah rəisləri ilə üçtərəfli görüş keçirəcək
Bu gün, 09:37
“İki ailə dağıntılar altında qalıb” - Gəncə icra başçısının müavini
Bu gün, 09:35
İvanaşvilinin xalqa jesti nələri dəyişəcək? - TƏHLİL
Bu gün, 09:34
Binəqədi Bələdiyyəsi narazılıq yaradır... - GİLEY
Bu gün, 09:32
BDU rektoru postuna o da iddialıdır... - Belə deyirlər...
Bu gün, 09:29
Rəsul Quliyev yenə “qayıdır”
Bu gün, 09:28
Suriya ordusu ölkənin cənubunda İŞİD-in son istinadgahını ələ keçirib
Bu gün, 09:26
“Rus NATO-su”nda “soyuq müharibə” ruzigarı - Bakının “küləyi” və petrolu...
Bu gün, 09:25
Yeni super nazirlik yaradılır - 3 qurum birləşdirilir
Bu gün, 09:22
Bakıda 74 yol kəsişməsində sarı tor çəkiləcək
Bu gün, 09:21
Rusiya xain Fəxrəddin Abboszadənin ekstradisiyasını yubadır - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 09:20
Gəncədə dağıntılar altından meyitlər və yaralılar çıxarılır... - FOTO
Bu gün, 09:19
“Həmsədr ölkələrin separatçıya viza verməsi ikili standartların ən bariz nümunəsidir” - TƏHLİL
Bu gün, 09:16
Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir
Bu gün, 09:13
Şəkidə toyda qidadan zəhərlənmə hadisəsi baş verib
Bu gün, 09:12
“Həmin məmurlar həbs edilərsə, digərləri üçün dərs olar” - BÜDCƏ TALANI
Bu gün, 09:11
Bu qurumun səlahiyyətləri artırılıb
Bu gün, 09:07
Azərbaycanın Avropa Oyunlarını keçirdiyi səviyyə ilə rəqabət aparmaq qətiyyən mümkün deyil - Lukaşenko
Bu gün, 09:06
Birgə tərəfdaşlıq çərçivəsində layihə - İnklüziv təhsilin inkişafında yeni mərhələdir
Bu gün, 09:04
Gəncədə yaşayış binasında partlayış baş verib
Bu gün, 09:02
Qarakənd faciəsindən 27 il ötür
Bu gün, 09:01
Bu gün dollar neçəyədir?
Bu gün, 09:00
Türkiyə və Rusiya prezidentləri arasında görüş keçirilib
Dünən, 18:28
“AGBank”ın sədri Azərbaycan qanunlarından şikayət edir - "Bankların yeni düşməni: Vəkillər"
Dünən, 18:27
Əfqanıstanın Azərbaycandakı yeni səfiri Bakıya gəlib
Dünən, 18:14
Taksi sürücüsü azərbaycanlı prodüserə hücum etdi: - Blokda qaz balonu ilə...
Dünən, 18:10
Akademik Ramiz Mehdiyevin “Qriqorian kilsəsi Səfəvilər dövlətinə qarşı casusluq aləti kimi” kitabı çapdan çıxıb
Dünən, 18:03
Dövlət Komitəsinin rəhbərliyi Nyu-Yorkda görüşlər keçiri
Dünən, 18:02
Kral Salman Qaşıqçı cinayəti haqda ilk dəfə danışdı - 1 ay 17 gündən sonra
Dünən, 17:58
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinə yeni mətbuat katibi gətirildi
Dünən, 17:55
Avtomobil qəzası keçirən Zümrüd: - "4 saat yolun ortasında qaldım"
Dünən, 17:45
Mətbuat Şurasından jurnalistin ölümü ilə bağlı NEKROLOQ
Dünən, 17:42
Ermənistanda cinsi azlıqların festivalı keçirilir - VİDEO
Dünən, 17:33
Xalq artisti biabır etdi: - “Tül paltarı geyinib çıxıb efirə, alt paltarı görünür”
Dünən, 17:31
Afrində radikal qruplaşmanın onlarla üzvü əsir götürülüb - VİDEO
Dünən, 17:28
Respublika üzrə ümumilikdə 136 minə yaxın ağac tingi paylanılıb
Dünən, 17:25
“Türk axını” layihəsi başqalarına qarşı yönəlməyib"
Dünən, 17:23
"Rusiya Türkiyə ilə ticarəti 100 milyard dollara çatdıracaq" - Vladimir Putin
Dünən, 17:20
"Onsuz da tutulacağıq, heç olmasa kişi qızı kimi düzünü danışaq" -Bakıda 19 nəfərdən rüşvət alan bağça müdiri
Dünən, 17:18
“Damla sizdən qat-qat gözəl ifaçıdır”
Dünən, 17:16
Putin Ərdoğanla tarixi tədbirdə - VİDEO
Dünən, 17:02
Almaniya Səudiyyə Ərəbistanına silah tədarükünü tamamilə dayandırıb
Dünən, 16:56
Bu rayonu kim idarə edir? - İDDİA
Dünən, 16:55
Bakıda 52 yaşlı qadın intihar edib
Dünən, 16:50
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru