Eldar Əzizov Bayılda fövqəladə görüş keçirdi .....                     Samir Şərifovun yerinə o hazırla(n)şır .....                     Rusiya ölümcül raketlər hazırlayıb .....                     Əsəd ordusu Afrinə girir: Türkiyə ilə üz-üzə .....                     Qırğızıstanın baş naziri qara kəmər alıb .....                     Ağdaşdakı dəhşətli qəzanın təfərrüatı .....                     Bakıda mağazanı yaran qısa zamanda yaxasını ələ verdi .....                     Azərbaycan çempionatının ilk uqandalısı .....                     ...gecə 2-4, gündüz 7-9 dərəcə isti olacaq .....                     Ziya Məmmədovun İsmayıllıdakı evi yandı .....                     “Xarici borcumuz artıq nəzarətdə saxlanmalıdır” .....                     Sergey Narışkin İrəvanda danışıqlar aparır .....                     Dahilərin ermənilər haqqında dedikləri .....                     Bakıda istintaq təcridxanasında saxlanılan Türkiyə vətəndaşı ölüb .....                     Qubada mübahisə qanla bitdi .....                     Alimdən akademik Nailə Vəlixanlıya ciddi ittiham .....                     Yağışlardan sonra Bayılda SON DURUM .....                     Bakıda masaj salonunda BİABIRÇILIQ .....                     Gəncədə ər-arvad dəm qazından boğularaq ölüb .....                     “Kimlərsə deputatlarla məmurların arasını vurumaqla, bulanıq suda balıq tutmaq sevdasına düşür” .....                     “Prezident seçkilərinə beynəlxalq təşkilatların marağı böyükdür” .....                     Elmar Vəliyev köçkünləri dinləmir .....                     Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi azərbaycanlı girovlardan danışdı .....                     Prezident İlham Əliyev Avropa İttifaqının xüsusi elçisinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini .....                     Quba-Xınalıq yolunda 4 yerdə qar uçqunu olub .....                     "Dələduzlarla əlbir olub..." .....                     Abbas Ələsgərov dəfni ilə bağlı vəsiyyət edibmiş .....                     Rusiya “Vaqner”in qisasını alacaq .....                     Bazarda BAHALAŞMA anonsu: .....                     "Danışanda şikayətlənirlər ki, bu pulu tək yemirlər..." .....                     Suriyada iki terrorçu qrup birləşib .....                     Məhkəmə Beynəlxalq Bankın 3,3 milyardlıq borcu haqda nə qərar verəcək? .....                     Nazir müavininin oğluna “atan” məhkəmə önündə .....                     Azərbaycanda AA seriyalı avtomobil nömrələri haqqında iddia .....                     Ölkə ərazisində yağış, sulu qar, qar yağıb, ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olub .....                     Əli Əliyev də prezidentliyə namzidəliyini irəli sürdü .....                     Ağdaşda ağır yol qəzası .....                     Bakıda 1000 manata araq satılır .....                     Restoran maqnatı Mürsəl Süleymanovun dəbdəbəli obyekti söküldü .....                     İrəvandakı PKK terrorçularının tutulması üçün axtarışlar başlayıb .....                 

İlahiyyat İnstitutunun yaradılmasının pərdəarxası - xarici faktor
Tarix: 14-02-2018, 08:59 | Çap et
İlahiyyat İnstitutunun yaradılmasının pərdəarxası
İlahiyyat İnstitutunun yaradılması haqqında ötən həftə imzalanmış sərəncam kuluarlarda Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin səlahiyyətlərinin daha da azaldılması kimi iddialarla müşahidə olunmaqdadır.

Yada salaq ki, sərəncama əsasən, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinə (bundan sonra Dini Komitə yazacağıq - “YM”) öz tabeliyində Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu yaratmaq, Təhsil Nazirliyinə Bakı Dövlət Universitetinin İlahiyyat fakültəsinin Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun strukturuna daxil edilməsini təmin etmək tapşırılıb.

Mövzuya diqqəti anlamaq çətin deyil, çünki QMİ-nin nəzdində olan Bakı İslam Universiteti 1994-cü ildən rəsmən fəaliyyət göstərir. 2009-cu ildən Təhsil Nazirliyinin lisenziyası ilə universitetdə bakalavr səviyyəsində dinşünaslıq ixtisası, magistratura səviyyəsində isə dinlərin tarixi və İslamşünaslıq ixtisaslaşmaları üzrə kadr hazırlığı aparılır.

Hacı Sabir Həsənlinin rəhbərlik etdiyi universitetdə müəllim heyətinin əksəriyyəti BİU-nun öz məzunlarıdır. Şeyxin rəhbərlik etdiyi QMİ-nin səlahiyyətlərinin azaldılması ötən ilin oktyabrında Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondunun yaradılması ilə yenə gündəmə gəlmişdi. Dini Komitənin tabeliyində fəaliyyət göstərən fondun əsas məqsədi ölkədə mövcud dini konfessiyaları dəstəkləmək, mənəvi dəyərlərin qorunmasını və inkişafını, habelə bu sahəyə dövlət dəstəyinin gücləndirilməsini təmin etməkdir.

Proseslərin gedişatı göstərir ki, QMİ Azərbaycanda dini fəaliyyətləri formal olaraq idarəçilikdən uzaqlaşdırılmış durumdadır. Əvvəl böyük məscidlərin idarə edilməsi, bütün məscidlərə axund və imamların təyin olunması, dini günlərin və mərasimlərin elan olunması kimi işlər QMİ-nin əlində idi. İndi isə QMİ məscidlərə təyinatı dövlət orqanları ilə razılaşdırır, dini fəaliyyətlər, dərsliklər, ibadət ocaqları və maarifçi fəaliyyətləri həyata keçirmək kimi görəvlər DQİDK və fond vasitəsilə həyata keçirilir.

Şeyxin “vurulması” iddialarla əlbəttə ki, yeni deyil və QMİ sədri bu kimi söz-söhbətlərlə razılaşmır. Özü də bu mövzuda bir neçə dəfə üstüörtülü də olsa açıqlama verib və səlahiyyətlərinin Dini Komitə ilə bölüşdürülməsi durumundan şikayətçi olmadığına işarə edib.

Hakimiyyətin QMİ-yə münasibətinin dəyişməsinin əlbəttə ki, mühüm səbəbləri var. Əsas səbəb dövlətin dini mühitə tam nəzarəti bir əldə cəmləşdirməsidir ki, QMİ-yə bu cür “müdaxilə” mümkün olmadı. Çünki QMİ də dini mühitə tam nəzarəti həyata keçirmək gücündə deyildi. Dövlətin dəstəklədiyi Dini Komitə isə bu işi uğurla həyata keçirir. QMİ-nin səlahiyyətləri belə demək mümkünsə, daha sivil formada Dini Komitəyə transformasiya edilməkdədir.

Daha bir mühüm səbəb QMİ-nin mühafizəkar olması və dini maarifçilikdə hələ də “İran modelinə” üstünlük verməsi, dünyaya “açılım” etməməsidir. Məsələn, İslam Universitetinin illər keçsə də, nəinki Qafqazda, heç ölkəmizdə qabaqcıl təhsil ocağına çevrilməməsi buna sübut ola bilər.

QMİ illərlə özü kadr yetişdirmək deyil, xaricdə dini təhsil almağa adamlar göndərirdi ki, bunun da bəzi ciddi fasadları meydana çıxdı, hətta hökumət bu təhlükələri önləmək üçün Azərbaycandan kənarda dini təhsil alanlara qadağa tətbiq etməyə məcbur oldu. İndi bu qadağa qismən aradan qaldırılsa da, aydın oldu ki, QMİ yeni dini kadrlar yetişdirmək gücündə deyil və ya bəlkə də bunu hansısa səbəbdən istəmir. Dini Komitə nəzdində yaradılmış yeni təhsil ocağının təsis edilməsinin əsas səbəblərindən biri budur.

Azərbaycanda dini mühitə Səudiyyə Ərəbistanından da ciddi müdaxilələr var. Son illər radikal dini qrupların Bakı və bölgələrdə güclənməsi, təşkilatlanması prosesi gözardı edilməməlidir. Həmçinin, Türkiyədəki nurçuluq cərəyanı da ölkəmizdə ciddi təşkilatlana bildi. Hazırda bu iki cərəyanın fəsadlarını aradan qaldırmaq üçün dövlətin ayrı-ayrı strukturları ciddi fəaliyyət göstərsə də təhlükə tam olaraq aradan qalxmayıb.

Aydındır ki, mediada bu məsələ çox ilgi çəksə də hökumət QMİ sədrini incik salmaq istəmir və Şeyxlə münasibətlərdə nə vaxtsa hər hansı gərginliyin olacağı ağlabatan deyil. Sirr deyil ki, QMİ sədrinin də ciddi rəqibləri var və onlar son illərdə Şeyxi sıxışdırıb mövqelərini zəiflətməyə çalışırlar. Şeyxin tutduğu posta görə hakimiyyət daxilində aşkar rəqiblərinin olduğunu iddiaa etmək olmaz.

Çünki Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi bir QHT-dir və nə hökumətdə, nə dövlət postlarında təmsilçiliyi yoxdur. Amma Şeyx özü 30 ilə yaxındır ki, Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında mühüm bir fiqurdur (1990-cı ilin yanvar hadisələrindən sonra onun fəallığını yəqin çoxları hələ də unutmayıb - “YM”.) Bu illər ərzində o, “din dövlətdən ayrıdır” desə də, siyasətə qarışıb, birmənalı olaraq, həm mərhum prezident Heydər Əliyevin, həm də prezident İlham Əliyevin siyasi kursunu dəstəkləyib. Şeyxin Azərbaycan hakimiyyəti yanında həmişə xüsusi çəkisi olub və məhz bu etimadın sayəsində özünü Qafqazın əbədi şeyxi də edə bilib. Səlahiyyətləri azaldılsa da, məhz hakimiyyətin birinci şəxsinin qoruması altında olan Şeyxin tam meydandan çıxarılması mümkünsüz iş kimi görünür.

Şeyxülislamın dövlət ərkanında səlahiyyətləri qalmaqdadır və ona xüsusi status tanınıb. Bundan başqa, Şeyxülislamın postsovet məkanında dini çevrələrə kifayət qədər təsir imkanları var. Belə görünür ki, Şeyx də yaranmış durumun fərqindədir və səlahiyyətlərinin azaldılmasına müqavimət göstərmir. Təki ona toxunmasınlar...
“YM”







 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Eldar Əzizov Bayılda fövqəladə görüş keçirdi
Bu gün, 13:11
Samir Şərifovun yerinə o hazırla(n)şır - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 13:09
Rusiya ölümcül raketlər hazırlayıb
Bu gün, 13:08
Əsəd ordusu Afrinə girir: Türkiyə ilə üz-üzə – Son dəqiqə
Bu gün, 13:05
Qırğızıstanın baş naziri qara kəmər alıb
Bu gün, 13:03
Ağdaşdakı dəhşətli qəzanın təfərrüatı - DYP işçiləri körpəni və anasını xilas edə biləsələr də...
Bu gün, 13:01
"Aygün Bəylərin məhkəmədə iştirak etməsi lazımdır" - Hakim
Bu gün, 12:58
Bakıda mağazanı yaran qısa zamanda yaxasını ələ verdi
Bu gün, 12:45
Azərbaycan çempionatının ilk uqandalısı
Bu gün, 12:40
Dünya üzrə “Google”da ən çox o axtarıldı - Azərbaycanlıdan REKORD
Bu gün, 12:38
...gecə 2-4, gündüz 7-9 dərəcə isti olacaq - Belə deyirlər...
Bu gün, 12:28
İnsult keçirən bəstəkarın halı yenidən pisləşdi
Bu gün, 12:24
Ziya Məmmədovun İsmayıllıdakı evi yandı - SƏBƏB
Bu gün, 12:20
“Xarici borcumuz artıq nəzarətdə saxlanmalıdır” - Xəbərdarlıq
Bu gün, 12:11
Sergey Narışkin İrəvanda danışıqlar aparır
Bu gün, 11:59
Dahilərin ermənilər haqqında dedikləri - VİDEO
Bu gün, 11:52
Bakıda istintaq təcridxanasında saxlanılan Türkiyə vətəndaşı ölüb
Bu gün, 11:49
Qubada mübahisə qanla bitdi
Bu gün, 11:41
Alimdən akademik Nailə Vəlixanlıya ciddi ittiham - MÜSAHİBƏ
Bu gün, 11:37
Yağışlardan sonra Bayılda SON DURUM - Teleqüllənin yaxınlığında torpağın ağırlaşması təhlükəni artırır
Bu gün, 11:33
Bakıda masaj salonunda BİABIRÇILIQ - masajçı kişi müştərinin istədiyini etmədi, döyüldü
Bu gün, 11:31
Gəncədə ər-arvad dəm qazından boğularaq ölüb
Bu gün, 11:29
“Kimlərsə deputatlarla məmurların arasını vurumaqla, bulanıq suda balıq tutmaq sevdasına düşür”
Bu gün, 11:27
“Prezident seçkilərinə beynəlxalq təşkilatların marağı böyükdür” - MÜSAHİBƏ
Bu gün, 11:18
Elmar Vəliyev köçkünləri dinləmir - GİLEY
Bu gün, 11:14
Bilal Əliyev prezident seçkilərinə mahnı BƏSTƏLƏDİ
Bu gün, 11:11
Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi azərbaycanlı girovlardan danışdı
Bu gün, 11:05
Prezident İlham Əliyev Avropa İttifaqının xüsusi elçisinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
Bu gün, 11:01
Quba-Xınalıq yolunda 4 yerdə qar uçqunu olub
Bu gün, 11:00
"Dələduzlarla əlbir olub..." - İTTİHAM
Bu gün, 10:55
Əməkdar artistə ağır itki
Bu gün, 10:53
Abbas Ələsgərov dəfni ilə bağlı vəsiyyət edibmiş
Bu gün, 10:49
İlkin Həsəni Rəhim Rəhimlini döydü - VİDEO
Bu gün, 10:47
Rusiya “Vaqner”in qisasını alacaq
Bu gün, 10:42
Bazarda BAHALAŞMA anonsu: - Qərar nəyə xidmət edir?
Bu gün, 10:41
"Danışanda şikayətlənirlər ki, bu pulu tək yemirlər..."
Bu gün, 10:40
Suriyada iki terrorçu qrup birləşib
Bu gün, 10:37
Məhkəmə Beynəlxalq Bankın 3,3 milyardlıq borcu haqda nə qərar verəcək?
Bu gün, 10:30
Nazir müavininin oğluna “atan” məhkəmə önündə
Bu gün, 10:26
Flora Kərimovanın efir qadağası dayandırıldı
Bu gün, 10:25
Azərbaycanda AA seriyalı avtomobil nömrələri haqqında iddia
Bu gün, 10:22
Ölkə ərazisində yağış, sulu qar, qar yağıb, ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olub - Faktiki hava
Bu gün, 10:18
Əli Əliyev də prezidentliyə namzidəliyini irəli sürdü
Bu gün, 10:16
Ağdaşda ağır yol qəzası — Müstəntiq həlak oldu
Bu gün, 10:15
Bakıda 1000 manata araq satılır - FOTO
Bu gün, 10:12
Restoran maqnatı Mürsəl Süleymanovun dəbdəbəli obyekti söküldü
Bu gün, 10:10
İrəvandakı PKK terrorçularının tutulması üçün axtarışlar başlayıb
Bu gün, 10:08
Qarabağ uğrunda təbliğat savaşı güclənir - əleyhimizə yeni məkrli gedişlər
Bu gün, 10:01
Ölkədə süni qıtlıq yaradılır: - Xaricə ət satan kimlərdir?
Bu gün, 09:59
"Zeytun budağı" əməliyyatı çərçivəsində daha 3 əcnəbi terrorçu zərərsizləşdirilib
Bu gün, 09:58
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru