Xocalı qatili Balasanyan Volkovla Xocalıdakı görüşümüzdə “koordinator”luq etdi?.. .....                     SÜLHMƏRAMLI NAĞILI: Bitirmək lazımdr bu mövzunu... .....                     ““Qurani-Kərimdə “Peyğəmbər” sözü yoxdur” .....                     Qarabağ Qazilərinin pullarını mənimsəyən iş adamı .....                     Toivo Klaar Ermənistana səfərə gedir .....                     Büdcənin yükü: bir Naxçıvan deyil… .....                     Molla fitnəsi səngimir: Diversantları Qarabağa sızdı .....                     Vasif Talıbovun bu qanunsuz sərəncamı ləğv ediləcək .....                     Azərbaycanda yüksək vəzifələrdə çalışan MƏMUR QARDAŞLAR .....                     Arutyunyan Avropanı necə gəzə bilir? .....                     Kukla Teatrının yaradıcı heyəti dindirilməyə ÇAĞIRILDI .....                     Ermənistan müdafiə naziri Rusiyaya səfər edib .....                     Dəmir Yolları da DƏMİR YUMRUQ İSTƏYİR... .....                     "Azərsun" xörəyimizə HANSI DUZU QATIR? .....                     Gələn il hansı banklar bağlana bilər? .....                     "350 manat partiyanın mərkəzi ofisinin işıqpuluna çatmır" .....                     Ucarda quldurluq edən üç nəfər saxlanılıb .....                     Sülhə doğru daha bir addım: Gözləntilər nələrdir? .....                     Mədəniyyət Nazirliyinin başı üzərindən qara dumanlar çəkilmir .....                     Laçın dəhlizindəki müəmma .....                     Kəndin adı Xırmandalıdır... özünü XIRMAN DALI bilib istədiklərini edirlər... .....                     NATO üzvü olan Türkiyə sən demə, NATO üzvü deyilmiş... .....                     Ermənistanın QARABAĞ HİYLƏSİ... .....                     Göyçə mahalında eşidilən AZAN SƏSİ erməniləri DƏLİ ETDİ .....                     Naxçıvanın hər qarışında YEYİNTİ VAR .....                     İran: Daxili qırğın və xaricdəki həyəcan .....                     Cəlilabadda vətəndaşların şikayəti bitmək bilmir... .....                     Balakəndə spirtli içkilər oğurladığı mağazanı yandırmaq istəyən şəxs tutulub .....                     Artıq Naxçıvanda pomidoru da pomidor qiymətinə satırlar... .....                     İcbari Tibbi Sığorta xidmətin Covid-19 KORRUPSİYASI... .....                     Culfa gömrüyü hələ də ÖZÜNƏ YIĞIŞMIR... .....                     Heydər Əliyev Azərbaycanın gənclər siyasətinin banisidir .....                     Bu gün dollar neçəyə olacaq? .....                     Naxçıvanda nələr olacaq? .....                     "Baş nazirlərin müavinləri dəmir yolu ilə bağlı nəticə əldə etməyiblər" .....                     Talıbov Bakıya 200 “desant”ı niyə göndərmişdi? .....                     İlin sonuna qədər Azərbaycan XİN başçısı ilə görüşə dair razılıq var .....                     Azərbaycanda 39 milyonluq kompüter və noutbuk tenderi .....                     “İranı beynəlxalq məhkəməyə verməli, rus hərbçilərini ərazilərimizdən çıxarmalıyıq” .....                     Rusiya güzəştə məcbur oldu: .....                 

Manatın sabitliyi nəyə zərərdir və bunun qarşısını almaq lazımdırmı - AKTUAL
Tarix: 1-10-2022, 11:19 | Çap et
Manatın sabitliyi nəyə zərərdir və bunun qarşısını almaq lazımdırmı
Manatın nominal effektiv məzənnəsi ötən 8 ay ərzində, yəni yanvar-avqust aylarında 6,1 faiz möhkəmlənib. Bu da ilin əvvəlindən bəri yüksəlməkdə olan inflyasiya tempinə guya, bir az məhdudlaşdırıcı təsir göstərib. Yoxsa rəsmi olaraq da etiraf edildiyi kimi, bu gün artıq 13 faizdən yuxarı təşkil edən inflyasiyanın səviyyəsi bundan daha yüksək ola bilərdi.
Buna, yəni manatın nominal effektiv məzənnəsinin yüksəlməsinə bir neçə səbəb şərait yaradıb. Birincisi, ölkəmizin əsas ixrac məhsulu olan neftin qiyməti ilə əlaqədar valyuta gəlirləri çoxalıb. İkincisi, demək olar, bütün ölkələrin mərkəzi bankları tərəfindən sərt-pul kredit siyasəti yürüdülür. Üçüncüsü, əsas ticarət tərəfdaşımız olan ölkələrdə, bilavasitə Rusiya, Türkiyə, Ukrayna, Qazaxıstan və Belarusda milli valyutalar dəyərdən düşür. Nəhayət, dördüncüsü isə Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) da dövriyyədə olan pul kütləsini sıxır...

Nominal effektiv məzənnə məhz bu səbəblərə görə möhkəmlənib və proses hələ davam edir. Ancaq bunun xeyri ilə yanaşı, zərəri da var. Bu haqda bir qədər sonra...

Məlumdur ki, ölkəmizdə valyuta bazarı inzibati yolla tənzimlənir. Yəni manatın dəyəri sərbəst üzən məzənnə rejimi əsasında müəyyənləşmir. Bu da ondan irəli gəlir ki, valyuta gəlirlərimiz diversifikasiya olunmuş ixrac əsasında formalaşmır. Manatın nominal effektiv məzənnəsinin möhkəmlənməsindən savayı onun ABŞ dollarına nəzərən neçə illərdir sabit qalması (daha doğrusu saxlanılması) da bir sıra cəhətlər baxımdan əhəmiyyətli rol oynayıb və oynayır. Bu, ən azı AMB-yə ehtiyatlarını artırmağa şərait yaradır. Düzdür, bunun əsas şərtini tədiyyə balansı təşkil edir ki, burada profisit hökm sürərsə, valyuta bazarında təklifin üstünlüyü üçün şərait yaranır və nəticədə də AMB-nin sözügedən bazara müdaxiləsi alışyönlü xarakter daşıyır.

Məhz bu şəraitin töhfəsidir ki, ölkəmizin valyuta ehtiyatları 56 milyard dollara yaxınlaşıb. Yanvar-avqust ayları ərzində sözügedən göstərici 5,1 faiz və yaxud 2,7 milyard ABŞ dolları həcmində artaraq, 55,9 milyard dollara çatıb. Bu, tədiyə balansında profisitin hesabına baş verib. Onun təqribən, 7 milyard yarımdan çox hissəsi AMB-yə məxsusdur. Eyni zamanda, Mərkəzi Bankın beynəlxalq ehtiyatları da valyuta bazarımızda sabitliyin qorunub saxlanması üçün müəyyən qarant rolunu oynayır. Başqa sözlə desəm, sözügedən ehtiyatlar nə qədər çox olsa, manatın sabit qalması bir o qədər təhlükəsiz görünür.

Qısa desəm, yazdıqlarımdan gəlinən nəticə bundan ibarətdir ki, birincisi, hazırda valyuta gəlirlərimiz valyuta xərclərimizdən çox olduğundan manat möhkəmlənməyə meyllidir. Neftin qiyməti büdcədə nəzərdə tutduğumuzdan bahadır və bu vəziyyət uzun müddətdir, belədir. İkincisi isə, yuxarıda qeyd etdiyim kimi inflasiya ilə əlaqədar ölkədə sərt pul-kredit siyasəti həyata keçirilir ki, bütün bunlar da idxal mallarının daxili bazarda dominant rol oynaması üçün təminat yaradır. Belə şəraitdə isə yerli istehsalçıların "əl-qolu" bağlanır.

Bundan kənar qaçmaq mümkündürmü?! Real şəraitdə yox! Əvvəla, inflyasiya kəllə-çarxdadır. Ərzaq inflyasiyası 20 faizi keçib. Digər tərəfdən, bugün bütün inkişaf etmiş ölkələrdə sərt pul-kredit siyasəti həyata keçirilir - mərkəzi banklar uçot dərəcəsini artırırlar. Rusiya, Türkiyə, Ukrayna, Qazaxıstan və Belarusun 2022-ci ilin birinci yarısında Azərbaycanın qeyri-neft ixracında xüsusi çəkisi 57 faizdən, idxalda xüsusi çəkisi isə 43 faizdən yuxarı təşkil edib. Bu ölkələrdə milli valyutaların dəyərdən düşməsi təbii ki, onlardan bizə ixracı stimullaşdırıb, bizdən onlara yox.

Lakin avronun ucuzlaşması ilə bağlı da yazmışdım ki, vahid valyutanın manat qarşısında dəyər itirməsi əslində heç bir əhəmiyyət kəsb etmir. O baxımdan ki, avrozonadan gətirdiyimiz mallar ucuz başa gəlmir. Avropada inflyasiya hökm sürdüyündən, oradan idxal etdiyimiz mal və məhsullar heç bir stimulverici xarakter daşıya bilməz, axı özlərində hər şey bahadır!

Odur ki, hazırkı şəraitdə bazarı qorumaq deyil, tənzimləmək daha aktualdır və ilk növbədə məhz bunun öhdəsindən gəlmək tələb olunur. Başqa sözlə desəm, ixracı stimullaşdırmaq müvəqqəti olaraq arxa plana keçib. Bu baxımdan, manatı ucuzladırımaq siyasətindən və bunun zəruri olması kimi faktorlardan ümumiyyətlə söhbət gedə bilməz.

Pərviz Heydərov
Azvision.az





 
Sorğu

Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
Yox
Bu yolda Rusiyanın ağzı ovulacaq

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Xocalı qatili Balasanyan Volkovla Xocalıdakı görüşümüzdə “koordinator”luq etdi?.. - BU NƏDİ BELƏ?
Bu gün, 09:53
SÜLHMƏRAMLI NAĞILI: Bitirmək lazımdr bu mövzunu... - Bu da RUSİYANIN ASTAR ÜZÜ...
Bu gün, 09:48
““Qurani-Kərimdə “Peyğəmbər” sözü yoxdur” - Elşad Miri
Bu gün, 09:41
Qarabağ Qazilərinin pullarını mənimsəyən iş adamı – Özü 400 minlik, oğlu 200 minlik maşında gəzir
Bu gün, 09:38
Toivo Klaar Ermənistana səfərə gedir
Bu gün, 09:35
Büdcənin yükü: bir Naxçıvan deyil… - Ekspert ÇÖZƏLƏYİR...
Bu gün, 09:28
Molla fitnəsi səngimir: Diversantları Qarabağa sızdı - NƏ BAŞ VERİR?
Bu gün, 09:25
Vasif Talıbovun bu qanunsuz sərəncamı ləğv ediləcək - Başqa yolu YOXDUR!
Bu gün, 09:24
Azərbaycanda yüksək vəzifələrdə çalışan MƏMUR QARDAŞLAR - ARAŞDIRMA
Bu gün, 09:23
Arutyunyan Avropanı necə gəzə bilir? - AKTUAL
Bu gün, 09:21
Kukla Teatrının yaradıcı heyəti dindirilməyə ÇAĞIRILDI - Yoxlamalarla bağlı
Bu gün, 09:19
Ermənistan müdafiə naziri Rusiyaya səfər edib - MƏXFİDİR?
Bu gün, 09:17
Dəmir Yolları da DƏMİR YUMRUQ İSTƏYİR... - İSLAHAT ZƏRURƏTİ
Bu gün, 09:16
"Azərsun" xörəyimizə HANSI DUZU QATIR? - XƏBƏRİNİZ VARMI?
Bu gün, 09:10
Gələn il hansı banklar bağlana bilər? - AÇIQLAMA
Bu gün, 09:06
"350 manat partiyanın mərkəzi ofisinin işıqpuluna çatmır" - ETİRAZ
Bu gün, 09:04
Ucarda quldurluq edən üç nəfər saxlanılıb
Bu gün, 09:02
Sülhə doğru daha bir addım: Gözləntilər nələrdir? - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 09:01
Mədəniyyət Nazirliyinin başı üzərindən qara dumanlar çəkilmir - NƏ ETMƏLİ?
Bu gün, 08:59
Laçın dəhlizindəki müəmma - Hələlik bir şey məlumdur ki, heç nə məlum deyil...
Bu gün, 08:57
Kəndin adı Xırmandalıdır... özünü XIRMAN DALI bilib istədiklərini edirlər... - GİLEY
Bu gün, 08:54
NATO üzvü olan Türkiyə sən demə, NATO üzvü deyilmiş... - Görünəni budur...
Bu gün, 08:52
Ermənistanın QARABAĞ HİYLƏSİ... - Atəşi ona görə açırlar ki...
Bu gün, 08:44
Göyçə mahalında eşidilən AZAN SƏSİ erməniləri DƏLİ ETDİ - VİDEO
Bu gün, 08:38
Naxçıvanın hər qarışında YEYİNTİ VAR - Daha bir FAKT
Bu gün, 08:35
İran: Daxili qırğın və xaricdəki həyəcan - İNCƏLƏMƏ...
Bu gün, 08:32
Cəlilabadda vətəndaşların şikayəti bitmək bilmir... - MÜRACİƏT
Bu gün, 08:30
Balakəndə spirtli içkilər oğurladığı mağazanı yandırmaq istəyən şəxs tutulub - FOTO
Bu gün, 08:27
Artıq Naxçıvanda pomidoru da pomidor qiymətinə satırlar... - "Keçən il bu vaxtı 24 manat idi..."
Bu gün, 08:25
İcbari Tibbi Sığorta xidmətin Covid-19 KORRUPSİYASI... - İTTİHAM VAR!
Bu gün, 08:18
Culfa gömrüyü hələ də ÖZÜNƏ YIĞIŞMIR... - ÖZBAŞINALIQ!
Bu gün, 08:14
Heydər Əliyev Azərbaycanın gənclər siyasətinin banisidir - MƏQALƏ
Bu gün, 08:06
Bu gün dollar neçəyə olacaq?
Bu gün, 08:04
Naxçıvanda nələr olacaq? - “Rəhbər Vasif olsun, Ağasif olsun, kim olursa olsun...”
Dünən, 19:00
"Baş nazirlərin müavinləri dəmir yolu ilə bağlı nəticə əldə etməyiblər" - Paşinyan
Dünən, 18:10
Talıbov Bakıya 200 “desant”ı niyə göndərmişdi? - İLGİNC
Dünən, 18:08
İlin sonuna qədər Azərbaycan XİN başçısı ilə görüşə dair razılıq var - Mirzoyan
Dünən, 18:06
Azərbaycanda 39 milyonluq kompüter və noutbuk tenderi - BU SİRKƏT QALİB GƏLDİ
Dünən, 17:48
“İranı beynəlxalq məhkəməyə verməli, rus hərbçilərini ərazilərimizdən çıxarmalıyıq” - ekspertdən UYARI
Dünən, 17:47
Rusiya güzəştə məcbur oldu: - “Azərbaycan antiterror əməliyyatı ərəfəsindədir”
Dünən, 17:42
Lüks həyat, bahalı maşınlar, ayda 16 min maaş... - Bakıda “Crowd-1” dələduzluğu
Dünən, 17:36
Fransadan MƏDƏT UMANLARA... - YORULMADINIZ?!!
Dünən, 17:32
Mətbuat Şurasının sədri deputata ÇAĞIRIŞ ETDİ
Dünən, 17:21
Teatrdan çıxarılan 65 yaşlı aktrisa: - “Xəstə adam 320 manatla necə dolansın?”
Dünən, 17:18
“Rusiya Azərbaycan-Ermənistan dialoquna maneə törədir” – İdeal vasitəçi kim ola bilər?
Dünən, 17:14
Cənab Əmrullayev... 4 məktəbdə şagirdlər DONUR!!! - NARAZILIQ VAR!
Dünən, 17:11
Donuz qripi Azərbaycanda da yayılacaq? - AKTUAL
Dünən, 17:07
Pensiyalar Füzuli Ələkbərovun dövründə saxtalaşdırılıb - REAKSİYA
Dünən, 17:06
İran Ermənistana müasir raket kompleksləri hədiyyə edib - Bu da fars-molla rejimi...
Dünən, 17:03
ATƏT-in Minsk qrupunu ŞƏRƏFSİZ FRANSA GÖMÜB... - Belə tərəfsizlik olur?
Dünən, 17:02
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru