Ermənistanı silahlandırırlar! .....                     Pomidor-yumurta bişirilən məktəbin direktoru “xəstələndi” .....                     Paşinyan özündən əvvəlki hakimiyyətləri Qarabağı Azərbaycan torpağı kimi tanımaqda .....                     Azərbaycanın təhvil verdiyi 17 hərbçi işgəncələrə məruz qalmayıb .....                     Azərbaycanın HDQ komandanı İtaliyada səfərdədir .....                     "İbtidai təhsildən başlayaraq tam orta təhsilə qədər ciddi yenilənmə olmalıdır" .....                     Təhsilhaqqını ödəyə bilməyən tələbələr dərsə buraxılmayıb .....                     "Paşinyanın cəsarətlənməsinin kökündə ABŞ, Fransa və İran dayanır" .....                     Mərhum nazirin şirkəti 7 milyonluq TENDERİ `UDDU` .....                     “Rusiya Ermənistanı Amerikaya asanlıqla verməyəcək” .....                     “Azərbaycan Ermənistandan artıq heç nə gözləmir” .....                     Kiyev tutduğu İran PUA-sını Rusiyaya qarşı işə saldı .....                     Qazaxda direktorlarının və müavinlərin iştirakı ilə müşavirə keçirilib .....                     Şirvanda Beynəlxalq Müəllimlər Günü qeyd edilib .....                     Kəlbəcər və Daşkəsəndə aşkar olunan növbəti minalar zərərsizləşdirilib .....                     "Azərbaycanın 5 şərtində qəbuledilməz heç nə yoxdur" .....                     Etiket məlumatları və adları Azərbaycan dilinə tərcümə olunmayan qidaların ölkəyə idxalı dayandırılıb .....                     İrəvanın səfərbərlik çağırışı. Savaş olacaq... .....                     Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Praqada Paşinyanla görüşəcək .....                     “AtaSığorta” ASC-də .....                     Bu gün dollar neçəyə olacaq? .....                     Paşinyan Praqada Ərdoğanla görüşəcəyini deyib .....                     Əvəz Zeynallı ilə bağlı daha bir .....                     Putin Ramzan Kadırova general-polkovnik rütbəsi verib .....                     DİA.AZ xəbər yaydı, polis hərəkətə keçdi .....                     Mərdəkan və Binə qəsəbələrində narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olan daha 2 nəfər saxlanılıb .....                     "Şəhid statusu yoxdursa, onların adı əbədiləşdirilmir" .....                     Abid Şərifova məxsus olduğu deyilən şirkətin 300 mindən çox borcu var .....                     “İranda nümayişçilər hədəflərinə çatıblar” .....                     “ABŞ Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləyəcək” .....                     Ali Məhkəmə Ramiz Tatarovun cəzasını azaldıb .....                     Azərbaycanda son sutkada 108 nəfər koronavirusa yoluxub, .....                     Həbsdə ölən sabiq İH başçısının 600 minlik əmlakının müsadirə olunması ilə bağlı protest .....                     Direktor ad gününə pul yığır: “Qızım, 100 manat azdır da…” .....                     ""Uşaqpulu" qısa müddətdə həll olunan məsələ deyil, vəsait ordunun güclənməsinə yönəldilməlidir" .....                     “Ermənistan suveren ölkə kimi yox olmaq təhlükəsi qarşısındadır" .....                     Ağcabədidə insanların əməyini istismar etməklə onları hədələyən sahibkar niyə cəzalandırılmır? .....                     Ramin Hacılının məhkəməsində şahidlər zərərçəkmiş kimi tanınmadı .....                     Qubadlının sabiq icra başçısı 5 nəfərin ölümündə təqsirləndirilir .....                     Luqansk təhlükə altındadır .....                 

Deputatların maaş və pensiya oyunları - Rəqəmlər
Tarix: 8-08-2022, 09:54 | Çap et
Deputatların maaş və pensiya oyunları
Deputatların maaş artımı barədə yazmışdım. Həmin yazıya yalnız Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Tahir Mirkişili münasibət bildirdi. Müxtəsər, münasibət ondan ibarət idi ki, deputatların rəsmi qazancı əslində guya cəmi 33% artıb. Bu rəqəm də az deyil, amma reallıqda artım daha çoxdur, təxmini 40%. Gəlin birgə hesablayaq. Özü də yalnız maaşı yox, deputatların pensiyasını da. Orada da maraqlı məqamlar var. Ən azı təəccüblənəcəksiz! Spiker, onun müavinləri, komitə sədrləri və s. vəzifəli deputatların qazancını ayrıca incələməyəcəyəm. Təbii, onların qazancı sıravi deputatdan çoxdur. Elə sıravi deputatın rəsmi qazancı və pensiyasını təhlil edək, kifayətdir.

1. Deməli, cari ilin 1 iyul tarixinədək “Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi deputatının statusu haqqında” Qanunun 21-ci maddəsinə əsasən deputatlarımızın əlinə aldıqları xalis qazanc 3903,13 manat təşkil edirdi. Belə ki:

- Deputatın vəzifə maaşı 1732,5 manat idi (spikerin vəzifə maaşının 70%-i);

- Vəzifə maaşının bir misli həcmində əlavə də alırdı, yəni 1732,5 manat;

- Nümayəndəlik səlahiyyətlərini yerinə yetirməsinə görə hər il iki aylıq vəzifə maaşı məbləğində müavinət alırdı, yəni il ərzində 3465 manat, bu da ayda 288,75 manat edirdi;

- Əmək Məcəlləsi ilə nəzərdə tutulmuş məzuniyyət haqqından əlavə məzuniyyətdə olduğu zaman müalicə olunması və istirahət etməsi üçün iki aylıq vəzifə maaşı məbləğində müavinət alırdı (“Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi deputatının statusu haqqında” Qanunun 29-cu maddəsinə əsasən), yəni il ərzində 3465 manat, bu da ayda 288,75 manat edirdi;

- Deputatlıq səlahiyyətlərinin yerinə yetirilməsi ilə əlaqədar xərclərin ödənilməsi üçün vəzifə maaşının 50%-i məbləğində vergilərdən azad olunan aylıq pul təminatı alırdı, yəni 866,25 manat.

Beləliklə, deputatın rəsmi aylıq cəmi gəliri 4908,75 (1732,5+1732,5+288,75+288,75+866,25) manat təşkil edirdi.

Bu məbləğdən təbii ki, məcburi tutulmalar olurdu:

- Sonuncu 866,25 manat istisna olmaqla qalan məbləğdən (4042,5 manat) gəlir vergisi. Vergi Məcəlləsinin 101-ci maddəsinə əsasən 2500 manatdan 14% (350 manat), 1542,5 manatdan isə 25% (385,63 manat) vergi tutulurdu. Cəmi 735,63 manat;

- “Sosial sığorta haqqında” Qanunun 14.3.2-ci maddəsinə əsasən cəmi gəlirin (4908,75 manat) 3%-i miqdarında məcburi dövlət sosial sığorta haqqı – 147,27 manat;

- “Tibbi sığorta haqqında” Qanunun 15.10.1.2-ci maddəsinə əsasən cəmi gəlirin (4908,75 manat) 2%-i miqdarında icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı – 98,18 manat;

- “İşsizlikdən sığorta haqqında” Qanunun 9.0.2-ci maddəsinə əsasən cəmi gəlirin (4908,75 manat) 0,5%-i miqdarında işsizlikdən sığorta üzrə sığorta haqqı – 24,54 manat.

Beləliklə, cəmi tutulmalar 1005,62 manat təşkil edirdi.

Beləliklə, iyulun 1-dək deputat əlinə xalis 3903,13 (4908,75-1005,62) manat alırdı.

2. “Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi deputatının statusu haqqında” Qanuna edilmiş dəyişikliklərə əsasən deputatın vəzifə maaşı 2485 manat oldu. Vəzifə maaşının iki misli həcmində də əlavə alacaq, yəni 4970 manat. Digər əlavələr ləğv olundu. Beləliklə, deputatın aylıq cəmi gəliri hazırda 7455 (2485+4970) manat təşkil edir.

Bu məbləğdən məcburi tutulmalar aşağdakı kimidir (yuxarıdakı qanunlara istinadları daha təkrarlamıram):

- Cəmi gəlirin (7455 manat) 2500 manatından 14% (350 manat), 4955 manatından isə 25% (1238,75 manat), cəmi 1588,75 manat gəlir vergisi;

- Cəmi gəlirin (7455 manat) 3%-i miqdarında məcburi dövlət sosial sığorta haqqı – 223,65 manat;

- Cəmi gəlirin (7455 manat) 2%-i miqdarında icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı – 149,1 manat;

- Cəmi gəlirin (7455 manat) 0,5%-i miqdarında işsizlikdən sığorta üzrə sığorta haqqı – 37,28 manat.

Beləliklə, cəmi tutulmalar 1998,78 manat təşkil edir.

İyulun 1-dən deputat əlinə xalis 5456,22 (7455-1998,78) manat alır. Deməli, 3903,13 manat əvəzinə hazırda 5456,22 manat alır (təbii, spiker, onun müavinləri, komitə və komissiya sədrləri və müavinləri daha çox alır, məsələn, spiker təxmini 7800 manat). Bu isə 39,79%, yəni təxmini 40% artım deməkdir. Tahir Mirkişilinin dediyi kimi 33% deyil! Biz gizli saxlanılan qanun layihəsini yalnız dərc olunandan sonra tələsik hesablamalarımızda səhvə yol verə bilərik. Amma qanunu qəbul edənlər, layihələri guya aylarla müzakirə edənlər səhv etməməlidir!

İndi təsəvvür edin ki, Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri (!) deputatların maaş artımını dəqiq bilmirsə (amma digərlərindən fərqli olaraq heç olmasa hesablayır, reaksiya verir, rəy bildirir), bu deputatlar qanunları, o cümlədən iqtisadiyyatımıza təsir edən (büdcə, vergi və s.) qanunları necə qəbul edirlər?! Layihələrə necə baxırlar, təhlil edirlərmi, başa düşürlərmi və s.? Yoxsa sadəcə düymə basmaqla məşğuldurlar? Heç olmasa “Normativ hüquqi aktlar haqqında” Konstitusiya Qanunu ilə tələb olunan qanun layihələrinin əsaslandırmasını dərc etsinlər (necə ki, sivil parlamentlər bunu edir). Ən azı layihələrin hamısını qabaqcadan dərc etsinlər. Özləri başa düşmürsə, biz izah edək!

3. Yeri gəlmişkən, Tahir Mirkişili qeyd etmişdi ki, deputatların maaşından həmkarlar ittifaqına da haqq tutulur. Bildiyim qədər, bu əmək haqqının 2%-dir. Yuxarıdakı hesablamadakı faiz nisbətinə bu, hər bir halda təsir etmir. Çünki əvvəlki gəlirdən də, mövcud gəlirdən də eyni faiz dərəcəsi ilə haqq tutulur. Əvəzində isə deputatlar həmkarlar ittifaqından istirahət mərkəzlərinə “putyovka”lar və s. alırlar. Axı deputatların sırasında Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının sanki yerinə mismarlanmış sədri Səttar Möhbalıyev də var. Təbii, digər qurumlarda çalışan (təhsil alan) və Konfederasiyaya haqq ödəyənlərin xeyli hissəsi heç vaxt əvəzində bir şey görmür, amma deputatlar təbii, görür, özü də daimi əsaslarla!

Nəinki bütün dövlət qurumlarında və bəzi özəl müəssisələrdə (mühasiblərinin maymaqlığı səbəbindən) işləyənlərin maaşından, hətta tələbələrin də təqaüdündən məcburi qaydada həmkarlar ittifaqında haqq tutulur. Halbuki, qanuna görə könüllü olmalıdır (tələbəlikdən bilirəm ki, bir qayda olaraq, heç kəs həmkarlar ittifaqına ərizəsi ilə könüllü üzv olmur)! Bu barədə ayrıca yazı dərc edəcəyəm.

Burada isə əsas odur ki, sən demə, deputatlarımızın da həmkarlar təşkilatı var imiş! Görəsən rəhbəri kimdir? Deputatları hansı işəgötürənlə münasibətlərdə təmsil edir və qoruyur? Tam cəfəngiyatdır əlbəttə! Amma bunu (həmkarlar ittifaqına ödənilən haqqı) da bizə deputatların gəlirindən məcburi ödəniş kimi təqdim edirlər.

4. “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunda “Qulluq stajına görə əmək pensiyasına əlavələr” adlı 20-ci maddə var. Həmin maddəyə görə dövlət sektorunda çalışanların bir qismi pensiyaya əlavələr alır. Onların sırasında deputatlar ən əlverişli imtiyaza malikdir. Belə ki, pensiyada olan sabiq deputatlara (vəfat etdikdə isə ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası almaq hüququ olan ailə üzvlərinə) fəaliyyətdə olan deputatların əmək haqqının, əmək haqqındakı sonrakı artımlar da nəzərə alınmaqla, 80%-i miqdarı ilə təyin edilən əmək pensiyasının məbləği arasındakı fərq qədər əlavə ödənilir. Başqa sözlə, sabiq deputatlar mövcud deputatların aldığı əmək haqqının 80%-ni pensiya kimi alır. Məsələn, pensiyada olan müəllim və ya həkimin pensiyası fəaliyyətdə olan müəllim və həkimin aldığı əmək haqqına bağlı deyil. Amma deputatın pensiyası bağlıdır. Buna görə də deputat maaşının artması sabiq deputatların da pensiyasının artması deməkdir! Yəni deputatlarımız qanunlar özləri üçün əlahiddə imtiyaz yaradıblar. İndi necə inanaq ki, bunlar xalq adından və xalq üçün qanunlar qəbul edir?

Amma məsələ bununla da bitmir. Deputatların son maaş artımı pensiyaya 40%-dən də çox təsir edəcək. Çünki, məsələn, deputatların əvvəllər deputatlıq səlahiyyətlərinin yerinə yetirilməsi ilə əlaqədar xərclərin ödənilməsi üçün vergilərdən azad olunan 866,25 manat məbləğində aldıqları aylıq pul təminatı əmək haqqı anlayışına daxil deyildi, buna görə də pensiya hesablananda nəzərə alınmırdı. Həmin məbləği (əvvəlki gəlirin təxmini 18%-i) nəzərə almadan sabiq deputatların pensiyası 50%-dən çox artıb! Beləliklə də, deputatların “vergi güzəştlərimizi də ləğv etmişik” arqumenti reallıqda pensiyalarının daha çox artmasına gətirib!

Deputatlarımızın pensiya hərisliyi isə hətta lətifə predmeti ola bilər. Belə ki, qeyd etdiyim kimi, mərhum deputatın sözügedən pensiyasını ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası almaq hüququ olan ailə üzvləri alır. Yəqin, düşünürsüz ki, bu pensiyanı uzaqbaşı onların həyat yoldaşı alır, elə? Axı deputatların, bir qayda olaraq, yetkinlik yaşına çatmayan övladları olmur! Səhv edirsiz! Söz gəzir ki, bəzi deputatlar (o cümlədən sabiqlər) övladlığa uşaq götürür ki, pensiyasını vəfatından sonra o ala bilsin. Bir qayda olaraq, qohum olan uşaqları. Hətta nəvələrini də. Bunu araşdırıb ictimaiyyətə məlumat verməyi isə artıq mətbuatın öhdəsinə buraxıram...

P.S. Təbii ki, heç kəs deputatların əksəriyyətinin rəsmi maaşla dolanmasına inanmır. İnanmalı da deyilik. Çünki şəffaflıq yoxdur. Deputatlar və məmurlar gəlir və xərc bəyannamələri vermir, daşınmaz əmlak və kommersiya hüquqi şəxslərinin reyestrləri qapalıdır, dövlət satınalmaları və güzəştli dövlət kreditləri qeyri-şəffafdır və s. və i.a. Çünki deputatlar müvafiq qanunları qəbul etmir. Sonra da deyirlər ki, guya xalq adından və xalq üçün çalşırlar. Buna görə də bizə yalnız onların rəsmi qazanclarını hesablamaq (səhv varsa, dəlilli bildirilsin!), qeyri-rəsmi gəlirləri haqda isə fərziyyələr qurmaq qalır...

Əkrəm Həsənov, Ekspert
pravda.az





 
Sorğu

Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
Yox
Bu yolda Rusiyanın ağzı ovulacaq

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Ermənistanı silahlandırırlar! – “İran, ABŞ, Fransa və Hindistan...”
Dünən, 19:00
Pomidor-yumurta bişirilən məktəbin direktoru “xəstələndi” - VİDEO
Dünən, 18:14
Paşinyan özündən əvvəlki hakimiyyətləri Qarabağı Azərbaycan torpağı kimi tanımaqda ittiham etdi
Dünən, 18:09
Azərbaycanın təhvil verdiyi 17 hərbçi işgəncələrə məruz qalmayıb - Ermənistan İstintaq Komitəsi
Dünən, 18:06
Azərbaycanın HDQ komandanı İtaliyada səfərdədir
Dünən, 18:02
"İbtidai təhsildən başlayaraq tam orta təhsilə qədər ciddi yenilənmə olmalıdır" - ÇAĞIRIŞ
Dünən, 18:01
Təhsilhaqqını ödəyə bilməyən tələbələr dərsə buraxılmayıb - GİLEY
Dünən, 17:58
"Paşinyanın cəsarətlənməsinin kökündə ABŞ, Fransa və İran dayanır" - Ekspert danışır
Dünən, 17:54
Mərhum nazirin şirkəti 7 milyonluq TENDERİ `UDDU` - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 17:52
“Rusiya Ermənistanı Amerikaya asanlıqla verməyəcək” - Sərdar Cəlaloğlu
Dünən, 17:45
“Azərbaycan Ermənistandan artıq heç nə gözləmir” - ŞƏRH
Dünən, 17:43
Kiyev tutduğu İran PUA-sını Rusiyaya qarşı işə saldı
Dünən, 17:28
Qazaxda direktorlarının və müavinlərin iştirakı ilə müşavirə keçirilib
Dünən, 17:26
Şirvanda Beynəlxalq Müəllimlər Günü qeyd edilib
Dünən, 17:25
Kəlbəcər və Daşkəsəndə aşkar olunan növbəti minalar zərərsizləşdirilib
Dünən, 17:23
"Azərbaycanın 5 şərtində qəbuledilməz heç nə yoxdur" - Mirzoyan
Dünən, 17:18
Etiket məlumatları və adları Azərbaycan dilinə tərcümə olunmayan qidaların ölkəyə idxalı dayandırılıb - Diqqət!
Dünən, 17:15
İrəvanın səfərbərlik çağırışı. Savaş olacaq... - Ambarsumyan
Dünən, 17:11
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Praqada Paşinyanla görüşəcək - Paşinyan AÇIQLADI
Dünən, 17:09
“AtaSığorta” ASC-də - YENİ TƏYİNAT
Dünən, 17:07
Bu gün dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:00
Paşinyan Praqada Ərdoğanla görüşəcəyini deyib
Dünən, 16:59
Əvəz Zeynallı ilə bağlı daha bir MÜRACİƏT
Dünən, 16:58
Putin Ramzan Kadırova general-polkovnik rütbəsi verib
Dünən, 16:56
DİA.AZ xəbər yaydı, polis hərəkətə keçdi - Həbs olunan var
Dünən, 16:55
Mərdəkan və Binə qəsəbələrində narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olan daha 2 nəfər saxlanılıb - VİDEO
Dünən, 16:52
"Şəhid statusu yoxdursa, onların adı əbədiləşdirilmir" - Ramaldanov
Dünən, 16:48
Abid Şərifova məxsus olduğu deyilən şirkətin 300 mindən çox borcu var - “Qardaşı” borcdan necə çıxır?
Dünən, 16:46
“İranda nümayişçilər hədəflərinə çatıblar” – Rejimdən geri addım...
Dünən, 16:41
“ABŞ Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləyəcək” – Politoloqdan PROQNOZ
Dünən, 16:39
Ali Məhkəmə Ramiz Tatarovun cəzasını azaldıb - QƏRAR
Dünən, 16:37
Azərbaycanda son sutkada 108 nəfər koronavirusa yoluxub, 4 nəfər ölüb
Dünən, 16:36
Həbsdə ölən sabiq İH başçısının 600 minlik əmlakının müsadirə olunması ilə bağlı protest TƏMİN EDİLİB
Dünən, 16:25
Direktor ad gününə pul yığır: “Qızım, 100 manat azdır da…” - SƏSYAZISI YAYILDI...
Dünən, 16:23
""Uşaqpulu" qısa müddətdə həll olunan məsələ deyil, vəsait ordunun güclənməsinə yönəldilməlidir" - deputat
Dünən, 16:20
“Ermənistan suveren ölkə kimi yox olmaq təhlükəsi qarşısındadır" - Fransız senator
Dünən, 16:19
Ağcabədidə insanların əməyini istismar etməklə onları hədələyən sahibkar niyə cəzalandırılmır? - NARAZILIQ VAR!
Dünən, 16:14
Ramin Hacılının məhkəməsində şahidlər zərərçəkmiş kimi tanınmadı - QƏRAR
Dünən, 16:09
Qubadlının sabiq icra başçısı 5 nəfərin ölümündə təqsirləndirilir - FAKTLAR AÇIQLANDI...
Dünən, 16:08
Luqansk təhlükə altındadır – “lxr” narahatdır
Dünən, 16:06
AMEA-da daha bir qalmaqal: Elmi işçi institut direktorunu məhkəməyə verdi - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 15:57
Yazıçılar Birliyinin qurultayı yenə təxirə salındı
Dünən, 15:55
Qoca Səmədovun səhhəti pisləşib - Vəkilindən AÇIQLAMA
Dünən, 15:53
Taleh Qaraşovun sonu GÖRÜNÜR? – Rəhbərlik etdiyi beşinci rayonda BAŞ VERƏNLƏR
Dünən, 15:51
Emin Əmrullayevdən "özəl" Müəllimlər Günü MÜSAJI - Təhsil naziri Azərbaycan şriftlərindən istifadə etmir
Dünən, 15:48
Putin bu gün müharibə elan edəcək? - “Yaxın günlərdə...”
Dünən, 15:45
“Müəllim şərəfinə layiq olmayan...” - Misir Mərdanov
Dünən, 15:42
BŞİH Rusiya səfirliyinin qarşısında piket keçirilməsinə icazə verməyib - FOTO
Dünən, 15:41
Putin bu gün müharibə elan edəcək? - “Yaxın günlərdə...”
Dünən, 15:34
Xankəndidə “vəzifə”yə gətirilən Vardanyan açıqlama verdi: - “Bir az gözləyin”
Dünən, 15:32
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru