13 rəqəmi bataqlıqda can verən Azərbaycan elminə nəhs deyil, .....                     “Borçalıda dini təsirini itirməsi Azərbaycanın ciddi strateji səhvi idi” .....                     “Lapşinlə bağlı məsələni İnterpol vasitəsilə yenidən qaldırmaq lazımdır” .....                     Ermənistanda hökumətlə mərkəzi bank arasında gətginlik: .....                     Araik Arutyunyan İrəvanda .....                     “Uzun və dərin qlobal iqtisadi böhrana hazır olmaq lazımdır” .....                     Altı məktəbin direktor müavinləri işdən çıxarıldı .....                     Niyazi Bayramovun Şöhrəddin Verdiyevlə ŞƏRİK TALANI... .....                     Vüsalə Əlizadə bahalı maşınını reklam etdi .....                     “AZVİRT” MMC şefinin qardaşından ÖZBAŞINALIQ... .....                     Mülayim şimal-qərb küləyi arabir güclənəcək .....                     Nizami rayonunda yenə su yoxdur... .....                     "Rusiya ordusu 34 700-ə qədər canlı qüvvə itirib" .....                     “Bu insanları tərbiyə etmək üçün bir əlində Quran, o biri əlində qılınc olmalıdır...” .....                     "Müharibənin gedişi Vladimir Putinin səhhətindən asılı olacaq" .....                     Sabiq məmurun oğlu buna görə həbs olundu .....                     Azərbaycan kommunistlərinin lideri Ukraynadan DANIŞDI və SƏRSƏMLƏDİ: .....                     Aqil Abbasdan Xeyrəddin Qocaya CAVAB: .....                     Lerik polisi tədbir keçirib .....                     Bakıda oturub, mühacir mediadan dəstək istədi, "ilişdiyini" görüb "nala-mıxa" vurmağa başladı... .....                     Arif Qaraşov Eldar Mahmudovdan Prezidentə şikayət yazıb .....                     Deputatın GİLAS SÖHBƏTİ komiklərə MALZƏMƏ OLDU .....                     “Azərbaycan ordusu Zəngəzuru götürməlidir” .....                     “Ermənilərin xoşbəxtliyi Azərbaycanın əlindədir” .....                     Kremlin antierməni ritorikası arxasındakı motiv .....                     Ərdoğanın bu açıqlaması Türkiyədə gündəm oldu .....                     “Paşinyan çətin vəziyyətdədir, ona kömək etməliyik” çağırışı .....                     "Rusiyanın bir neçə generalı vəzifədən uzaqlaşdırılıb" .....                     Ermənistanda hərbçilər qəzaya düşdü .....                     Qarabağ separatçılarının ətrafındakı həlqə daralır .....                     Füzulidə ermənilərin atıb qaçdıqları raket sistemi aşkarlanıb .....                     "Bizə lazımdır ki, haqq öz yerini tapsın..." .....                     Cənubi Qafqazda ən böyük büdcə də, ən az orta maaş da Azərbaycandadır .....                     Terrorçuların siyahısına salınan erməni jurnalist danışdı: .....                     Gəncədə QIZIL AYPARA adı altında DƏLƏDUZLUQ... .....                     Yardımlıda 1 tondan artıq narkotik tərkibli bitki məhv edilib .....                     "Hakim üstümə qışqırıb, danışmağa imkan vermirdi..." .....                     Separatçıların verdiyi “texniki baxış qəbzi” Ermənistanda etibarsız sayıldı .....                     "Mənim təfəkkürümə uyğun bir verilişdir" .....                     BU NƏDİ BELƏ: Qarabağda ermənilərin müqavimət ocaqları formalaşıb... .....                 

Azərbaycanın bu qurumda olmağa nə ehtiyacı var, nə də həvəsi... - GƏLİŞMƏ
Tarix: 18-05-2022, 09:40 | Çap et
Azərbaycanın bu qurumda olmağa nə ehtiyacı var, nə də həvəsi...
Mayın 16-da Moskva Kremlində Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına üzv dövlətlərin liderlərinin görüşü keçirilib. Görüşdə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan, Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenko, Qazaxıstan prezidenti Kasım-Comart Tokayev, Qırğızıstan prezidenti Sadır Japarov, Rusiya prezidenti Vladimir Putin və Tacikistan Respublikasının Prezidenti Emoməli Rəhmon iştirak ediblər.

Qeyd edək ki, iclas Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsinin imzalanmasının 30 illiyinə və KTMT-nin yaradılmasının 20 illiyinə həsr olunub. Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi 1992-ci il mayın 15-də Daşkənddə imzalanıb. 2002-ci il mayın 14-də Kollektiv Təhlükəsizlik Şurası Moskvada keçirilən sessiyasında Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi iştirakçısı olan dövlətlər arasında əməkdaşlıq mexanizm və strukturlarının beynəlxalq regional təşkilata - Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına çevrilməsi, ona müvafiq statusun verilməsi barədə qərar qəbul edib. 2003-cü il sentyabrın 18-də isə KTMT Nizamnaməsi qüvvəyə minib.

Ukraynada müharibə və NATO-nun daha iki ölkə hesabına genişlənməsi fonunda Rusiyanın patronajlıq etdiyi qurumun toplanması Moskva üçün təbii ki, mühümdür. Əvvəla, bu da hərbi qurumdur və Rusiyaya artan təhdidlər fonunda az da olsa, güc nümayişidir. Üstəlik, Rusiya təbii ki, yaxın perspektivdə KTMT-ni digər dövlətlər hesabına gücləndirməyə çalışacaq. Təsadüfi deyil ki, görüş ərəfəsində bu barədə artıq açıqlama da verilib. Belarusun müdafiə naziri Viktor Xreninin sözlərinə görə, KTMT bir neçə ildən sonra öz sıralarında daha çox müttəfiqi birləşdirəcək.

Rusiya prezidenti Vladimir Putin isə toplantıda Müstəqil Dövlətlər Birliyinə (MDB) KTMT yanında müşahidəçi status verilməsini istəyib. “Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı və Müstəqil Dövlətlər Birliyindəki təbii tərəfdaşlarımızla əməkdaşlıq gücləndirilməlidir. Bizim fikrimizcə, MDB-yə KTMT ilə müşahidəçi statusunun verilməsi məqsədəuyğun və düzgün olardı - biz bunu müzakirə etməliyik”, - deyə Rusiya lideri qeyd edib.

Vladimir Putinin sözügedən bəyanatı çox maraqlıdır. Çünki bu, KTMT üzvü olmayan dövlətlərin - bunların içində Azərbaycan da var - dolayısıyla KTMT-də müşahidəçi statusa malik olması anlamına gəlir. Bəs KTMT-yə daha hansı dövlətləri üzv cəlb etmək olar? Azərbaycan bu sırada özünü görürmü? Yada salaq ki, fevral ayında Moskvaya rəsmi səfərində Prezident İlham Əliyev KTMT haqda fikirlərini açıqlayıb. “Əgər Rusiya KTMT-də olmasa, KTMT heç kəsin yadına düşməz. Fikrimcə, heç kəs üçün sirr deyil ki, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında aparıcı rol Rusiyaya məxsusdur”, - deyə dövlət başçısı bildirib. Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, Ermənistan istisna olmaqla, Azərbaycanın KTMT-nin digər üzvləri ilə dostluq münasibətləri var.

Ortaya suallar çıxır: Azərbaycan dünyada, xüsusilə regionda artan təhdidlər fonunda hərbi bloklarla bağlı mövqeyini necə balanslaşdıracaq? NATO Azərbaycanı tərəfinə çəkmək kimi istəkdə ola bilərmi? Rusiya Ermənistanla sülh müqaviləsini imzaladıb, Azərbaycana belə bir təklif edərsə, Bakı buna necə baxar? Dia.az-ın məlumatına görə, deputat Hikmət Babaoğlu “Yeni Müsavat”a bildirdi ki, dünyada baş verən dərin hərbi-siyasi proseslər nəticə etibarilə yeni dünya nizamının yeni formasını təyin edəcək: “Şübhəsiz ki, onun necə olacağı həm də hazırda davam edən Rusiya - Ukrayna müharibəsinin nəticəsindən asılıdır. Əslində bizim də daxil olduğumuz postsovet məkanı ölkələrinin və hətta postsosialist məkanının siyasi gələcəyi və perspektivləri də müəyyən mənada bu nəticənin yaratdığı yeni reallıqlarla bağlı olacaq. Ancaq şübhəsiz ki, bu proseslərdən hansı ölkənin nə dərəcədə təsirə məruz qalacağı, bunun mənfimi, yoxsa müsbətmi təsirinin olacağı hər bir ölkənin müstəqil olaraq aldığı qərarlardan və davranışlardan asılıdır. Ona görə də bütün bu perespektivlərin mayın 16-da Moskvada keçirilən Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına üzv dövlətlərin liderlərinin görüşü və bu görüşdə verilən mesajlar kontekstində şərh edilməsi doğurdan da aktualdır. Ancaq məsələ ondadır ki, görüş bir növ predmetsiz idi. Yəni əvvəlcədən tərtib edilmiş xüsusi gündəlik və onun ətrafında yenə də əvvəlcədən diplomatik kanallar vasitəsilə razılaşdırılmış konkret sənəd yox idi. Elə görüşə ev sahibliyi edən və KTMT-nin yaranmasının təşəbbüskarı və əslində onun mövcudiyyətini qoruyan Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin də təşkilatın gələcəyi ilə bağlı ümumi fikirlər səsləndirdi. Bu fikirlər həm də KTMT-nin mümkün inkişaf perspektivləri ilə bağlı olsa da, o qədər də konkret deyildi”. H.Babaoğlu qeyd etdi ki, Putun toplantıda Müstəqil Dövlətlər Birliyinə KTMT yanında müşahidəçi status verilməsi, "Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı və Müstəqil Dövlətlər Birliyindəki təbii tərəfdaşlarla əməkdaşlığın gücləndirilməlidir ilə bağlı fikirlər bildirib: “Göründüyü kimi, bunlar bir hərbi-siyasi ittifaqın gələcəyini təyin edəcək qərarlıqdan və konkretlikdən xeyli dərəcədə uzaq fikirlərdir və şübhəsiz ki, əsassız deyil. Çünki KTMT-yə üzv olan ölkələrin demək olar ki, hamısı öz milli təhlükəsizliklərini təmin etmək üçün alternativ ittifaq axtarışındadırlar və hətta bunun üçün müxtəlif qərar və öhdəliklər də qəbul ediblər. Putinin söylədiyi təbii müttəfiqlik kateqoriyası isə daha çox Belarus, Tacikistan və Ermənistana aid edilən fikirlər kimi qəbul edilə bilər. Ermənistan elə həmin görüşdə açıq şəkildə bu təşkilatdan narazılığını ifadə etdi. Tacikistan isə yerləşdiyi coğrafiya və onun yaratdığı mürəkkəb şərtlərlə doğrudan da Rusiya ilə təbii müttəfiqliyə meyllidir. Ancaq bunun KTMT çərçivəsində mümkün olub-olmayacağından əmin deyil. Çünki digər KTMT üzvü olan Qırğızıstanla münasibətlər bəzən müharibə həddinə qədər gərginləşir. Belə olan halda KTMT-nin kimin yanında olacağı məsələsi ciddi suala çevrilir. Belarus isə KTMT çərçivəsində müttəfiqliyi yetərli hesab etmədiyi üçün Rusiya ilə ittifaq dövləti yaradır. Göründüyü kimi, KTMT dövlətləri arasında vahid mövqe, yaxud ortaq təhlükəsizlik konsepsiyası tam deyil və mümkün də görünmür. Ona görə də Rusiya-Belarus ittifaq dövləti məhz ikitərəfli münasibətlər kontekstində tənzimlənir”.

Azərbaycana gəldikdə isə deputatın fikrincə, aydındır ki, nə olursa-olsun Azərbaycan bu və ya digər dərəcədə postsovet məkanında baş verən proseslərdə mütləq iştirakçı olmalıdır: “Çünki yerləşdiyimiz geostrateji rayon və tarixi-siyasi keçmişimiz bunu zəruri edir. Ancaq əsas məsələ bu iştirakçılığın forması və səviyyəsidir. Düşünürəm ki, rəsmi Bakı bu vaxta qədər məlum proseslərdə iştirakla bağlı ən praqmatik və doğru qərarları qəbul edə bilib. Elə hazırda da bütün təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı ən müxtəlif çağırışları Rusiya başda olmaqla, digər KTMT ölkələri ilə - Ermənistan istisnadır - ikitərəfli qaydada uzlaşdıra bilir. Doğrudur, bu, xüsusi siyasi diplomatik məharət və əlavə enerji tələb edir. Ancaq ölkəmiz milli maraqlarımızın diktə etdiyi bu tələblərin öhdəsindən gəlməyi layiqincə bacarır. Azərbaycanın yuxarıda izah etdiyimiz xarici siyasət strategiyasının memarı Prezident İlham Əliyev məsələ ilə bağlı verdiyi açıqlamada da çox praqmatikdir. İlham Əliyev Moskvaya rəsmi səfəri zamanı KTMT haqqında rəyini açıq bildirmişdi. Göründüyü kimi, belə şərtlər olduğu halda, təhlükəsizlik və müttəfiqlik əlaqələri ikitərəfli qaydada daha səmərəli və etibarlı olur ki, Azərbaycan da elə bunu edir. Yəni konkret halda Rusiya ilə 22 fevral 2022-ci ildə imzaladığı müttəfiqlik haqda sənədlə bir daha bunu rəsmiləşdirmiş olur.

Politoloq Tural İsmayılov isə qeyd etdi ki, KTMT hazırda effekti olmayan təşkilatdır: “Bugünkü beynəlxalq münasibətlər sistemində təşkilatın heç bir ciddi çəkisi və siyasi nüfuzu yoxdur. KTMT NATO-ya alternativ kimi yaradılsa da, reallıqda həm hərbi bilik və bacarıqlar, həm müdafiə sənayesi, həm təşkilata üzv dövlətlərin səmimiyyəti baxımından əsla NATO-ya bərabər ola bilməz. Baş verən hadisələr də sübut edir ki, bu təşkilatın dünyada heç bir real təsir imkanları yoxdur. Hazırda digər MDB üzvlərini təşkilata cəlb etmək üçün Rusiya əlindən gələni edir. Rusiya ən yaxın perspektivdə başqa ölkələri də bura cəlb etməyə çalışır”. T.İsmayılov oxucular üçün maraqlı bir məqama da toxundu: “Hətta nə qədər irrasional görünsə də, Rusiya Cənubi Amerika ölkələrinin bəzilərini də bura cəlb etməyə çalışacaq”. Ekspert hesab edir ki, Rusiya Azərbaycanı burada görmək istəyərdi: “Amma dövlətimiz bu sahədə balanslı xarici siyasət kursu həyətə keçirir və mən yaxın gələcəkdə KTMT-yə üzvlük məsələsini düşünmürəm. NATO hələ ki Azərbaycana üzvlük təklif etməyib. Amma gələcəkdə belə bir təklif olarsa, ölkəmizin bu təklifi qiymətləndirmək imkanları mövcuddur. Bütövlükdə Azərbaycan ən uğurlu modeli tətbiq edir, həm NATO, həm də KTMT ilə əlaqələrini eyni məsafədə saxlayır”.

Sonda xatırlatmaq yerinə düşər ki, Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının üzvüdür və hazırda ikinci dönəm quruma sədrliyi həyata keçirir. Qarabağ uğrunda müharibədə Azərbaycanı dəstəkləyən bir qurumda uğurla təmsil olunan təşkilatdan uzaqlaşıb, perspektivi olmayan bir quruma üzv olmaq isə normal düşüncənin məhsulu ola bilməz, rəsmi Bakı da dəfələrlə buna eyham vurub. Bloklara qoşulmamaq xətti tutan ölkəmiz hətta ən ağır dönəmlərdə, Qarabağ işğalda olduğu zaman qarşısına qoyulan şərtlərə boyun əyməyib, indiki güclü halında isə KTMT onun nəyinə gərəkdir? Üstəlik, 2016-cı ilin aprel döyüşlərindən bu günədək cərəyan edən proseslər göstərdi ki, Azərbaycan bu qurumda təmsil olunmadığı halda, onun nüfuzu Ermənistanın nüfuzunu qat-qat üstələyir. Elə Nikol Paşinyanın 16 may iclasında qurumun üzvlərini tənqid etməsi də məhz bunun nəticəsi idi...





 
Sorğu

Sizcə Azərbaycana dost hansı ölkədir?
Türkiyə
İran
Rusiya
ABŞ
Pakistan
Bir başqa ölkə

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
13 rəqəmi bataqlıqda can verən Azərbaycan elminə nəhs deyil, nəsə gətirəcəkmi..?
25-06-2022, 14:02
“Borçalıda dini təsirini itirməsi Azərbaycanın ciddi strateji səhvi idi” - NƏ ETMƏLİ?
25-06-2022, 14:00
“Lapşinlə bağlı məsələni İnterpol vasitəsilə yenidən qaldırmaq lazımdır” - HƏQİQƏTƏN DƏ...
25-06-2022, 12:26
Ermənistanda hökumətlə mərkəzi bank arasında gətginlik: - kredit verilmir
25-06-2022, 12:19
Araik Arutyunyan İrəvanda – Paşinyanla iclasa qatıldı
25-06-2022, 12:16
“Uzun və dərin qlobal iqtisadi böhrana hazır olmaq lazımdır” - ekspertdən UYARI
25-06-2022, 12:14
Altı məktəbin direktor müavinləri işdən çıxarıldı - SƏBƏB
25-06-2022, 12:04
Niyazi Bayramovun Şöhrəddin Verdiyevlə ŞƏRİK TALANI... - İLGİNC FAKTLAR
25-06-2022, 12:02
Vüsalə Əlizadə bahalı maşınını reklam etdi
25-06-2022, 12:00
“AZVİRT” MMC şefinin qardaşından ÖZBAŞINALIQ... - Nazirə müraciət olundu
25-06-2022, 11:53
Mülayim şimal-qərb küləyi arabir güclənəcək - Belə deyirlər...
25-06-2022, 11:51
Nizami rayonunda yenə su yoxdur... - GİLEY
25-06-2022, 11:43
"Rusiya ordusu 34 700-ə qədər canlı qüvvə itirib" - Ukrayna Baş Qərargahı
25-06-2022, 11:39
“Bu insanları tərbiyə etmək üçün bir əlində Quran, o biri əlində qılınc olmalıdır...” - Baba Vəziroğlu
25-06-2022, 11:36
"Müharibənin gedişi Vladimir Putinin səhhətindən asılı olacaq" - Ukrayna kəşfiyyatı
25-06-2022, 11:29
Sabiq məmurun oğlu buna görə həbs olundu
25-06-2022, 11:19
Azərbaycan kommunistlərinin lideri Ukraynadan DANIŞDI və SƏRSƏMLƏDİ: - "İşğal faktı yoxdur"
25-06-2022, 11:12
Aqil Abbasdan Xeyrəddin Qocaya CAVAB: - “Ona vaxtilə böyük vəzifə təklif etdilər, amma..."
25-06-2022, 11:07
Lerik polisi tədbir keçirib
25-06-2022, 11:03
Bakıda oturub, mühacir mediadan dəstək istədi, "ilişdiyini" görüb "nala-mıxa" vurmağa başladı... - İLGİNC
25-06-2022, 11:01
Arif Qaraşov Eldar Mahmudovdan Prezidentə şikayət yazıb - "ƏMLAKLARIMI ƏLİMDƏN ALIB..."
25-06-2022, 10:47
Deputatın GİLAS SÖHBƏTİ komiklərə MALZƏMƏ OLDU - VİDEO
25-06-2022, 10:36
“Azərbaycan ordusu Zəngəzuru götürməlidir” - Deputatdan ÇAĞIRIŞ
25-06-2022, 10:31
“Ermənilərin xoşbəxtliyi Azərbaycanın əlindədir” - BU FAKTDIR!!!
25-06-2022, 10:29
Kremlin antierməni ritorikası arxasındakı motiv - Rusiya “valı” dəyişir
25-06-2022, 10:20
Ərdoğanın bu açıqlaması Türkiyədə gündəm oldu - VİDEO
25-06-2022, 10:18
“Paşinyan çətin vəziyyətdədir, ona kömək etməliyik” çağırışı - EHTİYAC VARMI?
25-06-2022, 10:15
"Rusiyanın bir neçə generalı vəzifədən uzaqlaşdırılıb" - Britaniya kəşfiyyatı
25-06-2022, 10:14
Ermənistanda hərbçilər qəzaya düşdü - Ölən və yaralananlar var
25-06-2022, 10:12
Qarabağ separatçılarının ətrafındakı həlqə daralır - ölkəmizə diş qıcayanlar üçün "əcəl zəngi"
25-06-2022, 10:09
Füzulidə ermənilərin atıb qaçdıqları raket sistemi aşkarlanıb
25-06-2022, 10:01
"Bizə lazımdır ki, haqq öz yerini tapsın..." - Prezidentə müraciət olundu
25-06-2022, 10:00
Cənubi Qafqazda ən böyük büdcə də, ən az orta maaş da Azərbaycandadır - elə bu fakt KORRUPSİYANI İFADƏ EDİR
25-06-2022, 09:52
Terrorçuların siyahısına salınan erməni jurnalist danışdı: - “Doğma Qazaxıstana icazəsiz gələcəm”
25-06-2022, 09:51
Gəncədə QIZIL AYPARA adı altında DƏLƏDUZLUQ... - NƏ BAŞ VERİR?
25-06-2022, 09:49
Yardımlıda 1 tondan artıq narkotik tərkibli bitki məhv edilib
25-06-2022, 09:43
"Hakim üstümə qışqırıb, danışmağa imkan vermirdi..." - GİLEY
25-06-2022, 09:42
Separatçıların verdiyi “texniki baxış qəbzi” Ermənistanda etibarsız sayıldı - FOTO
25-06-2022, 09:34
"Mənim təfəkkürümə uyğun bir verilişdir"
25-06-2022, 09:31
BU NƏDİ BELƏ: Qarabağda ermənilərin müqavimət ocaqları formalaşıb... - Daşnak deputat
25-06-2022, 09:25
“Övladlarım məni rəzil etmədi, mən də onları utandırmaq istəmirəm...”
25-06-2022, 09:23
Ağdaşda anbar və mağazadan oğurluq edən şəxslər saxlanılıb - FOTO
25-06-2022, 09:17
Məhəbbət Kazımovun doğulduğu kənd: Aşağı Çorman... - VİDEO
25-06-2022, 09:15
Azərbaycanda SAXTA PENSİYA BİZNESİ... - İLGİNC İDDİALAR...
25-06-2022, 09:10
Baş nazirdən dövlət qulluğu vəzifələri ilə bağlı - QƏRAR
25-06-2022, 09:07
Lavrovun Bakı səfərinin aydınlıq gətirməli olduğu əsas sual - AKTUAL
25-06-2022, 09:05
Manatı başlı-başına BURAXA BİLƏRİKMİ?.. - Ekspert danışır
25-06-2022, 09:03
Sumqayıtda çalış xəstə düşmə... - Çünki səhiyyə sisteminin özü xəstədir...
25-06-2022, 08:55
Rusiyanın “qorxulu röyası”: - “Türk NATO-su” qurulur
25-06-2022, 08:52
Əmrullayevin REPETİTOR DƏRDİ... - Nazir DÜZMÜ BUYURUR?
25-06-2022, 08:49
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru