Magistr imtahanı narazılıq doğurdu: .....                     Paşinyanın “İsgəndər” iddiası və ardınca gələn təkzib: .....                     “Qarabağda təxribatlar ola bilər, müharibə isə…” .....                     Bakıda 22 yaşlı oğlan qətlə yetirilib .....                     İpoteka və Kredit Zəmanət Fonduna .....                     “Allahın da yadından çıxan məktəb”: .....                     AXC-nin elan edildiyi bina bərpaya hazırlanır .....                     "Gedib yıxılıb öldüm, borcu kim ödəyəcək?" .....                     Ermənilər kabab vədilə Paşinyanın mitinqinə gətirilir .....                     Spitakın meri də müxalifətə qoşuldu .....                     Ermənistanda Qasparyanın istefasından sonra seçki keçirilə bilər .....                     Köçəryan hakimiyyətə bu cür qayıtmaq istəyir .....                     "Müxtəlif cinayət törədənlər əfv olunmaq istəyir" .....                     Dövlətin boynunda olan böyük yük: .....                     “İndi müharibə onlar üçün ən pis ssenari olar” .....                     Azay Quliyevlə bağlı araşdırma NƏ YERDƏDİR .....                     “Məni onu qırx ildi tanıyıram, içki içən görməmişəm, ağ eləməyin...” .....                     Səlim Müslümov əlillərin sayını necə artırıb? .....                     "Harda yaşayım, necə yaşayım?" .....                     Azərbaycandan Gürcüstana uçuşlar bərpa olunur .....                     Məhkəmə Nikola Sarkozinin həbsi barədə qərar verib .....                     Azərbaycanda ümumilikdə 234662 nəfər COVID-19-a yoluxub, 3223 nəfər vəfat edib .....                     Azərbaycanda indiyədək 2602884 koronavirus testi aparılıb .....                     Azərbaycanda son sutkada 125 nəfər COVID-19-a yoluxub, 71 nəfər sağalıb, 3 nəfər vəfat edib .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     Sabah Ali Məhkəmə nə qərar verəcək? .....                     "Sonra da tamaşaçı deyir ki, “Guya bizdə film var?”" .....                     Mərkəzi Bank “Holcim Azərbaycan”a cərimə protokolu yazıb .....                     Ağstafanın başçısı postunda çox qalmayacaq... .....                     Rektor Mustafa Babanlının imtahan biznesi ... .....                     Ermənistanda daha bir general Qasparyanı dəstəklədi .....                     "Üç-dörd ay panik-atak keçirdim" .....                     Hacı Qamətdən daha bir ABSURD: .....                     Ermənistandakı böhran Azərbaycan üçün daha bir .....                     Nikol Paşinyan Ermənistan prezidentinin evinə gedib .....                     Türk modelli Azərbaycan ordusunda yenə rus silahı? .....                     "Əli Həsənovun heç vaxt bizə münasibəti müsbət olmayıb" .....                     “Muğan Bank” İFLASIN ASTANASINDA .....                     “Rayondan bütün pensiyaçılara sənəd veriblər ki, gedin…” .....                     "Operativ Qərargah bilmir ki, nəyi bağlasın, nəyi açsın” .....                 

Biznesin banklardakı vəsaitləri sığortalanmırsa... - iqtisadçılar problemin həll yolunu təklif edir
Tarix: 16-01-2021, 09:04 | Çap et
Biznesin banklardakı vəsaitləri sığortalanmırsa...
Bu ilin aprelindən etibarən Azərbaycanda “Əmanətlərin tam sığortalanması haqqında” qanunun qüvvədə olma müddəti bitir. 2016-cı ildə qəbul edilən qanunun qüvvədə olma müddəti bir neçə dəfə artırılıb. Hökumətin qərarına əsasən daha bu müddət artırılmayacaq. Əvəzində ötən ilin dekabrında Mərkəzi Bankın təşəbbüsü ilə “Əmanətlərin sığortalanması haqqında” qanuna bir sıra dəyişikliklər edilib. Dəyişikliyə əsasən Azərbaycanda sığorta olunan əmanətlərin məbləği 30 min manatdan 100 min manata qaldırılıb.

Bundan əlavə, dəyişikliyə əsasən sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslərin bank hesablarında olan vəsaitləri üzrə kompensasiya məbləği 20 min manat müəyyən edilməklə sığortalanacaq. Mərkəzi Bankda hesab edirlər ki, bu kateqoriyadan olan sahibkarlar maliyyə risklərinə daha həssas olduğundan vəsaitlərinin itirilməsi onların fəaliyyətinin dayanması ilə nəticələnə bilər. Bu baxımdan, fərdi sahibkarların əmanətlərin sığortalanması sisteminə daxil edilməsi hökumətin kiçik sahibkarlığın inkişafı siyasətini dəstəkləyəcək və bank sisteminə etimadın artırılmasına xidmət edəcək.

Eyni zamanda, daha bir dəyişikliyə əsasən notariusların depozit hesablarında qalmış fiziki şəxslərə məxsus pul vəsaitləri tam məbləğdə sığortalanacaq: “Bu dəyişiklik notariuslar vasitəsilə həyata keçirilən alqı-satqı əməliyyatları, xüsusilə daşınmaz əmlakın alqı-satqısı zamanı maliyyə xidməti istehlakçılarının hüquqlarının qorunmasını daha da gücləndirəcək”.

Mərkəzi Bankın açıqlamasına görə, 2021-ci ildə əmanətlərin sığortalanması mexanizmi çərçivəsində yeni strategiyanın reallaşdırılması bank sektoruna etimadı qoruyacaq: “Strategiya fiziki şəxslərin qorunan əmanətləri üzrə kompensasiya məbləğinin dəyişdilməsilə yanaşı sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslərin bank hesablarında olan vəsaitlər üzrə kompensasiya məbləğinin müəyyənləşdirilməsini və notariusların depozit hesablarında qalmış fiziki şəxslərə məxsus pul vəsaitlərinin tam məbləğdə sığortalanmasını nəzərdə tutur. Nəzərdə tutulan dəyişikliklər əmanətçilərin mütləq əksəriyyətinin əmanətinin tam qorunmasına, banklarda risk idarəetməsinin təkmilləşdirilməsinə, bazar intizamı və rəqabət mühitinin gücləndirilməsinə, beləliklə bank sisteminin dayanıqlığının və əmanətçilərin mənafelərinin etibarlı qorunmasına imkan verəcəkdir”.

Məlumat üçün bildirək ki, Azərbaycanda bütün əmanətlərin 3,4 milyard manatı və ya 44 faizi 100 000 manatdan yuxarı əmanət hesablarındadır. Bu hesablar bütün əmanət hesablarının təxminən 1 faizidir. Əmanətlərin qalan 56 faizi (4,4 milyard manat) və ya bütün əmanət hesablarının 99 faizi isə 100 000 manatdan aşağı məbləğlərdir. 2020-ci il 01 dekabr vəziyyətinə Azərbaycanda əhalinin banklardakı əmanətləri 7 milyard 908,2 milyon manat olmaqla 2019-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8,9 faiz azalıb.

Onu da qeyd edək ki, son illərdə bağlanan banklarda hüquqi şəxs olan şirkətlərin cari hesablarında yüz milyonlarla manat vəsait faktiki olaraq batır. Kompensasiya dairəsinə düşməyən bu vəsaitlərin qaytarılması demək ola ki, mümkünsüz görünür. Bu isə biznesin bank xidmətlərinə etimadının azalmasına gətirib çıxarır. Təsadüfi deyil ki, biznes subyektləri nağd əməliyyatlara üstünlük verməyə, eyni zamanda bank hesablarındakı vəsaitləri maksimum qısa müddətdə nağdlaşdırmağa, yaxud xərcləməyə çalışırlar.

İqtisadçı-ekspert Samir Əliyev bildirir ki, Azərbaycanda əmanətlərin sığortalanmasına dair qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi zəruridir: “Əmanətlərin tam sığortalanması dövründə bağlanan banklarla bağlı təcrübə göstərdi ki, tam sığortalanma fiziki şəxslərin xeyrinə olsa da, hüquqi şəxslərin, biznesin hüquqlarının təmin olunmaması ilə nəticələnir. Bağlanan bankların bütün aktivləri fiziki şəxslərin qorunan əmanətlərinin qaytarılmasına yönəldilir, biznesin hesablarındakı vəsaitlər isə batır. Buna görə də edilən dəyişikliyi müsbət hal hesab edirəm. Biz də sığortalanan əmanətlərin məbləğinin 100 min manata qədər qaldırılmasını təklif etmişdik. Bu addım əmanətlərin diversifikasiyası ilə nəticələnəcək. Yəni əvvəl beləydi ki, bir adam əlində olan 1 milyon manatın hamısını bir banka yerləşdirirdi. İndi isə o, məcbur olacaq ki, 10 banka yerləşdirsin. Fərdi sahibkarların 20 min manata qədər vəsaitlərinin qorunması da müsbət addımdır. Hesab edirəm ki, kompensasiyanın əhatə dairəsi nə qədər geniş olarsa, bir o qədər vətəndaşların və biznesin xeyrinə olar”.

Ekspert hesab edir ki, hüquqi şəxslərin depozitlərinə də kompensasiya mexanizmi tətbiq edilməlidir: “Bu gün ölkədə depozitlərin həcmi 22 milyard manatdan çoxdur. Bunun təxminən 35 faizini əmanətlər təşkil edir. Yerdə qalan 65 faiz bankların və hüquqi şəxslərin depozitləridir. Bunun cüzi bir hissəsi fərdi sahibkarlara məxsusdur. Bilirsiniz, fərdi sahibkar, əmanətçi fiziki şəxs dedikdə bir nəfərdən söhbət gedir. Amma hüquqi şəxslərin depozitləri batırsa, onun neçə nəfər əməkdaşının da taleyi sual altına düşür. Buna görə də hüquqi şəxslərin depozitləri üçün də kompensasiya müəyyənləşdirilməlidir. Xüsusilə də xidmət sektorunda çalışan şirkətlərin vəsaitlərinin qorunmasına ehtiyac var”.

S.Əliyev bildirir ki, bağlanan banklar üzrə əmanətlərin qaytarılmasına başlanması müddəti qanunvericilikdə dəqiq göstərilməlidir: “Bu yoxdur ki, bağlanan banklar üzrə əmanətlərin qaytarılmasına 20 gün-1 aydan sonra başlanır”.

Bank sahəsi üzrə mütəxəssis Əkrəm Həsənovun sözlərinə görə, banklarda 100 mindən yuxarı olan əmanətlər çoxdur: “Buna görə də hökumət aprelə qədər vaxt verdi ki, əmanəti çox olanlar ya onu bir neçə bank arasında bölsünlər, ya da öz yaxınlarının adına keçirsinlər. Bu, əmanətlərin banklar arasında bölünməsinə və bütün bankların daha çox əmanət cəlb etməsinə şərait yaradacaq. Buna görə də 100 min manatı yetərincə yüksək məbləğ hesab edirəm və düşünürəm ki, əhali ilə yanaşı banklar da bundan xeyir görəcəklər”.

Hüquqi şəxslərin əmanətlərinin kompensasiya mexanizmindən kənarda qalmasına gəlincə, mütəxəssis bunu ciddi çatışmazlıq kimi qiymətləndirir: “Bunu mən sovet təfəkkürünün nəticəsi hesab edirəm. Azərbaycan qanunvericiliyində həmişə hüquqi şəxsin məsuliyyəti fərdi sahibkardan daha yüksək götürülür. Məsələn, İnzibati Xətalar Məcəlləsinə baxsaq, hər xətaya görə 3 subyekt müəyyən olunub: fiziki şəxs, vəzifəli şəxs və hüquqi şəxs. Hüquqi şəxslər üçün adi cərimə də digər 2 subyektdən kəskin çoxdur. Bunu mən Sovet dövründən qalma təfəkkürün nəticəsi hesab edirəm. Sovet dövründə bütün təsərrüfat subyektləri mütləq hüquqi şəxs olmalıydı və onun məsuliyyəti daha ağır sayılırdı. Bu düşüncə indi də davam edir. Lisenziya verilən bütün fəaliyyət sahələrində müraciət edənlərin hüquqi şəxs olması tələbi var. Niyəə Axı fərdi sahibkarın məsuliyyəti daha böyükdür - öz əmlakı ilə məsuliyyət daşıyır. Hüquqi şəxslər isə yalnız kapitalı ilə məsuliyyət daşıyır. Buna görə də bir problem yarananda hüquqi şəxsin təsisçiləri heç bir məsuliyyətə şərik olmurlar, nə qədər insanın haqqı tapdanır. Hüquqi şəxslərin vəsaitlərinin kompensasiya olunmaması, sözün həqiqi mənasında, ədalətsizlikdir. Hüquqi şəxs hesabındakı vəsaitlə işçilərin əmək haqqını ödəyir, istehsalını artırmağa sərmayə qoyur və sair. Fiziki şəxs isə 100 min manatı əmanət qoyub, onun faizindən pul qazanır, vəssalam”.

Ə.Həsənov qeyd edir ki, Azərbaycanda hökumət neçə illərdir, nağdsız əməliyyatların həcmini artırmağa çalışır: “Bunun üçün müxtəlif stimullaşdırıcı tədbirlər də həyata keçirilir. Sahibkarlara da deyilir ki, get bütün köçürmələrini bank vasitəsilə həyata keçir, amma bank bağlansa, mən sənin vəsaitini kompensasiya etməyəcəm. Bu, nəylə nəticələnəcək - sahibkar yalnız zərurət yaranan zaman bank xidmətlərindən yararlanacaq. Çalışacaq ki, mümkün qədər dövriyyəsini bankdankənar həyata keçirsin. Buna görə də hüquqi şəxslərin də fiziki şəxslər qədər vəsaitləri - 100 min manat kompensasiya olunmalıdır. Buna dövlətin gücü çatmırsa, heç olmasa 50 min manata qədər olan vəsaitlər sığortalansın. Bu, biznesin banklarla əməkdaşlığa həvəsini artıracaq, qeyri-nağd dövriyyə artacaq, iqtisadiyyatda leqallaşma gedəcək”.

Mütəxəssisin dediyinə görə, indiyədək bağlanan banklarda biznesin külli miqdarda vəsaiti batıb: “Bağlanan banklarla bağlı ən böyük problem məhz hüquqi şəxslərin vəsaitləri üzrədir. Yüz milyonlarla manatı batan hüquqi şəxslər var. Onların öz vəsaitlərini geri alması ehtimalı çox aşağıdır. Çünki bankların aktivləri hesabına ən son qaytarılmalı olan məhz hüquqi şəxslərin vəsaitləridir. Bu halda bankların ləğvi prosesinin indiki vəziyyəti ilə onlara pul çatacağı real görünmür. Çünki ləğvetmə prosesi çox qeyri-şəffaf həyata keçirilir. Bu prosesin şəffaflaşdırılmasına, kreditorların səlahiyyətlərinin artırılmasına ehtiyac var. Proses tamamən kreditorların nəzarəti altına verilməlidir. Kreditor bilməlidir ki, bağlanan bankın nə qədər krediti var, onun nə qədəri geri qaytarılır, əldə olunan vəsaitlər necə bölüşdürülür. Bağlanan banklardan götürülən kreditlərlə bağlı vaxtında məhkəmələrə müraciət olunmur, əksər hallarda bankın hüquqları düzgün müdafiə olunmadığına görə krediti götürənin xeyrinə qərarlar çıxarılır. Bütün bunların nəticəsi olaraq bank üzrə toplanan vəsaitlər az olur, biznesin pulunu qaytarmağa çatmır”.
“Yeni Müsavat”



 
Sorğu

Sizcə Azərbaycana dost hansı ölkədir?
Türkiyə
İran
Rusiya
ABŞ
Pakistan
Bir başqa ölkə

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Magistr imtahanı narazılıq doğurdu: - suallar çətin, vaxt az...
Dünən, 18:22
Paşinyanın “İsgəndər” iddiası və ardınca gələn təkzib: - “Rusiyanın “könlünü almağa” kifayət edəcək”
Dünən, 18:16
“Qarabağda təxribatlar ola bilər, müharibə isə…” - GƏLİŞMƏ
Dünən, 18:14
Bakıda 22 yaşlı oğlan qətlə yetirilib
Dünən, 18:12
İpoteka və Kredit Zəmanət Fonduna yeni sədr müavini təyin edilib
Dünən, 18:11
“Allahın da yadından çıxan məktəb”: - uçuq divar, sınıq pəncərə, odun sobası, dəmir zəng...
Dünən, 18:10
AXC-nin elan edildiyi bina bərpaya hazırlanır
Dünən, 17:56
"Gedib yıxılıb öldüm, borcu kim ödəyəcək?"
Dünən, 17:54
Ermənilər kabab vədilə Paşinyanın mitinqinə gətirilir
Dünən, 17:53
Spitakın meri də müxalifətə qoşuldu - "Paşinyan istefa versin!"
Dünən, 17:45
Ermənistanda Qasparyanın istefasından sonra seçki keçirilə bilər
Dünən, 17:42
Köçəryan hakimiyyətə bu cür qayıtmaq istəyir - Plan
Dünən, 17:41
"Müxtəlif cinayət törədənlər əfv olunmaq istəyir" - AÇIQLAMA
Dünən, 17:37
Dövlətin boynunda olan böyük yük: - Necə xilas olmalı?
Dünən, 17:36
“İndi müharibə onlar üçün ən pis ssenari olar” - Ermənistanda ikitirəlik
Dünən, 17:34
Azay Quliyevlə bağlı araşdırma NƏ YERDƏDİR - Detallar, İDDİA
Dünən, 17:31
“Məni onu qırx ildi tanıyıram, içki içən görməmişəm, ağ eləməyin...” - deputat
Dünən, 17:28
Səlim Müslümov əlillərin sayını necə artırıb? – Dövlətə milyonlarla ziyan vuran maxinasiyanın izi ilə...
Dünən, 17:26
"Harda yaşayım, necə yaşayım?" - GİLEY
Dünən, 17:23
Azərbaycandan Gürcüstana uçuşlar bərpa olunur
Dünən, 17:21
Məhkəmə Nikola Sarkozinin həbsi barədə qərar verib
Dünən, 17:14
Azərbaycanda ümumilikdə 234662 nəfər COVID-19-a yoluxub, 3223 nəfər vəfat edib
Dünən, 17:05
Azərbaycanda indiyədək 2602884 koronavirus testi aparılıb
Dünən, 17:04
Azərbaycanda son sutkada 125 nəfər COVID-19-a yoluxub, 71 nəfər sağalıb, 3 nəfər vəfat edib
Dünən, 17:04
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:01
Sabah Ali Məhkəmə nə qərar verəcək? - Arif Alışanovun istəyi, yoxsa ədalət...
Dünən, 17:00
"Sonra da tamaşaçı deyir ki, “Guya bizdə film var?”"
Dünən, 16:53
Mərkəzi Bank “Holcim Azərbaycan”a cərimə protokolu yazıb
Dünən, 16:51
Ağstafanın başçısı postunda çox qalmayacaq... - Belə görünür...
Dünən, 16:50
Rektor Mustafa Babanlının imtahan biznesi ... - ADNSU-nun müəllim və tələbələri rektordan niyə narazıdır?
Dünən, 16:47
Ermənistanda daha bir general Qasparyanı dəstəklədi - İstefa verdi
Dünən, 16:46
"Üç-dörd ay panik-atak keçirdim"
Dünən, 16:44
Hacı Qamətdən daha bir ABSURD: - “Kişi bibiqızı və ya xalaqızı ilə “WhatsApp”da danışmamalıdır”
Dünən, 16:43
Ermənistandakı böhran Azərbaycan üçün daha bir ŞANS YARADIR...
Dünən, 16:41
Nikol Paşinyan Ermənistan prezidentinin evinə gedib
Dünən, 16:37
Türk modelli Azərbaycan ordusunda yenə rus silahı? - “Qadağa da aradan qalxacaq və...”
Dünən, 16:36
"Əli Həsənovun heç vaxt bizə münasibəti müsbət olmayıb" - Azay Quliyevdən ilginc açıqlamalar
Dünən, 16:35
“Muğan Bank” İFLASIN ASTANASINDA - HESABAT
Dünən, 16:33
“Rayondan bütün pensiyaçılara sənəd veriblər ki, gedin…” - Poliklinika da uzun növbədə yoluxma riskindən narahatdır
Dünən, 16:30
"Operativ Qərargah bilmir ki, nəyi bağlasın, nəyi açsın” - AÇIQLAMA
Dünən, 16:30
“Kremlin bu istəyi "sülhməramlı" missiyasına xələl gətirir” - BAKI SUSACAQMI?
Dünən, 16:28
Rusiya son günlər Ermənistana silah yardımını KƏSKİN ARTIRIB
Dünən, 16:27
Azərbaycan yeni ssenariyə hazır olmalıdır: - “Kremlin “əli” ilə..."
Dünən, 16:26
Yəhudi politoloqdan sensasiya: “Üçüncü Qarabağ savaşı başlanacaq” – Vaxt açıqlandı
Dünən, 16:24
“Erməni xalqının əlinə tarixi şans düşüb” - deputat
Dünən, 16:23
Ermənistanın baş prokurorundan etirazçılara xəbərdarlıq
Dünən, 16:22
Gürcüstanda partlayışda azərbaycanlı məktəbli ölüb
Dünən, 16:21
Paşinyanı Əliyev və Ərdoğan dəstəkləyirmiş: Ermənilər Putini “SAR”ıyıb? - İLGİNC
Dünən, 16:19
Kreml Nikolun üzrünü qəbul etdi
Dünən, 16:16
Energetika Nazirliyi yanında İctimai Şuraya seçkilərin vaxtı təyin edilib
Dünən, 16:16
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru