“O əraziləri döyüşərək də azad edə bilərdik, amma...” .....                     Putin müharibədən qabaq Paşinyanı devirmək istəyirdi .....                     Qubada karantin qaydalarını pozaraq fəaliyyət göstərən çayxana .....                     Vətən Müharibəsində qələbə münasibətilə ordenlər və medallar təsis edilib .....                     Laçın rayonunun biomüxtəlifliyinə dəymiş ziyan qiymətləndiriləcək .....                     Azərbaycan Ordusuna təslim olmuş Ermənistan hərbçiləri və mülki şəxslərin hüquqları tam təmin edilib .....                     “Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı” adı kimlərə veriləcək? .....                     "Belə bir vəziyyətdə müğənnin də haqqı var ki..." .....                     Azərbaycan Respublikasının “Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı” adı .....                     Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası məlumat yayıb .....                     Seçkidən peyvəndə qədər neft bazarına təsir edən amillər .....                     Türkiyə dron və PUA-ya qarşı yeni hava müdafiə sistemi yaratdı .....                     Laçının təhlükəsizliyi nə vaxt təmin olunacaq? .....                     Güllə darağı zabitimizi necə xilas etdi? .....                     53 gündür komada olan qazimizə kömək lazımdır: .....                     BDU-dan xaric edilən tələbə universitetə bərpa olunub .....                     Azərbaycandakı monitorinq mərkəzində Rusiya və Türkiyədən eyni sayda hərbçi olacaq .....                     Bütün Şuşa qalası boyu Azərbaycan bayrağı, “Vazgeni” çağıran əsgərlərimiz, yolda “Azərsu”nun texnikası .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     Onlar da Paşinyana qarşı çıxdı: .....                     Lerikin icra başçısından Prezidentə şikayət olundu .....                     Qorxmaz Təhməzli vəzifəyə təyin olunandan biznes gəlirləri artıb .....                     "Reallığı dərk etmək lazımdır" .....                     Rusiya MN Laçın rayonunun Azərbaycanın nəzarətinə verilməsi barədə məlumat yayıb .....                     Keçmiş sığortaçı "Akkord"a rəhbər təyin edildi .....                     Peskovdan Laçın dəhlizi .....                     "Azərbaycanın haqq işinə kənardan təzyiqlər və müdaxilələr olsa da...” .....                     Elə ki, yağış yağır, yollar iflic olur .....                     Əsgərini canı hesabına xilas edən komandir .....                     Qaxda polislər qanvermə aksiyasına qoşulublar .....                     Gəncə məktəblisi İnformatika fənni üzrə beynəlxalq yarışmada bürünc medal qazandı! .....                     Azərbaycanın yaratdığı yeni REGİONAL DÜZƏN .....                     "Şəhid ailələri və qazilərə azad edilmiş ərazilərdə torpaq verilməlidir" .....                     İşğaldan azad edilmiş şəhər və kəndlərimiz .....                     Şəhid və qazi ailələrinə nə qədər təqaüd veriləcək? .....                     "Yoluxanların əksər hissəsi xəstəliyi simptomsuz, yüngül və orta ağır keçirir" .....                     “İnanın, danışa bilmirəm...” .....                     "Yelo Bank"da yeni baş direktor təyin olunub .....                     “Tezliklə Xankəndiyə gedib, klip çəkdirəcəm“ .....                     Tələbələr güzəşt tələb edirlər: .....                 

Dron müharibələri - dünya əsgərsiz savaşlara hazırlaşır?
Tarix: 29-10-2020, 09:50 | Çap et
Dron müharibələri
Elə zəmanəyə gəlib çıxmışıq ki, nə Qaçaq Nəbi dövründəki tüfənglərə, nə sovet vaxtının “Kalaşnikov” avtomatlarına, nə snayperlərə ciddi bir ehtiyac var.

Hətta bu gedişlə yaxın gələcəkdə zirehli texnikanın, tankların da öz aktuallığını, belə desək, müharibədə öz dəbini itirəcəyi proqnozlaşdırılır. Bunu hazırda gedən Qarabağ müharibəsi də sübut edir.

Əlbəttə, döyüşən, düşmənin başını əzən, zəfərlərimizi həyata keçirənlər məhz ƏSGƏRİMİZdir, ORDUMUZdur. Ordumuzun həyata keçirdiyi əks-hücum əməliyyatlarında dronların da misilsiz rolunu qeyd etmək lazımdır.

Müharibələrin texnikası, üslubu o dərəcədə dəyişib ki, müasir dövrün savaşlarına “dronlar müharibəsi” adı da vermək olar.

Söhbət təkcə Qarabağdan getmir, eynilə Suriya, Liviya ərazilərində keçirilən əməliyyatlarda da pilotsuz uçuş aparatları, kamikadze dronlar inanılmaz funksiyaya malikdirlər. Həmçinin Türkiyədən aldığımız “Bayraktar”ların, İsraildən aldığımız “HAROP”ların əvəzolunmaz əhəmiyyətini qeyd etmək lazımdır.

Bu, daha az itki verməklə təşkil olunan müharibə metodudur. O baxımdan dünyanın insansız müharibəyə hazırlaşdığını söyləmək olar.

Yaxın 10 ildə elektron müharibələrin necə olacağı kifayət qədər maraqlıdır. Hətta “BAE Systems” korporasiyasının istehsal xətti üzrə direktoru Kris Rappa bildirmişdi ki, qarşıdakı bir neçə il ərzində kəşfiyyat, nəzarət və axtarış sistemlərinin yeni nəslini təqdim edəcək.

Bu sistemlərin təkmilləşdirilməsi, eyni zamanda digər elektron müharibə texnologiyalarında aparılacaq inkişaf istiqamətli işlər gələcək müharibələrin canlı qüvvələrdən daha çox texnoloji zəmində olacağını deməyə imkan verir.

Hətta bu məqsəd bir çox şirkətlər ordu daxilində elektron müharibə bölmələrinin formalaşdırılması üzərində işlərə start veriblər.

Bəzi ordularda canlı qüvvə sayının azaldılması üzərində planlar qurulur. Buna görə də qarşıdakı 10 ildə əsgərsiz qoşunlarla qarşılaşmağımız ehtimalı olduqca böyükdür.

Amma gələcəyə necə baxılır? Dünya dövlətləri müharibələri əsgərsiz aparmağı təsəvvür edirmi?

Ön xəttə hərbçilər çıxmadan, dronlar sayəsində düşmən müqavimətini qırmaq və əraziləri tutmaq perspektivi görünürmü?

Bu mövzuda polkovnik Şair Ramaldanov fərqli düşünür. Onun “Yeni Müsavat”a dediyinə görə, heç də bütün müharibələrin müqəddəratını dronlar həll etməyəcək.

Ş.Ramaldanovun fikrincə, bu cihazlar inkişaf etdikcə, onlara qarşı cavab tədbirləri də hazırlanır: “Bu baxımdan söyləmək olmaz ki, bütün müharibələr dronlarla olacaq. Amma dron müasirliyin tələblərinə görə yeni texnologiyanın kəşfidir və bizim müharibədə də geniş istifadə olunur. Əlbəttə, dronların gələcəyi var. Amma bu, əsgərin əhəmiyyətini heç də azalda bilməz".

Polkovnikin sözlərinə görə, son addımı əsgər qoyur: “Əsgər ayağı dəyməyən torpaq alınan torpaq hesab edilə bilməz. Dronlar özünə uyğun funksiyaları yerinə yetirirlər. Bu da döyüşlərdə itkiləri minimuma endirməyə hesablanıb. Amma son nöqtəni əsgər qoyur və onun vəzifəsini dron yerinə yetirə bilməz".

Hərbi ekspert Azad İsazadə də qeyd etdi ki, tam əsgərsiz müharibə ola bilməz: “Sadəcə, pilotsuz avadanlıqlar müasir savaşların simasını dəyişib. İstər Suriya, Liviya, istərsə Qarabağda gedən döyüşlər sübut etdi ki, dronlardan qorunma sistemi yoxdur. Varsa da, natamamdır.

Odur ki, hamısını birdən-birə vurmaq olmur. Hansısa biri zərbəni üzərinə götürür, digəri hədəfi vurur.

Hətta Pentaqonun keçmiş generalı qeyd etmişdi ki, Azərbaycanın taktikasına fikir verməliyik, yeni nəticələr çıxarmalıyıq".

A.İsazadə bildirdi ki, Britaniya hərbçiləri də zirehli texnikanı modelləşdirmək fikrindən daşınıblar:

“Onlar qərara gəliblər ki, yeni silahlara üstünlük versinlər. Qarabağ savaş göstərdi ki, zirehli texnika məsələni həll etmir. Çünki tez vurula bilir. Ona görə britaniyalılar yeni sistemə keçmək istəyirlər. Ancaq sonrası necə olcaq, bunu demək çətindir. Ümumiyyətlə, bütün bunlar hərbin inkişafı ilə bağlıdır. Əvvəlcə hücum silahları icad olunur, sonra ondan müdafiə sistemləri hazırlanır. Bunun əksini də söyləmək olar, müdafiə sistemi qurulur və onu vuran zərbə sistemi yaradılır. Odur ki, dronlar müharibələrin taktikasına yeniliklər gətirəcək. Sadəcə, ön xəttə yenə əsgər çıxacaq, hərbçisiz müharibə mümkünsüzdür".

Yeri gəlmişkən, Azərbaycan pilotsuz sistemlərə Ermənistandan daha çox diqqət yetirirdi. Mütəxəssislər bunu hələ 2016-cı ildə, bölgədə dörd gün ərzində şiddətli döyüşlərin baş verdiyi zaman qeyd ediblər. 2020-ci ildə həmin tendensiya artıq-aşkar bir fakta çevrildi.

Qarabağdakı indiki kəskinləşmə dövründə ən məşhur pilotsuz təyyarə Türkiyənin “Bayraktar TB2" hücum dronudur.

Azərbaycan hərbçiləri tərəfindən Qarabağdakı hədəflərin vurulması barədə paylaşılan videoların əksəriyyətini mütəxəssislər məhz “Bayraktar TB2" dronuna aid edirlər.

Bu dron bir neçə il əvvəl Türkiyənin Baykar şirkəti tərəfindən hazırlanıb, operatorun nəzarəti altında və ya müstəqil olaraq fəaliyyət göstərə bilər, kəşfiyyat, müşahidə və ya zərbə üçün istifadə oluna bilər.
“Yeni Müsavat”





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
“O əraziləri döyüşərək də azad edə bilərdik, amma...” - deputat
Bu gün, 18:06
Putin müharibədən qabaq Paşinyanı devirmək istəyirdi - amma bu gün əksinə
Bu gün, 18:02
Qubada karantin qaydalarını pozaraq fəaliyyət göstərən çayxana
Bu gün, 17:58
Vətən Müharibəsində qələbə münasibətilə ordenlər və medallar təsis edilib - FƏRMAN
Bu gün, 17:52
Laçın rayonunun biomüxtəlifliyinə dəymiş ziyan qiymətləndiriləcək - ETSN
Bu gün, 17:48
Azərbaycan Ordusuna təslim olmuş Ermənistan hərbçiləri və mülki şəxslərin hüquqları tam təmin edilib - Komissiya
Bu gün, 17:47
“Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı” adı kimlərə veriləcək? - Detallar
Bu gün, 17:45
"Belə bir vəziyyətdə müğənnin də haqqı var ki..." - deputat
Bu gün, 17:44
Azərbaycan Respublikasının “Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı” adı təsis edilib
Bu gün, 17:43
Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası məlumat yayıb
Bu gün, 17:31
Seçkidən peyvəndə qədər neft bazarına təsir edən amillər - “Qara qızıl”ın qara günləri
Bu gün, 17:28
Türkiyə dron və PUA-ya qarşı yeni hava müdafiə sistemi yaratdı - “KALKA”nın müştəriləri arasında Rusiya da var
Bu gün, 17:26
Laçının təhlükəsizliyi nə vaxt təmin olunacaq? - ANAMA açıqlama verir
Bu gün, 17:23
Güllə darağı zabitimizi necə xilas etdi? - İkinci Qarabağ döyüşlərindən qeyri-adi hadisə
Bu gün, 17:20
53 gündür komada olan qazimizə kömək lazımdır: - xaricə göndərilməlidir
Bu gün, 17:17
BDU-dan xaric edilən tələbə universitetə bərpa olunub
Bu gün, 17:12
Azərbaycandakı monitorinq mərkəzində Rusiya və Türkiyədən eyni sayda hərbçi olacaq
Bu gün, 17:11
Bütün Şuşa qalası boyu Azərbaycan bayrağı, “Vazgeni” çağıran əsgərlərimiz, yolda “Azərsu”nun texnikası - ERMƏNİ MÜXBİRİN GÖRDÜKLƏRİ...
Bu gün, 17:10
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Bu gün, 17:06
Onlar da Paşinyana qarşı çıxdı: - Ermənistanda gərginlik
Bu gün, 17:05
Lerikin icra başçısından Prezidentə şikayət olundu - MƏTN
Bu gün, 17:04
Qorxmaz Təhməzli vəzifəyə təyin olunandan biznes gəlirləri artıb - FAKT
Bu gün, 17:00
"Reallığı dərk etmək lazımdır"
Bu gün, 16:57
Rusiya MN Laçın rayonunun Azərbaycanın nəzarətinə verilməsi barədə məlumat yayıb
Bu gün, 16:54
Keçmiş sığortaçı "Akkord"a rəhbər təyin edildi
Bu gün, 16:51
Peskovdan Laçın dəhlizi AÇIQLAMASI
Bu gün, 16:50
"Azərbaycanın haqq işinə kənardan təzyiqlər və müdaxilələr olsa da...” - Partiya sədri
Bu gün, 16:48
Elə ki, yağış yağır, yollar iflic olur – Kimdir müqəssir?
Bu gün, 16:45
Əsgərini canı hesabına xilas edən komandir - VİDEO
Bu gün, 16:42
Qaxda polislər qanvermə aksiyasına qoşulublar
Bu gün, 16:41
Gəncə məktəblisi İnformatika fənni üzrə beynəlxalq yarışmada bürünc medal qazandı!
Bu gün, 16:40
Azərbaycanın yaratdığı yeni REGİONAL DÜZƏN - “Bölgədə sülhün təmin olunması üçün...”
Bu gün, 16:37
"Şəhid ailələri və qazilərə azad edilmiş ərazilərdə torpaq verilməlidir" - deputat
Bu gün, 16:31
İşğaldan azad edilmiş şəhər və kəndlərimiz - SİYAHI
Bu gün, 16:30
Şəhid və qazi ailələrinə nə qədər təqaüd veriləcək? - AKTUAL
Bu gün, 16:28
"Yoluxanların əksər hissəsi xəstəliyi simptomsuz, yüngül və orta ağır keçirir" - Baş infeksionist
Bu gün, 16:27
“İnanın, danışa bilmirəm...”
Bu gün, 16:25
"Yelo Bank"da yeni baş direktor təyin olunub
Bu gün, 16:24
“Tezliklə Xankəndiyə gedib, klip çəkdirəcəm“
Bu gün, 16:21
Tələbələr güzəşt tələb edirlər: - “Dərdimizi nə vaxt anlayacaqsınız?!”
Bu gün, 16:20
Azərbaycan hərbçiləri Laçın şəhərini bayraqla bəzədi
Bu gün, 16:18
Azərbaycan öz qələbəsi ilə yeni reallıqlar yaratdı - TƏHLİL
Bu gün, 16:17
Vəkil koronavirusdan vəfat etdi
Bu gün, 16:15
Ermənistan iqtisadiyyatında DARMADAĞIN...
Bu gün, 16:05
Hakan Fidan İsrail rəsmiləri ilə gizli görüş keçirdi
Bu gün, 16:03
Ermənistan MTX rəhbəri Moskvaya gedir
Bu gün, 16:01
Ermənilər Laçını bizə talan edilmiş vəziyyətdə qoyub gediblər - Laçınlı professor
Bu gün, 15:59
“Sülhməramlılar azərbaycanlıları Xocalıya qaytarmalıdır” - REAL funksioneri
Bu gün, 15:56
"Maskadan düzgün istifadə edilmir, əl gigiyenasına, sosial məsafənin gözlənilməsinə ciddi riayət olunmur"
Bu gün, 15:52
Əsgərlərimizin dəhşətə gətirən əməli… - Ermənilər danışdı
Bu gün, 15:39
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru