“InvestAZ”ın rəhbərinə 17 il həbs cəzası istənilir .....                     Cənub-şərq küləyi əsəcək .....                     Müəllimlər hər ay pulsuz koronavirus testindən .....                     “Azəriqaz”dan hökumətə və əhaliyə “surpriz” .....                     Suriya hərbçisi ailəsi ilə Qubadlıya köçürüldü: .....                     Aleksandr Lukaşenko and içərək 6-cı dəfə prezident kimi fəaliyyətə başlayıb .....                     Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı sahəsində elektron xidmətlərin tətbiqi genişləndirilir .....                     Aqil Abbas deməliydi ki, kəndli nəşə əksin?.. .....                     Ağstafada arı sancan kişi dünyasını dəyişib .....                     “Donuz tarladan necə çıxarılırsa, biz də erməniləri torpaqlarımızdan elə çıxarmalıyıq” .....                     Azərbaycanın artilleriya bölmələrinin döyüş atışlı təlimləri keçirilib .....                     Peşə təhsili pilləsi üzrə müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsinə başlanılır .....                     Xanım deputatla bağlı ilginc iddialar... .....                     Şeyxin qudası Vasif Talıbovun övladlarına 110 sot torpaq satıb .....                     Azərbaycan mediası müharibəyə hazır deyil .....                     AMEA-nın saytının baş redaktoru işdən çıxdı .....                     Qohumları tərəfindən döyülən gəncin anası: .....                     AMEA əməkdaşlarına məqalələri kim yazdırır? .....                     Müəllimlərin işə qəbulu üzrə əlavə yerləşdirmənin nəticələri elan olunub .....                     Ukrayna Prezidentindən Azərbaycanla bağlı paylaşım .....                     DTX-nin tutduğu rəis həbsdən buraxıldı .....                     Azərbaycanın bu bölgəsində COVID-19-a yoluxanların sayı 385 nəfərə çatıb .....                     Deputatımız özü özünü xoş sözlərlə təbrik etdi .....                     "Bizi azərbaycanlıların bazarlarından bayıra atıblar" .....                     “Az tapmışıq, az yemişik, çox tapmışıq çox yemişik” .....                     "Əgər Ermənistanın arxasında duran qüvvələr mane olmasaydı..." .....                     Bu şirkəti keçmiş PA rəhbərinə nə bağlayır? .....                     “Şövkət Ələkbərova" gəmisində aclıq başladı: .....                     Azərbaycanda nişanlı qız intim fotoları ilə şantaj olunur .....                     Məktəblər yenidən BAĞLANACAQMI? .....                     Mehdiyevə yaxın başçılar üçün ƏCƏL ZƏNGİ... .....                     Evinə dövlət məmurları gələn kişi atəş açdı .....                     Lənkəran Destinasiya Menecmenti Təşkilatı ictimaiyyətə təqdim olunub .....                     51 milyona başa gələn parkda eskalatorlar yenə işləmir .....                     “Uşaq pulu” yenidən gündəmdə: ödəniş nə qədər ola bilər? .....                     Ermənistanda koronavirusdan 4 nəfər gəbərib .....                     Gürcüstanda daha 227 nəfər koronavirusa yoluxub, 1 nəfər ölüb .....                     Ölkədə yeni referendum müzakirələri .....                     Depressiyadan çıxıb, iş başına keçdi .....                     Qanunsuz balıq ovlayan şəxs cəzalandırılıb .....                 

Daha nə "Dünya ədəbiyyatı" olacaq, nə "Azərbaycan dilinin tarixi" - Təhsilə uzanan “qara əllər”
Tarix: 5-08-2020, 09:25 | Çap et
Daha nə "Dünya ədəbiyyatı" olacaq, nə "Azərbaycan dilinin tarixi"
Son zamanlar təhsilimizə sanki bir hücum müşahidə olunur.

Dövlət təhsildə tərəqqiyə nail olmaq üçün bütün səyləri ilə çalışarkən, bəziləri Qərbə inteqrasiya adı altında Azərbaycan gəncliyinin öyrənməli olduğu əsas fənlərin ya dərs saatını azaldır, ya da tamamilə təhsil proqramından çıxarılmasına çalışır.

Hətta iyulun 24-də mətbuata açıqlama verən BDU-nun Azərbaycan tarixi kafedrasının dosenti, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Boran Əziz də Azərbaycan tarixi dərslərinin saatının kəskin şəkildə azaldıldığını deyib. Tarixçi bunun məqsədli şəkildə həyata keçirildiyini də vurğulayıb.

İndi də Təhsil Nazirliyi 25 nəfərlik heyətlə “Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimliyi” və “Dil və ədəbiyyat müəllimliyi” (dillər üzrə) ixtisasları üzrə yenidən işlənilmiş Təhsil Proqramları hazırlayıb. Həmin proqramda bir neçə xüsusi əhəmiyyətli fənlər çıxarılıb.

Belə ki, Bakalavriat səviyyəsinin (əsas (baza) ali təhsilinin) 050101 - “Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimliyi” və 050104 – “Dil və ədəbiyyat müəllimliyi” (dillər üzrə) ixtisasları üzrə yenidən işlənilmiş Təhsil Proqramları BDU-nun Filologiya fakültəsində professor-müəllim heyətinin üzvləri arasında haqlı etiraz doğurub. Etirazın səbəbi bəzi xüsusi əhəmiyyətli ixtisas fənlərinin çıxarılması və fənlərə ayrılmış kredit sayının azaldılmasıdır. Belə ki, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimliyi ixtisasının öyrənilməsi çox vacib olan “Ədəbiyyatşünaslığa giriş”, “Dilçiliyə giriş” kimi nəzəri fənlərin Təhsil Proqramında yer almaması qəbuledilməzdir. Məhz bu fənlər sayəsində tələbə ilkin dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq anlayışları ilə tanış olur. Bu fənlər üzrə mövcud terminologiyanı mənimsəyir. Bundan sonra isə növbəti tədris mərhələsində həmin biliklər əsasında tələbə təhsilini məlumatsız şəkildə deyil, hazırlıqlı formada davam etdirir. Yəni həmin biliklər tələbə üçün bir növ bazis rolunu oynayır. Növbəti mərhələdəki biliklər isə bu bazis üzərində ucalan üstqurum olur.

Bazissiz üstqurum ola bilərmi? Nəzəri biliklərə malik olmayan müəllim məktəbdə şagirdlərə hansı praktik məsələləri izah edə biləcək? “Azərbaycan dilindən praktikum” fənni də yeni Təhsil Proqramından çıxarılıb. Anlamaq olmur ki, bu Təhsil Proqramını hazırlayanlar nə istəyir?

Bir tərəfdən nəzəri fənləri çıxarıb, praktiki fənlərə üstünlük verdiklərini göstərən proqram tərtibçiləri digər tərəfdən praktik fənni də proqramdan çıxarırlar. Yeni Təhsil Proqramında “Azərbaycan dilinin tarixi”, “Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı” və “Dünya ədəbiyyatı” fənləri də yer almayıb. Yəni deyirlər ki, siz dilinizin tarixini bilməyin, müstəqillik ideologiyasını ortaya qoyan ədəbiyyatınızı oxumayın. Unutmaq lazım deyil ki, bir xalqın qədim tarixə malik olması onun dil tarixi ilə sübut olunur. Türk dilinin qədim tarixi olduğunu anlayanlar gələcək nəsli bu həqiqətdən uzaq tutmaqla manqurtlaşdırmağa çalışırlar. Eyni zamanda, “Azərbaycan dilinin tarixi” fənninin Təhsil Proqramından çıxarılması onun tərkibində tədris olunan “Dialektologiya” və “Əski Azərbaycan yazısı” dərslərinin də ləğvi deməkdir. Dialektologiya fənni ilk növbədə tələbəyə ədəbi-bədii əsərlərin yaranma coğrafiyasını müəyyənləşdirməkdə yardımçı olur. Çünki ədəbi dilin bədii üslubunun bəhrələndiyi ən birinci məxəz dialekt leksikasıdır. Eyni zamanda, ədəbi dilə keçən dialektlərin öyrənilməsi baxımından dialektləri öyrənmək şərtdir. Dialektlər həm də əhalinin bir ərazidən digərinə köçmə faktına və əlaqələrinə işıq tutur. “Əski Azərbaycan yazısı” fənni isə bu yazı forması ilə qələmə alınmış əsərlərin öyrənilməsi baxımından çox mühümdür. Xüsusən “Kitabi- Dədə Qorqud” yazılı abidəsi bu yazı forması ilə qələmə alınıb. Hazırda düşmənlərlə müharibə şəritində olan Azərbaycanın gələcəyini təhsil üzərindən məhv etməyə çalışan kimlərdir?

Yeni Təhsil Proqramında Ədəbiyyat fənnində XX əsrdən sonrakı dövr tədris olunmur. Yəni bu Təhsil Proqramına əsasən, son 20 ildə ədəbiyyatın əldə etdiyi bütün nəticələr öyrənilməməlidir. Amma dövlət bu dövr ədəbiyyatını öyrənmək üçün kifayət qədər vəsait ayırır. Elm xadimləri tələbələrdə ədəbiyyata həvəs yaratmaq üçün dərsliklərə “Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı”ndan nümunələr daxil etməyi israrla təklif edərkən, yeni Təhsil Proqramını hazırlayanlar sözün əsl mənasında bu ideyanın kökünə balta vurublar. Bu, bizim milli varlığımızı təhlükə altına qoymaqdır. Çünki yeni proqram tərtibçiləri bizim XXI əsr ədəbiyyatımızı şübhə altına almaqla yanaşı, dilimizin tarixi keçmişini də unutdurmaqla, keçmişi və gələcəyi olmayan xalq təsəvvürü yaratmağa çalışanların bu kökündən səhv addımlarına nə anlam vermək olar?

Yeni Təhsil Proqramının ən qorxulu tərəflərindən biri də “Dünya ədəbiyyatı” fənninin tədrisini ləğv edib, onun yerinə “Multikulturalizmə giriş” fənninin əlavə edilməsidir. Bunu heç anlamaq olmur. Çünki dünyanın fəlsəfi düşüncəsini, həyat və məişət tərzini, siyasi ideologiyasını, marifçilik sahəsindəki inkişafını və s. xüsusiyyətlərini öyrənmək üçün dünya ədəbiyyatında qiymətli məxəz ola bilməz. Çünki bir xalqı ən yaxşı onun yazarı təsvir edir. Məhz həmin xalqın mədəniyyətindən nələrisə əxz etmək və ona qarşı davranış formaları sərgiləmək (yəni multikultural dəyərlər formalaşdırmaq), həmin xalqın mövcud ədəbiyyatı və tarixi sayəsində mümkün olur. Sovet hökuməti əbəs yerə təbliğat vasitəsi kimi ədəbiyyatdan istifadə etmirdi. Yəni multikulturalizmi öyrənmək istəyib onun öyrənmə yollarını bağlamaq anlaşılan deyil. Digər tərəfdən, yeni proqramla dünya ədəbiyyatının tərkibində tədris edilən Türk xalqları ədəbiyyatı da öyrənilməyəcək. Bu da ədəbi düşüncədə Türk xalqlarının birliyini əngəlləmək, onları ortaq ideoloji düşüncədən uzaq salmaqdır. Sual olunur: Molyerin “Xəsis”ini oxumayan Mirzə Fətəli Axundzadənin “Şərgüzəşti mərdi- xəsis”ini, Fridrix Şillerin “Qaçaqlar”ını oxumayanlar Cəfər Cabbarlının “Oqtay Eloğlu”sunu, Namiq Kamalı oxumayanlar Sabirin “Qafqazlılarız…” şeirinin ideyasının necə yarandığını hardan biləcəklər? Bu siyahını xeyli gedişləndirmək olar.

Göründüyü kimi, milli ideologiyanın qorunmasıyla yazılmış əsərlərimizdə dünya ədəbi fikrinin təsiri danılmazdır. Məhz tələbələr bu fikir sahibləri ilə universtetdə Dünya ədəbiyyatı fənnini öyrənərkən tanış olur.

İxtisas fənləri üzrə kredit böhranı

Digər məsələ isə dərslərə ayrılan kredit sayının əhəmiyyətli dərəcədə azaldılmasıdır. Belə ki, 22 avqust 2014-cü ildə hazırlanmış Təhsil Proqramında “Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimliyi”nin ixtisas fənlərinə ayrılmış kredit sayı 142 olub. 6 iyul 2020-ci ildə tərtib olunmuş Təhsil Proqramında isə ixtisas fənləri üçün bu kredit sayı 90-a endirilib. Qeyd edək ki, kredit termini Baloniya sisteminə məxsus bir anlayışdır. Bakalavriat səviyyətində ixtisas fənləri üzrə hər 15 saat dərs yükü üçün 1 kredit nəzərdə tutulur. İxtisas fənləri üzrə kredit sayının 142-dən 90-a endirilməsi dərs yükünün 780 saat azaldılması deməkdir.

Daha nə "Dünya ədəbiyyatı" olacaq, nə "Azərbaycan dilinin tarixi"
Daha nə "Dünya ədəbiyyatı" olacaq, nə "Azərbaycan dilinin tarixi"
Daha nə "Dünya ədəbiyyatı" olacaq, nə "Azərbaycan dilinin tarixi"





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
“InvestAZ”ın rəhbərinə 17 il həbs cəzası istənilir - 1 milyonluq mənimsəmə
Bu gün, 13:02
Cənub-şərq küləyi əsəcək - Belə deyirlər...
Bu gün, 13:00
"Əgər kimsə keçirdiyim hissləri sözlərlə əvəz edə bilərsə mükafat verərəm"
Bu gün, 12:58
Müəllimlər hər ay pulsuz koronavirus testindən KEÇİRİLƏ BİLƏR
Bu gün, 12:54
“Azəriqaz”dan hökumətə və əhaliyə “surpriz” - Büdcədən 500 milyon xərclənən sayğaclar niyə əvəzlənir?
Bu gün, 12:53
Suriya hərbçisi ailəsi ilə Qubadlıya köçürüldü: - YENİ FAKTLAR
Bu gün, 12:52
Aleksandr Lukaşenko and içərək 6-cı dəfə prezident kimi fəaliyyətə başlayıb
Bu gün, 12:50
Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı sahəsində elektron xidmətlərin tətbiqi genişləndirilir - FƏRMAN
Bu gün, 12:45
Aqil Abbas deməliydi ki, kəndli nəşə əksin?.. - Replika
Bu gün, 12:41
Ağstafada arı sancan kişi dünyasını dəyişib
Bu gün, 12:36
"Azdrama"nın tanınmış aktyoru avtomobildə gecəyir - Övladımın üzünü görə bilmirəm
Bu gün, 12:35
“Donuz tarladan necə çıxarılırsa, biz də erməniləri torpaqlarımızdan elə çıxarmalıyıq” - deputat
Bu gün, 12:34
Azərbaycanın artilleriya bölmələrinin döyüş atışlı təlimləri keçirilib - VİDEO
Bu gün, 12:28
Peşə təhsili pilləsi üzrə müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsinə başlanılır - Diqqət!
Bu gün, 12:21
Xanım deputatla bağlı ilginc iddialar... - Qardaşı ayı saxlayırmış...
Bu gün, 12:19
Şeyxin qudası Vasif Talıbovun övladlarına 110 sot torpaq satıb - SƏNƏDLƏR
Bu gün, 12:15
Azərbaycan mediası müharibəyə hazır deyil - “Hansı redaksiyada dəbilqə, zirehli jilet var?”
Bu gün, 12:12
AMEA-nın saytının baş redaktoru işdən çıxdı - Mehdiyev ona başqa vəzifə verdi
Bu gün, 12:10
Qohumları tərəfindən döyülən gəncin anası: - “Qızımın üzünü əməliyyat elətdirsinlər”
Bu gün, 12:07
AMEA əməkdaşlarına məqalələri kim yazdırır? – Mehdiyevin yeni həmləsi
Bu gün, 12:06
Müəllimlərin işə qəbulu üzrə əlavə yerləşdirmənin nəticələri elan olunub - Diqqət!
Bu gün, 12:05
Zöhrə canlı yayımda müğənnini BİABIR ETDİ: - "Alt paltarında efirə gəlmisən"
Bu gün, 12:04
Ukrayna Prezidentindən Azərbaycanla bağlı paylaşım - FOTO
Bu gün, 12:01
"Mənim Azərbaycan pasportum yoxdur" - Xalq artisti
Bu gün, 11:57
DTX-nin tutduğu rəis həbsdən buraxıldı - QƏRAR
Bu gün, 11:55
Azərbaycanın bu bölgəsində COVID-19-a yoluxanların sayı 385 nəfərə çatıb
Bu gün, 11:54
Deputatımız özü özünü xoş sözlərlə təbrik etdi - FOTOFAKT
Bu gün, 11:51
"Bizi azərbaycanlıların bazarlarından bayıra atıblar" - Ermənistan İxracatçılar İttifaqının sədri
Bu gün, 11:49
“Az tapmışıq, az yemişik, çox tapmışıq çox yemişik” - Sona Vəliyeva
Bu gün, 11:45
"Əgər Ermənistanın arxasında duran qüvvələr mane olmasaydı..."
Bu gün, 11:43
Bu şirkəti keçmiş PA rəhbərinə nə bağlayır? - İDDİA
Bu gün, 11:40
“Şövkət Ələkbərova" gəmisində aclıq başladı: - 10 azərbaycanlı...
Bu gün, 11:35
Qəzaya düşən Tacir Şahmalıoğlunun oğlu: - "Günah məndə oldu"
Bu gün, 11:34
"Dil açıb danışmağa başlayandan dedi ki, mənə ət vermə"
Bu gün, 11:31
Azərbaycanda nişanlı qız intim fotoları ilə şantaj olunur - FOTOFAKT
Bu gün, 11:29
Məktəblər yenidən BAĞLANACAQMI? - ekspert danışır
Bu gün, 11:25
Mehdiyevə yaxın başçılar üçün ƏCƏL ZƏNGİ... - Az qalıb...
Bu gün, 11:23
Evinə dövlət məmurları gələn kişi atəş açdı - Bakıda OLAY
Bu gün, 11:14
Lənkəran Destinasiya Menecmenti Təşkilatı ictimaiyyətə təqdim olunub
Bu gün, 11:13
51 milyona başa gələn parkda eskalatorlar yenə işləmir - FOTO
Bu gün, 11:06
“Bu siyasətin başında dayanan şəxslər hazırda yoxdurlarsa, onların qoyduqları qaydaları da ləğv etmək lazımdır”
Bu gün, 11:02
“Uşaq pulu” yenidən gündəmdə: ödəniş nə qədər ola bilər? - VİDEO
Bu gün, 10:53
Ermənistanda koronavirusdan 4 nəfər gəbərib
Bu gün, 10:51
Gürcüstanda daha 227 nəfər koronavirusa yoluxub, 1 nəfər ölüb
Bu gün, 10:48
Ölkədə yeni referendum müzakirələri - siyasilərdən fərqli reaksiyalar
Bu gün, 10:42
Depressiyadan çıxıb, iş başına keçdi
Bu gün, 10:40
Qanunsuz balıq ovlayan şəxs cəzalandırılıb
Bu gün, 10:38
Əlilliyi olan şəxslərin reabilitasiya mərkəzlərinə qəbulu başlanır
Bu gün, 10:29
Cəbhədə “tufanqabağı sakitlik” - TƏHLİL
Bu gün, 10:23
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Bu gün, 10:20
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru