"Bu dünyaya dönə-dönə gəlsəm də başqa peşə seçməzdim" .....                     “Samir Şərifov qanunları pozub” .....                     Dərd içində qalan ana 13 yaşlı oğluna kömək üçün fəryad edir: .....                     Azərbaycanda koronavirusla bağlı testlərin sayı açıqlandı .....                     Azərbaycanda daha 338 nəfər koronavirusa yoluxub, 4 nəfər ölüb .....                     Estoniya xaricə uçuşlara qoyulan qadağanı uzatdı .....                     Şəkidə icra hakimiyyətinin yeni binasına bu qədər pul xərclənəcək... .....                     “Prezidentin icra başçısına iradı tamamilə yerində idi” .....                     Azərbaycan şəhəri İrəvan: dünya siyasətində dəyişməyən aktyorlar .....                     "ADB Azərbaycana dair biznes planını yeniləyir" .....                     "Nə edək axı, oxuculara yalvaraq ki, Ayxan Ayvazı da oxusunlar?" .....                     Gürcü polisi Zakir Qaralovun qardaşına cinayət işi açdığını təsdiqlədi .....                     Azərbaycanda turizm şirkətlərinin otellərə olan borcu 1 milyon manatı ötüb .....                     Kürdə batan gəncin axtarışları yerli sakinlər tərəfindən davam etdirilir .....                     Ermənistanda 100 polis koronavirusa yoluxub .....                     Bayramovların biri də təhsili batırır... .....                     “AŞPA-nın Azərbaycana qarşı qərəzi ilk növbədə təşkilatın özünə ciddi ziyan vurur” .....                     Gürcüstan və Ermənistan XİN başçıları regional təhlükəsizliyi müzakirə ediblər .....                     Dövlət Reklam Agetliyində işçilərin sayı artırılıb .....                     8 iyunda dollar neçəyə olacaq? .....                     ReAL lideri ÇAĞIRIŞ ETDİ .....                     Azərbaycan dilinin qaydalarına riayət etməyən 6 028 obyekt aşkarlanıb .....                     AKİA-nın daha bir tender müəmması .....                     Afina Türkiyəyə niyə meydan oxudu? .....                     Kürdə batan bir nəfərin axtarışları davam etdirilir .....                     “Gəncə Avtomobil Zavodu”nun rəhbəri dəyişib .....                     Akif Təvəkküloğlu Milli Məclisə qayıtdı .....                     Azərbaycanda məşqlərə maskada gəlmək tələb olundu .....                     “Bəzi məmurlar bitmiş fikri ifadə edə bilmir” .....                     Kürdə batma təhlükəsi ilə üzləşən 2 uşaq xilas edilib, .....                     Yeni Yasamalda yanğın olub .....                     “Böyük qayıdış” proqramı işə salınıb: .....                     Paşinyanın ölməkdən başqa yolu qalmayıb .....                     “Azyaşlı uşağa baxan ana işləyirsə, ona müavinət verilsin!” .....                     Azərbaycan Premyer Liqasının əsasnaməsindəki dəyişikliklər .....                     Ağstafada 60 yaşlı kişi intihar edib .....                     KİV-ə pandemiya qadağası: qərar doğrudurmu? .....                     Azərbaycanda hakimlər oyuna tibbi maska ilə çıxacaq .....                     "Nar"ın müştəri xidmətləri sərt karantin rejimində fəaliyyətini davam etdirəcək .....                     Azərbaycanın ATƏT-dəki missiyası: Ermənistan həmsədrlərin əhalini sülhə hazırlamaq çağırışını fərqli başa düşür .....                 

"Koronavirusa qarşı vaksinasiyaya ilin sonundan tez başlamaq mümkün deyil" - Karantinlər onu məhv etməyəcək!
Tarix: 26-03-2020, 11:00 | Çap et
"Koronavirusa qarşı vaksinasiyaya ilin sonundan tez başlamaq mümkün deyil"
Həkim-nevroloq, Avropa Nevroloji Akademiyasının həqiqi üzvü Qalib Əsədov AYNA-ya müsahibəsində diqqətçəkən məqamlara toxunub. Müsahibəni təqdim edirik:

- Qalib bəy, həm xaricdə, həm də ölkəmizdə əksər insanlar Covid-19-u siyasi oyun, bioloji silah kimi qiymətləndirirlər. Maraqlıdır, siz bu barədə necə düşünürsünüz?

- Bu virusun laboratoriyada hazırlanması haqqında çoxlu fikirlər səslənir. Virusologiya haqqında elementar anlayışı olan bilir ki, bu, sadəcə olaraq mümkün deyil. Çünki virus çox tez mutasiyaya uğrayır, yəni dəyişir. Cəmi 3 ay keçməsinə baxmayaraq, hazırda virusun iki növünün olması artıq məlumdur: L və S formaları. Bunu yaratmaqda kimlər mənfəət götürə bilər ki? Tutaq ki, kimsə əvvəldən vaksin hazırlayıb və onun satışından xeyli miqdarda vəsait əlda etmək fikrindədir. Axı virus dəyişir, mutasiya olur. Hazırladığı vaksin 2 aydan sonra heç nəyə yaramayacaq. Fikir versəniz, tarix boyu demək olar ki, bütün silah növlərindən - odlu silah, zəhərli qazlar, hətta nüvə silahından istifadə olunub. Amma bu vaxtacan heç bir dövlət bakterioloji silahdan istifadə etməyə cəsarət etməyib. Çünki bakteriya, xüsusən də viruslar bumeranq effektini verir. Bütün bunlar komple teorilərdir. Sensasiya yaratmaq xatirinə jurnalistlərin və ya kimlərinsə uydurduğu fantaziya məhsuludur.

- Tamam, bəs, yaxşı fikrinizcə, Covid-19 nədir, bundan sonra nə kimi təhlükələr doğuracaq?

- Bu, sadəcə koronavirusdur. O, əvvəllər də insanda kəskin respirator virus infeksiyası törədicilərinin ümumi spektrində təqdim olunan fəsilənin nümayəndələrindən biridir. Hətta o, 2002-ci ildə atipik pnevmaniya törədən və indikindən daha ağır olan koronavirus da deyil. Hazırkı virus da insana başqa heyvandan yenicə keçmiş və hər virus kimi öldürməyə çalışır, amma az-az öldürür. Öldürmə qabiliyyəti az olduğu üçün də daha sürətlə yoluxur. SARS-CoV2 koronavirusu artıq hər zaman həyatımızda olacaq. O, yoxa çıxmayacaq, karantinlər onu məhv etməyəcək. Bir çox viruslar kimi koronavirusun da dərmanı yoxdur, həkim tövsiyələri dəstəkləyici müalicədən ibarətdir. Vaksin yaranacaq (zənnimcə, yayda), amma kütləvi istifadəyə ilin sonundan tez başlanılmayacaq, çünki istənilən vaksinin sınaq müddətini azaltmaq olmaz. Odur ki, planetimizin əhalisinin böyük hissəsi bu virusa yoluxmağa məhkumdur. Və bu, vacib məqamdır, çünki yoluxucu xəstəliklərə qarşı ən yaxşı vasitə – kollektiv immunitetdir (nə qədər çox insan xəstələnib immunitet qazansa, yeni xəstələnmə halları bir o qədər az baş verəcək və tədricən, xəstəlik arxa plana keçəcək). İmmunitet koronaviruslara qarşı güclənməyə məcburdur.

- Virusun əlamətləri ilə bağlı hərə bir söz deyir, o üzdən adicə boğazımız qıcıqlananda belə, artıq özümüzdən şübhələnməyə, qorxmağa başlayırıq. Bu şübhələri, qorxunu aradan qaldırmaq üçün virusun tam xarakteristikasını izah edə bilərsinizmi?

- COVID-19 virusuna yoluxan zaman xəstəliyin gedişi fərqli orqanizmlərdə fərqli cür ola bilər. Amma adətən bu xəstəliyin əlamətləri bu şəkildə baş verir: 1-3-cü günlər soyuqdəymə və qripəbənzər simptomlar ortaya çıxır. Yüngül temperatur və boğaz ağrısı görülə bilər. Həzm sistemini zəifdirsə, ürəkbulanma müşahidə oluna bilər. 4-cü gün boğaz ağrısı şiddətlənir, səs qalınlaşır. Yeyib-içməkdə çətinlik yaşanıla bilər. Yüngül başağrısı ilə birlikdə ishal başlayır. 5-ci gün boğaz ağrısı şiddətlənir. Yeyib-içmək olduqca ağrılı hala çevrilir. Bədəni və bədən üzvlərini hərəkət etdirmək sancı verir. Oynaq ağrıları müşahidə edilir. 6-cı gün quru öskürək başlayır. Danışarkən, udqunarkən boğaz ağrısı şiddətlənir. Şiddətli halsızlıq başlayır. Ürəkbulanma artır, bəzən nəfəs almaqda çətinlik yaşanır. İshal və qusma şiddətlənir. 7-ci gün temperatur 38 dərəcəyə yüksəlir. Öskürək və bəlğəm şiddətlənir. Baş və bədən ağrıları ilə birlikdə qusma da şiddətli hala çevrilir. 8-ci gün nəfəs almaq çox çətinləşir. Sinə hissəsi çox ağır hiss olunur. Öskürəklə birlikdə baş və oynaq ağrıları kəskin şəkildə artır. Bədən temperaturu 38 dərəcədən artıq olar. 9-cu gün bütün simptomlar şiddətlənir. Üz və dodaqlar da göyərir. Öskürək və bəlğəm şiddətlənir. Bədən və baş ağrıları ilə birlikdə qusma çox şiddətli hala çevrilir. Bu simptomlara sahib olduqda dərhal təcili tibbi yardıma müraciət etmək lazımdır.

- Dediyiniz kimi, SARS-CoV2 koronavirusunun ölkəmizdə hansı fəsadları olacaq?

- Hələ ki görülən tədbirlər bu virusu nəzarətdə saxlamağa imkan verir. Gələcək haqqında proqnoz vermək çox çətindir. Çünki bu virusun ən təhlükəli tərəfi birdən-birə, qəfil, olduqca çox sayda insanda peyda olmasıdır. Bu zaman suni tənəffüs aparatı çatışmır, bütün xəstəxanalar dolur və səhiyyə sistemi kollaps vəziyyətinə düşür. Hələ ki, dövlətimiz bunun qarşısını almaq üçün radikal addımlar atır.

- İndiki dönəmdə dövlət tərəfindən atılan addımları necə qiymətləndirirsiniz? Sizcə, daha nələr edilməlidir?

- Atılan addımarı lazımi, vacib və düşünülmüş addımlar kimi qiymətləndirirəm. Statistika göstərir ki, məsələn, İranla sərhədimizi bir gün gec bağlasaydıq, indiki rəqəmlər 40% çox olardı. Amma problemlər də sözsüz ki, var. Xüsusən spirt və maska məsələsində. Əslində, maska hazırlamaq elə də çətin bir şey deyil. Nə qədər spirtli içki hazırlayan zavodlar var. Bir müddət həmin zavodları spirt istehsalına yönəltmək mümkündür. Bu gün bizə spirtli içkilərdən daha çox spirtin özü lazımdır.

- Oxucularımıza virusdan qorunmaq məqsədilə nə kimi məsləhətləriniz var?

- Tövsiyəm Nazirlər Kabinetinin yanında Operativ Qərargahın tapşırıqlarını yerinə yetirməkdən ibarətdir. Bu addımlar Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrinə əsasən atılır və elmi əsasları var. Yəni bu gün bizim dövlət də, o cümlədən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı da məhz bunun qarşısını almağa çalışır. O üzdən məsləhət görürəm ki, karantin tədbirlərinə ciddi riayət edilsin, adamların toplaşdığı məkanlardan qaçılsın, əlləri tez-tez yusunlar. Bu virusa yoluxmuş biri heç ozünün xəbəri olmadığı (əlamətlər bir neçə gündən, bəzən həftədən sonra başlayır) halda sizi yoluxdura bilər. Bir sözlə sağlamlığımız öz əlimizdədir.

- Bəs, karantin müddətində psixoloji depressiyaya düşməməyimiz üçün nələri tövsiyə edirsiniz?

- Depressiya, adətən monoton həyat tərzindən yaranır. İnsan evdə oturmağa məhkum edildiyini düşünürsə, təbii ki, onda depressiya yarana bilər. Bundan qaçmağın ən yaxşı yolu özünüzü məşğul edin. Film seyr etmək, kitab oxumaq, domino, şahmat oynamaq, uşaqlarla vaxt keçirmək, əyləncələrlə özünü məşğul etmək mümkündür. Əgər sizdə həyəcan yaranıbsa, gəlin düşünək, görək bu həyəcananın səbəbi nədir? Virusa tutulmaq qorxusu? Bundan qaçmaq, axı mümkündür. Əllərinizi tez-tez yuyun və evdə qalın. Həyəncanlamağa ciddi bir səbəb yoxdur, deyilmi? Əminəm ki, həmişə olduğu kimi xalqımız, dövlətimiz, ümumiyyətlə dünyamız bu bəlanın öhdəsindən gələcək və əvvəlki gözəl həyatımız (hansı ki, o vaxt da narazılıq edirdik) geri dönəcək. Tezliklə bizi daha gözəl bir həyat gözlədiyinə ümid edirəm!. Bir məsələni də qeyd etməyi lazım bilirəm: Bəzən panikanı KİV özü yaradır.

- Yenə KİV? İndi günahımız nədir?

- Xəbərləri verəndə mütləq ehtiyatlı davranmaq lazımdır. Məsələn, “Azərbaycanda artıq 85 nəfər bu virusa yoluxub” cümləsi əvəzinə, “Azərbaycanda cəmi 85 nəfər yoluxub” daha sakitləşdirici təsir göstərir. “Çində artıq 81 mindir” deməkdənsə, “hələ”, ya da “cəmi” demək daha doğru olardı. Milyardlıq Çində epidemiyanın davam etdiyi, təxminən, üç ay ərzində 81 min yoluxma “cəmi” 81 mindir demək daha doğru olmazdımı? Odur ki, panikanı həddindən çox şişirdirlər. Amma vəziyyətə barmaqarası, məsuliyyətsiz də baxmaq doğru deyil. Sadəcə dövlətin verdiyi tövsiyələri yerinə yetirin.

- Tövsiyələrə, qadağalara məhəl qoymayanların da sayı kifayət qədərdir. Buna görə fövqəladə vəziyyət elan etmək lazımdır, yoxsa bu addım insanlarda daha çox qorxu yaradar?

- Ümumiyyətlə fövqəladə vəziyyət elan etməklə bağlı məsələyə dəqiq statistikanı bilmədən münasibət bildirə bilmərəm. Bu gün ölkəmizdə bütün xəstələrlə bağlı məlumat Operativ Qərargahda toplanır, analız edilir. Yəqin ki, onlar hesab etsələr ki, qadağalar daha da sərtləşdirilməlidir, bu haqda məlumat verəcəklər. Görünür, hələlik epidemioloji vəziyyəti təhlil edən ekspertlər fövqəladə vəziyyət elan etməyə ehtiyac görmürlər. Məsuliyyətsiz insanlar həmişə və hər yerdə olub, olacaq. Sadəcə onu qeyd edim ki, İtaliyada, İranda və digər ölkələrdə əziyyət çəkənlərin əksəriyyəti məhz virusa etinasız münasibət göstərən, məsuliyyətsiz insanlar olub. Taleyimiz öz əlimizdədir.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
"Bu dünyaya dönə-dönə gəlsəm də başqa peşə seçməzdim"
5-06-2020, 18:25
“Samir Şərifov qanunları pozub” – İqtisadçı alimdən nazirə ittihamlar
5-06-2020, 18:24
Dərd içində qalan ana 13 yaşlı oğluna kömək üçün fəryad edir: - “Çarəsizik, nə pulumuz var, nə vaxtımız”
5-06-2020, 18:22
Azərbaycanda koronavirusla bağlı testlərin sayı açıqlandı
5-06-2020, 18:20
Azərbaycanda daha 338 nəfər koronavirusa yoluxub, 4 nəfər ölüb
5-06-2020, 18:19
Estoniya xaricə uçuşlara qoyulan qadağanı uzatdı
5-06-2020, 17:50
Şəkidə icra hakimiyyətinin yeni binasına bu qədər pul xərclənəcək...
5-06-2020, 17:48
“Prezidentin icra başçısına iradı tamamilə yerində idi” - deputat
5-06-2020, 17:45
Azərbaycan şəhəri İrəvan: dünya siyasətində dəyişməyən aktyorlar - TƏHLİL
5-06-2020, 17:44
“Atam söylədi ki, ondan sənə həyat yoldaşı olmaz”
5-06-2020, 17:40
"ADB Azərbaycana dair biznes planını yeniləyir" - MÜSAHİBƏ
5-06-2020, 17:38
"Nə edək axı, oxuculara yalvaraq ki, Ayxan Ayvazı da oxusunlar?" - Varis Yolçiyev
5-06-2020, 17:37
Gürcü polisi Zakir Qaralovun qardaşına cinayət işi açdığını təsdiqlədi - SƏNƏD
5-06-2020, 17:34
“Toyları təxirə sala-sala getməyin ağlabatan izahı yoxdur” - deputat
5-06-2020, 17:31
Azərbaycanda turizm şirkətlərinin otellərə olan borcu 1 milyon manatı ötüb
5-06-2020, 17:28
Mina sinəsinin ona məxsus olmadığını deyənlərə səsləndi: - "Həkimə gedək, yoxlatdırım"
5-06-2020, 17:28
Kürdə batan gəncin axtarışları yerli sakinlər tərəfindən davam etdirilir
5-06-2020, 17:26
Ermənistanda 100 polis koronavirusa yoluxub
5-06-2020, 17:16
Bayramovların biri də təhsili batırır... - İTTİHAM
5-06-2020, 17:13
“AŞPA-nın Azərbaycana qarşı qərəzi ilk növbədə təşkilatın özünə ciddi ziyan vurur” - deputat
5-06-2020, 17:12
“Bəsdir də qan içdiniz!” - QALMAQAL
5-06-2020, 17:09
Gürcüstan və Ermənistan XİN başçıları regional təhlükəsizliyi müzakirə ediblər
5-06-2020, 17:08
Dövlət Reklam Agetliyində işçilərin sayı artırılıb
5-06-2020, 17:06
8 iyunda dollar neçəyə olacaq?
5-06-2020, 17:01
"Parni iz Baku"nun aktyoru vəfat etdi - FOTO
5-06-2020, 16:58
ReAL lideri ÇAĞIRIŞ ETDİ - "İqtidar səhv edə bilər..."
5-06-2020, 16:56
Azərbaycan dilinin qaydalarına riayət etməyən 6 028 obyekt aşkarlanıb
5-06-2020, 16:54
Rusiyanın Xalq artisti koronavirusdan öldü - Biz də yaxşı tanıyırdıq
5-06-2020, 16:52
AKİA-nın daha bir tender müəmması - İLGİNC
5-06-2020, 16:49
Afina Türkiyəyə niyə meydan oxudu?
5-06-2020, 16:44
Kürdə batan bir nəfərin axtarışları davam etdirilir - FHN
5-06-2020, 16:40
“Gəncə Avtomobil Zavodu”nun rəhbəri dəyişib
5-06-2020, 16:39
Akif Təvəkküloğlu Milli Məclisə qayıtdı
5-06-2020, 16:38
Azərbaycanda məşqlərə maskada gəlmək tələb olundu
5-06-2020, 16:05
“Bəzi məmurlar bitmiş fikri ifadə edə bilmir” – Keçmiş icra başçısı
5-06-2020, 16:02
"Şad xəbər verdilər mənə ki, nəticə neqativdir"
5-06-2020, 16:01
Kürdə batma təhlükəsi ilə üzləşən 2 uşaq xilas edilib, 3-nün axtarışları davam etdirilir
5-06-2020, 15:59
Yeni Yasamalda yanğın olub - VİDEO
5-06-2020, 15:56
“Böyük qayıdış” proqramı işə salınıb: - “30 il əvvəlki səhvlərə yol verməyəcəyik”
5-06-2020, 15:51
Paşinyanın ölməkdən başqa yolu qalmayıb – Rusiyada qənaət
5-06-2020, 15:50
“Azyaşlı uşağa baxan ana işləyirsə, ona müavinət verilsin!” - Komitə sədri
5-06-2020, 15:48
“Xalq artisti adını pulla satırdı” – Kamil Əbülfəs Qarayevdən danışdı
5-06-2020, 15:44
Azərbaycan Premyer Liqasının əsasnaməsindəki dəyişikliklər - SİYAHI
5-06-2020, 15:42
"Firəngiz Əlizadə Bəstəkarlar İttifaqını özəlləşdirib, əri işə piyada gəlmişdi, indi ''BMW''-də gəzir — Nadir Əzimovdan SƏRT AÇIQLAMALAR
5-06-2020, 15:41
Ağstafada 60 yaşlı kişi intihar edib
5-06-2020, 15:37
KİV-ə pandemiya qadağası: qərar doğrudurmu? – Ekspert rəyləri
5-06-2020, 15:34
Azərbaycanda hakimlər oyuna tibbi maska ilə çıxacaq
5-06-2020, 15:29
"Nar"ın müştəri xidmətləri sərt karantin rejimində fəaliyyətini davam etdirəcək
5-06-2020, 15:21
Azərbaycanın ATƏT-dəki missiyası: Ermənistan həmsədrlərin əhalini sülhə hazırlamaq çağırışını fərqli başa düşür
5-06-2020, 15:20
Ermənistan polisi maska taxmayan vətəndaşı boğdu - VİDEO
5-06-2020, 15:17
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru