Vətəndaşlar dövlətin tətbiq etdiyi qaydalara riayət etməsələr, ölkədə qorxulu vəziyyət yaranacaq .....                     Vüqar Səfərlinin yerinə təyin olunan Əhməd İsmayılov kimdir? .....                     TƏBİB koronavirusla əlaqədar səhiyyə işçilərini könüllü əməkdaşlığa dəvət edir .....                     "Pandemiya dövründə ikiqat məsuliyyətli olmalıyıq" .....                     MTRŞ-ya yeni üzv təyin olunub .....                     Naxçıvanda artilleriya bölmələri gecə şəraitində taktiki təlim keçirib .....                     KİVDF-yə yeni icraçı direktor təyin olundu .....                     Partiya sədrinin müavini “Eurohome”a səsləndi: .....                     Bakıda cibgirliklə məşğul olan şəxs saxlanılıb .....                     "Koronavirusla mübarizə aparanlar vəfat etsə, onlar şəhiddirlər" .....                     Bakıda onlayn narkotik satışı ilə məşğul olan şəxslər saxlanılıb .....                     Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 500-ü keçib .....                     Tərtərdə dezinfeksiya işləri mütamadi olaraq davam etdirilir .....                     Azərbaycan çempionu 2 oğlu ilə birlikdə karantinə alındı .....                     Milli Məclisin deputatları xidməti vəsiqə ilə hərəkət edəcək .....                     Rusiyadan qayıdan Azərbaycan vətəndaşları karantinə yerləşdiriliblər .....                     Dünyada koronavirusdan ölənlərin sayı 60 000-i ötdü .....                     Milli Məclisin iclasının vaxtı .....                     “OPEC+” ölkələrinin danışıqları aprelin 9-da keçirilə bilər .....                     "Araz" supermarketində ENDİRİM FIRILDAĞI .....                     Güneydə virus tüğyan edir: .....                     MSK-nın maşını oğurlandı .....                     Rusiyada tanınmış azərbaycanlı iş adamı və diaspor üzvü dünyasını dəyişdi .....                     “Azeri Light” 3,90 dollar .....                     Bakıda erməni qadın məhkəməyə müraciət etdi .....                     ETSN hava şəraitinin dəyişəcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edib .....                     Azərbaycan OPEC və qeyri-OPEC ölkələrinin görüşünə qatılacaq .....                     Gürcüstanda koronavirusdan ilk ölüm qeydə alınıb .....                     Koronavirusa yoluxan Neftçala sakini: .....                     Qaxda karantin rejimini pozan 2 nəfər həbs edilib, 31 nəfər cərimələnib .....                     15 yaşlı şagirdinə dəfələrlə təcavüz etdi, nişanlısını isə... .....                     Akademik Hüseyn Əhmədov vəfat etdi .....                     Heydər Əliyev Mərkəzi COVID-19-un geniş yayıldığı ölkələrə dəstək verir .....                     Sabunçuda koronovirusun yaratdığı şəraitdən sui-istifadə edən vəzifə sahibi kimdir .....                     Avtomobillə sərnişindaşıma qadağan olunacaq .....                     Şimal küləyi gündüz cənub küləyi ilə əvəz olunacaq .....                     Abşeron rayonunda mütəmadi olaraq dezinfeksiya işləri aparılır .....                     ATV də Prezidentin çağırışına qoşuldu .....                     Qazaxda 25 yaşlı gənc bıçaq xəsarəti aldı .....                     “Bakının mərkəzindən kənarda olan rayonlarda belə internet problemi var” .....                 

"Koronavirusa qarşı vaksinasiyaya ilin sonundan tez başlamaq mümkün deyil" - Karantinlər onu məhv etməyəcək!
Tarix: 26-03-2020, 11:00 | Çap et
"Koronavirusa qarşı vaksinasiyaya ilin sonundan tez başlamaq mümkün deyil"
Həkim-nevroloq, Avropa Nevroloji Akademiyasının həqiqi üzvü Qalib Əsədov AYNA-ya müsahibəsində diqqətçəkən məqamlara toxunub. Müsahibəni təqdim edirik:

- Qalib bəy, həm xaricdə, həm də ölkəmizdə əksər insanlar Covid-19-u siyasi oyun, bioloji silah kimi qiymətləndirirlər. Maraqlıdır, siz bu barədə necə düşünürsünüz?

- Bu virusun laboratoriyada hazırlanması haqqında çoxlu fikirlər səslənir. Virusologiya haqqında elementar anlayışı olan bilir ki, bu, sadəcə olaraq mümkün deyil. Çünki virus çox tez mutasiyaya uğrayır, yəni dəyişir. Cəmi 3 ay keçməsinə baxmayaraq, hazırda virusun iki növünün olması artıq məlumdur: L və S formaları. Bunu yaratmaqda kimlər mənfəət götürə bilər ki? Tutaq ki, kimsə əvvəldən vaksin hazırlayıb və onun satışından xeyli miqdarda vəsait əlda etmək fikrindədir. Axı virus dəyişir, mutasiya olur. Hazırladığı vaksin 2 aydan sonra heç nəyə yaramayacaq. Fikir versəniz, tarix boyu demək olar ki, bütün silah növlərindən - odlu silah, zəhərli qazlar, hətta nüvə silahından istifadə olunub. Amma bu vaxtacan heç bir dövlət bakterioloji silahdan istifadə etməyə cəsarət etməyib. Çünki bakteriya, xüsusən də viruslar bumeranq effektini verir. Bütün bunlar komple teorilərdir. Sensasiya yaratmaq xatirinə jurnalistlərin və ya kimlərinsə uydurduğu fantaziya məhsuludur.

- Tamam, bəs, yaxşı fikrinizcə, Covid-19 nədir, bundan sonra nə kimi təhlükələr doğuracaq?

- Bu, sadəcə koronavirusdur. O, əvvəllər də insanda kəskin respirator virus infeksiyası törədicilərinin ümumi spektrində təqdim olunan fəsilənin nümayəndələrindən biridir. Hətta o, 2002-ci ildə atipik pnevmaniya törədən və indikindən daha ağır olan koronavirus da deyil. Hazırkı virus da insana başqa heyvandan yenicə keçmiş və hər virus kimi öldürməyə çalışır, amma az-az öldürür. Öldürmə qabiliyyəti az olduğu üçün də daha sürətlə yoluxur. SARS-CoV2 koronavirusu artıq hər zaman həyatımızda olacaq. O, yoxa çıxmayacaq, karantinlər onu məhv etməyəcək. Bir çox viruslar kimi koronavirusun da dərmanı yoxdur, həkim tövsiyələri dəstəkləyici müalicədən ibarətdir. Vaksin yaranacaq (zənnimcə, yayda), amma kütləvi istifadəyə ilin sonundan tez başlanılmayacaq, çünki istənilən vaksinin sınaq müddətini azaltmaq olmaz. Odur ki, planetimizin əhalisinin böyük hissəsi bu virusa yoluxmağa məhkumdur. Və bu, vacib məqamdır, çünki yoluxucu xəstəliklərə qarşı ən yaxşı vasitə – kollektiv immunitetdir (nə qədər çox insan xəstələnib immunitet qazansa, yeni xəstələnmə halları bir o qədər az baş verəcək və tədricən, xəstəlik arxa plana keçəcək). İmmunitet koronaviruslara qarşı güclənməyə məcburdur.

- Virusun əlamətləri ilə bağlı hərə bir söz deyir, o üzdən adicə boğazımız qıcıqlananda belə, artıq özümüzdən şübhələnməyə, qorxmağa başlayırıq. Bu şübhələri, qorxunu aradan qaldırmaq üçün virusun tam xarakteristikasını izah edə bilərsinizmi?

- COVID-19 virusuna yoluxan zaman xəstəliyin gedişi fərqli orqanizmlərdə fərqli cür ola bilər. Amma adətən bu xəstəliyin əlamətləri bu şəkildə baş verir: 1-3-cü günlər soyuqdəymə və qripəbənzər simptomlar ortaya çıxır. Yüngül temperatur və boğaz ağrısı görülə bilər. Həzm sistemini zəifdirsə, ürəkbulanma müşahidə oluna bilər. 4-cü gün boğaz ağrısı şiddətlənir, səs qalınlaşır. Yeyib-içməkdə çətinlik yaşanıla bilər. Yüngül başağrısı ilə birlikdə ishal başlayır. 5-ci gün boğaz ağrısı şiddətlənir. Yeyib-içmək olduqca ağrılı hala çevrilir. Bədəni və bədən üzvlərini hərəkət etdirmək sancı verir. Oynaq ağrıları müşahidə edilir. 6-cı gün quru öskürək başlayır. Danışarkən, udqunarkən boğaz ağrısı şiddətlənir. Şiddətli halsızlıq başlayır. Ürəkbulanma artır, bəzən nəfəs almaqda çətinlik yaşanır. İshal və qusma şiddətlənir. 7-ci gün temperatur 38 dərəcəyə yüksəlir. Öskürək və bəlğəm şiddətlənir. Baş və bədən ağrıları ilə birlikdə qusma da şiddətli hala çevrilir. 8-ci gün nəfəs almaq çox çətinləşir. Sinə hissəsi çox ağır hiss olunur. Öskürəklə birlikdə baş və oynaq ağrıları kəskin şəkildə artır. Bədən temperaturu 38 dərəcədən artıq olar. 9-cu gün bütün simptomlar şiddətlənir. Üz və dodaqlar da göyərir. Öskürək və bəlğəm şiddətlənir. Bədən və baş ağrıları ilə birlikdə qusma çox şiddətli hala çevrilir. Bu simptomlara sahib olduqda dərhal təcili tibbi yardıma müraciət etmək lazımdır.

- Dediyiniz kimi, SARS-CoV2 koronavirusunun ölkəmizdə hansı fəsadları olacaq?

- Hələ ki görülən tədbirlər bu virusu nəzarətdə saxlamağa imkan verir. Gələcək haqqında proqnoz vermək çox çətindir. Çünki bu virusun ən təhlükəli tərəfi birdən-birə, qəfil, olduqca çox sayda insanda peyda olmasıdır. Bu zaman suni tənəffüs aparatı çatışmır, bütün xəstəxanalar dolur və səhiyyə sistemi kollaps vəziyyətinə düşür. Hələ ki, dövlətimiz bunun qarşısını almaq üçün radikal addımlar atır.

- İndiki dönəmdə dövlət tərəfindən atılan addımları necə qiymətləndirirsiniz? Sizcə, daha nələr edilməlidir?

- Atılan addımarı lazımi, vacib və düşünülmüş addımlar kimi qiymətləndirirəm. Statistika göstərir ki, məsələn, İranla sərhədimizi bir gün gec bağlasaydıq, indiki rəqəmlər 40% çox olardı. Amma problemlər də sözsüz ki, var. Xüsusən spirt və maska məsələsində. Əslində, maska hazırlamaq elə də çətin bir şey deyil. Nə qədər spirtli içki hazırlayan zavodlar var. Bir müddət həmin zavodları spirt istehsalına yönəltmək mümkündür. Bu gün bizə spirtli içkilərdən daha çox spirtin özü lazımdır.

- Oxucularımıza virusdan qorunmaq məqsədilə nə kimi məsləhətləriniz var?

- Tövsiyəm Nazirlər Kabinetinin yanında Operativ Qərargahın tapşırıqlarını yerinə yetirməkdən ibarətdir. Bu addımlar Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrinə əsasən atılır və elmi əsasları var. Yəni bu gün bizim dövlət də, o cümlədən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı da məhz bunun qarşısını almağa çalışır. O üzdən məsləhət görürəm ki, karantin tədbirlərinə ciddi riayət edilsin, adamların toplaşdığı məkanlardan qaçılsın, əlləri tez-tez yusunlar. Bu virusa yoluxmuş biri heç ozünün xəbəri olmadığı (əlamətlər bir neçə gündən, bəzən həftədən sonra başlayır) halda sizi yoluxdura bilər. Bir sözlə sağlamlığımız öz əlimizdədir.

- Bəs, karantin müddətində psixoloji depressiyaya düşməməyimiz üçün nələri tövsiyə edirsiniz?

- Depressiya, adətən monoton həyat tərzindən yaranır. İnsan evdə oturmağa məhkum edildiyini düşünürsə, təbii ki, onda depressiya yarana bilər. Bundan qaçmağın ən yaxşı yolu özünüzü məşğul edin. Film seyr etmək, kitab oxumaq, domino, şahmat oynamaq, uşaqlarla vaxt keçirmək, əyləncələrlə özünü məşğul etmək mümkündür. Əgər sizdə həyəcan yaranıbsa, gəlin düşünək, görək bu həyəcananın səbəbi nədir? Virusa tutulmaq qorxusu? Bundan qaçmaq, axı mümkündür. Əllərinizi tez-tez yuyun və evdə qalın. Həyəncanlamağa ciddi bir səbəb yoxdur, deyilmi? Əminəm ki, həmişə olduğu kimi xalqımız, dövlətimiz, ümumiyyətlə dünyamız bu bəlanın öhdəsindən gələcək və əvvəlki gözəl həyatımız (hansı ki, o vaxt da narazılıq edirdik) geri dönəcək. Tezliklə bizi daha gözəl bir həyat gözlədiyinə ümid edirəm!. Bir məsələni də qeyd etməyi lazım bilirəm: Bəzən panikanı KİV özü yaradır.

- Yenə KİV? İndi günahımız nədir?

- Xəbərləri verəndə mütləq ehtiyatlı davranmaq lazımdır. Məsələn, “Azərbaycanda artıq 85 nəfər bu virusa yoluxub” cümləsi əvəzinə, “Azərbaycanda cəmi 85 nəfər yoluxub” daha sakitləşdirici təsir göstərir. “Çində artıq 81 mindir” deməkdənsə, “hələ”, ya da “cəmi” demək daha doğru olardı. Milyardlıq Çində epidemiyanın davam etdiyi, təxminən, üç ay ərzində 81 min yoluxma “cəmi” 81 mindir demək daha doğru olmazdımı? Odur ki, panikanı həddindən çox şişirdirlər. Amma vəziyyətə barmaqarası, məsuliyyətsiz də baxmaq doğru deyil. Sadəcə dövlətin verdiyi tövsiyələri yerinə yetirin.

- Tövsiyələrə, qadağalara məhəl qoymayanların da sayı kifayət qədərdir. Buna görə fövqəladə vəziyyət elan etmək lazımdır, yoxsa bu addım insanlarda daha çox qorxu yaradar?

- Ümumiyyətlə fövqəladə vəziyyət elan etməklə bağlı məsələyə dəqiq statistikanı bilmədən münasibət bildirə bilmərəm. Bu gün ölkəmizdə bütün xəstələrlə bağlı məlumat Operativ Qərargahda toplanır, analız edilir. Yəqin ki, onlar hesab etsələr ki, qadağalar daha da sərtləşdirilməlidir, bu haqda məlumat verəcəklər. Görünür, hələlik epidemioloji vəziyyəti təhlil edən ekspertlər fövqəladə vəziyyət elan etməyə ehtiyac görmürlər. Məsuliyyətsiz insanlar həmişə və hər yerdə olub, olacaq. Sadəcə onu qeyd edim ki, İtaliyada, İranda və digər ölkələrdə əziyyət çəkənlərin əksəriyyəti məhz virusa etinasız münasibət göstərən, məsuliyyətsiz insanlar olub. Taleyimiz öz əlimizdədir.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Vətəndaşlar dövlətin tətbiq etdiyi qaydalara riayət etməsələr, ölkədə qorxulu vəziyyət yaranacaq
Bu gün, 18:03
Vüqar Səfərlinin yerinə təyin olunan Əhməd İsmayılov kimdir? - DOSYE
Bu gün, 18:01
TƏBİB koronavirusla əlaqədar səhiyyə işçilərini könüllü əməkdaşlığa dəvət edir
Bu gün, 17:58
"Pandemiya dövründə ikiqat məsuliyyətli olmalıyıq"
Bu gün, 17:57
MTRŞ-ya yeni üzv təyin olunub
Bu gün, 17:53
Naxçıvanda artilleriya bölmələri gecə şəraitində taktiki təlim keçirib - VİDEO
Bu gün, 17:51
KİVDF-yə yeni icraçı direktor təyin olundu - SƏRƏNCAM
Bu gün, 17:49
Partiya sədrinin müavini “Eurohome”a səsləndi: - “Vətəndaşları dövlətdən narazı salmayın”
Bu gün, 15:09
Xalq artisti insanları evdə qalmağa səslədi - VİDEO
Bu gün, 15:06
Bakıda cibgirliklə məşğul olan şəxs saxlanılıb - FOTO
Bu gün, 15:04
"Koronavirusla mübarizə aparanlar vəfat etsə, onlar şəhiddirlər" - Allahşükür Paşazadədən önəmli açıqlama
Bu gün, 14:59
Bakıda onlayn narkotik satışı ilə məşğul olan şəxslər saxlanılıb - FOTO
Bu gün, 14:57
Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 500-ü keçib
Bu gün, 14:48
Tərtərdə dezinfeksiya işləri mütamadi olaraq davam etdirilir - FOTO
Bu gün, 14:47
Azərbaycan çempionu 2 oğlu ilə birlikdə karantinə alındı
Bu gün, 14:34
Milli Məclisin deputatları xidməti vəsiqə ilə hərəkət edəcək
Bu gün, 14:31
Rusiyadan qayıdan Azərbaycan vətəndaşları karantinə yerləşdiriliblər
Bu gün, 14:31
Dünyada koronavirusdan ölənlərin sayı 60 000-i ötdü
Bu gün, 14:29
Milli Məclisin iclasının vaxtı DƏYİŞDİRİLDİ
Bu gün, 13:51
"İki corabı cütləyə bilməyən arvadlar var"
Bu gün, 13:45
“OPEC+” ölkələrinin danışıqları aprelin 9-da keçirilə bilər
Bu gün, 13:41
"Araz" supermarketində ENDİRİM FIRILDAĞI - FAKT
Bu gün, 13:39
Güneydə virus tüğyan edir: - Qəzvində 149 nəfər ölüb
Bu gün, 13:35
MSK-nın maşını oğurlandı
Bu gün, 13:34
Rusiyada tanınmış azərbaycanlı iş adamı və diaspor üzvü dünyasını dəyişdi
Bu gün, 13:31
“Azeri Light” 3,90 dollar - BAHALAŞDI
Bu gün, 13:30
Bakıda erməni qadın məhkəməyə müraciət etdi - FOTO
Bu gün, 13:28
ETSN hava şəraitinin dəyişəcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edib
Bu gün, 13:26
Azərbaycan OPEC və qeyri-OPEC ölkələrinin görüşünə qatılacaq
Bu gün, 13:25
Gürcüstanda koronavirusdan ilk ölüm qeydə alınıb
Bu gün, 13:04
Koronavirusa yoluxan Neftçala sakini: - “Nəfəs almaq mənim üçün çətin idi...”
Bu gün, 13:03
Qaxda karantin rejimini pozan 2 nəfər həbs edilib, 31 nəfər cərimələnib
Bu gün, 12:59
15 yaşlı şagirdinə dəfələrlə təcavüz etdi, nişanlısını isə... - Azərbaycanda müəllimdən şok əməl
Bu gün, 12:58
Akademik Hüseyn Əhmədov vəfat etdi
Bu gün, 12:57
Heydər Əliyev Mərkəzi COVID-19-un geniş yayıldığı ölkələrə dəstək verir
Bu gün, 12:54
Sabunçuda koronovirusun yaratdığı şəraitdən sui-istifadə edən vəzifə sahibi kimdir - ​FOTO/VİDEO
Bu gün, 12:53
Avtomobillə sərnişindaşıma qadağan olunacaq - AÇIQLAMA
Bu gün, 12:48
Şimal küləyi gündüz cənub küləyi ilə əvəz olunacaq - Belə deyirlər...
Bu gün, 12:41
Abşeron rayonunda mütəmadi olaraq dezinfeksiya işləri aparılır
Bu gün, 12:37
ATV də Prezidentin çağırışına qoşuldu – 50 min manat ianə
Bu gün, 12:35
Qazaxda 25 yaşlı gənc bıçaq xəsarəti aldı
Bu gün, 12:30
“Bakının mərkəzindən kənarda olan rayonlarda belə internet problemi var” - Distant təhsilə əngəl
Bu gün, 12:28
"Yaşım 65-i keçib, buna görə evdən çölə çıxmıram" - Xalq artisti
Bu gün, 12:25
DİN karantin rejimi ilə bağlı suallara aydınlıq gətirdi - Diqqət!
Bu gün, 12:10
Karantin rejimini pozan şəxsin narkotacir olduğu ortaya çıxdı
Bu gün, 12:03
Bakıda kişi özünü səkkizinci mərtəbədən atdı
Bu gün, 12:02
Təhsil eksperti universitetləri tənqid etdi: - “Bina və partadan ibarətdirlər”
Bu gün, 11:58
"Ac qalan insanlara və ailələrə yardım məsələsi ləngidilmədən həyata keçirilməlidir" - deputat
Bu gün, 11:55
9 nəfər inzibati qaydada həbs edilib, 5073 nəfər inzibati cərimə olunub
Bu gün, 11:52
Ukraynada 28 nəfər koronavirusdan ölüb
Bu gün, 11:49
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru