Bakıda gecə 18-20, gündüz 22-24 dərəcə isti olacaq .....                     SOCAR-ın prezidenti şirkətin uğurlarını açıqladı .....                     “AYB dövlət müəssisəsi deyil ki, kimisə çıxardıb, yerinə gənc kadr qoysunlar” .....                     Zakir Həsənov Azərbaycan Ordusunun rəhbər heyəti ilə xidməti müşavirə keçirib .....                     "Hacıbala Abutalıbovun oğlunun terror qruplaşmasına pul göndərildiyi aydınlaşdırılmalıdır" .....                     Ermənistanda COVID-19-dan gəbərənlərin sayı 928 nəfərə çatıb .....                     DTX rus saytının yaydığı "CASUS SİYAHISI"na münasibət bildirdi .....                     Əmisinin evində narkotik yetişdirən şəxs saxlanılıb .....                     Eldar Mahmudov və London üzərindən “pul yuyan” digər Azərbaycan korrupsionerlərinə .....                     Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi İran səfiri ilə görüşüb .....                     İsmayıllının gənc başçısı nə işə yarayır ki?.. .....                     İqtidar Ramiz Mehdiyevi bağışladı, yoxsa... .....                     “Əfv alveri”ndə adı hallanan eks - deputatla bağlı sensasion məlumatlar .....                     Beyləqanın başçısı hara baxır ki? .....                     Səhiyyə Nazirliyində ÇALXALANMA... .....                     Bakıda kütləvi davada adam öldürən şəxslərin məhkəməsi başladı .....                     Gürcüstanda daha 187 nəfər koronavirusa yoluxub .....                     Ağcabədidə səhiyyə adına RƏZALƏT .....                     Ağdaşda 25 yaşlı oğlan tüfəngdən açılan atəş nəticəsində ölüb .....                     "İcra hakimiyyəti sahəsində yarımçıq qalmış proses başa çatdırılmalıdır" .....                     Nazir rəis müavinini vəzifəsindən azad edib .....                     “Dövləti olmayan kürdlər Avropada daha fəaldırlar, nəinki azərbaycanlılar” .....                     “Bilmədim bu virus məni haradan gəlib tapdı” .....                     "Aclıq oyunları" planlarını pozan humanizm .....                     “Ənənəvi media ilə yanaşı, yeni medianın da standartları məcəllədə yer almalıdır” .....                     “Baku Steel Company”də işçi haqqı yeyilir .....                     Rusiya hər şeyi atıb Ermənistana nəsə etməlidirmi? .....                     Azərbaycanda “Volkswagen”in rəsmi dileri dəyişdi .....                     Azərbaycan hakimiyyətində FETÖ varmı .....                     Ölkədən pullar gedib, amma gəlməyib: .....                     Deputatın qardaşı oğlunun cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi başlayıb .....                     Abşeronda COVİD-19 infeksiyasının yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə növbəti reyd keçirildi .....                     “AMEA istifadə müddəti bitmiş məmurların müzakirə mərkəzinə çevrilib” .....                     Ermənilərin “Kayusa döyüşçüləri”ndən gizlənəcək yerləri olmayacaq .....                     “Zakir Fərəcov yazdırdığı kitabın pulunu vermir” .....                     AMEA bir şəxsin maraqlarına qurban verilir .....                     "Vətəndaş cəmiyyətində də xeyli problemlərimiz var" .....                     Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir .....                     Neft ucuzlaşıb .....                     “Oktyabra böyük yoxluma rəqəmləri ilə daxil olacağıq...“ .....                 

"Koronavirusa qarşı vaksinasiyaya ilin sonundan tez başlamaq mümkün deyil" - Karantinlər onu məhv etməyəcək!
Tarix: 26-03-2020, 11:00 | Çap et
"Koronavirusa qarşı vaksinasiyaya ilin sonundan tez başlamaq mümkün deyil"
Həkim-nevroloq, Avropa Nevroloji Akademiyasının həqiqi üzvü Qalib Əsədov AYNA-ya müsahibəsində diqqətçəkən məqamlara toxunub. Müsahibəni təqdim edirik:

- Qalib bəy, həm xaricdə, həm də ölkəmizdə əksər insanlar Covid-19-u siyasi oyun, bioloji silah kimi qiymətləndirirlər. Maraqlıdır, siz bu barədə necə düşünürsünüz?

- Bu virusun laboratoriyada hazırlanması haqqında çoxlu fikirlər səslənir. Virusologiya haqqında elementar anlayışı olan bilir ki, bu, sadəcə olaraq mümkün deyil. Çünki virus çox tez mutasiyaya uğrayır, yəni dəyişir. Cəmi 3 ay keçməsinə baxmayaraq, hazırda virusun iki növünün olması artıq məlumdur: L və S formaları. Bunu yaratmaqda kimlər mənfəət götürə bilər ki? Tutaq ki, kimsə əvvəldən vaksin hazırlayıb və onun satışından xeyli miqdarda vəsait əlda etmək fikrindədir. Axı virus dəyişir, mutasiya olur. Hazırladığı vaksin 2 aydan sonra heç nəyə yaramayacaq. Fikir versəniz, tarix boyu demək olar ki, bütün silah növlərindən - odlu silah, zəhərli qazlar, hətta nüvə silahından istifadə olunub. Amma bu vaxtacan heç bir dövlət bakterioloji silahdan istifadə etməyə cəsarət etməyib. Çünki bakteriya, xüsusən də viruslar bumeranq effektini verir. Bütün bunlar komple teorilərdir. Sensasiya yaratmaq xatirinə jurnalistlərin və ya kimlərinsə uydurduğu fantaziya məhsuludur.

- Tamam, bəs, yaxşı fikrinizcə, Covid-19 nədir, bundan sonra nə kimi təhlükələr doğuracaq?

- Bu, sadəcə koronavirusdur. O, əvvəllər də insanda kəskin respirator virus infeksiyası törədicilərinin ümumi spektrində təqdim olunan fəsilənin nümayəndələrindən biridir. Hətta o, 2002-ci ildə atipik pnevmaniya törədən və indikindən daha ağır olan koronavirus da deyil. Hazırkı virus da insana başqa heyvandan yenicə keçmiş və hər virus kimi öldürməyə çalışır, amma az-az öldürür. Öldürmə qabiliyyəti az olduğu üçün də daha sürətlə yoluxur. SARS-CoV2 koronavirusu artıq hər zaman həyatımızda olacaq. O, yoxa çıxmayacaq, karantinlər onu məhv etməyəcək. Bir çox viruslar kimi koronavirusun da dərmanı yoxdur, həkim tövsiyələri dəstəkləyici müalicədən ibarətdir. Vaksin yaranacaq (zənnimcə, yayda), amma kütləvi istifadəyə ilin sonundan tez başlanılmayacaq, çünki istənilən vaksinin sınaq müddətini azaltmaq olmaz. Odur ki, planetimizin əhalisinin böyük hissəsi bu virusa yoluxmağa məhkumdur. Və bu, vacib məqamdır, çünki yoluxucu xəstəliklərə qarşı ən yaxşı vasitə – kollektiv immunitetdir (nə qədər çox insan xəstələnib immunitet qazansa, yeni xəstələnmə halları bir o qədər az baş verəcək və tədricən, xəstəlik arxa plana keçəcək). İmmunitet koronaviruslara qarşı güclənməyə məcburdur.

- Virusun əlamətləri ilə bağlı hərə bir söz deyir, o üzdən adicə boğazımız qıcıqlananda belə, artıq özümüzdən şübhələnməyə, qorxmağa başlayırıq. Bu şübhələri, qorxunu aradan qaldırmaq üçün virusun tam xarakteristikasını izah edə bilərsinizmi?

- COVID-19 virusuna yoluxan zaman xəstəliyin gedişi fərqli orqanizmlərdə fərqli cür ola bilər. Amma adətən bu xəstəliyin əlamətləri bu şəkildə baş verir: 1-3-cü günlər soyuqdəymə və qripəbənzər simptomlar ortaya çıxır. Yüngül temperatur və boğaz ağrısı görülə bilər. Həzm sistemini zəifdirsə, ürəkbulanma müşahidə oluna bilər. 4-cü gün boğaz ağrısı şiddətlənir, səs qalınlaşır. Yeyib-içməkdə çətinlik yaşanıla bilər. Yüngül başağrısı ilə birlikdə ishal başlayır. 5-ci gün boğaz ağrısı şiddətlənir. Yeyib-içmək olduqca ağrılı hala çevrilir. Bədəni və bədən üzvlərini hərəkət etdirmək sancı verir. Oynaq ağrıları müşahidə edilir. 6-cı gün quru öskürək başlayır. Danışarkən, udqunarkən boğaz ağrısı şiddətlənir. Şiddətli halsızlıq başlayır. Ürəkbulanma artır, bəzən nəfəs almaqda çətinlik yaşanır. İshal və qusma şiddətlənir. 7-ci gün temperatur 38 dərəcəyə yüksəlir. Öskürək və bəlğəm şiddətlənir. Baş və bədən ağrıları ilə birlikdə qusma da şiddətli hala çevrilir. 8-ci gün nəfəs almaq çox çətinləşir. Sinə hissəsi çox ağır hiss olunur. Öskürəklə birlikdə baş və oynaq ağrıları kəskin şəkildə artır. Bədən temperaturu 38 dərəcədən artıq olar. 9-cu gün bütün simptomlar şiddətlənir. Üz və dodaqlar da göyərir. Öskürək və bəlğəm şiddətlənir. Bədən və baş ağrıları ilə birlikdə qusma çox şiddətli hala çevrilir. Bu simptomlara sahib olduqda dərhal təcili tibbi yardıma müraciət etmək lazımdır.

- Dediyiniz kimi, SARS-CoV2 koronavirusunun ölkəmizdə hansı fəsadları olacaq?

- Hələ ki görülən tədbirlər bu virusu nəzarətdə saxlamağa imkan verir. Gələcək haqqında proqnoz vermək çox çətindir. Çünki bu virusun ən təhlükəli tərəfi birdən-birə, qəfil, olduqca çox sayda insanda peyda olmasıdır. Bu zaman suni tənəffüs aparatı çatışmır, bütün xəstəxanalar dolur və səhiyyə sistemi kollaps vəziyyətinə düşür. Hələ ki, dövlətimiz bunun qarşısını almaq üçün radikal addımlar atır.

- İndiki dönəmdə dövlət tərəfindən atılan addımları necə qiymətləndirirsiniz? Sizcə, daha nələr edilməlidir?

- Atılan addımarı lazımi, vacib və düşünülmüş addımlar kimi qiymətləndirirəm. Statistika göstərir ki, məsələn, İranla sərhədimizi bir gün gec bağlasaydıq, indiki rəqəmlər 40% çox olardı. Amma problemlər də sözsüz ki, var. Xüsusən spirt və maska məsələsində. Əslində, maska hazırlamaq elə də çətin bir şey deyil. Nə qədər spirtli içki hazırlayan zavodlar var. Bir müddət həmin zavodları spirt istehsalına yönəltmək mümkündür. Bu gün bizə spirtli içkilərdən daha çox spirtin özü lazımdır.

- Oxucularımıza virusdan qorunmaq məqsədilə nə kimi məsləhətləriniz var?

- Tövsiyəm Nazirlər Kabinetinin yanında Operativ Qərargahın tapşırıqlarını yerinə yetirməkdən ibarətdir. Bu addımlar Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrinə əsasən atılır və elmi əsasları var. Yəni bu gün bizim dövlət də, o cümlədən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı da məhz bunun qarşısını almağa çalışır. O üzdən məsləhət görürəm ki, karantin tədbirlərinə ciddi riayət edilsin, adamların toplaşdığı məkanlardan qaçılsın, əlləri tez-tez yusunlar. Bu virusa yoluxmuş biri heç ozünün xəbəri olmadığı (əlamətlər bir neçə gündən, bəzən həftədən sonra başlayır) halda sizi yoluxdura bilər. Bir sözlə sağlamlığımız öz əlimizdədir.

- Bəs, karantin müddətində psixoloji depressiyaya düşməməyimiz üçün nələri tövsiyə edirsiniz?

- Depressiya, adətən monoton həyat tərzindən yaranır. İnsan evdə oturmağa məhkum edildiyini düşünürsə, təbii ki, onda depressiya yarana bilər. Bundan qaçmağın ən yaxşı yolu özünüzü məşğul edin. Film seyr etmək, kitab oxumaq, domino, şahmat oynamaq, uşaqlarla vaxt keçirmək, əyləncələrlə özünü məşğul etmək mümkündür. Əgər sizdə həyəcan yaranıbsa, gəlin düşünək, görək bu həyəcananın səbəbi nədir? Virusa tutulmaq qorxusu? Bundan qaçmaq, axı mümkündür. Əllərinizi tez-tez yuyun və evdə qalın. Həyəncanlamağa ciddi bir səbəb yoxdur, deyilmi? Əminəm ki, həmişə olduğu kimi xalqımız, dövlətimiz, ümumiyyətlə dünyamız bu bəlanın öhdəsindən gələcək və əvvəlki gözəl həyatımız (hansı ki, o vaxt da narazılıq edirdik) geri dönəcək. Tezliklə bizi daha gözəl bir həyat gözlədiyinə ümid edirəm!. Bir məsələni də qeyd etməyi lazım bilirəm: Bəzən panikanı KİV özü yaradır.

- Yenə KİV? İndi günahımız nədir?

- Xəbərləri verəndə mütləq ehtiyatlı davranmaq lazımdır. Məsələn, “Azərbaycanda artıq 85 nəfər bu virusa yoluxub” cümləsi əvəzinə, “Azərbaycanda cəmi 85 nəfər yoluxub” daha sakitləşdirici təsir göstərir. “Çində artıq 81 mindir” deməkdənsə, “hələ”, ya da “cəmi” demək daha doğru olardı. Milyardlıq Çində epidemiyanın davam etdiyi, təxminən, üç ay ərzində 81 min yoluxma “cəmi” 81 mindir demək daha doğru olmazdımı? Odur ki, panikanı həddindən çox şişirdirlər. Amma vəziyyətə barmaqarası, məsuliyyətsiz də baxmaq doğru deyil. Sadəcə dövlətin verdiyi tövsiyələri yerinə yetirin.

- Tövsiyələrə, qadağalara məhəl qoymayanların da sayı kifayət qədərdir. Buna görə fövqəladə vəziyyət elan etmək lazımdır, yoxsa bu addım insanlarda daha çox qorxu yaradar?

- Ümumiyyətlə fövqəladə vəziyyət elan etməklə bağlı məsələyə dəqiq statistikanı bilmədən münasibət bildirə bilmərəm. Bu gün ölkəmizdə bütün xəstələrlə bağlı məlumat Operativ Qərargahda toplanır, analız edilir. Yəqin ki, onlar hesab etsələr ki, qadağalar daha da sərtləşdirilməlidir, bu haqda məlumat verəcəklər. Görünür, hələlik epidemioloji vəziyyəti təhlil edən ekspertlər fövqəladə vəziyyət elan etməyə ehtiyac görmürlər. Məsuliyyətsiz insanlar həmişə və hər yerdə olub, olacaq. Sadəcə onu qeyd edim ki, İtaliyada, İranda və digər ölkələrdə əziyyət çəkənlərin əksəriyyəti məhz virusa etinasız münasibət göstərən, məsuliyyətsiz insanlar olub. Taleyimiz öz əlimizdədir.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Bakıda gecə 18-20, gündüz 22-24 dərəcə isti olacaq - Belə deyirlər...
Dünən, 12:27
SOCAR-ın prezidenti şirkətin uğurlarını açıqladı
Dünən, 11:51
“AYB dövlət müəssisəsi deyil ki, kimisə çıxardıb, yerinə gənc kadr qoysunlar” - deputat
Dünən, 11:18
Zakir Həsənov Azərbaycan Ordusunun rəhbər heyəti ilə xidməti müşavirə keçirib
Dünən, 11:16
"Hacıbala Abutalıbovun oğlunun terror qruplaşmasına pul göndərildiyi aydınlaşdırılmalıdır" — SENSASİON AÇIQLAMA
Dünən, 11:14
Ermənistanda COVID-19-dan gəbərənlərin sayı 928 nəfərə çatıb
Dünən, 11:08
DTX rus saytının yaydığı "CASUS SİYAHISI"na münasibət bildirdi - "Belə məsuliyyətsiz yazılara inanmayın"
Dünən, 11:06
Əmisinin evində narkotik yetişdirən şəxs saxlanılıb
Dünən, 11:04
Murad Dadaşov bir ilkə imza atdı - VİDEO
Dünən, 10:54
Eldar Mahmudov və London üzərindən “pul yuyan” digər Azərbaycan korrupsionerlərinə BƏD XƏBƏR
Dünən, 10:52
Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi İran səfiri ilə görüşüb
Dünən, 10:50
İsmayıllının gənc başçısı nə işə yarayır ki?.. - "Gümanım ölkə başçısına, bir də Mehriban Əliyevayadır"
Dünən, 10:49
İqtidar Ramiz Mehdiyevi bağışladı, yoxsa... - AÇIQLAMA
Dünən, 10:44
Nazirlik "Xarqo" filmi çəkdi
Dünən, 10:43
“Əfv alveri”ndə adı hallanan eks - deputatla bağlı sensasion məlumatlar - "Konkret ad çəksin"
Dünən, 10:42
Beyləqanın başçısı hara baxır ki? - Kəndlər boşalır...
Dünən, 10:37
Səhiyyə Nazirliyində ÇALXALANMA... - Müavin yola salınır?
Dünən, 10:35
Bakıda kütləvi davada adam öldürən şəxslərin məhkəməsi başladı
Dünən, 10:34
Gürcüstanda daha 187 nəfər koronavirusa yoluxub
Dünən, 10:33
Ağcabədidə səhiyyə adına RƏZALƏT - İTTİHAM
Dünən, 10:32
Ağdaşda 25 yaşlı oğlan tüfəngdən açılan atəş nəticəsində ölüb - İntihar?
Dünən, 10:31
"İcra hakimiyyəti sahəsində yarımçıq qalmış proses başa çatdırılmalıdır" - ekspert
Dünən, 10:30
Nazir rəis müavinini vəzifəsindən azad edib - ƏMR
Dünən, 10:29
“Dövləti olmayan kürdlər Avropada daha fəaldırlar, nəinki azərbaycanlılar” - AKTUAL
Dünən, 10:26
“Bilmədim bu virus məni haradan gəlib tapdı” - Partiya sədri
Dünən, 10:22
"Aclıq oyunları" planlarını pozan humanizm - TƏHLİL
Dünən, 10:21
“Ənənəvi media ilə yanaşı, yeni medianın da standartları məcəllədə yer almalıdır”
Dünən, 10:15
“Baku Steel Company”də işçi haqqı yeyilir - GİLEY
Dünən, 10:13
Rusiya hər şeyi atıb Ermənistana nəsə etməlidirmi? - TƏHLİL
Dünən, 10:10
İlkin Həsəni onu komandasına gətirdi - FOTO
Dünən, 10:07
Azərbaycanda “Volkswagen”in rəsmi dileri dəyişdi
Dünən, 10:05
Azərbaycan hakimiyyətində FETÖ varmı - GƏLİŞMƏ
Dünən, 10:04
"İstəyim gündəmdə qalmaq deyil, istəyim tarixdə qalmaqdır"
Dünən, 10:00
Ölkədən pullar gedib, amma gəlməyib: - Bir milyard dollar kəsiri necə bağlayacağıq?!
Dünən, 09:58
Deputatın qardaşı oğlunun cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi başlayıb
Dünən, 09:55
Abşeronda COVİD-19 infeksiyasının yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə növbəti reyd keçirildi
Dünən, 09:54
"Toyların sırf ailə tərkibində keçirilməsi məqbul olar" - AÇIQLAMA
Dünən, 09:52
“AMEA istifadə müddəti bitmiş məmurların müzakirə mərkəzinə çevrilib” – Adil Əliyev
Dünən, 09:51
Ermənilərin “Kayusa döyüşçüləri”ndən gizlənəcək yerləri olmayacaq - İLGİNC
Dünən, 09:49
"Rus dili ölkəmizdə imperiyanın qalıqlarından biridir"
Dünən, 09:48
"Təhsil heç vaxt ticarətə çevrilməməlidir"
Dünən, 09:44
“Zakir Fərəcov yazdırdığı kitabın pulunu vermir” - İTTİHAM
Dünən, 09:41
"Məni buna ömürlük inandırıblar"
Dünən, 09:39
AMEA bir şəxsin maraqlarına qurban verilir - GƏLİŞMƏ
Dünən, 09:37
"Vətəndaş cəmiyyətində də xeyli problemlərimiz var" - deputat
Dünən, 09:36
Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir
Dünən, 09:34
Neft ucuzlaşıb
Dünən, 09:32
“Oktyabra böyük yoxluma rəqəmləri ilə daxil olacağıq...“ - Məktəblər yenidən bağlanacaq?
Dünən, 09:31
İmişlidə təzə başçını da tapmaq olmur... - NARAZILIQ...
Dünən, 09:29
Azərbaycan Türkiyə ilə hərbi təlimləri dayandırmamalıdır - TƏHLİL
Dünən, 09:28
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru