Rusiya və Ermənistan XİN başçıları Qarabağ nizamlanmasını müzakirə edib .....                     Hesablama Palatası üç qurumun büdcə vəsaitindən istifadəsini yoxlayıb .....                     Bərpa olunan enerjidən istifadə: hədəflər, potensial .....                     Ağ Evin Qarabağ siyasəti: İkiləşməyə səbəb nədir? .....                     Türk Şurası Xocalı soyqırımı ilə əlaqədar bəyanat yaydı .....                     “Çin koronavirus üzərində qələbə çalacağına əmindir və buna qadirdir” .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     “FONDUN AKTİVLƏRİ HESABINA BÖYÜK PULLAR QAZANIRLAR...” .....                     27 saylı Sabunçu II Seçki Dairəsinin bir məntəqəsində səsvermənin nəticələri etibarsız sayılıb .....                     MSK 85 saylı Şamaxı Seçki Dairəsi ilə bağlı şikayəti əsassız saydı .....                     Ağac kəsən şirkət cəzalanıb .....                     MSK 29 saylı dairə ilə bağlı şikayəti təmin etmədi .....                     Cəlilabadda narkotik maddələrin satışı ilə məşğul olan 2 nəfər saxlanılıb .....                     MSK-nın iclasında seçkilərlə bağlı müraciət və şikayətlərə baxılır .....                     Konstitusiya Məhkəməsi MM-ə növbədənkənar seçkilərin yekunlarını 10 gün ərzində təsdiqləyəcək .....                     İlk Novruz hədiyyəniz Azercell-dən olsun .....                     Arif Qasımovun rayon sakinləri ilə növbəti səyyar qəbul-görüşü keçirilib .....                     Arif Alışanov yenə sifariş verə biləcəkmi? .....                     Bu gün MSK Milli Məclisə seçkilərə yekun vuracaq .....                     AZPROMO agentliyə çevrildi .....                     Vilayət Eyvazov Əhəd Abıyevin qardaşına yüksək vəzifə verdi .....                     “Qardaşım Prezident İlham Əliyevin “Qarabağ Azərbaycandır” fikrini eyni ilə təkrar etmək istəyirəm” .....                     Məktəblərdə dərslər dayandırılır? .....                     ““BAŞ”sız qalan Neftçala rayonunda vətəndaşların hüquqları pozulmaqda davam edir” .....                     Prezident Hikmət Hacıyev və Fərəh Əliyevaya yeni vəzifə verdi .....                     Ağcabədidə toy çadırını külək uçurub, məclis dayandırılıb .....                     Həbs edilən İsmayıl Vəliyevin səlahiyyətlərini kim icra edəcək? .....                     "Kirayədə yaşayıram" deyən İmişli İcra başçısının çoxmilyonluq sərvəti .....                     Oqtay Şirəliyevlə Fəxrəddin Qoca arasında XƏYALİ KORONAVİRUS SÖHBƏTİ .....                     Astaranın baş həkimi işdən çıxarıldı .....                     Dövlət Bahçeli Xocalı soyqırımından bəhs etdi .....                     Azərbaycan və Türkiyə prezidentlərinin təkbətək görüşü oldu .....                     Hüsnü Mübarəkin ölüm xəbəri təsdiqlənib .....                     Yarıboş vitrinlər, yoxa çıxan dərmanlar, 3,5 manatlıq maska, depodan xəbərdarlıq: .....                     Təhsil Nazirliyindən GECİKMİŞ REVERANS: .....                     Oqtay Əsədovun yerinə sədr kim olacaq? .....                     Ərdoğanin Azərbaycana rəsmi səfəri başlayıb .....                     “Daxili işlər orqanları inam və etimadı doğruldur” .....                     Azərbaycanda ərinin dostu ilə qaçdığı deyilən qadın .....                     Paşinyan xalqın diqqətini problemlərdən yayındırmağa çalışır .....                 

Bankların yarımçıq missiyası: Real sektorun kreditləşməsi niyə artmır? - TƏHLİL
Tarix: 21-01-2020, 12:39 | Çap et
Bankların yarımçıq missiyası: Real sektorun kreditləşməsi niyə artmır?
Prezident İlham Əliyevin yanında keçirilən 2019-cu ilin yekunlarına dair müşavirədə Mərkəzi Bankın (AMB) sədri Elman Rüstəmov bildirmişdi ki, ölkədə ümumi pul siyasətinin 2018-ci ilin əvvəlindən başlanılan yumşaldılması, yəni uçot dərəcəsinin tədricən endirilməsi keçən il ərzində də davam etdirilib və ümumən, 8 dəfə bu məsələyə baxılaraq, bunun 7-də faiz dərəcələri aşağı salınıb. Hazırda sözügedən göstərici 7,5 faizdir.
Yəni, bundan 2 dəfə yüksək idi. AMB sədri əlavə etdi ki, bu, ümumi faizlərə də təsir göstərərək, son iki il ərzində xüsusən, biznes kreditləri üzrə dərəcələri də 5 faiz (16 faizdən 11-ə) endirib. "Digər istiqamətlərdə də faiz dərəcələrinin tədricən aşağı düşdüyünü görürük. Təbii ki, bunun səviyyəsi bizi hələ qane etmir və bu istiqamətdə işlər davam etdiriləcək"- deyə, E. Rüstəmov vurğulayıb.

Xatırladım ki, 2015-2016-cı illərdə ortaya çıxan böhran zamanı uçot dərəcəsi 15 faizə qaldırılmışdı. Bir halda ki, indi kifayət qədər aşağıdır, onda sual yaranır: Bəs niyə real sektor banklar tərəfindən maliyyələşdirilmir? Və bu sahədə vəziyyət dövlət başçısının həm sonuncu, həm də əvvəlki müşavirədə qeyd etdiyi kimi, nədən qeyri-qənaətbəxşdir?

Xatırladım ki, keçən il oktyabr ayının 15-də keçirilən müşavirədə də dövlət başçısı İlham Əliyev demişdi ki, bank sektoru iqtisadiyyatın artımına, real sektorun inkişafına kömək göstərmir və son illər yenə istehlak kreditlərinin həcmi artır. "Mən əvvəlki illərdə bunu demişəm ki, bizim portfelimizdə istehlak kreditləri üstünlük təşkil edir və bank sektorunun böhranının səbəblərindən biri də məhz o idi. İndi də mənə məlumat verilir ki, yenə də bu meyillər artır, iqtisadiyyatın real sektoruna yox, yenə də istehlaka, yəni, istehlak mallarının alınmasına kreditlər verilir. Əgər bu davam edərsə, yenə də bir neçə ildən sonra xoşagəlməz problemlərlə üzləşə bilərik",- deyə Prezident vurğulamışdı.

Düzdür, AMB sədri onu da nəzərə çatdırıb ki, kreditləşmə keçən il artıb (16 faiz) və o cümlədən, biznes kreditlərinin verilməsi genişlənib. Belə ki, təsərrüfat subyektlərinə ötən il verilən kreditlər 11 faiz yüksəlib ki, istehlak kreditləri, yəni əhaliyə verilən kreditlər üzrə isə bu rəqəm 20 faizdən çox təşkil edib. Lap yaxşı. Ancaq, keçən il dövriyyədə olan pul kütləsi həcmi də 24 faizdən çox artaraq, banklara 2 milyard manatdan çox vəsait verilib ki, bu fonda qeyd olunan rəqəmləri heç də qaneedici saymaq olmaz. Belə ki, bu özü də iqtisadi canlanmanı təmin etmək və ümumiyyətlə, iqtisadiyyatın inkişafını qidalandırmaq üçün əlavə stimul və yaxud "qan" mənbəyi deməkdir, resursdur. Başqa sözlə desəm, pul siyasətinin yumşalması deməkdir. Odur ki, təsərrüfat subyektlərinə verilən kreditlər belə şəraitdə niyə cəmi 11 faiz artıb, aydın deyil. Səbəb nədir?

Səbəb bəllidir və üstəlik, heç də yeni deyil. Belə ki, bizdə pul siyasətinin yumşaldılması siyasəti yenə bütövlükdə banklar üzrə ümumi faiz dərəcələrilə uzlaşmır, bu sahədə əvvəlkitək birbaşa əlaqə, təsir və rabitə mövcud deyil. Bəli, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, AMB tərfindən uçot dərəcəsinin ardıcıl surətdə son 2 ildə aşağı salması nəticəsində ümumi faizlər, o cümlədən biznes kreditləri üzrə dərəcələr 5 faiz - 16 faizdən 11 faizə qədər enib. Ancaq diqqət yetirin: uçot dərəcəsi 15 faizdən 7,5 faizə, yəni 2 dəfə aşağı salındığı halda, biznes kreditləri üzrə faiz dərəcələri cəmi 5 faiz enib. Özü də iki il ərzində... Əlbəttə, bunun müqabilində təsərrüfat subyektlərinə ötən il verilən kreditlərin 11 faiz yüksəlməsi təbii qarşılanmalıdır.

Demək istədiyim odur ki, bunlar əslində qaneedici rəqəmlər deyil. Həmçinin, banklara 2 milyard manatdan çox vəsait verilməsi özü də qaneedici hədd deyil. Yəni, bütün bunlar bank sektorunun iqtisadiyyatın real sektorunu dəstəkləməsi üçün kifayət sayılmır. Başqa sözlə desəm, faktiki zəif göstəricilər hesab edilir.

Ona görə də Prezident İlham Əliyev dedi ki, banklara 2 milyard manat resurs verilsə də yenə kreditləşmədə istehlak kreditləri üstünlük təşkil edir. "Bu da çox təhlükəli tendensiya ola bilər. Ona görə biz elə etməliyik ki, bank sektoru daha çox real sektoru dəstəkləsin. Ona görə biznes kreditlərinin verilməsində baxın, hansı mexanizm olmalıdır ki, banklar da bunda maraqlı olsunlar",- deyə dövlət başçısı nəzərə çatdırdı.

Bəs, nə etməli? Bankların real sektoru maliyyələşdirməkdə maraqlı olmaları üçün nə cür mexanizm yaradılmalıdır?

Məsələ bundadır ki, əvvəla, bankların likvidlik, maliyyə resursları sarıdan vəziyyətləri yaxşı deyil. AMB-in uçot dərəcəsini ardıcıl aşağı salmaq siyasəti buna təsir etmir. Ölkədə kommersiya banklarının maliyyə resursları sarıdan vəziyyətləri əhalinin əmanətləri ilə xarici maliyyə qurumlarından əldə edilən vəsatlərdən asılı olduğundan, bank sektoru qeyri-neft sferasını maliyyələşdirə bilmir. Çünki bunun üçün AMB-in təklif etdiyi kredit resursları kommersiya banklarının maliyyə vəsaitlərinin gərək, ən azı 50-60%-dən çox hissəsini təşkil etsin. Bu, belədirmi? Xeyr.

İkincisi, qeyri-neft sektorunda risk səviyyəsi yüksəkdir. Belə ki, bankların qeyri-neft sektoruna tərəddüd etmədən kredit vermələri üçün müvafiq şərait olmalıdır. Risk təkcə, pul vəsatləri az olduğu üçün mövcud deyil - iqtisadiyyatın bir sıra sahələrində elə risklər vardır ki, bankları biznes kreditləşdirməsinə meyl etmədiklərinə görə qınamaq olmur. Çünki real sektorda, yəni istehsalda və sairədə risk səviyyəsi ev təsərrüfatları ilə müqayisədə daha yüksəkdir. Əvvəla, sözügedən sferada cəlbedicilik aşağıdır, ikincisi isə, biznes sektoruna verilən kreditlər əhaliyə veriləndən uzunmüddətli xarakter daşıyır. Uzunmüddətli dövr üçün isə iqtisadi şəraiti proqnozlaşdırmaq çətindir. Buna görə də banklar istehlak kreditlərinə meyil edirlər.

Sözün qısası, Nazirlər Kabineti girişdə qeyd etdiyim müşavirədən irəli gələn tapşırıqları icra etmək üçün bank sektorunun real sektoru dəstəkləməsi, biznes kreditlərinin verilməsi və faizlərin aşağı salınması, o cümlədən, bank sektorunda şübhəli kreditlərə nəzarəti gücləndirmək üzrə müvafiq tədbirlər planı hazırlayıb ki, bütün bunlarla AMB, İqtisadiyyat Nazirliyi və Maliyyə Nazirliyi birgə məşğul olacaq. Ən vacib vəzifəni hesab edirəm ki, uçot dərəcəsini endirdikcə özəl banklar tərəfindən verilən kreditlər üzrə də faiz dərəcələrinin dərhal və daha yüksək həddə və hətta güzəştli kreditlərin səviyyəsinə qədər enməsi təşkil edir. Bu uzlaşmaya mütləq, nail olmaq gərəkir.
Azvision.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Rusiya və Ermənistan XİN başçıları Qarabağ nizamlanmasını müzakirə edib
Dünən, 17:36
Hesablama Palatası üç qurumun büdcə vəsaitindən istifadəsini yoxlayıb
Dünən, 17:27
Bərpa olunan enerjidən istifadə: hədəflər, potensial - TƏHLİL
Dünən, 17:24
Ağ Evin Qarabağ siyasəti: İkiləşməyə səbəb nədir? - TƏHLİL
Dünən, 17:13
Türk Şurası Xocalı soyqırımı ilə əlaqədar bəyanat yaydı
Dünən, 17:11
“Çin koronavirus üzərində qələbə çalacağına əmindir və buna qadirdir”
Dünən, 17:10
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:08
“FONDUN AKTİVLƏRİ HESABINA BÖYÜK PULLAR QAZANIRLAR...” - İpoteka Fondunun rəhbərliyinə qarşı ağır ittihamlar
Dünən, 17:08
27 saylı Sabunçu II Seçki Dairəsinin bir məntəqəsində səsvermənin nəticələri etibarsız sayılıb
Dünən, 17:04
MSK 85 saylı Şamaxı Seçki Dairəsi ilə bağlı şikayəti əsassız saydı
Dünən, 17:03
Ağac kəsən şirkət cəzalanıb
Dünən, 16:56
MSK 29 saylı dairə ilə bağlı şikayəti təmin etmədi
Dünən, 16:52
Cəlilabadda narkotik maddələrin satışı ilə məşğul olan 2 nəfər saxlanılıb
Dünən, 16:50
MSK-nın iclasında seçkilərlə bağlı müraciət və şikayətlərə baxılır
Dünən, 16:41
Konstitusiya Məhkəməsi MM-ə növbədənkənar seçkilərin yekunlarını 10 gün ərzində təsdiqləyəcək
Dünən, 16:40
İlk Novruz hədiyyəniz Azercell-dən olsun
Dünən, 16:35
Arif Qasımovun rayon sakinləri ilə növbəti səyyar qəbul-görüşü keçirilib
Dünən, 16:34
Arif Alışanov yenə sifariş verə biləcəkmi?
Dünən, 16:28
Bu gün MSK Milli Məclisə seçkilərə yekun vuracaq
Dünən, 16:25
AZPROMO agentliyə çevrildi
Dünən, 16:23
Ceki Çan koronavirusa görə karantinə alındı
Dünən, 16:22
Vilayət Eyvazov Əhəd Abıyevin qardaşına yüksək vəzifə verdi
Dünən, 16:15
“Qardaşım Prezident İlham Əliyevin “Qarabağ Azərbaycandır” fikrini eyni ilə təkrar etmək istəyirəm” - Ərdoğan
Dünən, 16:14
Məktəblərdə dərslər dayandırılır? - Təhsil Nazirliyi açıqladı
Dünən, 16:12
““BAŞ”sız qalan Neftçala rayonunda vətəndaşların hüquqları pozulmaqda davam edir” - KAMRAN ƏSƏDOV
Dünən, 16:10
Prezident Hikmət Hacıyev və Fərəh Əliyevaya yeni vəzifə verdi
Dünən, 16:07
Ağcabədidə toy çadırını külək uçurub, məclis dayandırılıb
Dünən, 16:04
Həbs edilən İsmayıl Vəliyevin səlahiyyətlərini kim icra edəcək?
Dünən, 15:59
"Kirayədə yaşayıram" deyən İmişli İcra başçısının çoxmilyonluq sərvəti - SİYAHI
Dünən, 15:57
Oqtay Şirəliyevlə Fəxrəddin Qoca arasında XƏYALİ KORONAVİRUS SÖHBƏTİ – STENOQRAM
Dünən, 15:53
Astaranın baş həkimi işdən çıxarıldı
Dünən, 15:50
"Başımdan vururdular, ağlayırdım" – Şəbnəm Tovuzlu
Dünən, 15:48
Azərbaycanlı aktyorların toy tarixi bəlli oldu
Dünən, 15:41
Dövlət Bahçeli Xocalı soyqırımından bəhs etdi
Dünən, 15:35
Azərbaycan və Türkiyə prezidentlərinin təkbətək görüşü oldu - FOTO
Dünən, 15:32
Hüsnü Mübarəkin ölüm xəbəri təsdiqlənib
Dünən, 15:30
Yarıboş vitrinlər, yoxa çıxan dərmanlar, 3,5 manatlıq maska, depodan xəbərdarlıq: - Bakının koronavirus hazırlığı
Dünən, 14:12
Təhsil Nazirliyindən GECİKMİŞ REVERANS: - BDU-nun rektoru YÖK sədrini Bakıda necə aşağıladı?
Dünən, 14:07
Oqtay Əsədovun yerinə sədr kim olacaq? – Milli Məclisin rəhbərliyi yenilənir
Dünən, 14:00
Ərdoğanin Azərbaycana rəsmi səfəri başlayıb
Dünən, 13:43
“Daxili işlər orqanları inam və etimadı doğruldur” - Vilayət Eyvazov
Dünən, 13:15
Azərbaycanda ərinin dostu ilə qaçdığı deyilən qadın DANIŞDI
Dünən, 13:13
Paşinyan xalqın diqqətini problemlərdən yayındırmağa çalışır
Dünən, 13:00
Xaçmazda yaşayış binasının damını külək uçurub
Dünən, 13:00
Masallı sakinləri nazirdən hamamın bərpasını istəyiblər
Dünən, 12:56
Təhsil Nazirliyi kurikulumun ləğv olunacağına dair məlumatlara münasibət bildirib
Dünən, 12:53
Gürcüstanda azərbaycanlılar yolu bağladı
Dünən, 12:48
Sabah gün ərzində mülayim cənub küləyi əsəcək - Belə deyirlər...
Dünən, 12:47
Deputatın adı QALMAQALDA - İDDİA
Dünən, 12:45
Əməkdar artist bu halını görənləri təəccübləndirdi - VİDEO
Dünən, 12:43
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru