Konstitusiya Məhkəməsi Ali Məhkəmənin qərarını ləğv edib .....                     Vilyam Hacıyev çaba sərf edir... .....                     Paşinyanla Xankəndi arasında SAVAŞ .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     Səhiyyə Nazirliyi əhalini Çin restoranlarına getməkdən çəkinməyə çağırıb .....                     Vəzifəli şəxslərin telefonla məxfi danışıq qaydaları müəyyənləşib .....                     Millət vəkillərinin övladları harada işləyir? .....                     Allahşükür Paşazadəyə medal təqdim olunub .....                     Azərbaycanda koronavirusa yoluxma halı qeydə alınmayıb .....                     Seçicilərdən Şeyxin qardaşına etiraz: .....                     AQTA koronavirusla bağlı Çindən bir sıra məhsulların idxalına qadağa qoyub .....                     “İranlı generallar Bakı ilə İrəvanı səhv salırlar” .....                     Qoşunların yeni tədris dövrünə hazırlığının yoxlanılması davam edir .....                     Əli Həsənov həbs olunur... .....                     Hadisə yerindən qaçan sürücü tutulub .....                     Çin vətəndaşı Gürcüstanda koronavirus şübhəsi ilə nəzarətə götürülüb .....                     “Mən deputatlığa səlahiyyət kimi yox, məsuliyyət kimi baxıram” .....                     Azərbaycanda koronavirusla bağlı şübhəli xəstə aşkar olunmayıb .....                     Prezident İlham Əliyev koronavirusla bağlı tapşırıq verib, .....                     "Millinin baş məşqçi postuna 32 namizədimiz var" .....                     Müsavat AKM cinayәt әmәllәri ilә Almaniyaya xәyanәt edib .....                     Səhər bəzi yerlərdə zəif duman olacaq .....                     Azərbaycan Mərkəzi Bankında 4 yeni departament yaradılıb .....                     Koronavirusla bağlı Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutunda 8 palata ayrılıb .....                     Taleh Qaraşov da seçkidə qurban gedəcək... .....                     Brakonyerlər cəzalanıb .....                     “Bu il yerli ixracatçı şirkətlərin biri ilə tam blokçeyn texnologiyaları vasitəsilə pilot daşımaları təşkil ediləcək” .....                     Radikal müxalifət düşərgəsi darmadağın olub .....                     Xəzərdə quşların kütləvi ölümü olubmu? .....                     Samir Şərifov sahibkarlara qarşı "SƏLİB YÜRÜŞÜNƏ" çıxıb .....                     Xırdalanın Heydər Əliyev prospekti əsaslı şəkildə yenidən qurulur .....                     “Oturmağa stul yoxdur, soyuq döşəmədə yatırıq, astma xəstəsiyəm” .....                     Yasamal sakinləri Ülvi Quliyevin xidmətlərini yüksək qiymətləndirir .....                     Eyvazov rəisi vəzifəsindən azad etdi .....                     "Sizin səsiniz rol oynamır, mandatım cibimdədir" .....                     Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 42 nəfər saxlanılıb .....                     Ağdaşda oğurluq edən qardaşlar saxlanılıb .....                     AFFA-nın İcraiyyə Komitəsinin heyəti müəyyənləşib .....                     Ötən ilki haqqımızı bu il geri qaytaracaqlar? .....                     DİN-dən sosial şəbəkə istifadəçilərinə xəbərdarlıq .....                 

Neftdən asılı olmayan büdcə: 5 il sonra... - TƏHLİL
Tarix: 11-12-2019, 08:32 | Çap et
Neftdən asılı olmayan büdcə: 5 il sonra...
Milli Məclisdə büdcə müzakirələri başa çatdı və 2020-ci il üçün Azərbaycanın dövlət büdcəsinin gəlirləri 24 milyard 484 milyon manat məbləğində təsdiq olundu.

Bu da 2019-cu ilin təsdiq edilmiş göstəricisi ilə müqayisədə 1 milyard 316 milyon manat və ya 5,7 faiz çoxdur. Büdcə gəlirlərinin tərkibində qeyri-neft gəlirləri (10 milyard 536 milyon 500 min manat) 43 faiz, neft gəlirləri (13 milyard 947 milyon 500 min manat, o cümlədən Dövlət Neft Fondundan transfer 11 milyard 767 milyon 500 min manat) isə 57 faiz təşkil edəcək.

Qeyd edək ki, 2020-ci il üzrə dövlət büdcəsinin tərkibində gözlənilən qeyri-neft gəlirləri cari ilə nisbətən 1 milyard 68 milyon 800 min manat və ya 11,3 faiz çoxdur. 2020-ci ildə dövlət büdcəsinin kəsirinin 1 milyard 133 milyon 700 min manat olması planlaşdırılır ki, bu da cari ilin göstəricisindən 888 milyon 300 min manat və ya 43,9 faiz azdır. Büdcə xərclərinin tərkibində sosialyönlü xərclərin xüsusi çəkisi 40,7 faiz təşkil edəcək ki, bu da 2019-cu illə müqayisədə 9,9 faiz-bəndi və ya 2 milyard 664 milyon 200 min manat çoxdur.

Göründüyü kimi, dövlət büdcəsinin neft gəlirlərindən asılılığı ciddi şəkildə qalmaqdadır. Ümumilikdə illər üzrə statistik məlumatları təhlil etdikdə, transfertlərdə artım tempi müşahidə olunur. Məsələn, 10 il öncə Neft Fondundan Dövlət büdcəsinə transfertlər 40 faiz civarında idisə, indi bu 48 faizdir. Halbuki hökumətin hədəfi büdcədə qeyri-neft sektorunun payını artırmaq, büdcənin neftdən asılılığını azaltmaq idi.

2015-ci il devalvasiyalarında sonra hökumət qeyri-neft sektorunun inkişafında daha inamlı mövqe sərgilədi. Lakin son illər neftin qiyməti qalxandan sonra, hökumət yenidən arxayınlaşdı. Dövlət büdcəsinə əsasən, vergilər və gömrük daxilolmaları hesabına vəsait yığılır ki, bu vəsaiti də qeyri-neft sektoru kimi göstərmək istəyirlər. Nəticədə qeyri-neft sektoru inkişaf etdirilə bilmədi.

Maraqlıdır, Azərbaycanın yaxın illərdə neft asılılığı nə qədər azala bilər?

İqtisadçı-alim Vüqar Bayramov “Cümhuriyət” qəzetinə bildirib ki, 2020-ci ilin dövlət büdcəsində büdcə gəlirlərinin formalaşmasında neft sektoru yenə aparıcı olaraq qalacaq: “Büdcə gəlirlərinin 56 faizdən çoxu neft gəlirlərinin, təxminən 43 faizdən yuxarısı isə qeyri-neft sektorunun payına düşəcək. Praktik olaraq neft sektoru yenə də növbəti ilin dövlət büdcəsində dominant sahə olaraq qalmaqdadır. Baxmayaraq ki, 2019-cu illə müqayisədə büdcə gəlirlərində neft sektorunun payı faiz etibarilə azalıb, amma yenə də neft iqtisadiyyatda üstün rol oynayır. Ümumiyyətlə, öncədən proqnozlaşdırmışdıq ki, qısa zamanda neft sektorunun ümumi fiskal gəlirlərinin payını kəskin azaltmaq mümkündür. Çünki Azərbaycan enerji ölkəsi olduğu üçün neft satışından əldə olunan gəlirlər növbəti dövrlərdə də aparıcı olacaq. Digər tərəfdən büdcə gəlirlərində neft sektorunun payı, həm də Dövlət Neft Fondunun transfertləri hesabına formalaşır.

Transfertlər həm də Azərbaycan üçün valyutaya olan tələbin ödənilməsi baxımından vacibdir. Əgər Dövlət Neft Fondundan nisbətən az vəsait transfert olunarsa, bu, valyutaya olan tələbin ödənilməsində çətinlik yarada bilər. Bu baxımdan balansın qorunub saxlanması, həm də valyutaya olan tələbin ödənilməsi baxımdan vacibdir. Əsas hədəf ondan ibarətdir ki, fiskal gəlirlərdə qeyri-neft sektorunun payının artmasına nail olmaq mümkün olsun. Bunun üçün Azərbaycan ixracatında da qeyri-neft sektorunun payının paralel olaraq artırılmasına ehtiyac var. Əgər ixracatda qeyri-neft sektorunun payında kəskin artımlar olmazsa, fiskal artımlar valyutaya olan tələbin ödənilməsində çətinlik yarada bilər”.

Analitik onu da qeyd edib ki, hazırda Azərbaycanın ümumi ixracatında qeyri-neft sektorunun payı təxminən 11 faizdir: “Təbii ki, indiki halda, ümumi ixracatda qeyri-neft sektorunun payının 30 faizə qədər çatdırılmasına ehtiyac var. Bu halda, fiskal gəlirlərin formalaşmasında qeyri-neft sektorunun payının artmasını müşahidə edə bilərik. Büdcə gəlirləri üçün 2025-ci ilə qədər olan dövrdə qeyri-neft sektorunun payının artırılması hədəfdir. Xüsusən yaxın 3 ildə hökumət qeyri-neft sektorunda büdcə gəlirlərinin payının 60 faizə çatdırılmasına nail olmağa çalışmalıdır. Qeyri-neft ixracatının ümumi ixracatda payının sözügedən müddətdə 30 faizə çatırılmasına ehtiyac var ki, bu həm valyutaya olan tələbin ödənilməsində çətinlik yaratmasın, həm gəlirlərin formalaşmasında, həm də ümumi ixracatda qeyri-neft sektorunun payının artmasına və neftdən asılılığın aradan qaldırılmasına gətirib çıxarsın”.

“Strateji Yol Xəritəsində 2020-ci ildə qeyri-neft sektorunun payının kəskin artırılması proqnozlaşdırılmır”

Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, Strateji Yol Xəritəsində 2020-ci ildə qeyri-neft sektorunun ümumi makroiqtisadi göstəricilərdə payının kəskin artması, dəyişdirilməsi nəzərdə tutulmayıb: “Strateji Yol Xəritəsində qeyri-neft sektorunun payının dəyişdirilməsi 2020-ci ildən sonrakı dövrə hədəflənib. Güman edirəm ki, sözdə Strateji Yol Xəritəsindəki hədəflərə diqqət yetirsək, 2020-ci ilədək qeyri-neft sektorunun payının kəskin artırılması proqnozlaşdırılmır. Çünki enerjisi ölkəsi olan Azərbaycanda qısa zamanda qeyri-neft sektorunun makroiqtisadi göstəricilərinin payının kəskin artırılması praktik olaraq çətindir. Ona görə də hökumət üçün hədəf 2025-ci ilədək makroiqtisadi göstəricilərdə qeyri-neft sektorunun payının bəlli həddə qədər yüksəlməsinə nail olmaq olmalıdır”.





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Konstitusiya Məhkəməsi Ali Məhkəmənin qərarını ləğv edib
Dünən, 17:29
Vilyam Hacıyev çaba sərf edir... - İDDİA
Dünən, 17:12
Paşinyanla Xankəndi arasında SAVAŞ
Dünən, 17:08
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:06
Səhiyyə Nazirliyi əhalini Çin restoranlarına getməkdən çəkinməyə çağırıb
Dünən, 17:05
Vəzifəli şəxslərin telefonla məxfi danışıq qaydaları müəyyənləşib
Dünən, 17:00
“Ermənilərin Qarabağa köçürülməsi ilə bağlı filmin çəkilişlərinə hazırıq” - Mixalkov
Dünən, 16:58
Millət vəkillərinin övladları harada işləyir? - NAZİR MÜAVİNİ, GÖMRÜK SƏDRİ, FOND RƏHBƏRİ
Dünən, 16:55
Allahşükür Paşazadəyə medal təqdim olunub
Dünən, 16:49
Azərbaycanda koronavirusa yoluxma halı qeydə alınmayıb - Səhiyyə Nazirliyi
Dünən, 16:42
Yataq xəstəsi olan Ağakərimin SON HALI - Heç kimi tanımır
Dünən, 16:40
Seçicilərdən Şeyxin qardaşına etiraz: - "Gedib biznesini, məscidini işlətsin"
Dünən, 16:33
"Mən bahalı müğənniyəm"
Dünən, 16:31
AQTA koronavirusla bağlı Çindən bir sıra məhsulların idxalına qadağa qoyub
Dünən, 16:26
“İranlı generallar Bakı ilə İrəvanı səhv salırlar” - “Boz qurd” batalyonunun komandiri
Dünən, 16:25
Qoşunların yeni tədris dövrünə hazırlığının yoxlanılması davam edir
Dünən, 16:22
Əli Həsənov həbs olunur... - İDDİA
Dünən, 16:11
Hadisə yerindən qaçan sürücü tutulub
Dünən, 16:06
Çin vətəndaşı Gürcüstanda koronavirus şübhəsi ilə nəzarətə götürülüb
Dünən, 16:02
“Mən deputatlığa səlahiyyət kimi yox, məsuliyyət kimi baxıram” - Vüqar Bayarmov
Dünən, 15:56
Azərbaycanda koronavirusla bağlı şübhəli xəstə aşkar olunmayıb - RƏSMİ
Dünən, 15:42
Prezident İlham Əliyev koronavirusla bağlı tapşırıq verib, hökumət müşavirə keçirib
Dünən, 15:41
"Millinin baş məşqçi postuna 32 namizədimiz var"
Dünən, 13:05
Müsavat AKM cinayәt әmәllәri ilә Almaniyaya xәyanәt edib - MÜHACİR QALMAQALI yenidən gündəmdə
Dünən, 13:04
Azərbaycanlı aktrisanın səsi batdı
Dünən, 13:03
Səhər bəzi yerlərdə zəif duman olacaq - Belə deyirlər...
Dünən, 12:59
Azərbaycan Mərkəzi Bankında 4 yeni departament yaradılıb
Dünən, 12:59
Koronavirusla bağlı Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutunda 8 palata ayrılıb
Dünən, 12:51
Kərimdən qalmaqallı açıqlama: - “Arvaddan qorxuram”
Dünən, 12:50
Taleh Qaraşov da seçkidə qurban gedəcək... - İDDİA
Dünən, 12:47
"Məni danışdırma, ölürəm" - Günay İbrahimli anasını belə qorxutdu
Dünən, 12:42
Brakonyerlər cəzalanıb
Dünən, 12:37
“Bu il yerli ixracatçı şirkətlərin biri ilə tam blokçeyn texnologiyaları vasitəsilə pilot daşımaları təşkil ediləcək” - Səfər Mehdiyev
Dünən, 12:30
AzTV-nin yeni loqoları – 28 MİN MANATA BAŞA GƏLİB
Dünən, 12:19
Bülənt Ərsoya 100 minlik üzük bağışlayan Nigar danışdı - Görün hansı şirkətin sahibi imiş
Dünən, 12:15
Radikal müxalifət düşərgəsi darmadağın olub - VİDEO
Dünən, 12:11
Xəzərdə quşların kütləvi ölümü olubmu? - RƏSMİ AÇIQLAMA
Dünən, 11:53
Samir Şərifov sahibkarlara qarşı "SƏLİB YÜRÜŞÜNƏ" çıxıb - Cəzalar işə düşüb
Dünən, 11:42
Xırdalanın Heydər Əliyev prospekti əsaslı şəkildə yenidən qurulur
Dünən, 11:38
“Oturmağa stul yoxdur, soyuq döşəmədə yatırıq, astma xəstəsiyəm” - Şəhid anası bu evdə yaşayır
Dünən, 11:35
Yasamal sakinləri Ülvi Quliyevin xidmətlərini yüksək qiymətləndirir
Dünən, 11:27
Eyvazov rəisi vəzifəsindən azad etdi
Dünən, 11:25
"Efirə gəlmir ki, axşam toyum var"
Dünən, 11:23
"Sizin səsiniz rol oynamır, mandatım cibimdədir" - İqbal Məmmədov
Dünən, 11:13
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 42 nəfər saxlanılıb
Dünən, 11:09
Ağdaşda oğurluq edən qardaşlar saxlanılıb
Dünən, 11:07
AFFA-nın İcraiyyə Komitəsinin heyəti müəyyənləşib - SİYAHI
Dünən, 11:06
Ötən ilki haqqımızı bu il geri qaytaracaqlar? - Gözlənti
Dünən, 11:05
DİN-dən sosial şəbəkə istifadəçilərinə xəbərdarlıq - aldanmayın
Dünən, 10:56
Rövnəq Abdullayev növbəti dəfə AFFA-nın prezidenti seçildi
Dünən, 10:46
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru