"70-dən çox seçki dairəsi üzrə namizədlərimiz artıq məlumdur" .....                     “Mən Lənkəranın icra başçısının fəaliyyətini izləmirəm” .....                     Bakıda DƏHŞƏT: .....                     “Aygünü problem, Röyanı gizli sevgi, Faiqi vəzifə, Nadiri fəxri ad gözləyir” .....                     Türkiyə ABŞ üçün İncirlik aviabazasını bağlaya bilər .....                     Daşkəsəndə 64 yaşlı qadının boynu qırılıb .....                     Türkiyə ABŞ-ın hindilərə qarşı etnik təcavüzünü soyqırım kimi tanıya bilər .....                     Liviya dəstək istəyəcəyi halda, Türkiyə kömək etməyə hazırdı .....                     Polkovnik Cəlil Xəlilovun Milli Məclisə namizədliyi irəli sürülüb .....                     Bakıda avtomobil 19 yaşlı gənci vurub .....                     Mərhum Xalq artisti Mirzə Babayevin nəvəsi də namizədidir .....                     “Fəzail Ağamalı bunu Əli Həsənov işdən çıxarılandan əvvəl etməli idi” .....                     Kanada sakini lotoreyada 6,8 milyon dollar udub .....                     Qəbələdəki futbol şəraiti Xorvatiyada yoxdur .....                     Türkiyəli iş adamı Azərbaycan yol polisindən görün nə yazdı .....                     Bakıda 9 yaşlı uşağın qarnına oxlov batıb .....                     Bələdiyyə saytında qumarxana təbliğatı .....                     Bakının ucuz və bahalı Yeni il “yolka”ları .....                     Şəmkirdə maşınla vurulan piyada xəstəxanada ölüb .....                     Üzeyirin bu çağırışına 1 milyon insan toplandı .....                     Bakıda təcili yardım avtomobili qəzaya uğrayıb .....                     Xaçmaz RİH başçısı məktəbin vəziyyətini görüb heyrətləndi .....                     "Bir daha xahiş edirəm, atam Oktay Gülalıyev ilə bağlı..." .....                     Sudanın devrilmiş prezidenti 2 il azadlıqdan məhrum edilib .....                     Fransa Rusiyadan Napoleonun silahdaşının qalıqlarlarını istəyir .....                     Şəmkirdə maşınla piyadanı vuran sürücü hadisə yerindən qaçıb .....                     Google Türkiyədəki xidmətlərini dayandırır .....                     "Mən həmişə jurnalistikanı ucada görmək istəmişəm" .....                     Mingəçevirdə gənc oğlan bıçaqlandı .....                     Bazarı canlandıracaq 50 manat: Onu hər kəs ödəməlidir, bir şərtlə ki… .....                     "2000-ci ildə Əli Kərimli parlamentə necə düşdü, razılaşmışdınızmı?" .....                     Fərhad Əhmədovun fəallaşması Rusiyanın yeni “Milyarderlər ittifaqı” layihəsidir? .....                     İrəvanda Gürcüstan səfirliyinin avtomobili qarət edilib .....                     General deputatlığa namizədliyini irəli sürdü .....                     Türkiyə təhlükəsizlik qüvvələri kamikadze-PUA-larla təchiz ediləcək .....                     YAP-çı deputat həbs edilən polkovnikin müdafiəsinə qalxdı .....                     Deputatın VARİS PLANI .....                     Müsavat AKM-in bütün üzvlәrinin Almaniyada istintaqa çağırılmasına başlanıb .....                     “Qəbələ” darmadağınla qalib gəlib, paytaxtda qapılara qol vurulmayıb .....                     Bakıda 12 milyon manatlıq dələduzluq edən sahibkar şikayət edir .....                 

Sosial xərclər: Gələn ilin büdcəsi rekord vuracaq - TƏHLİL
Tarix: 13-11-2019, 12:23 | Çap et
Sosial xərclər: Gələn ilin büdcəsi rekord vuracaq
Məlum olduğu kimi, 2020-ci ilin dövlət büdcəsinin xərcləri 26913,7 milyon manat məbləğində proqnozlaşdırılmaqla, 2019-cu ilə dair anoloji göstəricidən 1723,7 milyon manat və ya 6,8% çoxdur. Ümumiyyətlə, 2020-ci ilin dövlət büdcəsi bütün əvvəlki illərdəkilərdən fərqli olaraq, ən böyük həcmdədir. Və buna da əsas səbəb sosial xərclərdir. Belə ki, gələn il sosial xərclər indiyədək heç bir ildə olmadığı qədər yüksək səviyyədə təşkil edəcək.
Bunun 2 səbəbi var. Birincisi, başa çatmaqda olan bu ilin mart və sentyabr aylarında əməkhaqlarının, pensiyaların, sosial müavinətlərin və təqaüdlərin artımını nəzərdə tutan 2 sosial paket icra olunmağa başlanıb. Minimum əməkhaqqı 1 ildə 2 dəfə artırılaraq, 130 manatdan 250 manata, minimum pensiya məbləği 72% artırılaraq, 116 manatdan 200 manata çatdırılıb.

Paralel olaraq, dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən elm, müdafiə, təhlükəsizlik, hüquq-mühafizə, təhsil, səhiyyə, sosial təminat, mədəniyyət, gənclər və idman, kənd təsərrüfatı, meliorasiya vəsu təsərrüfatı, ətraf mühitin mühafizəsi, hidrometeorologiya, sənaye, tikinti vəfaydalı qazıntılar, nəqliyyat vərabitə, iqtisadi fəaliyyət sahələrində, habelə dövlət orqanlarında çalışan işçilərin də aylıq əməkhaqqları dövlət başçısının müvafiq sərəncamları ilə orta hesabla artırılıb. Beləliklə də, bütövlükdə cəmi 1 il ərzində dövriyyəyə 4,2 milyon nəfəri əhatə edən maliyyə tutumu 2,3 milyard manata bərabər olmaqla, gələcək üçün artıq xərc vəsaitinin qarşılanması tələbi ortaya atılıb.

İkincisi isə, 2020-ci ildə qarşıya bu tələbi ödəmək vəzifə qoyulmaqla yanaşı, bəzi sahələr üzrə əməkhaqlarının əlavə olaraq artırılması da nəzərdə tutulur ki, nəticədə 2019-cu ildə tətbiq olunmuş və 2020-ci ilə proqnozlaşdırılan artımlar üçün növbəti ilin dövlət və icmal büdcələrində cəm olaraq 4,0 milyard manatadək əlavə vəsait nəzərdə tutmaq məcburiyyəti yaranıb.

Bütün bunlar nəzərə alınaraq, 2020-ci il üçün dövlət büdcəsinin sosialyönümlü xərcləri 10373,7 milyon manat proqnozlaşdırılmaqla, 2019-cu ildəkindən fərqli olaraq, 2605,8 milyon manat və ya 33,5% çox müəyyən edilib. Ümumiyyətlə, gələn il sosialyönümlü xərclərin dövlət büdcəsi xərclərinin tərkibində xüsusi çəkisi 38,5% təşkil edəcək ki, bu da 2019-cu illdəki ilə müqayisədə 7,7% çox olacaq.

Bəs, 2020-ci ildə sosial istiqamətdə, başqa sözlə desəm, əməkhaqqı, pensiya və digər ödənişlərdə əlavə artımlar gözlənilirmi? Doğrudanmı, maaşlar və pensiyalar bir daha artacaq? Yoxsa, gələn il ərzində heç bir dəfə də olsa, növbəti sosial paket həyata keçirilməyəcək? 2020-ci ildə 2019-cu ildə atılan addımların heç olmasa birinin də varsa, şahidi olacağıqmı?

Bəli. Ən azı, pensiyalar artırılacaq. Belə ki, əmək pensiyalarının ildə 1 dəfə indeksasiyası həyata keçirilir ki, bu, ənənəvi xarakter daşıyır. Yəni, əvvəlki ildə ölkə üzrə orta aylıq əməkhaqqı səviyyəsinin artım tempinə uyğun olaraq 2020-ci ilin yanvarın 1-dən əmək pensiyalarının sığorta hissəsi artırılacaq. Xatırladım ki, əmək pensiyalarında artımla bağlı mexanizm belədir ki, mövcud məbləğlər ildə bir dəfə olmaqla ölkə üzrə əvvəl, istehlak qiymətləri indeksinin 1 il əvvəlki artım səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılırdısa keçən ildən bu, məhz il ərzində orta aylıq əməkhaqqı göstəricisinin artım göstəricisinə görə edilir.

Yeri gəlmişkən, bu il ölkə üzrə orta aylıq əmək haqqı göstəricisində ilkin olaraq təqribən 14-15% artım olduğu nəzərə çarpır ki, buna dair daha dəqiq rəqəm ilin sonunda məlum olacaq. Bu isə o deməkdir ki, gələn ilin əvvəlindən ölkədəki bütün əmək pensiyaçıların pensiyaları azı bu məbləğdə indeksləşdiriləcək. Yəni, pensiya artımı son olaraq, yalnız cari ilin oktyabr ayında olan artımla yekunlaşmayacaq. Və gələn il daha çox məbləğdə pensiya alanların aylıq pensiya məbləğlərində daha çox artım qeydə alınacaq.

Büdcə təşkilatlarında çalışanların maaşlarına gəldikdə isə bəli, növbəti ildə də müəyyən artımlar həyata keçirmək nəzərdə tutulur. Ancaq bu, birinci növbədə xarici iqtisadi şəraitin təsir gücündən, ikincisi isə, ölkədə aparılan iqtisadi və struktur islahatlarının, xüsusən də kölgə iqtisadiyyatına qarşı mübarizənin nəticələrindən asılıdır.

2020-ci ilin dövlət büdcəsində neftin dünya bazar qiymətinin 55 ABŞ dolları səviyyəsində götürülməsi nöqteyi-nəzərindən hesab edirəm, növbəti il ərzində xarici iqtisadi şəraitin təsir gücündən heç bir təklükə gözlənilmir. Belə ki, vəziyyət ən azı ötən və bu ilki qədər stabil olacaq. Çünki neftin qiyməti 55 və ya 50 dollara qədər düşən deyil. Ən azı 2021-ci ilədək.

Kölgə iqtisadiyyatına qarşı mübarizəyə gəldikdə isə xırdalığa varmadan qeyd edim ki, ümumiyyətlə, dövlət büdcəsinin xərclərində sosial yönümlüyü artırmaqdan və gücləndirməkdən söhbət gedirsə mütləq, qeyri-neft sektoru inkişaf etməlidir. Başqa sözlə desəm, dövlət büdcəsi gəlirlərində iqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunun payı yüksək həddə çatmalıdır ki, sosial ödənişlərin maliyyələşdirilməsində dayanıqlıq olsun. Bu, olduqca mühüm şərt və tələb sayılır.

Düzdür, qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı, onun dövlət büdcəsi gəlirlərində payını artırmaq sahəsində son illər ərzində çox işlər görülüb və görülür. Və bunun nəticəsi olaraq da, qeyd olunan sektordan gəlirlər tədricən, artmaqdadır. Ancaq bu, yavaş templə baş verməkdədir, o səbəbdən ki, iqtisadiyyatın qeyri-neft sektoru qısa zaman ərzində arzuolunan səviyyədə inkişaf tempi nümayiş etdirə bilməz. Bunun üçün müəyyən zaman lazımdır.

Yeri gəlmişkən, ötən şərhimdə də qeyd etdim ki, dövlət başçımız istər oktyabrın 15-də yanında keçirdiyi iqtisadi müşavirədə, istərsə də hökumətdə etdiyi kadr dəyişiklikləri ilə əlaqədar qəbul etdiyi şəxslərlə söhbət zamanı qeyri-neft sektorunun bu gün ölkə iqtisadiyyatının lokomotivi rolunda hələlik çıxış etmədiyini qeyd etdi. Bunu ixracın strukturu da sübut edir.

Belə ki, ümumilikdə cari ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində ixracımızın 75,79%-i xam neft və bitumlu minerallardan alınan neft məhsulları, 12,18%-i təbii qaz, 2,33%-i isə digər neft məhsulları təşkil edib ki, ötən ilin eyni aylarında isə bu rəqəmlər uyğun olaraq 81,18%, 7,2% və 2,98% olmuşdu. Odur ki, Prezident haqlı olaraq bildirmişdi ki, əsas vəzifə qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmək, məşğulluğu artırmaqdan ibarətdir. Gələn ilin dövlət büdcəsi gəlirlərinin tərkibində qeyri-neft gəlirləri 10 milyard 536,5 milyon manat olmaqla, payını 43%-ə çatdıracaq ki, hesab edirəm, ölkə əhalisinin sosial müdafiəsinin təşkilində qeyri-neft sektorundan əldə edilən gəlirlərə tam şəkildə əsaslanmaq və yaxud arxalanmaq o vaxt mümkün olacaq ki, onun ÜDM istehsalı strukturunda payı 80%-dən, dövlət büdcəsi gəlirlərinin tərkibində isə 60 %-dən yuxarı təşkil etsin. Bunun üçün isə qeyri-neft məhsulları ixracı da bu günki 1/10 hissədən heç olmasa 4/10 hissəyə qədər genişlənməlidir.

Sözün qısası, gələn il üçün, yəni 2020-cil ərzində dövlət büdcəmizin sosial yönümlüyünün əvvəlki illərə nisbətən artması səbəbini bacardıqca izah etdim. Gələn il dövlət büdcəsi xərclərinin tərkibində sosialyönlü xərclərin xüsusi çəkisi 38,5% təşkil edəcək ki, bu da 2019-cu illə müqayisədə 7,7 %-bənd çoxdur. Son 5 ildə, yəni 2016-cı illə müqayisədə 2020-ci ildə sosialyönlü xərclər 1.7 dəfə, büdcə xərclərinin tərkibində isə xüsusi çəkisi 3,4 %-bənd artıb. Qeyri-neft sektoru tələb olunan səviyyəyədək inkişaf etməyənə kimi, büdcədən sosialyönümlü xərclərin artması dinamikasının dayanıqlığına güvənmək qətiyyən olmaz.
Azvision.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
"70-dən çox seçki dairəsi üzrə namizədlərimiz artıq məlumdur" - Arif Hacılı
Bu gün, 07:36
“Mən Lənkəranın icra başçısının fəaliyyətini izləmirəm”
Bu gün, 01:04
Bakıda DƏHŞƏT: - gənc qız 4-cü mərtəbədən yıxılaraq ağır xəsarət alıb
Bu gün, 00:55
“Aygünü problem, Röyanı gizli sevgi, Faiqi vəzifə, Nadiri fəxri ad gözləyir” - Zirəddindən proqnoz
Bu gün, 00:47
Türkiyə ABŞ üçün İncirlik aviabazasını bağlaya bilər
Bu gün, 00:44
Daşkəsəndə 64 yaşlı qadının boynu qırılıb
Bu gün, 00:43
Türkiyə ABŞ-ın hindilərə qarşı etnik təcavüzünü soyqırım kimi tanıya bilər
Bu gün, 00:41
Liviya dəstək istəyəcəyi halda, Türkiyə kömək etməyə hazırdı - Ərdoğan
Dünən, 22:46
Polkovnik Cəlil Xəlilovun Milli Məclisə namizədliyi irəli sürülüb
Dünən, 22:39
Bakıda avtomobil 19 yaşlı gənci vurub
Dünən, 22:29
Mərhum Xalq artisti Mirzə Babayevin nəvəsi də namizədidir - FOTO
Dünən, 22:25
“Fəzail Ağamalı bunu Əli Həsənov işdən çıxarılandan əvvəl etməli idi” - Mətləb Mütəllimli
Dünən, 22:16
Kanada sakini lotoreyada 6,8 milyon dollar udub
Dünən, 22:03
Qəbələdəki futbol şəraiti Xorvatiyada yoxdur - Sopiç
Dünən, 22:01
Türkiyəli iş adamı Azərbaycan yol polisindən görün nə yazdı - FOTO
Dünən, 21:44
Bakıda 9 yaşlı uşağın qarnına oxlov batıb
Dünən, 21:20
Bələdiyyə saytında qumarxana təbliğatı - Bakıda - FOTO
Dünən, 21:19
Bakının ucuz və bahalı Yeni il “yolka”ları - 10 min AZN
Dünən, 21:09
Şəmkirdə maşınla vurulan piyada xəstəxanada ölüb
Dünən, 21:05
Üzeyirin bu çağırışına 1 milyon insan toplandı - VİDEO
Dünən, 20:50
Bakıda təcili yardım avtomobili qəzaya uğrayıb - FOTO
Dünən, 20:38
Xaçmaz RİH başçısı məktəbin vəziyyətini görüb heyrətləndi - FOTO, VİDEO
Dünən, 20:36
"Bir daha xahiş edirəm, atam Oktay Gülalıyev ilə bağlı..." - hüquq müdafiəçisinin oğlu etiraz etdi
Dünən, 20:25
Sudanın devrilmiş prezidenti 2 il azadlıqdan məhrum edilib
Dünən, 20:16
Fransa Rusiyadan Napoleonun silahdaşının qalıqlarlarını istəyir - FOTO
Dünən, 20:14
Şəmkirdə maşınla piyadanı vuran sürücü hadisə yerindən qaçıb
Dünən, 20:11
Google Türkiyədəki xidmətlərini dayandırır - Play Store, Gmail və YouTube İŞLƏMƏYƏCƏK
Dünən, 20:03
"Mən həmişə jurnalistikanı ucada görmək istəmişəm"
Dünən, 19:53
Mingəçevirdə gənc oğlan bıçaqlandı
Dünən, 19:40
Bazarı canlandıracaq 50 manat: Onu hər kəs ödəməlidir, bir şərtlə ki… - AÇIQLAMA
Dünən, 19:34
"2000-ci ildə Əli Kərimli parlamentə necə düşdü, razılaşmışdınızmı?" - QALMAQAL
Dünən, 19:29
Fərhad Əhmədovun fəallaşması Rusiyanın yeni “Milyarderlər ittifaqı” layihəsidir? - VİDEODEBAT
Dünən, 19:17
İrəvanda Gürcüstan səfirliyinin avtomobili qarət edilib
Dünən, 19:13
General deputatlığa namizədliyini irəli sürdü - FOTO
Dünən, 19:11
Türkiyə təhlükəsizlik qüvvələri kamikadze-PUA-larla təchiz ediləcək
Dünən, 19:09
YAP-çı deputat həbs edilən polkovnikin müdafiəsinə qalxdı – “Elə insanlara borcluyuq...”
Dünən, 19:07
Deputatın VARİS PLANI - İDDİA
Dünən, 19:05
Müsavat AKM-in bütün üzvlәrinin Almaniyada istintaqa çağırılmasına başlanıb - Mühacir qalmaqalı dərinləşir
Dünən, 18:59
“Qəbələ” darmadağınla qalib gəlib, paytaxtda qapılara qol vurulmayıb
Dünən, 18:58
Bakıda 12 milyon manatlıq dələduzluq edən sahibkar şikayət edir
14-12-2019, 13:23
“Xalqa qarşı güc tətbiq etməyəcəksiniz” - Deputatdan baş nazirə xəbərdarlıq
14-12-2019, 13:20
Sabirabadda dövlət tenderlərini KİMLƏR UDUR? - İLGİNC SİYAHI
14-12-2019, 13:18
“Formula 1”in Azərbaycan üçün faydaları - TƏHLİL
14-12-2019, 13:12
Malayziyanın baş naziri ABŞ-ın İrana qarşı sanksiyalarını tənqid edib
14-12-2019, 13:10
Gəncə SOS Uşaq Kəndində QANDONDURAN RƏZALƏT: - İcra Hakimiyyəti dəhşətli cinayətləri niyə gizlədir?
14-12-2019, 13:09
Bakıda mağazadan bahalı saatlar oğurlanıb
14-12-2019, 13:04
FHN-də “EuroHome”da baş vermiş yanğının söndürülməsinə həsr olunmuş əməliyyat müşavirəsi keçirilib
14-12-2019, 13:04
İsa Qəmbərin oğlunun namizədliyinə deputatdan REAKSİYA - “Çox yaxşı bir haldır”
14-12-2019, 12:53
Müalyim cənub küləyi əsəcək - Belə deyirlər...
14-12-2019, 12:50
Bakıda 4 evdən 26 min manatlıq oğurluq edən şəxs saxlanılıb
14-12-2019, 12:47
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru