Türkiyə suriyalıları geri qaytarır .....                     Səfər Mehdiyev rusiyalı həmkarı ilə görüşüb .....                     Rusiyada Kürd Milli Şurası ilə görüş .....                     “Millət vəkilləri təsdiq ediblər ki, onlar vəzifələrini icra edə bilmirlər” .....                     "Beyni artıq informasiya ilə yükləyən elmlər sıradan çıxacaq" .....                     “Bakcell”in stendi “Ən yaxşı korporativ üslub” sertifikatına layiq görüldü .....                     Daha bir müxalifət partiyası növbədənkənar parlament seçkilərində iştirak qərarı verdi .....                     ADP deputatlığa namizədlərini açıqladı .....                     Bakıda ticarət mərkəzində OLAY .....                     Azərbaycan-Türkiyə-Qətər birgə hərbi təlimlərinin keçirilməsi planda yoxdur .....                     "AtaBank" məhkəmə qərarı olmadan gecə bir qadının evini sökdürdü .....                     İranın Azərbaycandakı səfirliyində baş verən tüstülənmənin yanğına keçməsinin qarşısı alınıb .....                     İsmayıllı RİH başçısı məcburi köçkünləri qəbul edib .....                     Naziri narahat edən rəqəmlərin səbəbkarı kimlərdir? .....                     WADA-nın Rusiya ilə bağlı qərarı futbol üzrə dünya çempionatına da şamil olunacaq .....                     Novruz Məmmədov feysbuka QAYITDI .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     Əlişir Musayev 3-cü dərəcəli “Əmək” ordeni ilə təltif edilib .....                     “Quba İcra Hakimiyyətindən deyirlər ki, hara istəyirsən yaz” .....                     Azercell “Ən yaxşı stend dizaynına görə” sertifikatla təltif edildi .....                     İradə Gülməmmədova vətəndaşların fərdi şəkildə qəbul etdi .....                     Masallıda nizamnamə kapitalı 1,5 milyon manat olan şirkət yaradılıb .....                     Azərbaycanda Rusiya ilə yaradılan vertolyotların əsaslı təmiri və servisi mərkəzinin təməli qoyulub .....                     Naxçıvan Ali Məclisinə seçkilər keçiriləcək .....                     Azərbaycan Prezidenti Vladimir Zelenskiyə başsağlığı verib .....                     Ermənistan nümayəndə heyəti Avronest PA-nın sessiyasında təxribat törədib .....                     Baş prokuror Sabunçuda azyaşlı qardaşlara işgəncə verilməsi faktını nəzarətə götürdü .....                     Dövlət Neft Fondu Müşahidə Şurasının yeni tərkibi təsdiq edilib .....                     Dünyasını dəyişən tanınmışlar: Bu il kimləri itirdik? .....                     Prezident İlham Əliyev Yeni Suraxanı qəsəbəsində yollarının təmirinə .....                     Bakıda qadının 8 min manatlıq qızılı oğurlanıb .....                     Paşinyan Petrosyanın intiqamını alır .....                     "Gəlin qardaşının qayınatası ilə bir yataqda yaxalandı" .....                     AMEA doktorantura və dissertanturaya qəbul elan edib .....                     Bakıda marşrut böhranı yaşanır .....                     “Erkin Qədirlinin bu mövzuda sərbəst qərar vermək ixtiyarı yoxdur” .....                     Ermənilərə verilən növbəti diplomatik cavab: faktla danışanda düşmən susur .....                     “Azərbaycanda gənclərin siyasi arenaya daxil olması çox əhəmiyyətlidir” .....                     DYP-nin sahə rəisi bələdiyyə üzvlüyünə namizədliyini irəli sürüb .....                     Fazil Məmmədovdan xəbər VAR .....                 

Gələn ilin dövlət büdcəsi niyə daha çox sosialyönümlüdür? - TƏHLIL
Tarix: 11-11-2019, 12:39 | Çap et
Gələn ilin dövlət büdcəsi niyə daha çox sosialyönümlüdür?
Məlum olduğu kimi, 2020-ci ilin dövlət büdcəsinin xərcləri 26913,7 milyon manat məbləğində proqnozlaşdırılmaqla, 2019-cu ilə dair analoji göstəricidən 1723,7 milyon manat və ya 6,8 faiz çoxdur.

Ümumiyyətlə, 2020-ci ilin dövlət büdcəsi bütün əvvəlki illərdəkilərdən fərqli olaraq, ən böyük həcmdədir. Və buna da əsas səbəb sosial xərclərdir. Belə ki, gələn il sosial xərclər indiyədək heç bir ildə olmadığı qədər yüksək səviyyə təşkil edəcək.

Sual olunur ki, niyə?

Bunun iki səbəbi vardır. Birincisi, başa çatmaqda olan bu il ərzində, yəni 2019-cu ildə iki dəfə - mart və sentyabr aylarından etibarən əməkhaqlarının, pensiyaların, sosial müavinətlərin və təqaüdlərin artımını nəzərdə tutan iki sosial paket icra olunmağa başlanıb.

Belə ki, minimum əməkhaqqı indiyədək heç bir ildə olmadığı halda, bir ildə iki dəfə artırılaraq, 130 manatdan 250 manata, eləcə də, minimum pensiya məbləği 72,0 faiz artırılaraq, 116 manatdan 200 manata çatdırılıb.

Eyni ildə paralel olaraq dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən elm, müdafiə, təhlükəsizlik, hüquq-mühafizə, təhsil, səhiyyə, sosial təminat, mədəniyyət, gənclər və idman, kənd təsərrüfatı, meliorasiya və su təsərrüfatı, ətraf mühitin mühafizəsi, hidrometeorologiya, sənaye, tikinti və faydalı qazıntılar, nəqliyyat və rabitə, iqtisadi fəaliyyət sahələrində, habelə dövlət orqanlarında çalışan işçilərin də aylıq əməkhaqları dövlət başçısının müvafiq sərəncamları ilə orta hesabla artırılıb.

Beləliklə, bütövlükdə cəmi bir il ərzində dövriyyəyə 4,2 milyon nəfəri əhatə edən maliyyə tutumu 2,3 milyard manata bərabər olmaqla, gələcək üçün artıq xərc vəsaitinin qarşılanması tələbi ortaya atılıb.

İkincisi, 2020-ci ildə qarşıya bu tələbi ödəmək vəzifə qoyulmaqla yanaşı, bəzi sahələr üzrə əməkhaqlarının əlavə olaraq artırılması da nəzərdə tutulur ki, nəticədə, 2019-cu ildə tətbiq olunmuş və 2020-ci ilə proqnozlaşdırılan artımlar üçün növbəti ilin dövlət və icmal büdcələrində cəm olaraq 4,0 milyard manatadək əlavə vəsait nəzərdə tutmaq məcburiyyəti yaranıb.

Bütün bunlar nəzərə alınaraq 2020-ci il üçün dövlət büdcəsinin sosialyönümlü xərcləri 10373,7 milyon manat proqnozlaşdırılmaqla 2019-cu ildəkindən fərqli olaraq 2605,8 milyon manat və ya 33,5 faiz çox müəyyən edilib.

Ümumiyyətlə, gələn il sosialyönümlü xərclərin dövlət büdcəsi xərclərinin tərkibində xüsusi çəkisi 38,5 faiz təşkil edəcək ki, bu da 2019-cu ildəki ilə müqayisədə, 7,7 faiz-bənd çox olacaq.

Bəs 2020-ci ildə sosial istiqamətdə, başqa sözlə desəm, əməkhaqqı, pensiya və digər ödənişlərdə əlavə artımlar gözlənilirmi? Doğrudanmı, maaşlar və pensiyalar bir daha artacaq?

Yoxsa gələn il ərzində heç bir dəfə də olsa, növbəti sosial paket həyata keçirilməyəcək? 2020-ci ildə 2019-cu ildə atılan addımların heç olmasa birinin də varsa, şahidi olacağıqmı?

Bəli. Ən azı pensiyalar artırılacaq. Belə ki, əmək pensiyalarının ildə bir dəfə indeksasiyası həyata keçirilir ki, bu, ənənəvi xarakter daşıyır. Yəni əvvəlki ildə ölkə üzrə orta aylıq əməkhaqqı səviyyəsinin artım tempinə uyğun olaraq 2020-ci ilin yanvarın 1-dən əmək pensiyalarının sığorta hissəsi artırılacaq.

Xatırladım ki, əmək pensiyalarında artımla bağlı mexanizm belədir ki, mövcud məbləğlər ildə bir dəfə olmaqla, ölkə üzrə əvvəl, istehlak qiymətləri indeksinin bir il əvvəlki artım səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılırdısa, keçən ildən bu, məhz il ərzində orta aylıq əməkhaqqı göstəricisinin artım göstəricisinə görə edilir.

Yeri gəlmişkən, bu il ölkə üzrə orta aylıq əməkhaqqı göstəricisində ilkin olaraq təqribən 14-15 faiz artım olduğu nəzərə çarpır ki, buna dair daha dəqiq rəqəm ilin sonunda məlum olacaq. Bu isə o deməkdir ki, gələn ilin əvvəlindən ölkədəki bütün əmək pensiyaçıların pensiyaları azı bu məbləğdə indeksləşdiriləcək.

Yəni pensiya artımı son olaraq, yalnız cari ilin oktyabr ayında olan artımla yekunlaşmayacaq. Və gələn il daha çox məbləğdə pensiya alanların aylıq pensiya məbləğlərində daha çox artım qeydə alınacaq.

Sözüm bunda deyil. Büdcə təşkilatlarında çalışanların maaşlarına gəldikdə isə bəli, növbəti ildə də müəyyən artımlar həyata keçirmək nəzərdə tutulur. Ancaq bu, asılıdır birinci növbədə xarici iqtisadi şəraitin təsir gücündən və ikinci, ölkədə aparılan iqtisadi və struktur islahatlarının, xüsusən də kölgə iqtisadiyyatına qarşı mübarizənin nəticələrindən.

2020-ci ilin dövlət büdcəsində neftin dünya bazar qiymətinin 55 ABŞ dolları səviyyəsində götürülməsi nöqteyi-nəzərindən hesab edirəm, növbəti il ərzində xarici iqtisadi şəraitin təsir gücündən heç bir təhlükə gözlənilmir. Belə ki, vəziyyət ən azı ötən və builki qədər stabil olacaq. Çünki neftin qiyməti 55 və ya 50 dollara qədər düşən deyil.

Ən azı 2021-ci ilədək.

Kölgə iqtisadiyyatına qarşı mübarizəyə gəldikdə, xırdalığa varmadan qeyd edim ki, ümumiyyətlə, dövlət büdcəsinin xərclərində sosial yönümlüyü artırmaqdan və gücləndirməkdən söhbət gedirsə, mütləq qeyri-neft sektoru inkişaf etməlidir. Başqa sözlə desəm, dövlət büdcəsi gəlirlərində iqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunun payı yüksək həddə çatmalıdır ki, sosial ödənişlərin maliyyələşdirilməsində dayanıqlılıq olsun.

Bu, olduqca mühüm şərt və tələb sayılır.

Düzdür, qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı, onun dövlət büdcəsi gəlirlərində payını artırmaq sahəsində son illər ərzində çox işlər görülüb və görülür. Və bunun nəticəsi olaraq, qeyd olunan sektordan gəlirlər tədricən artmaqdadır. Ancaq bu, yavaş templə baş verməkdədir, o səbəbdən ki, iqtisadiyyatın qeyri-neft sektoru qısa zaman ərzində arzuolunan səviyyədə inkişaf tempi nümayiş etdirə bilməz.

Bunun üçün müəyyən zaman lazımdır.

Yeri gəlmişkən, ötən şərhimdə də qeyd etdim ki, dövlət başçımız istər oktyabrın 15-də yanında keçirdiyi iqtisadi müşavirədə, istərsə də hökumətdə etdiyi kadr dəyişiklikləri ilə əlaqədar qəbul etdiyi şəxslərlə söhbət zamanı qeyri-neft sektorunun bu gün ölkə iqtisadiyyatının lokomotivi rolunda hələlik çıxış etmədiyini qeyd etdi. Bunu ixracın strukturu da sübut edir.

Belə ki, ümumilikdə cari ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində ixracımızın 75,79 faizi xam neft və bitumlu minerallardan alınan neft məhsulları, 12,18 faizi təbii qaz, 2,33 faizi isə digər neft məhsulları təşkil edib ki, ötən ilin eyni aylarında isə bu rəqəmlər uyğun olaraq 81,18 faiz, 7,2 faiz və 2,98 faiz olmuşdu.

Odur ki, Prezident haqlı olaraq bildirmişdir ki, əsas vəzifə qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmək, məşğulluğu artırmaqdan ibarətdir. Gələn ilin dövlət büdcəsi gəlirlərinin tərkibində qeyri-neft gəlirləri 10 milyard 536,5 milyon manat olmaqla payını 43 faizə çatdıracaq ki, hesab edirəm, ölkə əhalisinin sosial müdafiəsinin təşkilində qeyri-neft sektorundan əldə edilən gəlirlərə tam şəkildə əsaslanmaq və yaxud arxalanmaq o vaxt mümkün olacaq ki, onun ÜDM istehsalı strukturunda payı 80 faizdən, dövlət büdcəsi gəlirlərinin tərkibində isə 60 faizdən yuxarı təşkil etsin.

Bunun üçün isə qeyri-neft məhsulları ixracı da bugünkü 1/10 hissədən heç olmasa 4/10 hissəyə qədər genişlənməlidir.

Sözün qısası, gələn il üçün, yəni 2020-cil ərzində dövlət büdcəmizin sosial yönümlüyünün əvvəlki illərə nisbətən artması səbəbini bacardıqca izah etdim. Gələn il dövlət büdcəsi xərclərinin tərkibində sosialyönlü xərclərin xüsusi çəkisi 38,5 faiz təşkil edəcək ki, bu da 2019-cu illə müqayisədə 7,7 faiz-bənd çoxdur.

Son beş ildə, yəni 2016-cı illə müqayisədə, 2020-ci ildə sosialyönlü xərclər 1.7 dəfə, büdcə xərclərinin tərkibində isə xüsusi çəkisi 3,4 faiz-bənd artıb.

Qeyri-neft sektoru tələb olunan səviyyəyədək inkişaf etməyənə kimi, büdcədən sosialyönümlü xərclərin artması dinamikasının dayanıqlılığına güvənmək qətiyyən olmaz.
//oxu.az//




 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Türkiyə suriyalıları geri qaytarır
Dünən, 19:19
Səfər Mehdiyev rusiyalı həmkarı ilə görüşüb
Dünən, 19:07
Rusiyada Kürd Milli Şurası ilə görüş
Dünən, 19:05
“Millət vəkilləri təsdiq ediblər ki, onlar vəzifələrini icra edə bilmirlər”
Dünən, 18:52
"Beyni artıq informasiya ilə yükləyən elmlər sıradan çıxacaq" - Kamran Əsədov
Dünən, 18:47
“Bakcell”in stendi “Ən yaxşı korporativ üslub” sertifikatına layiq görüldü - VİDEO
Dünən, 18:45
Məşhur azərbaycanlı repçilər ATƏŞƏ TUTULDU - konsertləri yarımçıq qalıb
Dünən, 18:37
Daha bir müxalifət partiyası növbədənkənar parlament seçkilərində iştirak qərarı verdi
Dünən, 18:34
ADP deputatlığa namizədlərini açıqladı - SİYAHI
Dünən, 18:31
Bakıda ticarət mərkəzində OLAY - qadın özünü bıçaqlayıb
Dünən, 18:16
Azərbaycan-Türkiyə-Qətər birgə hərbi təlimlərinin keçirilməsi planda yoxdur - MN
Dünən, 18:14
"AtaBank" məhkəmə qərarı olmadan gecə bir qadının evini sökdürdü - VİDEO
Dünən, 18:13
İranın Azərbaycandakı səfirliyində baş verən tüstülənmənin yanğına keçməsinin qarşısı alınıb - YENİLƏNİB
Dünən, 18:09
"Mən istədim ki, mənim vasitəmlə barışasınız" - VİDEO
Dünən, 18:06
İsmayıllı RİH başçısı məcburi köçkünləri qəbul edib
Dünən, 18:00
Naziri narahat edən rəqəmlərin səbəbkarı kimlərdir? - “Pulu, adamı varsa...”
Dünən, 17:29
WADA-nın Rusiya ilə bağlı qərarı futbol üzrə dünya çempionatına da şamil olunacaq
Dünən, 17:26
Novruz Məmmədov feysbuka QAYITDI
Dünən, 17:19
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:16
"Futbolda başımdan "semiçka" qabığı çıxardırdım" - Dadaşın Lyubasından maraqlı ETİRAFLAR
Dünən, 17:14
Əlişir Musayev 3-cü dərəcəli “Əmək” ordeni ilə təltif edilib - SƏRƏNCAM
Dünən, 17:10
“Quba İcra Hakimiyyətindən deyirlər ki, hara istəyirsən yaz” - GİLEY
Dünən, 17:09
Azercell “Ən yaxşı stend dizaynına görə” sertifikatla təltif edildi
Dünən, 17:04
İradə Gülməmmədova vətəndaşların fərdi şəkildə qəbul etdi
Dünən, 17:04
Tolikin işlətdiyi biabırçı ifadə haqda hansı tədbir görüləcək?
Dünən, 17:01
Masallıda nizamnamə kapitalı 1,5 milyon manat olan şirkət yaradılıb
Dünən, 16:58
"Artıq söyüşləri qəbul edirəm"
Dünən, 16:50
Azərbaycanda Rusiya ilə yaradılan vertolyotların əsaslı təmiri və servisi mərkəzinin təməli qoyulub
Dünən, 16:46
Naxçıvan Ali Məclisinə seçkilər keçiriləcək - QƏRAR VERİLDİ
Dünən, 16:44
''Üç ailəyə hər ay yardım edirdim, dayandırdım''
Dünən, 16:43
Azərbaycan Prezidenti Vladimir Zelenskiyə başsağlığı verib
Dünən, 16:38
Ermənistan nümayəndə heyəti Avronest PA-nın sessiyasında təxribat törədib
Dünən, 16:35
Baş prokuror Sabunçuda azyaşlı qardaşlara işgəncə verilməsi faktını nəzarətə götürdü
Dünən, 16:28
Dövlət Neft Fondu Müşahidə Şurasının yeni tərkibi təsdiq edilib - SƏRƏNCAM
Dünən, 16:23
Dünyasını dəyişən tanınmışlar: Bu il kimləri itirdik?
Dünən, 16:22
Prezident İlham Əliyev Yeni Suraxanı qəsəbəsində yollarının təmirinə 7,8 milyon manat ayırıb
Dünən, 16:19
Bakıda qadının 8 min manatlıq qızılı oğurlanıb
Dünən, 16:16
Paşinyan Petrosyanın intiqamını alır
Dünən, 16:14
"Gəlin qardaşının qayınatası ilə bir yataqda yaxalandı" - Bakıda ŞOK OLAY
Dünən, 16:12
Çingiz Mustafayevin qardaşı - “İNS ÇM” ŞİRKƏTİNİ YARADIB
Dünən, 16:07
AMEA doktorantura və dissertanturaya qəbul elan edib
Dünən, 16:05
Bakıda marşrut böhranı yaşanır - GİLEY
Dünən, 16:03
“Erkin Qədirlinin bu mövzuda sərbəst qərar vermək ixtiyarı yoxdur” – İlqar Məmmədov
Dünən, 15:58
Ermənilərə verilən növbəti diplomatik cavab: faktla danışanda düşmən susur - TƏHLİL
Dünən, 15:56
“Azərbaycanda gənclərin siyasi arenaya daxil olması çox əhəmiyyətlidir” - ATƏT PA-nın prezidenti
Dünən, 15:55
DYP-nin sahə rəisi bələdiyyə üzvlüyünə namizədliyini irəli sürüb
Dünən, 15:43
"Münasibətlər bitəndən sonra fikirləşirsən ki, yox, sən demə, mən sevməmişəm"
Dünən, 15:30
Fazil Məmmədovdan xəbər VAR - "Bakıda öz biznesilə məşğuldur"
Dünən, 15:24
Günay Mehdizadə səfirlə ailə qurdu - FOTO
Dünən, 15:22
"Bizə də gənc kadr başçı göndərilsin..." - Balakəndən müraciət...
Dünən, 15:18
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru