Hərəkət məhdudiyyətlərinin tətbiqi qaydalarını pozanlar .....                     Xüsusi karantin rejiminin tətbiq edildiyi bölgələrdə işə gedib-gəlmə qaydası məlum olub .....                     Şəxs yaşayış yerini və olduğu yeri yalnız icazə üçün müsbət cavab aldıqdan sonra tərk edə bilər .....                     Xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirildiyi şəhər və rayonlarda həftəsonları bütün ictimai nəqliyyatın hərəkəti dayandırılır .....                     Bulvarda 5 nəfərdən artıq toplaşmaq qadağan edilir .....                     4 iyul saat 00:00-dan 20 iyul saat 06:00-dək Bakı metrosu işləməyəcək .....                     Daha 8 şəhər və rayonda xüsusi karantin rejimi elan olunub .....                     Xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirildiyi şəhər və rayonlarda bir sıra iş və xidmət sahələri üzrə fəaliyyətə icazə verilməyəcək .....                     Xüsusi karantin rejimi 20 iyul saat 06:00-dək uzadılır .....                     “Azərbaycan ərazisində yalnız bir xalq var, o da Azərbaycan xalqıdır” .....                     İnhisarçılar yenə iş başında: .....                     Azərbaycanda ümumilikdə 495 828 koronavirus testi aparılıb .....                     Azərbaycanda indiyədək 18 684 nəfər COVID-19-a yoluxub, 10 425 nəfər sağalıb, 228 nəfər vəfat edib .....                     Azərbaycanda daha 572 nəfər koronavirusa yoluxdu, 364 nəfər sağaldı, .....                     Balakəndə qonur ayının balalarını satmaq istəyən şəxslər tutulub .....                     AYİB prezidenti vəzifəsini tərk edir .....                     Bəlkə dincəlmək vaxtıdır, hörmətli professor?! .....                     Bəşəriyyətin bitməyən dərdi: .....                     Ermənilər işğal etdikləri Azərbaycan torpaqlarında yenidən yanğın törədib .....                     "Sərt karantin rejiminin tətbiq olunmadığı 77 şəhər və rayonda vəziyyət necədir?" .....                     “Həyat göstərir ki, biz bəzən uğursuz oluruq” .....                     Nərimanov rayonunda reyd keçirilib .....                     “Xüsusi komissiya yaradılmalı idi...” .....                     Baş prokuror Ombudsmanla görüşüb .....                     “Bələdiyyələrin öz ərazi mülkiyyətində olan torpaqlar haqqında tam məlumatı yoxdur” .....                     “Belə deputatlar Milli Məclisdə yox, Rusiya Dumasında oturmalıdırlar” .....                     Polis Akademiyasında buraxılış mərasimi keçirilib .....                     Azərbaycanda koronavirusa yoluxma artır: .....                     Azərbaycanlı professorun qızı koronavirusa yoluxdu .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     Azercell-dən 4G MiFi cihazı və 3 aylıq 10GB internet cəmi 119 AZN-a! .....                     Bakıda istehsal olunan qazsız suda bağırsaq çöpü bakteriyaları aşkar edilib .....                     Biləsuvarda vəziyyət uruscadır... .....                     “Şöbə müdiri niyə evdə, cüzi vəsaitlə müalicə olunmalıdır?” .....                     Baş epidemioloqdan ŞOK AÇIQLAMA .....                     Azərbaycanlı professor koronavirusun dərmanını tapdı .....                     Alimpaşa iş adamını necə aldatdı? .....                     Deputatımız seyrə balonlarla çıxır... .....                     Azərbaycana idxal edilən tibbi maska və əlcəklərin idxalı sentyabrın 1-dək .....                     İlham Əliyev Belarusun dövlət başçısına .....                 

Gələn ilin dövlət büdcəsi niyə daha çox sosialyönümlüdür? - TƏHLIL
Tarix: 11-11-2019, 12:39 | Çap et
Gələn ilin dövlət büdcəsi niyə daha çox sosialyönümlüdür?
Məlum olduğu kimi, 2020-ci ilin dövlət büdcəsinin xərcləri 26913,7 milyon manat məbləğində proqnozlaşdırılmaqla, 2019-cu ilə dair analoji göstəricidən 1723,7 milyon manat və ya 6,8 faiz çoxdur.

Ümumiyyətlə, 2020-ci ilin dövlət büdcəsi bütün əvvəlki illərdəkilərdən fərqli olaraq, ən böyük həcmdədir. Və buna da əsas səbəb sosial xərclərdir. Belə ki, gələn il sosial xərclər indiyədək heç bir ildə olmadığı qədər yüksək səviyyə təşkil edəcək.

Sual olunur ki, niyə?

Bunun iki səbəbi vardır. Birincisi, başa çatmaqda olan bu il ərzində, yəni 2019-cu ildə iki dəfə - mart və sentyabr aylarından etibarən əməkhaqlarının, pensiyaların, sosial müavinətlərin və təqaüdlərin artımını nəzərdə tutan iki sosial paket icra olunmağa başlanıb.

Belə ki, minimum əməkhaqqı indiyədək heç bir ildə olmadığı halda, bir ildə iki dəfə artırılaraq, 130 manatdan 250 manata, eləcə də, minimum pensiya məbləği 72,0 faiz artırılaraq, 116 manatdan 200 manata çatdırılıb.

Eyni ildə paralel olaraq dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən elm, müdafiə, təhlükəsizlik, hüquq-mühafizə, təhsil, səhiyyə, sosial təminat, mədəniyyət, gənclər və idman, kənd təsərrüfatı, meliorasiya və su təsərrüfatı, ətraf mühitin mühafizəsi, hidrometeorologiya, sənaye, tikinti və faydalı qazıntılar, nəqliyyat və rabitə, iqtisadi fəaliyyət sahələrində, habelə dövlət orqanlarında çalışan işçilərin də aylıq əməkhaqları dövlət başçısının müvafiq sərəncamları ilə orta hesabla artırılıb.

Beləliklə, bütövlükdə cəmi bir il ərzində dövriyyəyə 4,2 milyon nəfəri əhatə edən maliyyə tutumu 2,3 milyard manata bərabər olmaqla, gələcək üçün artıq xərc vəsaitinin qarşılanması tələbi ortaya atılıb.

İkincisi, 2020-ci ildə qarşıya bu tələbi ödəmək vəzifə qoyulmaqla yanaşı, bəzi sahələr üzrə əməkhaqlarının əlavə olaraq artırılması da nəzərdə tutulur ki, nəticədə, 2019-cu ildə tətbiq olunmuş və 2020-ci ilə proqnozlaşdırılan artımlar üçün növbəti ilin dövlət və icmal büdcələrində cəm olaraq 4,0 milyard manatadək əlavə vəsait nəzərdə tutmaq məcburiyyəti yaranıb.

Bütün bunlar nəzərə alınaraq 2020-ci il üçün dövlət büdcəsinin sosialyönümlü xərcləri 10373,7 milyon manat proqnozlaşdırılmaqla 2019-cu ildəkindən fərqli olaraq 2605,8 milyon manat və ya 33,5 faiz çox müəyyən edilib.

Ümumiyyətlə, gələn il sosialyönümlü xərclərin dövlət büdcəsi xərclərinin tərkibində xüsusi çəkisi 38,5 faiz təşkil edəcək ki, bu da 2019-cu ildəki ilə müqayisədə, 7,7 faiz-bənd çox olacaq.

Bəs 2020-ci ildə sosial istiqamətdə, başqa sözlə desəm, əməkhaqqı, pensiya və digər ödənişlərdə əlavə artımlar gözlənilirmi? Doğrudanmı, maaşlar və pensiyalar bir daha artacaq?

Yoxsa gələn il ərzində heç bir dəfə də olsa, növbəti sosial paket həyata keçirilməyəcək? 2020-ci ildə 2019-cu ildə atılan addımların heç olmasa birinin də varsa, şahidi olacağıqmı?

Bəli. Ən azı pensiyalar artırılacaq. Belə ki, əmək pensiyalarının ildə bir dəfə indeksasiyası həyata keçirilir ki, bu, ənənəvi xarakter daşıyır. Yəni əvvəlki ildə ölkə üzrə orta aylıq əməkhaqqı səviyyəsinin artım tempinə uyğun olaraq 2020-ci ilin yanvarın 1-dən əmək pensiyalarının sığorta hissəsi artırılacaq.

Xatırladım ki, əmək pensiyalarında artımla bağlı mexanizm belədir ki, mövcud məbləğlər ildə bir dəfə olmaqla, ölkə üzrə əvvəl, istehlak qiymətləri indeksinin bir il əvvəlki artım səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılırdısa, keçən ildən bu, məhz il ərzində orta aylıq əməkhaqqı göstəricisinin artım göstəricisinə görə edilir.

Yeri gəlmişkən, bu il ölkə üzrə orta aylıq əməkhaqqı göstəricisində ilkin olaraq təqribən 14-15 faiz artım olduğu nəzərə çarpır ki, buna dair daha dəqiq rəqəm ilin sonunda məlum olacaq. Bu isə o deməkdir ki, gələn ilin əvvəlindən ölkədəki bütün əmək pensiyaçıların pensiyaları azı bu məbləğdə indeksləşdiriləcək.

Yəni pensiya artımı son olaraq, yalnız cari ilin oktyabr ayında olan artımla yekunlaşmayacaq. Və gələn il daha çox məbləğdə pensiya alanların aylıq pensiya məbləğlərində daha çox artım qeydə alınacaq.

Sözüm bunda deyil. Büdcə təşkilatlarında çalışanların maaşlarına gəldikdə isə bəli, növbəti ildə də müəyyən artımlar həyata keçirmək nəzərdə tutulur. Ancaq bu, asılıdır birinci növbədə xarici iqtisadi şəraitin təsir gücündən və ikinci, ölkədə aparılan iqtisadi və struktur islahatlarının, xüsusən də kölgə iqtisadiyyatına qarşı mübarizənin nəticələrindən.

2020-ci ilin dövlət büdcəsində neftin dünya bazar qiymətinin 55 ABŞ dolları səviyyəsində götürülməsi nöqteyi-nəzərindən hesab edirəm, növbəti il ərzində xarici iqtisadi şəraitin təsir gücündən heç bir təhlükə gözlənilmir. Belə ki, vəziyyət ən azı ötən və builki qədər stabil olacaq. Çünki neftin qiyməti 55 və ya 50 dollara qədər düşən deyil.

Ən azı 2021-ci ilədək.

Kölgə iqtisadiyyatına qarşı mübarizəyə gəldikdə, xırdalığa varmadan qeyd edim ki, ümumiyyətlə, dövlət büdcəsinin xərclərində sosial yönümlüyü artırmaqdan və gücləndirməkdən söhbət gedirsə, mütləq qeyri-neft sektoru inkişaf etməlidir. Başqa sözlə desəm, dövlət büdcəsi gəlirlərində iqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunun payı yüksək həddə çatmalıdır ki, sosial ödənişlərin maliyyələşdirilməsində dayanıqlılıq olsun.

Bu, olduqca mühüm şərt və tələb sayılır.

Düzdür, qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı, onun dövlət büdcəsi gəlirlərində payını artırmaq sahəsində son illər ərzində çox işlər görülüb və görülür. Və bunun nəticəsi olaraq, qeyd olunan sektordan gəlirlər tədricən artmaqdadır. Ancaq bu, yavaş templə baş verməkdədir, o səbəbdən ki, iqtisadiyyatın qeyri-neft sektoru qısa zaman ərzində arzuolunan səviyyədə inkişaf tempi nümayiş etdirə bilməz.

Bunun üçün müəyyən zaman lazımdır.

Yeri gəlmişkən, ötən şərhimdə də qeyd etdim ki, dövlət başçımız istər oktyabrın 15-də yanında keçirdiyi iqtisadi müşavirədə, istərsə də hökumətdə etdiyi kadr dəyişiklikləri ilə əlaqədar qəbul etdiyi şəxslərlə söhbət zamanı qeyri-neft sektorunun bu gün ölkə iqtisadiyyatının lokomotivi rolunda hələlik çıxış etmədiyini qeyd etdi. Bunu ixracın strukturu da sübut edir.

Belə ki, ümumilikdə cari ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində ixracımızın 75,79 faizi xam neft və bitumlu minerallardan alınan neft məhsulları, 12,18 faizi təbii qaz, 2,33 faizi isə digər neft məhsulları təşkil edib ki, ötən ilin eyni aylarında isə bu rəqəmlər uyğun olaraq 81,18 faiz, 7,2 faiz və 2,98 faiz olmuşdu.

Odur ki, Prezident haqlı olaraq bildirmişdir ki, əsas vəzifə qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmək, məşğulluğu artırmaqdan ibarətdir. Gələn ilin dövlət büdcəsi gəlirlərinin tərkibində qeyri-neft gəlirləri 10 milyard 536,5 milyon manat olmaqla payını 43 faizə çatdıracaq ki, hesab edirəm, ölkə əhalisinin sosial müdafiəsinin təşkilində qeyri-neft sektorundan əldə edilən gəlirlərə tam şəkildə əsaslanmaq və yaxud arxalanmaq o vaxt mümkün olacaq ki, onun ÜDM istehsalı strukturunda payı 80 faizdən, dövlət büdcəsi gəlirlərinin tərkibində isə 60 faizdən yuxarı təşkil etsin.

Bunun üçün isə qeyri-neft məhsulları ixracı da bugünkü 1/10 hissədən heç olmasa 4/10 hissəyə qədər genişlənməlidir.

Sözün qısası, gələn il üçün, yəni 2020-cil ərzində dövlət büdcəmizin sosial yönümlüyünün əvvəlki illərə nisbətən artması səbəbini bacardıqca izah etdim. Gələn il dövlət büdcəsi xərclərinin tərkibində sosialyönlü xərclərin xüsusi çəkisi 38,5 faiz təşkil edəcək ki, bu da 2019-cu illə müqayisədə 7,7 faiz-bənd çoxdur.

Son beş ildə, yəni 2016-cı illə müqayisədə, 2020-ci ildə sosialyönlü xərclər 1.7 dəfə, büdcə xərclərinin tərkibində isə xüsusi çəkisi 3,4 faiz-bənd artıb.

Qeyri-neft sektoru tələb olunan səviyyəyədək inkişaf etməyənə kimi, büdcədən sosialyönümlü xərclərin artması dinamikasının dayanıqlılığına güvənmək qətiyyən olmaz.
//oxu.az//




 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Hərəkət məhdudiyyətlərinin tətbiqi qaydalarını pozanlar inzibati və cinayət məsuliyyətinə cəlb ediləcək
Bu gün, 20:32
Xüsusi karantin rejiminin tətbiq edildiyi bölgələrdə işə gedib-gəlmə qaydası məlum olub
Bu gün, 20:29
Şəxs yaşayış yerini və olduğu yeri yalnız icazə üçün müsbət cavab aldıqdan sonra tərk edə bilər
Bu gün, 20:28
Xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirildiyi şəhər və rayonlarda həftəsonları bütün ictimai nəqliyyatın hərəkəti dayandırılır
Bu gün, 20:25
Bulvarda 5 nəfərdən artıq toplaşmaq qadağan edilir
Bu gün, 20:24
4 iyul saat 00:00-dan 20 iyul saat 06:00-dək Bakı metrosu işləməyəcək
Bu gün, 20:22
Daha 8 şəhər və rayonda xüsusi karantin rejimi elan olunub
Bu gün, 20:21
Xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirildiyi şəhər və rayonlarda bir sıra iş və xidmət sahələri üzrə fəaliyyətə icazə verilməyəcək - SİYAHI
Bu gün, 20:18
Xüsusi karantin rejimi 20 iyul saat 06:00-dək uzadılır - Operativ Qərargah
Bu gün, 20:13
“Azərbaycan ərazisində yalnız bir xalq var, o da Azərbaycan xalqıdır”
Bu gün, 18:46
İnhisarçılar yenə iş başında: - Səbəbsiz qiymət artımı
Bu gün, 18:44
Azərbaycanda ümumilikdə 495 828 koronavirus testi aparılıb
Bu gün, 18:42
Azərbaycanda indiyədək 18 684 nəfər COVID-19-a yoluxub, 10 425 nəfər sağalıb, 228 nəfər vəfat edib
Bu gün, 18:41
Azərbaycanda daha 572 nəfər koronavirusa yoluxdu, 364 nəfər sağaldı, 8 nəfər öldü
Bu gün, 18:40
Balakəndə qonur ayının balalarını satmaq istəyən şəxslər tutulub - FOTO
Bu gün, 18:36
AzTV Nura Suriyə qadağa qoydu? - Statusa görə
Bu gün, 18:30
AYİB prezidenti vəzifəsini tərk edir
Bu gün, 18:23
Bəlkə dincəlmək vaxtıdır, hörmətli professor?! - Replika
Bu gün, 18:21
Bəşəriyyətin bitməyən dərdi: - Hansı ölkələr ciddi su çatışmazlığı yaşayır?
Bu gün, 18:19
Ermənilər işğal etdikləri Azərbaycan torpaqlarında yenidən yanğın törədib
Bu gün, 18:16
“Övladımın 3 yaşı var, məni tanımır”
Bu gün, 18:14
"Sərt karantin rejiminin tətbiq olunmadığı 77 şəhər və rayonda vəziyyət necədir?" - AÇIQLAMA
Bu gün, 18:08
“Həyat göstərir ki, biz bəzən uğursuz oluruq” - Putin
Bu gün, 18:01
Nərimanov rayonunda reyd keçirilib
Bu gün, 17:56
“Xüsusi komissiya yaradılmalı idi...” - İqtisadçı su problemindən yazdı
Bu gün, 17:52
Baş prokuror Ombudsmanla görüşüb - FOTO
Bu gün, 17:51
"Allah virusun və onu yaradanın başına daş salsın"
Bu gün, 17:45
“Bələdiyyələrin öz ərazi mülkiyyətində olan torpaqlar haqqında tam məlumatı yoxdur”
Bu gün, 17:43
“Belə deputatlar Milli Məclisdə yox, Rusiya Dumasında oturmalıdırlar” - Keçmiş nazir
Bu gün, 17:37
“Azərbaycan xalqı öz polisini sevir”
Bu gün, 17:32
Polis Akademiyasında buraxılış mərasimi keçirilib - FOTO
Bu gün, 17:30
Azərbaycanda koronavirusa yoluxma artır: - görülən tədbirlər niyə səmərə vermir?
Bu gün, 17:24
Azərbaycanlı professorun qızı koronavirusa yoluxdu — Sosial şəbəkələrdə təhqir olundu
Bu gün, 17:17
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Bu gün, 17:04
Azercell-dən 4G MiFi cihazı və 3 aylıq 10GB internet cəmi 119 AZN-a!
Bu gün, 17:01
Bakıda istehsal olunan qazsız suda bağırsaq çöpü bakteriyaları aşkar edilib - DƏHŞƏT
Bu gün, 16:59
Biləsuvarda vəziyyət uruscadır... - GİLEY
Bu gün, 16:57
“Şöbə müdiri niyə evdə, cüzi vəsaitlə müalicə olunmalıdır?” - ETİRAZ
Bu gün, 16:56
Baş epidemioloqdan ŞOK AÇIQLAMA - "Heç nədən xəbərim yoxdur" (SƏS YAZISI)
Bu gün, 16:53
Azərbaycanlı professor koronavirusun dərmanını tapdı - İLGİNC
Bu gün, 16:51
Alimpaşa iş adamını necə aldatdı? – “Bir yerin iki sahibi” silsiləsindən
Bu gün, 16:49
Deputatımız seyrə balonlarla çıxır... - "...üzünü görmək mümkün olmur"
Bu gün, 16:46
Azərbaycana idxal edilən tibbi maska və əlcəklərin idxalı sentyabrın 1-dək gömrük rüsumundan azad edilib
Bu gün, 16:44
İlham Əliyev Belarusun dövlət başçısına məktub göndərib
Bu gün, 16:43
Əli Həsənovun mediası hələ də meydan sulayır... - Görməməzlikdən gəlirik...
Bu gün, 16:42
Qarabağın azərbaycanlı icmasına yeni sədr müavini təyin edildi
Bu gün, 16:34
"Karantini pozan rayonlulardır" deyən Şeyxə Rasim Balayevdən CAVAB
Bu gün, 16:29
Nursultan Nazarbayev koronavirusdan SAĞALDI
Bu gün, 16:02
CBC telekanalında 8 nəfər koronavirusa yoluxub
Bu gün, 15:59
Şəkidə meşələr balta,mişarla deyil,buldozerlərlə dağıdılır - ETİRAZ
Bu gün, 15:57
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru