Ərdoğan Aİ və Ərəb Dövlətləri Liqasını tənqid edib: .....                     Aİ Türkiyəyə qarşı daha bir sanksiya tətbiq edəcək .....                     Ərdoğan Bakıdan bəyan etdi: .....                     Tənqid olunan şeir dərsliyə salınıb? .....                     Azercell bölgə ali təhsil müəssisələrinin tələbələri ilə görüşü .....                     Müsavat başqanlığına keçmiş iddialılar DANIŞDI: .....                     6 saylı cəzaçəkmə müəssisəsində saxlanma şəraiti ilə bağlı çatışmazlıqlar aşkarlanıb .....                     Şok iddia: An-72 qəzası: “Putinin aşpazı” öldü .....                     "Azərbaycanda özümüzü evimizdəki kimi hiss edirik" .....                     Macarıstanın Baş Naziri Türk Şurasının toplantısında iştirak etmək üçün .....                     Deputat kimə qulluq edir, Rusiya dövlətinə, yoxsa dünya erməniliyinə? .....                     Rusiya Qvardiyasının əməkdaşlarına edilən hücumların .....                     Azərbaycanla Belarus arasında keçirilən mallar və nəqliyyat vasitələri barədə ilkin məlumat mübadiləsinin təşkili haqqında .....                     Tərtərdə ahıl kişi bıçaq xəsarəti ilə xəstəxanaya yerləşdirilib .....                     Bakıda universitet müəlliminin velosipedi oğurlanıb .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     Türkiyənin Suriyadakı əməliyyatına görə Rusiya da xeyir qazanacaq .....                     Nursultan Nazarbayev Azərbaycana gəlib .....                     Peskov Suriyada Rusiya ilə Türkiyə arasında toqquşma ehtimalını şərh edib .....                     Donald Tramp növbəti dəfə Türkiyəni sanksiyalarla hədələyib .....                     “Vur, komandir, vur”un qəhrəmanı fəhlə işləyir? .....                     Bakıda gecə klubunda qızlar müştəri üstündə dava edib .....                     Rusiyalı deputatın Qarabağa səfəri Azərbaycan əleyhinə yönələn növbəti təxribatdır .....                     Nazir Sahil Babayevin dediyi ilə Statistika Komitəsinin dediyi üst-üstə düşmür .....                     DGK "Şimal Servis"dən "qanunsuz" ƏDV tələb edib? .....                     Etibar Məmmədovun planı pozuldu .....                     “Həmin müxalifətçi gülməli bir açıqlama vermişdi “ .....                     Mənim köküm türkdür .....                     Qırğızıstan Prezidenti Sooronbay Jeenbekov Azərbaycana səfərə gəlib .....                     Azərbaycan Türkiyəyə Suriyada başlatdığı əməliyyatla bağlı dəstək verir .....                     “Premium Bank”a sədr təyin edilib .....                     Bakcell KİV nümayəndələri üçün növbəti seminar keçirib .....                     ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri regiona gəlib .....                     Xaçmaz polisində sakinlərlə görüş keçirildi .....                     Göygölün icra başçısı haqda ilginc iddia... .....                     Azərbaycan Prezidenti Türkiyə Prezidenti ilə görüşüb .....                     Qarabağın azərbaycanlı icması ABŞ-ın Nümayəndələr Palatasının rəhbərinə və konqresmenlərə etiraz məktubu göndərib .....                     Kiyevdə qətlə yetirilən azərbaycanlı tələbənin anası danışdı: .....                     “Ştaynmayer formulu” Ukraynanı xilas edə biləcəkmi? .....                     Rusiyada şəhər meri qəzada həlak olub .....                 

İnhisarçılıq zəifləyərsə, nə baş verər?! - TƏHLİL
Tarix: 12-10-2019, 11:01 | Çap et
İnhisarçılıq zəifləyərsə, nə baş verər?!
İqtisadiyyatı, sahibkarlığı inkişaf etdirən başlıca amil rəqabətdir. Rəqabət olmayan yerdə ortaya çıxan problemlər sahibkarlığın həm subyekti olan özəl qurumların, həm də obyekti olan istehlakçıların vəziyyətinə mənfi təsir göstərir. Rəqabətin olmamasının səbəblərindən biri də inhisarçılıqdır.

Sahibkarlığın hər bir sahəsində inhisarçılıq bir neçə istiqamətlərdə fəsadlar törədir. Belə ki, inhisarçı inkişafa ehtiyac duymadığı üçün bütün sahə ətalətə qərq olur. Kiçik və orta sahibkarların rəqabəti boğulduğundan məhsulların, xidmətlərin keyfiyyəti aşağı düşür, qiymətlə isə yüksək olur.

Beynəlxalq təcrübəyə görə bazarın inhisarsızlaşması bir sıra mühüm nəticələrə gətirib çıxarır:

- Məhsul və xidmətlərin 40 faizədək ucuzlaşması;

- İnhisarçının mənfəətinin elə o qədər azalması;

- Rəqabətin artması;

- Rəqabətin artması, kiçik və orta sahibkarların bu dəyişikliklərə daha çevik cavab verməsi nəticəsində məhsul və xidmətlərin keyfiyyətinin köklü dərəcədə yüksəlməsi;

- İstehlakçı məmnuniyyəti.

Deyilənləri daha rahat çatdırmaq üçün 80 faizi inhisarda olan, qalan hissəsində 15 orta və kiçik şirkətin fəaliyyət göstərdiyi bir bazarı misal gətirək.

Bazardakı inhisarçı biznesə etinasız münasibət göstərərək strategiya, xidmət keyfiyyətini artırmaq, brandın və ya işəgötürənin nüfuzu kimi hər biznesdə birinci dərəcəli məsələləri qulağardına vurur. Bütün bunlarla yanaşı, iri layihələrə birbaşa çıxış imkanına malik olan həmin inhisarçı bazarın kiçik hissəsində fəaliyyət göstərən 15 kiçik və orta şirkəti əzərək çarəsiz qoyur.

Bazardakı mərc və mənfəət səviyyəsində də kəskin fərqlər var, inhisarçı gəlirin 40-50 faizini götürdüyü müqabilində “kiçik” iştirakçılar daha yüksək keyfiyyət təqdim etmələrinə baxmayaraq, 5-7 faizlik “tikə” ilə kifayətlənməli olur.

Bu cür mərcə adət edən inhisarçı dəbdəbəli ofislərdə oturan ifrat dərəcədə böyümüş bölmələri, iş əmsalı aşağı əməkdaşlara yüksək məvaciblər, biznes siniflə xarici ezamiyyətlər kimi harınlıq mənzərəsini ortaya çıxarır.

Lakin hansısa səbəbdən bazardakı vəziyyət dəyişir, inhisarçılıq aradan qaldırılır, böyük oyunçu zəhmətsiz əldə etdiyi nəhəng üstünlüyündən məhrum olaraq hamı ilə bərabər şərtlərlə, sahibkarlığın təməl qaydaları əsasında çalışmağa “məhkum” olunur.

Belə olanda, istehlakçıları dünənki inhisarçının mərcinə müvafiq həcmdə qiymətlərin azalması müjdəsi gözləyir. Bazarın o biri iştirakçıları da yeni vəziyyətə uyğun olaraq mərclərini dəyişməyərək dərhal bazardakı paylarını artırır.

Belə bir vəziyyətdə fəaliyyətini və məsrəflərini azı 40 faiz süni artırılmış qiymətlər üzərində quran şirkətlər fəaliyyətlərini BÜSBÜTÜN yenidən qurmaq məcburiyyətində qalır. Fürsəti əldən verməyən kiçik və orta sahibkarlar isə bazarı qısa müddətdə aralarında bölüşdürürlər.

Bu kimi hallar heç də təkcə bizdə baş vermir, xarici təcrübədən buna dair istənilən qədər misal gətirmək mümkündür. Belə misallardan birini sahibkarlar üçün keçirdiyimiz təlimlərin iştirakçıları üçün mütəmadi çəkirəm.

Dünya işgüzar kəhkəşanının parlaq ulduzlarından “Johnson & Johnson” şirkəti damar protezləri bazarının 90 faizindən çoxunu zəbt etmişdi. Bu hökmranlığına arxalanan şirkət məhsulları ilə bağlı istehlakçı narazılıqlarına, həmçinin rəqiblərin artan fəaliyyətlərinə göz yumurdu. 1997-ci ildə bazarın 95 faizinə nəzarət edən, ümumi mənfəəti 80 faizə çatan, əldə etdikləri patentlər əsasında adıçəkilən məhsulun istehsalı üzərində müstəsna hüquqa malik olan şirkət müştərilərinin əsas təbəqəsi olan kardioloqlarının get-gedə daha geniş vüsət alan şikayətlərini qulağardına vururdu. Lakin həmin patent dayandırıldıqdan sonra cəmi 45 gün ərzində rəqib şirkət bazarın 70 faizini zəbt etməyə müvəffəq oldu, “Johnson & Johnson” şirkətinin bazardakı payı isə 95-dən 8 faizə düşdü!

Dibçəkdəki gül kimi hərtərəfli mühafizə olunmağa adət edən, işin səmərəsi, əmək məhsuldarlığı, müştərilərlə möhkəm əlaqə qurmaq, istehlakçı rəyləri və s. kimi “xırdalıq”larla baş qatmamağa üstünlük verərək göylərdə yeriməyə vərdiş etmiş bizim inhisarçılarımız da cəmi iki ay ərzində gerçək sahibkarlığın sərt üzünü tanıyacaqlar.

Əslində ölkə həyatında ən mühüm hadisələrdən olan inhisarsızlaşma sağlam rəqabət mühiti yaratmaq məqsədilə hökumətin silsilə iqtisadi və hüquqi addımlarını ehtiva edir.

Ölkədə sahibkarlığın, bütövlükdə iqtisadiyyatın qeyri-neft, qeyri-xammal sahələrinin inkişafına, güclənməsinə ciddi diqqət yetirən hökumət ən yaxın zamanda bazarın liberallaşması, rəqabət mühitinin təkmilləşdirilməsi üçün inhisarsızlaşma istiqamətində də konkret addımlar atacağına şübhəm yoxdur.

Və indiki iri inhisarçı şirkətlərimizə belə bir sual vermək istərdim: belə olan təqdirdə, indi əhəmiyyət vermədiyiniz o kiçik-orta şirkətlərlə rəqabətə nə qədər vaxt davam gətirə bilərsiniz?

Fəxri Ağayev - peşəkar idarəçi, sahibkarlıq məsləhətçisi
//report.az//





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Ərdoğan Aİ və Ərəb Dövlətləri Liqasını tənqid edib: - “Atdığımız addımdan vaz keçməyəcəyik”
Dünən, 18:27
Aİ Türkiyəyə qarşı daha bir sanksiya tətbiq edəcək
Dünən, 18:07
Ərdoğan Bakıdan bəyan etdi: - "Başladığımız işi bitirəcəyik"
Dünən, 18:05
Tənqid olunan şeir dərsliyə salınıb? - Nazirlik
Dünən, 18:03
Azercell bölgə ali təhsil müəssisələrinin tələbələri ilə görüşü
Dünən, 17:51
Müsavat başqanlığına keçmiş iddialılar DANIŞDI: - “İsa Qəmbər bu ədalətsizliyə öz töhfəsini verdi”
Dünən, 17:46
6 saylı cəzaçəkmə müəssisəsində saxlanma şəraiti ilə bağlı çatışmazlıqlar aşkarlanıb
Dünən, 17:43
Şok iddia: An-72 qəzası: “Putinin aşpazı” öldü - VİDEO
Dünən, 17:42
"Ərimin harasınısa görmək istəyirsinizsə..." - Afətdən Xatun və Rövşanəyə
Dünən, 17:39
"Azərbaycanda özümüzü evimizdəki kimi hiss edirik" - Türkiyə prezidenti
Dünən, 17:32
Macarıstanın Baş Naziri Türk Şurasının toplantısında iştirak etmək üçün Azərbaycana gəlib
Dünən, 17:32
Deputat kimə qulluq edir, Rusiya dövlətinə, yoxsa dünya erməniliyinə? - ZATULİN ADINDA LƏKƏ...
Dünən, 17:23
Rusiya Qvardiyasının əməkdaşlarına edilən hücumların VİDEOSU yayılıb
Dünən, 17:21
"10 dəfə Hacı adını almışam" - Xalq artisti
Dünən, 17:16
Azərbaycanla Belarus arasında keçirilən mallar və nəqliyyat vasitələri barədə ilkin məlumat mübadiləsinin təşkili haqqında saziş təsdiqlənib
Dünən, 17:14
Tərtərdə ahıl kişi bıçaq xəsarəti ilə xəstəxanaya yerləşdirilib
Dünən, 17:05
Bakıda universitet müəlliminin velosipedi oğurlanıb
Dünən, 17:03
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:00
Türkiyənin Suriyadakı əməliyyatına görə Rusiya da xeyir qazanacaq - TƏHLİL
Dünən, 17:00
Nursultan Nazarbayev Azərbaycana gəlib - FOTO
Dünən, 16:51
Peskov Suriyada Rusiya ilə Türkiyə arasında toqquşma ehtimalını şərh edib
Dünən, 16:49
Donald Tramp növbəti dəfə Türkiyəni sanksiyalarla hədələyib
Dünən, 16:48
"Bu gün sizə dəhşətli görünə biləcək vəziyyət sabah sizin gülüşünüzə səbəb ola bilər"
Dünən, 16:37
“Vur, komandir, vur”un qəhrəmanı fəhlə işləyir? - AÇIQLAMA
Dünən, 16:32
Bakıda gecə klubunda qızlar müştəri üstündə dava edib - BİABIRÇILIQ...
Dünən, 16:30
Rusiyalı deputatın Qarabağa səfəri Azərbaycan əleyhinə yönələn növbəti təxribatdır - XİN
Dünən, 16:29
Nazir Sahil Babayevin dediyi ilə Statistika Komitəsinin dediyi üst-üstə düşmür - İnanılmaz FƏRQ
Dünən, 16:28
DGK "Şimal Servis"dən "qanunsuz" ƏDV tələb edib? - RƏSMİ
Dünən, 16:25
Etibar Məmmədovun planı pozuldu – AMİP lideri toplantıya niyə qatılmadı?
Dünən, 16:23
“Həmin müxalifətçi gülməli bir açıqlama vermişdi “ - Vüsalə Mahirqızı
Dünən, 16:18
Mənim köküm türkdür – Rus ekspert
Dünən, 16:13
Qırğızıstan Prezidenti Sooronbay Jeenbekov Azərbaycana səfərə gəlib - FOTO
Dünən, 16:11
Azərbaycan Türkiyəyə Suriyada başlatdığı əməliyyatla bağlı dəstək verir - Əli Həsənovdan ÖNƏMLİ AÇIQLAMA
Dünən, 16:10
“Premium Bank”a sədr təyin edilib
Dünən, 16:09
Bakcell KİV nümayəndələri üçün növbəti seminar keçirib
Dünən, 16:07
ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri regiona gəlib
Dünən, 16:06
Xaçmaz polisində sakinlərlə görüş keçirildi
Dünən, 16:05
Göygölün icra başçısı haqda ilginc iddia... - Belə deyirlər...
Dünən, 16:03
Azərbaycan Prezidenti Türkiyə Prezidenti ilə görüşüb - FOTO
Dünən, 15:59
Qarabağın azərbaycanlı icması ABŞ-ın Nümayəndələr Palatasının rəhbərinə və konqresmenlərə etiraz məktubu göndərib
Dünən, 15:48
Kiyevdə qətlə yetirilən azərbaycanlı tələbənin anası danışdı: - “Cavidi öz dostu öldürüb”
Dünən, 15:47
“Ştaynmayer formulu” Ukraynanı xilas edə biləcəkmi? - TƏHLİL
Dünən, 15:44
Rusiyada şəhər meri qəzada həlak olub - VİDEO
Dünən, 15:37
“Heç bir kişinin arvadı belə etməz” – Azər Axşama böyük sabotaj
Dünən, 15:34
Türkiyə Prezidenti Azərbaycana gəlib
Dünən, 15:32
Vilayət Eyvazov qazaxıstanlı həmkarı ilə görüşdü - FOTO
Dünən, 15:30
AzTV-nin Bədii Şurasının növbəti iclası keçirilib
Dünən, 15:24
Hadi Rəcəbli Rusiyada işləyən azərbaycanlılarla bağlı səsləndirdiyi fikirlərə aydınlıq gətirib
Dünən, 15:21
Almaniyadakı qətldə "Altes Qrup"un prezidentinin adı hallandı - İLGİNC
Dünən, 15:20
Gəncəda yolu keçən üç qadını maşın vurub
Dünən, 15:16
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru