Səhər bəzi yerlərdə zəif duman olacaq .....                     İşədüzəltmə şirkətləri bizi aldadır? .....                     "Hesab edirik ki, Azərbaycan Prezidenti və Ermənistan Baş Nazirinin Aşqabad danışıqlarının nəticələri pis deyil” .....                     Rusiya XİN ABŞ-a etiraz notası göndərəcək .....                     Nazir Mehman Təhməzovu vəzifədən azad etdi .....                     Azərbaycanda İnterpolun Milli Mərkəzi Bürosunun rəisi təqaüdə göndərilib .....                     Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icmasının rəhbəri həmsədrlərlə görüşüb .....                     “Traktor” “Barış Pınar”ına dəstək olan futbolçuya sahib çıxdı .....                     "Hazırlıq kurslarında təhsil alan oğlanların əsgərlikdən möhlət hüququ yoxdur" .....                     Problemli krediti olanlara yeni XƏBƏR var .....                     Əhmədzadənin işçisi haqda iddia... .....                     Qarabağ əlilinin rüşvət iddiasına cavab verildi .....                     Xaçmazda narkotacirlər ifşa olundu .....                     “Bunu hakimiyyətin içindəki köhnə təfəkkürlü adamlar ediblər...” .....                     Gürcüstanda çörək bahalaşıb .....                     Bakıdakı dəhşətli qətlin ŞOK DETALLARI: .....                     “Vaqifdən şikayətçi deyiləm” .....                     Azərbaycanda 2 kredit ittifaqının lisenziyası ləğv edilib .....                     "4000 şagirdin sinifdə qalması bizim üçün narahatedici məqamdır" .....                     Prezident İlham Əliyev ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərini .....                     “Ciddi kadr islahatlarının şahidi olacağıq” .....                     Azərbaycanda gübrə istehsal edən şirkət cərimələnib .....                     Türkiyədən Trampın məktubuna sərt cavab .....                     Milli Məclisin yanında dəhşətli qəza .....                     “LGBT-ni təbliğ edənlər milli kimliyi məhv etmək istəyirlər” .....                     Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 26 nəfər saxlanılıb .....                     Həmsədrlər Azərbaycana gəlib .....                     Adil Vəliyevin yola salınmasına az qalıb... .....                     Hər məmur özünə bir sayt açıb .....                     “Rusiyanın erməni soyadlı vətəndaşları Azərbaycana gələ bilər, lakin...” .....                     Əli İnsanov ofis axtarır .....                     Bakıda 4 yaşlı uşaq it dişləməsi nəticəsində ölüb .....                     Misir ABŞ-ın Türkiyəyə qarşı sanksiyalarını alqışlayıb .....                     MDB-də sosial müdafiə üzrə Məşvərət Şurasına sədrlik Azərbaycana keçib .....                     “Köhnə kadrların mane olmaq cəhdləri Prezidentin gözündən qaçmır” .....                     Gürcüstanda azərbaycanlıların yığcam yaşadığı qəsəbədə xüsusi əməliyyat keçirilib, bir qadın saxlanılıb .....                     "Prezident İlham Əliyevin yanında iqtisadi müşavirədə bir sıra ciddi məqamlara diqqət yetirildi" .....                     Hər şeyi dövlətdən gözləməli deyilik: .....                     Azərbaycan bankı Rusiyaya verdiyi krediti GERİ ALA BİLMİR .....                     Sahil Babayev gələn il sosial müdafiəyə ayrılacaq vəsaitin məbləğini açıqlayıb .....                 

Neft pulları necə xərclənməlidir? - TƏHLİL
Tarix: 10-10-2019, 08:28 | Çap et
Neft pulları necə xərclənməlidir?
Yaxın günlərdə 2020-ci ilin dövlət büdcəsinin əsas göstəriciləri açıqlanacaq. Ancaq indidən yeni ilin büdcə layihəsinin bəzi parametrləri müzakirəyə çıxarılıb. Bu da təbiidir. Çünki büdcə paketi ölkənin sosial-iqtisadi mühitinin əsas indikatorlarından biri və birincisidir.

Bununla belə, gələn ilin büdcə layihəsinin bəzi göstəriciləri ilə bağlı müzakirələr peşəkar yanaşmalara adekvat deyil. Məsələn, bəzi iqtisadçılar iddia edir ki, hökumət qeyri-neft sektorunun inkişafından danışsa da, Neft Fondundan dövlət büdcəsinə transfertlər ildən-ilə artırılır. 2020-ci ildə Neft Fondundan Dövlət büdcəsinə 11,7 milyard manat birbaşa transfert gözlənilir. Yəni builki göstəricidən 400 milyon manat çox. İddialara görə, Neft Fondunun yaradılmasından əsas məqsəd neft gəlirlərinin indiki və gələcək nəsillər üçün qorunub saxlanması idi…

Təbii ki, Neft Fondunun mnissiyalarından biri də, neft dollarının bir hisasəsinin, təkarar edirəm, bir hissəsinin (hamısının yox) gələcək nəsillərə saxalanıllmasıdır. Hazırda Azərbaycan Dövlət Neft Fondunda 42 milyard dollardan çox vəsait var. Bu isə Azərbaycanın indiki büdcəsində 3 dəfə çoxdur. Deməli, neft pullarının bir qismi Neft Fondunun mandatına uyğun olara gələcək nəsillərə saxlanılır.

İddialara görə, Neft Fondu təkcə 2019-ci ildə yox, bundan öncəki illərdə də gəlirlərinin böyük hissəsini xərcləyib. Neft fondunun vəsaitini səmərəli istifadə etmək üçün digər sahələr inkişaf etdirilməli, büdcəyə köçürmələr azaldılmalıdır. Düzgün yanaşmadır. Ancaq qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmək üçün neft gəlirlərindən istifadə qaçılmazdır. Əgər Azərbaycanın daxili imkanları yetərlidirsə, onda hökumət niyə ifrat xarici borclanmaya getməlidir? Gələcək nəsiləllər neft pulları əvəzinə effektiv sosial və iqtisadi infrastruktur, rəqabətə davamlı biznes mühiti miras qoymaq daha yaxşıdır. Təbii ki, neft pullarının bir hissəsi hesabına.

Bu ilki göstəricilər də normaldır – 2019-cu ilin birinci yarımilliyində qeyri-neft sektoru 3,2%, qeyri-neft sənayesi 15,7%, qeyri-neft ixracı 15% artıb. 2020-ci ilin dövlət büdcəsində qeyri-neft sektorundan gəlirlərin daha da artırılması proqnozlaşdırılır. 2019-cu illə müqayisədə gələn il qeyri-neft sektorundan daxilolmalların 11 faiz artırılması gözlənilir.

Təbii ki, hökumətin neft pullarının bir hissəsini biznes mühiti üçün zəruri infrastrukturun, eləcə də sosial infrastrukturun yenilənməsinə xərcləməsi zəruridir və vacibdir. Əgər biz ölkəmizə böyük həcmdə valyutanın daxil olmağa başladığı 2006-cı ildən bu günə kimi görülən işlərin həcminə diqqət yetirsək, zənnimcə, bir çox sual doğuran iddialara ehtiyac qalmaz. Ölkıdə 14 min kilometr yol çəkilib, onlarla körpü salınıb, 6 hava limanı tikilib istifadəyə verilib, əhalinin su, işıq, qaz problemi həll olunub, yüzlərlə müəssisə yaradılıb, kənd təsərrüfatının canlanmasına səbəb olan iri həcmli layihələr, o cümlədən su ambarlarının tikintisi, meliorasiya və s. tədbirlər həyata keçirilib.

Bununla yanaşı sənaye parklarının yaradılması, sahibkarlara güzəştli kreditlər verilməsi, Sumqayıtda sənayenin inkişaf etdirilməsi məqsədilə böyük layihələrin reallaşdırılması, yeni zavodların istifadəyə verilməsi, Bakı Beynəlxalq Ticarət Limanı, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Cənub Qaz Dəhlizi, Şimal-Cənub və Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizlıri kimi regional və qlobal əhəmiyyət kəsb edən layihəlırin icrası böyük vəsaitlər tələb edir. Həmçinin, maaş,.pensiya, təqaüdlərin kəskin artırılması, əhalinin sosial təminatınln yaxşılaşdırıkması, məcburi köçkünlır üçün 100 dən.çox qəsəbənin salınması, şəhid ailələrinə,.əlillərə yardımlar, məktəblərin, xəstəxanaların, və yüzlərlı digər sosial obyektlırin tikintisi və ya yenidən qurulması həyata keçirilib. Bunun üçün xarici borclanmaya getməyə əsas yoxdur, çünki daxili resurslar var. Baxmayaraq ki, hətta inkişaf etmiş ölkələr belə belə layihələrin icrasında xarici borclanmya gedirlər. Məsələn, ABŞ-ın xarici dövlət borcu 20 trilyon dolları keçib. İtaliyanın dövlət borcu 2 trilyondan artıqdır. Eləcə də başqa ölkələrdə vəziyyət oxşardır. Amma Azərbaycanın dövlət büdcəsi cəmi ÜDM in 17 faizi qədərdir ki, bu da dünyada ən aşağı göstəricilərdən biridir. Kritik hədd isə 40 faizdən yuxarıdır. Yəni xarici borc ÜDM-in 40 faizini ötdükdə vəziyyət kritik həddə çatır.

2019-cu ilin birinci yarısında dövlət büdcəsinin gəlirləri 10 milyard 405,5 milyon manat, xərcləri 10 milyard 951 milyon manat olub, 545,5 milyon manat məbləğində dövlət büdcəsinin kəsiri (defisit) yaranıb. 2019-cu il dövlət büdcəsinin gəlirləri 23 milyard 168 milyon manat, xərcləri 25 milyard 190 milyon manat nəzərdə tutulub. Yəni qanunla bu ilin sonunadək 2 milyard 22 milyon manat büdcə kəsiri planlaşdırılıb. Orta hesabla götürsək, ilin birinci yarısı üçün büdcə kəsiri 1 milyard 11 milyon manat olmalı idi. Ancaq ilin birinci yarısının kəsiri yarım illik proqnozdan 85 faiz azdır. Yəni büdcə kəsirinin çox olması haqda manipuliyasiyalara ehtiyac yoxdur. Bu faktın özü qeyri-neft sektorunun canlanmasının göstəricisidir.

Beəliklə, söhbət neft pullarının iqtisadi və sosial infrastrukturun yenilənməsinə xərcləməkdən imtina etməkdən yox, ayrılan vəsaitlərin təyinatı üzrə və daha səmərəli xərclənməsindən gedə bilər. Yəni sözü gedən layihələr üzrə xərclənmələrin şəffaflaşdırılması və korrupsiya risklərinin minimuma endirilməsini müzakirə etmək olar.

O ki qalfı qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi məsələsinə, xatırlatmaq istərdim ki, dövlət başçısı bu məsələni prioritet elan edib. Lakin razılaşaq ki, qısa zamanda bu sahənin rəqabətə davamlılığını təmin etmək və dünya bazarında güclü iqtisadi potensiala malik ölkələr arasında özünə yer tutmaq 3-5 ilin işi deyil. Bunu başa düşmək və məsələlərə daha təmkinlə yanaşmaq lazımdır.
Qadir İBRAHİMLİ
//istiqlal.az//




 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Səhər bəzi yerlərdə zəif duman olacaq - Belə deyirlər...
Bu gün, 13:12
İşədüzəltmə şirkətləri bizi aldadır? - hansılara inanaq?
Bu gün, 13:10
"Hesab edirik ki, Azərbaycan Prezidenti və Ermənistan Baş Nazirinin Aşqabad danışıqlarının nəticələri pis deyil” - Rusiyalı həmsədr
Bu gün, 13:06
Rusiya XİN ABŞ-a etiraz notası göndərəcək
Bu gün, 13:05
Nazir Mehman Təhməzovu vəzifədən azad etdi
Bu gün, 13:03
Ali Məhkəmə Röyanın keçmiş biznes ortağı ilə bağlı qərar çıxardı
Bu gün, 13:02
Azərbaycanda İnterpolun Milli Mərkəzi Bürosunun rəisi təqaüdə göndərilib
Bu gün, 12:56
Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icmasının rəhbəri həmsədrlərlə görüşüb
Bu gün, 12:55
“Traktor” “Barış Pınar”ına dəstək olan futbolçuya sahib çıxdı
Bu gün, 12:46
"Hazırlıq kurslarında təhsil alan oğlanların əsgərlikdən möhlət hüququ yoxdur" - Ceyhun Bayramov
Bu gün, 12:44
Problemli krediti olanlara yeni XƏBƏR var - SİYAHI hazırlandı
Bu gün, 12:42
Əhmədzadənin işçisi haqda iddia... - İLGİNC
Bu gün, 12:39
Qarabağ əlilinin rüşvət iddiasına cavab verildi - AÇIQLAMA
Bu gün, 12:36
Xaçmazda narkotacirlər ifşa olundu
Bu gün, 12:32
Məhkəmə porno filmə çəkilən azərbaycanlı modelin istəyini rədd etdi
Bu gün, 12:30
“Bunu hakimiyyətin içindəki köhnə təfəkkürlü adamlar ediblər...”
Bu gün, 12:27
Nadir baş kəsənlərin videosunu yaydı - Dəhşətli görüntülər - Foto (+18)
Bu gün, 12:25
Gürcüstanda çörək bahalaşıb
Bu gün, 12:20
Bakıdakı dəhşətli qətlin ŞOK DETALLARI: - “Qatili evdən qovmuşdum”
Bu gün, 12:19
“Vaqifdən şikayətçi deyiləm” - Budaq Nəsirovun atası
Bu gün, 12:15
Azərbaycanda 2 kredit ittifaqının lisenziyası ləğv edilib
Bu gün, 12:12
"4000 şagirdin sinifdə qalması bizim üçün narahatedici məqamdır" - Ceyhun Bayramov
Bu gün, 12:10
Prezident İlham Əliyev ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərini qəbul edib
Bu gün, 12:09
“Ciddi kadr islahatlarının şahidi olacağıq” - Deputat məmurların düşmənçiliyindən DANIŞDI
Bu gün, 11:14
Telli Borçalı “Maşın” şouya qatılmaqdan niyə imtina edib?
Bu gün, 11:11
Azərbaycanda gübrə istehsal edən şirkət cərimələnib
Bu gün, 11:04
Türkiyədən Trampın məktubuna sərt cavab - "Zibil qutusuna atıldı"
Bu gün, 11:03
Milli Məclisin yanında dəhşətli qəza
Bu gün, 10:58
“LGBT-ni təbliğ edənlər milli kimliyi məhv etmək istəyirlər” - Sərdar Cəlaloğlu
Bu gün, 10:53
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 26 nəfər saxlanılıb
Bu gün, 10:51
Həmsədrlər Azərbaycana gəlib
Bu gün, 10:50
Adil Vəliyevin yola salınmasına az qalıb... - İDDİA
Bu gün, 10:48
Hər məmur özünə bir sayt açıb - "Hansısa qüdrətli əl buna mane olurdu..."
Bu gün, 10:46
“Rusiyanın erməni soyadlı vətəndaşları Azərbaycana gələ bilər, lakin...” - Məmmədyarov
Bu gün, 10:42
Əli İnsanov ofis axtarır - Siyasətə atılır...
Bu gün, 10:41
Bakıda 4 yaşlı uşaq it dişləməsi nəticəsində ölüb
Bu gün, 10:40
Misir ABŞ-ın Türkiyəyə qarşı sanksiyalarını alqışlayıb
Bu gün, 10:35
Tünzalə Ağayeva Azərbaycandakı qadın qətllərini “soyqırım” adlandırdı
Bu gün, 10:32
"Bu vaxt ərə gedəcəm"
Bu gün, 10:25
MDB-də sosial müdafiə üzrə Məşvərət Şurasına sədrlik Azərbaycana keçib
Bu gün, 10:20
“Köhnə kadrların mane olmaq cəhdləri Prezidentin gözündən qaçmır” – Vahid Əhmədov
Bu gün, 10:19
Gürcüstanda azərbaycanlıların yığcam yaşadığı qəsəbədə xüsusi əməliyyat keçirilib, bir qadın saxlanılıb
Bu gün, 10:16
"Prezident İlham Əliyevin yanında iqtisadi müşavirədə bir sıra ciddi məqamlara diqqət yetirildi" - deputat
Bu gün, 10:08
Hər şeyi dövlətdən gözləməli deyilik: - Balaca şəhid guşəsini təmiz saxlamaq çətindir?
Bu gün, 10:05
Azərbaycan bankı Rusiyaya verdiyi krediti GERİ ALA BİLMİR - Rəqəmlər...
Bu gün, 10:03
Sahil Babayev gələn il sosial müdafiəyə ayrılacaq vəsaitin məbləğini açıqlayıb
Bu gün, 10:00
Azərbaycanda "Beluqa Tahir"in saxta araq satdığı YENİ ÜNVANLAR - Sədr açıqlayır
Bu gün, 09:55
"Gələn il pensiyalar yenidən artırılacaq" - Nazir
Bu gün, 09:53
Bakıda yaradılan "Yaşıl guşələr" və buna biganə yanaşanlar... - FOTO
Bu gün, 09:50
Xəzər sahilini "studiya"ya çevirdi
Bu gün, 09:47
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru