Azərbaycanda dövlət satınalmalarında şəffaflığa nəzarətin gücləndirilməsi təklif edilir .....                     “Şərq Tərəfdaşlığı” ilə bağlı görüşlərdə müzakirə olunacaq məsələlər açıqlanıb .....                     Müəllimlərin yay məzuniyyəti ilə bağlı .....                     Təhsil Nazirliyi həbs edilən sabiq direktorla bağlı məlumat yaydı .....                     Bakıda 7 ekspress marşrut üzrə sərnişindaşımaları dayandırılır .....                     "Rayonlara gediş-gəlişin bərpası üçün bir müddət gözləmək lazımdır" .....                     Məcburi köçkünlərin “Qobu park 3” yaşayış kompleksinə köçürülməsinə başlanılır .....                     Tramp şəbəkəyə qarşı: Yeni oyun qaydaları .....                     Əhali banklardakı pulunu xərcləyir .....                     İllik qiymətlərindən narazı qalan şagirdlərin yenidən qiymətləndirilməsinin tarixi açıqlanıb .....                     Baş metroçu mətbuata SAVAŞ AÇIB .....                     Azərbaycanda 1 100-dən çox sahibkarlıq subyektində sanitar-epidemioloji tələblər pozulub .....                     Xüsusi karantin rejimində aksiya keçirilməsinə məhdudiyyət qoyulub .....                     İLGİNC GƏLİŞMƏ: Növbədənkənar parlament seçkisi ehtimalı VAR .....                     Dərsliklər nə vaxt təhvil verilməlidir? .....                     İyunun 2-dən 15-dək direktor müavinləri, sinif müəllimləri işə cəlb olunacaq .....                     Rusiya Türkiyənin S-400 istehsalında iştirakını nəzərdən keçirməyə hazırdır .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     Adil Qəribova və Arif Məmmədova "Şöhrət" ordeni təqdim edilib .....                     Ermənistanın törətdiyi cinayətlərlə bağlı faktlar BMT TŞ-nın üzvlərinə təqdim olunub .....                     Siyəzəndə durum gərgindir .....                     Tədris ilinin sonunadək bütün təhsil müəssisələrində tədris, təlim-tərbiyə prosesi dayandırılıb .....                     DİN metroda polis əməkdaşları ilə bir neçə vətəndaşın mübahisəsinə aydınlıq gətirdi .....                     Baş Nazir təhsillə bağlı .....                     Azərbaycanda dini qurumlara maliyyə yardımı ayrılıb .....                     İş adamı Sumqayıta 1 milyon maska göndərdi .....                     "Büdcənin icrasına daha dəqiq yanaşılmalıdır" .....                     “SetexGroup” şirkətində ÖZBAŞINALIQ .....                     Azərbaycan Sahibkarlar Konfederasiyanın vergi borcu açıqlanıb .....                     "Neft Fondundan büdcəyə daxil olan vəsaitləri kənd təsərrüfatı gəlirləri olə əvəzləmək olar" .....                     Masallı rayon prokuroru işdən çıxarılıb .....                     Kənd ərazisi xüsusi nəzarətə götürülüb .....                     Deputat Mahmudovların xaricdə aşkarlanan milyonlarından DANIŞDI .....                     : "Sırf şahmata görə həyatda bəzi səhvlər etmişəm" .....                     “PAŞA Holdinq”in struktur bölməsi yenidən təşkil olunur .....                     İslahatlar davam edəcək .....                     Şəhid analarını təhqir edən Fuad Muradovun ailəsindən prezidentə müraciət .....                     Korrupsiyaya yol vermiş orta məktəb direktoru ifşa edilib .....                     Samuxda koronavirusa yoluxan qadının əri həkim briqadasına yaba ilə hücum edib .....                     Hesablama Palatası büdcənin icrasına rəy verib .....                 

Neft pulları necə xərclənməlidir? - TƏHLİL
Tarix: 10-10-2019, 08:28 | Çap et
Neft pulları necə xərclənməlidir?
Yaxın günlərdə 2020-ci ilin dövlət büdcəsinin əsas göstəriciləri açıqlanacaq. Ancaq indidən yeni ilin büdcə layihəsinin bəzi parametrləri müzakirəyə çıxarılıb. Bu da təbiidir. Çünki büdcə paketi ölkənin sosial-iqtisadi mühitinin əsas indikatorlarından biri və birincisidir.

Bununla belə, gələn ilin büdcə layihəsinin bəzi göstəriciləri ilə bağlı müzakirələr peşəkar yanaşmalara adekvat deyil. Məsələn, bəzi iqtisadçılar iddia edir ki, hökumət qeyri-neft sektorunun inkişafından danışsa da, Neft Fondundan dövlət büdcəsinə transfertlər ildən-ilə artırılır. 2020-ci ildə Neft Fondundan Dövlət büdcəsinə 11,7 milyard manat birbaşa transfert gözlənilir. Yəni builki göstəricidən 400 milyon manat çox. İddialara görə, Neft Fondunun yaradılmasından əsas məqsəd neft gəlirlərinin indiki və gələcək nəsillər üçün qorunub saxlanması idi…

Təbii ki, Neft Fondunun mnissiyalarından biri də, neft dollarının bir hisasəsinin, təkarar edirəm, bir hissəsinin (hamısının yox) gələcək nəsillərə saxalanıllmasıdır. Hazırda Azərbaycan Dövlət Neft Fondunda 42 milyard dollardan çox vəsait var. Bu isə Azərbaycanın indiki büdcəsində 3 dəfə çoxdur. Deməli, neft pullarının bir qismi Neft Fondunun mandatına uyğun olara gələcək nəsillərə saxlanılır.

İddialara görə, Neft Fondu təkcə 2019-ci ildə yox, bundan öncəki illərdə də gəlirlərinin böyük hissəsini xərcləyib. Neft fondunun vəsaitini səmərəli istifadə etmək üçün digər sahələr inkişaf etdirilməli, büdcəyə köçürmələr azaldılmalıdır. Düzgün yanaşmadır. Ancaq qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmək üçün neft gəlirlərindən istifadə qaçılmazdır. Əgər Azərbaycanın daxili imkanları yetərlidirsə, onda hökumət niyə ifrat xarici borclanmaya getməlidir? Gələcək nəsiləllər neft pulları əvəzinə effektiv sosial və iqtisadi infrastruktur, rəqabətə davamlı biznes mühiti miras qoymaq daha yaxşıdır. Təbii ki, neft pullarının bir hissəsi hesabına.

Bu ilki göstəricilər də normaldır – 2019-cu ilin birinci yarımilliyində qeyri-neft sektoru 3,2%, qeyri-neft sənayesi 15,7%, qeyri-neft ixracı 15% artıb. 2020-ci ilin dövlət büdcəsində qeyri-neft sektorundan gəlirlərin daha da artırılması proqnozlaşdırılır. 2019-cu illə müqayisədə gələn il qeyri-neft sektorundan daxilolmalların 11 faiz artırılması gözlənilir.

Təbii ki, hökumətin neft pullarının bir hissəsini biznes mühiti üçün zəruri infrastrukturun, eləcə də sosial infrastrukturun yenilənməsinə xərcləməsi zəruridir və vacibdir. Əgər biz ölkəmizə böyük həcmdə valyutanın daxil olmağa başladığı 2006-cı ildən bu günə kimi görülən işlərin həcminə diqqət yetirsək, zənnimcə, bir çox sual doğuran iddialara ehtiyac qalmaz. Ölkıdə 14 min kilometr yol çəkilib, onlarla körpü salınıb, 6 hava limanı tikilib istifadəyə verilib, əhalinin su, işıq, qaz problemi həll olunub, yüzlərlə müəssisə yaradılıb, kənd təsərrüfatının canlanmasına səbəb olan iri həcmli layihələr, o cümlədən su ambarlarının tikintisi, meliorasiya və s. tədbirlər həyata keçirilib.

Bununla yanaşı sənaye parklarının yaradılması, sahibkarlara güzəştli kreditlər verilməsi, Sumqayıtda sənayenin inkişaf etdirilməsi məqsədilə böyük layihələrin reallaşdırılması, yeni zavodların istifadəyə verilməsi, Bakı Beynəlxalq Ticarət Limanı, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Cənub Qaz Dəhlizi, Şimal-Cənub və Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizlıri kimi regional və qlobal əhəmiyyət kəsb edən layihəlırin icrası böyük vəsaitlər tələb edir. Həmçinin, maaş,.pensiya, təqaüdlərin kəskin artırılması, əhalinin sosial təminatınln yaxşılaşdırıkması, məcburi köçkünlır üçün 100 dən.çox qəsəbənin salınması, şəhid ailələrinə,.əlillərə yardımlar, məktəblərin, xəstəxanaların, və yüzlərlı digər sosial obyektlırin tikintisi və ya yenidən qurulması həyata keçirilib. Bunun üçün xarici borclanmaya getməyə əsas yoxdur, çünki daxili resurslar var. Baxmayaraq ki, hətta inkişaf etmiş ölkələr belə belə layihələrin icrasında xarici borclanmya gedirlər. Məsələn, ABŞ-ın xarici dövlət borcu 20 trilyon dolları keçib. İtaliyanın dövlət borcu 2 trilyondan artıqdır. Eləcə də başqa ölkələrdə vəziyyət oxşardır. Amma Azərbaycanın dövlət büdcəsi cəmi ÜDM in 17 faizi qədərdir ki, bu da dünyada ən aşağı göstəricilərdən biridir. Kritik hədd isə 40 faizdən yuxarıdır. Yəni xarici borc ÜDM-in 40 faizini ötdükdə vəziyyət kritik həddə çatır.

2019-cu ilin birinci yarısında dövlət büdcəsinin gəlirləri 10 milyard 405,5 milyon manat, xərcləri 10 milyard 951 milyon manat olub, 545,5 milyon manat məbləğində dövlət büdcəsinin kəsiri (defisit) yaranıb. 2019-cu il dövlət büdcəsinin gəlirləri 23 milyard 168 milyon manat, xərcləri 25 milyard 190 milyon manat nəzərdə tutulub. Yəni qanunla bu ilin sonunadək 2 milyard 22 milyon manat büdcə kəsiri planlaşdırılıb. Orta hesabla götürsək, ilin birinci yarısı üçün büdcə kəsiri 1 milyard 11 milyon manat olmalı idi. Ancaq ilin birinci yarısının kəsiri yarım illik proqnozdan 85 faiz azdır. Yəni büdcə kəsirinin çox olması haqda manipuliyasiyalara ehtiyac yoxdur. Bu faktın özü qeyri-neft sektorunun canlanmasının göstəricisidir.

Beəliklə, söhbət neft pullarının iqtisadi və sosial infrastrukturun yenilənməsinə xərcləməkdən imtina etməkdən yox, ayrılan vəsaitlərin təyinatı üzrə və daha səmərəli xərclənməsindən gedə bilər. Yəni sözü gedən layihələr üzrə xərclənmələrin şəffaflaşdırılması və korrupsiya risklərinin minimuma endirilməsini müzakirə etmək olar.

O ki qalfı qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi məsələsinə, xatırlatmaq istərdim ki, dövlət başçısı bu məsələni prioritet elan edib. Lakin razılaşaq ki, qısa zamanda bu sahənin rəqabətə davamlılığını təmin etmək və dünya bazarında güclü iqtisadi potensiala malik ölkələr arasında özünə yer tutmaq 3-5 ilin işi deyil. Bunu başa düşmək və məsələlərə daha təmkinlə yanaşmaq lazımdır.
Qadir İBRAHİMLİ
//istiqlal.az//




 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Azərbaycanda dövlət satınalmalarında şəffaflığa nəzarətin gücləndirilməsi təklif edilir
Bu gün, 18:15
“Şərq Tərəfdaşlığı” ilə bağlı görüşlərdə müzakirə olunacaq məsələlər açıqlanıb
Bu gün, 18:05
Müəllimlərin yay məzuniyyəti ilə bağlı açıqlama
Bu gün, 18:04
Təhsil Nazirliyi həbs edilən sabiq direktorla bağlı məlumat yaydı
Bu gün, 18:02
Bakıda 7 ekspress marşrut üzrə sərnişindaşımaları dayandırılır
Bu gün, 18:02
"Rayonlara gediş-gəlişin bərpası üçün bir müddət gözləmək lazımdır"
Bu gün, 18:00
Məcburi köçkünlərin “Qobu park 3” yaşayış kompleksinə köçürülməsinə başlanılır
Bu gün, 17:55
"Heyvan olaraq da tanına bilərsən, əsas insan olmaqdır" - VİDEO
Bu gün, 17:53
Tramp şəbəkəyə qarşı: Yeni oyun qaydaları - TƏHLİL
Bu gün, 17:49
Əhali banklardakı pulunu xərcləyir - AKTUAL
Bu gün, 17:48
İllik qiymətlərindən narazı qalan şagirdlərin yenidən qiymətləndirilməsinin tarixi açıqlanıb
Bu gün, 17:45
Baş metroçu mətbuata SAVAŞ AÇIB - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 17:43
Azərbaycanda 1 100-dən çox sahibkarlıq subyektində sanitar-epidemioloji tələblər pozulub
Bu gün, 17:36
"Kişilərin çoxu evdə oturub divanında poz verirdi"
Bu gün, 17:35
Xüsusi karantin rejimində aksiya keçirilməsinə məhdudiyyət qoyulub - RƏSMİ AÇIQLAMA
Bu gün, 17:32
İLGİNC GƏLİŞMƏ: Növbədənkənar parlament seçkisi ehtimalı VAR - İDDİA
Bu gün, 17:31
Dərsliklər nə vaxt təhvil verilməlidir? - AÇIQLAMA
Bu gün, 17:23
İyunun 2-dən 15-dək direktor müavinləri, sinif müəllimləri işə cəlb olunacaq
Bu gün, 17:20
"Qısqanclıqdan ölə bilərəm"
Bu gün, 17:18
Rusiya Türkiyənin S-400 istehsalında iştirakını nəzərdən keçirməyə hazırdır
Bu gün, 17:14
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Bu gün, 17:12
Adil Qəribova və Arif Məmmədova "Şöhrət" ordeni təqdim edilib
Bu gün, 17:12
Ermənistanın törətdiyi cinayətlərlə bağlı faktlar BMT TŞ-nın üzvlərinə təqdim olunub
Bu gün, 17:10
Siyəzəndə durum gərgindir - GİLEY
Bu gün, 17:09
Tədris ilinin sonunadək bütün təhsil müəssisələrində tədris, təlim-tərbiyə prosesi dayandırılıb
Bu gün, 17:01
DİN metroda polis əməkdaşları ilə bir neçə vətəndaşın mübahisəsinə aydınlıq gətirdi
Bu gün, 16:56
Baş Nazir təhsillə bağlı daha bir qərar verdi
Bu gün, 16:41
Azərbaycanda dini qurumlara maliyyə yardımı ayrılıb - SƏRƏNCAM
Bu gün, 16:38
"Bəli, sevirdi, axır ki, dedi"
Bu gün, 16:32
İş adamı Sumqayıta 1 milyon maska göndərdi
Bu gün, 16:30
"Büdcənin icrasına daha dəqiq yanaşılmalıdır" - deputat
Bu gün, 16:25
“SetexGroup” şirkətində ÖZBAŞINALIQ – İşçilərlə əmək müqaviləsi bağlanmır, etiraz edənlər işdən azad edilir…
Bu gün, 16:21
Azərbaycan Sahibkarlar Konfederasiyanın vergi borcu açıqlanıb
Bu gün, 16:17
“Bu günə qədər elə bilirdim, Asəf Zeynallının məzarı Fəxri Xiyabandadır... “
Bu gün, 16:15
"Neft Fondundan büdcəyə daxil olan vəsaitləri kənd təsərrüfatı gəlirləri olə əvəzləmək olar" - deputat
Bu gün, 16:04
Rəşid Behbudovun ifa etdiyi daha bir mahnı oğurlandı
Bu gün, 16:02
Masallı rayon prokuroru işdən çıxarılıb
Bu gün, 15:59
Kənd ərazisi xüsusi nəzarətə götürülüb - RƏSMİ
Bu gün, 15:57
Xalq artistinin karantin günləri: - “Hamı kimi mən də qorxurdum”
Bu gün, 15:55
Deputat Mahmudovların xaricdə aşkarlanan milyonlarından DANIŞDI
Bu gün, 15:51
: "Sırf şahmata görə həyatda bəzi səhvlər etmişəm" - Zeynəb Məmmədyarov
Bu gün, 15:47
“PAŞA Holdinq”in struktur bölməsi yenidən təşkil olunur
Bu gün, 15:40
İslahatlar davam edəcək - Dövlət Gömrük Komitəsi
Bu gün, 15:39
Şəhid analarını təhqir edən Fuad Muradovun ailəsindən prezidentə müraciət - İLGİNC
Bu gün, 15:36
Korrupsiyaya yol vermiş orta məktəb direktoru ifşa edilib - Baş Prokurorluq
Bu gün, 15:30
Samuxda koronavirusa yoluxan qadının əri həkim briqadasına yaba ilə hücum edib
Bu gün, 15:27
Hesablama Palatası büdcənin icrasına rəy verib
Bu gün, 15:26
“Azəristiliktəchizat” ASC-nin maliyyə vəziyyəti ürəkaçan deyil” - Maliyyə naziri
Bu gün, 15:25
Neft bahalaşmaqda davam edəcəkmi? - TƏHLİL
Bu gün, 13:15
“Ticarət əlaqələri zəifləyərsə, ölkədə ciddi problemlər yarana bilər”
Bu gün, 13:14
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru