“Büdcə layihəsi hazırlanarkən şəffaflıq tam təmin olunmayıb” .....                     Qarabağda erməni minaya düşdü .....                     Prezident İlham Əliyev BƏƏ-nin İqtisadiyyat nazirini .....                     “Nar” Göyçayda keçirilən festivalı abunəçiləri ilə birgə qeyd etdi .....                     YAP birinci qrup Qarabağ müharibəsi əlili üçün ev tikəcək .....                     Büdcə qaydasına uyğun icmal büdcə xərclərinin yuxarı həddinin hesablanması qaydasında dəyişiklik edililib .....                     Nəsimidə yol təmir-tikinti idarəsi ağacı kəsərək üstünü asfaltlayıb .....                     “İşləməyən şəxslərin və aztəminatlı ailələrin sığorta məsələsi insanları narahat edir” .....                     “Azərpoçt”la xaricə ərzaq məhsulu göndərmək olmaz? .....                     Baş redaktorun ailəsinə ağır itki üz verib .....                     Azərbaycan Ordusunun Naxçıvandakı qoşunları döyüşə hazırolma dərəcəsinə gətirilib .....                     İran generalı Azərbaycan sərhədçilərini nümunə göstərdi .....                     Müsavat Partiyasının başqanı sərbəst buraxılıb .....                     MDB ölkələrinin Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin görüşü Moskvada keçiriləcək .....                     Naxçıvan MR-in Qaz İstismar Xidmətinə rəis təyin olunub .....                     Qadınlar kişi üstündə saçyolduya çıxdı .....                     "Ermənistanda əhalinin narazılığı artdıqca hərbi xərcləri azaltmağa məcbur olacaqlar" .....                     Azyaşlı uşağı aldadıb zorladı .....                     Bizim siyasətimizə ləkə vuran hər bir adam öz cəzasını alacaq .....                     "ARDNF-dən büdcəyə transfertlər azaldılmalıdır" .....                     Xalqa xidmət etmək hər bir dövlət məmurunun borcudur .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     "Gündəliyimizdə Avropa İttifaqına üzv olmaq məsələsi yoxdur” .....                     “Onların aqibəti necə olacaq?” .....                     "Azərbaycan dünya miqyasında özünü çox məsuliyyətli ölkə kimi artıq təsdiqləyibdir" .....                     Özünü müxalifət adlandıran antimilli və tamamilə rəzil olmuş qorxaq dəstə əsassız ittihamlarda ön sıralardadır .....                     Bizim iştirakımız, razılığımız olmadan regional müstəvidə heç bir təşəbbüs, layihə icra edilə bilməz .....                     Lavrovun qalmaqallı Qarabağ açıqlaması: Məqsəd nədir? .....                     Hansısa yaramaz məmur şəxsi maraqları üçün hansısa bəd əməl törədərsə, mütləq cəzasını alacaq və artıq tarix bunu göstərir .....                     AMEA-da struktur islahatları aparılıb, idarə və şöbələr ləğv olunub .....                     Qanunsuz aksiya keçirməyə cəhdin məqsədi ölkədə ictimai-siyasi sabitliyi pozmaq, xarici dairələrin tapşırıqlarını yerinə yetirməkdir .....                     "Prezident kimi öz vəzifəmi bunda görürəm – xalqa xidmət etmək" .....                     Fəzail Ağamalı bank faizlərini aşağı salmağa .....                     Avtomobil yollarının keyfiyyətinə görə Azərbaycan MDB-də birincidir .....                     “Atamın tövsiyəsi ilə həkim oldum” .....                     Son 16 il ərzində Azərbaycanda sürətli inkişaf dövrü yaşanır .....                     Əyyubovların Mingəçevir Turizm Kollecində “işğal siyasəti” .....                     Ramiz Mehdiyev ona vəzifə verdi... .....                     Azərbaycanda siyasi və iqtisadi islahatlar vəhdət təşkil edir .....                     Naxçıvan Muxtar Respublikasının Bakıdakı daimi nümayəndəliyində səyyar xidmət keçiriləcək .....                 

Neft pulları necə xərclənməlidir? - TƏHLİL
Tarix: 10-10-2019, 08:28 | Çap et
Neft pulları necə xərclənməlidir?
Yaxın günlərdə 2020-ci ilin dövlət büdcəsinin əsas göstəriciləri açıqlanacaq. Ancaq indidən yeni ilin büdcə layihəsinin bəzi parametrləri müzakirəyə çıxarılıb. Bu da təbiidir. Çünki büdcə paketi ölkənin sosial-iqtisadi mühitinin əsas indikatorlarından biri və birincisidir.

Bununla belə, gələn ilin büdcə layihəsinin bəzi göstəriciləri ilə bağlı müzakirələr peşəkar yanaşmalara adekvat deyil. Məsələn, bəzi iqtisadçılar iddia edir ki, hökumət qeyri-neft sektorunun inkişafından danışsa da, Neft Fondundan dövlət büdcəsinə transfertlər ildən-ilə artırılır. 2020-ci ildə Neft Fondundan Dövlət büdcəsinə 11,7 milyard manat birbaşa transfert gözlənilir. Yəni builki göstəricidən 400 milyon manat çox. İddialara görə, Neft Fondunun yaradılmasından əsas məqsəd neft gəlirlərinin indiki və gələcək nəsillər üçün qorunub saxlanması idi…

Təbii ki, Neft Fondunun mnissiyalarından biri də, neft dollarının bir hisasəsinin, təkarar edirəm, bir hissəsinin (hamısının yox) gələcək nəsillərə saxalanıllmasıdır. Hazırda Azərbaycan Dövlət Neft Fondunda 42 milyard dollardan çox vəsait var. Bu isə Azərbaycanın indiki büdcəsində 3 dəfə çoxdur. Deməli, neft pullarının bir qismi Neft Fondunun mandatına uyğun olara gələcək nəsillərə saxlanılır.

İddialara görə, Neft Fondu təkcə 2019-ci ildə yox, bundan öncəki illərdə də gəlirlərinin böyük hissəsini xərcləyib. Neft fondunun vəsaitini səmərəli istifadə etmək üçün digər sahələr inkişaf etdirilməli, büdcəyə köçürmələr azaldılmalıdır. Düzgün yanaşmadır. Ancaq qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmək üçün neft gəlirlərindən istifadə qaçılmazdır. Əgər Azərbaycanın daxili imkanları yetərlidirsə, onda hökumət niyə ifrat xarici borclanmaya getməlidir? Gələcək nəsiləllər neft pulları əvəzinə effektiv sosial və iqtisadi infrastruktur, rəqabətə davamlı biznes mühiti miras qoymaq daha yaxşıdır. Təbii ki, neft pullarının bir hissəsi hesabına.

Bu ilki göstəricilər də normaldır – 2019-cu ilin birinci yarımilliyində qeyri-neft sektoru 3,2%, qeyri-neft sənayesi 15,7%, qeyri-neft ixracı 15% artıb. 2020-ci ilin dövlət büdcəsində qeyri-neft sektorundan gəlirlərin daha da artırılması proqnozlaşdırılır. 2019-cu illə müqayisədə gələn il qeyri-neft sektorundan daxilolmalların 11 faiz artırılması gözlənilir.

Təbii ki, hökumətin neft pullarının bir hissəsini biznes mühiti üçün zəruri infrastrukturun, eləcə də sosial infrastrukturun yenilənməsinə xərcləməsi zəruridir və vacibdir. Əgər biz ölkəmizə böyük həcmdə valyutanın daxil olmağa başladığı 2006-cı ildən bu günə kimi görülən işlərin həcminə diqqət yetirsək, zənnimcə, bir çox sual doğuran iddialara ehtiyac qalmaz. Ölkıdə 14 min kilometr yol çəkilib, onlarla körpü salınıb, 6 hava limanı tikilib istifadəyə verilib, əhalinin su, işıq, qaz problemi həll olunub, yüzlərlə müəssisə yaradılıb, kənd təsərrüfatının canlanmasına səbəb olan iri həcmli layihələr, o cümlədən su ambarlarının tikintisi, meliorasiya və s. tədbirlər həyata keçirilib.

Bununla yanaşı sənaye parklarının yaradılması, sahibkarlara güzəştli kreditlər verilməsi, Sumqayıtda sənayenin inkişaf etdirilməsi məqsədilə böyük layihələrin reallaşdırılması, yeni zavodların istifadəyə verilməsi, Bakı Beynəlxalq Ticarət Limanı, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Cənub Qaz Dəhlizi, Şimal-Cənub və Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizlıri kimi regional və qlobal əhəmiyyət kəsb edən layihəlırin icrası böyük vəsaitlər tələb edir. Həmçinin, maaş,.pensiya, təqaüdlərin kəskin artırılması, əhalinin sosial təminatınln yaxşılaşdırıkması, məcburi köçkünlır üçün 100 dən.çox qəsəbənin salınması, şəhid ailələrinə,.əlillərə yardımlar, məktəblərin, xəstəxanaların, və yüzlərlı digər sosial obyektlırin tikintisi və ya yenidən qurulması həyata keçirilib. Bunun üçün xarici borclanmaya getməyə əsas yoxdur, çünki daxili resurslar var. Baxmayaraq ki, hətta inkişaf etmiş ölkələr belə belə layihələrin icrasında xarici borclanmya gedirlər. Məsələn, ABŞ-ın xarici dövlət borcu 20 trilyon dolları keçib. İtaliyanın dövlət borcu 2 trilyondan artıqdır. Eləcə də başqa ölkələrdə vəziyyət oxşardır. Amma Azərbaycanın dövlət büdcəsi cəmi ÜDM in 17 faizi qədərdir ki, bu da dünyada ən aşağı göstəricilərdən biridir. Kritik hədd isə 40 faizdən yuxarıdır. Yəni xarici borc ÜDM-in 40 faizini ötdükdə vəziyyət kritik həddə çatır.

2019-cu ilin birinci yarısında dövlət büdcəsinin gəlirləri 10 milyard 405,5 milyon manat, xərcləri 10 milyard 951 milyon manat olub, 545,5 milyon manat məbləğində dövlət büdcəsinin kəsiri (defisit) yaranıb. 2019-cu il dövlət büdcəsinin gəlirləri 23 milyard 168 milyon manat, xərcləri 25 milyard 190 milyon manat nəzərdə tutulub. Yəni qanunla bu ilin sonunadək 2 milyard 22 milyon manat büdcə kəsiri planlaşdırılıb. Orta hesabla götürsək, ilin birinci yarısı üçün büdcə kəsiri 1 milyard 11 milyon manat olmalı idi. Ancaq ilin birinci yarısının kəsiri yarım illik proqnozdan 85 faiz azdır. Yəni büdcə kəsirinin çox olması haqda manipuliyasiyalara ehtiyac yoxdur. Bu faktın özü qeyri-neft sektorunun canlanmasının göstəricisidir.

Beəliklə, söhbət neft pullarının iqtisadi və sosial infrastrukturun yenilənməsinə xərcləməkdən imtina etməkdən yox, ayrılan vəsaitlərin təyinatı üzrə və daha səmərəli xərclənməsindən gedə bilər. Yəni sözü gedən layihələr üzrə xərclənmələrin şəffaflaşdırılması və korrupsiya risklərinin minimuma endirilməsini müzakirə etmək olar.

O ki qalfı qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi məsələsinə, xatırlatmaq istərdim ki, dövlət başçısı bu məsələni prioritet elan edib. Lakin razılaşaq ki, qısa zamanda bu sahənin rəqabətə davamlılığını təmin etmək və dünya bazarında güclü iqtisadi potensiala malik ölkələr arasında özünə yer tutmaq 3-5 ilin işi deyil. Bunu başa düşmək və məsələlərə daha təmkinlə yanaşmaq lazımdır.
Qadir İBRAHİMLİ
//istiqlal.az//




 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
“Büdcə layihəsi hazırlanarkən şəffaflıq tam təmin olunmayıb” - deputat
Bu gün, 18:21
Qarabağda erməni minaya düşdü
Bu gün, 18:20
Prezident İlham Əliyev BƏƏ-nin İqtisadiyyat nazirini qəbul edib
Bu gün, 18:14
“Nar” Göyçayda keçirilən festivalı abunəçiləri ilə birgə qeyd etdi
Bu gün, 18:12
YAP birinci qrup Qarabağ müharibəsi əlili üçün ev tikəcək
Bu gün, 18:10
Büdcə qaydasına uyğun icmal büdcə xərclərinin yuxarı həddinin hesablanması qaydasında dəyişiklik edililib - FƏRMAN
Bu gün, 18:07
Nəsimidə yol təmir-tikinti idarəsi ağacı kəsərək üstünü asfaltlayıb
Bu gün, 18:06
“İşləməyən şəxslərin və aztəminatlı ailələrin sığorta məsələsi insanları narahat edir” - deputat
Bu gün, 17:57
"Polislər qısa zamanda oğrunu tapdılar və pulu mənə qaytardılar”
Bu gün, 17:56
“Azərpoçt”la xaricə ərzaq məhsulu göndərmək olmaz? - RƏSMİ AÇIQLAMA
Bu gün, 17:54
“Bəzi keçmiş aktyorların bizə dedikləri müəllimlik deyil, qolçomaqlıqdır” - VİDEO
Bu gün, 17:52
Baş redaktorun ailəsinə ağır itki üz verib
Bu gün, 17:48
Azərbaycan Ordusunun Naxçıvandakı qoşunları döyüşə hazırolma dərəcəsinə gətirilib - VİDEO
Bu gün, 17:47
İran generalı Azərbaycan sərhədçilərini nümunə göstərdi
Bu gün, 17:42
Müsavat Partiyasının başqanı sərbəst buraxılıb
Bu gün, 17:40
MDB ölkələrinin Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin görüşü Moskvada keçiriləcək
Bu gün, 17:40
“Adımı çəkməyə qorxurlar” – Xalq artisti hansı həmkarlarını qınadı?
Bu gün, 17:38
Naxçıvan MR-in Qaz İstismar Xidmətinə rəis təyin olunub
Bu gün, 17:36
"Bu yalan söz heç nəyi dəyişmir, heç nə də dəyişilmir"
Bu gün, 17:32
Qadınlar kişi üstündə saçyolduya çıxdı - "Bir də ərimə yaxınlaşsan..."
Bu gün, 17:21
"Ermənistanda əhalinin narazılığı artdıqca hərbi xərcləri azaltmağa məcbur olacaqlar" - General
Bu gün, 17:17
Azyaşlı uşağı aldadıb zorladı — Bakıda İYRƏNC CİNAYƏT
Bu gün, 17:16
Bizim siyasətimizə ləkə vuran hər bir adam öz cəzasını alacaq - Azərbaycan Prezidenti
Bu gün, 17:13
"ARDNF-dən büdcəyə transfertlər azaldılmalıdır"
Bu gün, 17:12
Xalqa xidmət etmək hər bir dövlət məmurunun borcudur - Azərbaycan Prezidenti
Bu gün, 17:04
Sabah dollar neçəyə olacaq? belə olacaq
Bu gün, 17:03
"Gündəliyimizdə Avropa İttifaqına üzv olmaq məsələsi yoxdur” -Nikol Paşinyan
Bu gün, 17:01
“Onların aqibəti necə olacaq?” - deputat
Bu gün, 16:58
"Azərbaycan dünya miqyasında özünü çox məsuliyyətli ölkə kimi artıq təsdiqləyibdir"
Bu gün, 16:56
Özünü müxalifət adlandıran antimilli və tamamilə rəzil olmuş qorxaq dəstə əsassız ittihamlarda ön sıralardadır - Dövlət başçısı
Bu gün, 16:53
Bizim iştirakımız, razılığımız olmadan regional müstəvidə heç bir təşəbbüs, layihə icra edilə bilməz - Prezident İlham Əliyev
Bu gün, 16:50
Lavrovun qalmaqallı Qarabağ açıqlaması: Məqsəd nədir? - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 16:48
Hansısa yaramaz məmur şəxsi maraqları üçün hansısa bəd əməl törədərsə, mütləq cəzasını alacaq və artıq tarix bunu göstərir - Azərbaycan Prezidenti
Bu gün, 16:47
AMEA-da struktur islahatları aparılıb, idarə və şöbələr ləğv olunub
Bu gün, 16:46
Qanunsuz aksiya keçirməyə cəhdin məqsədi ölkədə ictimai-siyasi sabitliyi pozmaq, xarici dairələrin tapşırıqlarını yerinə yetirməkdir - YAP-çı deputat
Bu gün, 16:42
"Talıba tələbat olmasa, o qədər qiymət qoyar?"
Bu gün, 16:41
"Prezident kimi öz vəzifəmi bunda görürəm – xalqa xidmət etmək" - İlham Əliyev
Bu gün, 16:37
Fəzail Ağamalı bank faizlərini aşağı salmağa ÇAĞIRDI
Bu gün, 16:36
Avtomobil yollarının keyfiyyətinə görə Azərbaycan MDB-də birincidir - Prezident İlham Əliyev
Bu gün, 16:30
“Atamın tövsiyəsi ilə həkim oldum” - Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin qızı
Bu gün, 16:29
"Yenə də Rəqsanə kimi bir ananın qızı olmaq istərdim"
Bu gün, 16:25
Son 16 il ərzində Azərbaycanda sürətli inkişaf dövrü yaşanır - Dövlət başçısı
Bu gün, 16:22
Əyyubovların Mingəçevir Turizm Kollecində “işğal siyasəti” –ŞOK FAKTLAR
Bu gün, 16:18
Ramiz Mehdiyev ona vəzifə verdi... - FOTO
Bu gün, 16:16
Azərbaycanda siyasi və iqtisadi islahatlar vəhdət təşkil edir - Prezident İlham Əliyev
Bu gün, 16:15
Naxçıvan Muxtar Respublikasının Bakıdakı daimi nümayəndəliyində səyyar xidmət keçiriləcək - Nazirlik
Bu gün, 16:13
"Biz burada təcrübə ilə yeniliyin sintezini, vəhdətini görürük və bu, uğurlarımızın əsas bazasıdır" - Prezident bu gün təyin olunan başçıları qəbul etdi
Bu gün, 16:12
İstefa verən Hafiz Paşayev vəzifəsindən azad olunub? - AÇIQLAMA
Bu gün, 16:10
QDTİB 2-ci dəfə manat istiqrazları buraxa bilər
Bu gün, 16:08
ABŞ-ın daha bir ştatı Qarabağın “müstəqilliyi”ni tanıdı - Biz isə...
Bu gün, 16:08
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru