Bakının silahlanma strategiyası: savaş hazırlıqları bitib .....                     "Hakimiyyətin bütün iqtisadi və siyasi planları məhv olmaq ərəfəsindədir" .....                     “SOCAR neftlə çirkli torpaqların rekultivasiyasında əvəzsiz rol oynayır” .....                     “Koronavirusa görə spirtdən istifadənin effekti yoxdur” .....                     Mağazalara qənim kəsilmişdi .....                     "Atamın ölümündə eks nazirin əli var" .....                     “Baş konsulumuz bizi adam yerinə qoymur” .....                     Röyanın konserti daha 1gün daha artırıldı .....                     Baş Prokurorluğun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinə təyinatla əlaqədar müsabiqə elan edilir .....                     Səhiyyə Nazirliyi apteklərdə maskaların çatışmazlığına görə bu nazirliyi .....                     "Olympus Park" Nazirlər Kabinetinin qərarına məhəl qoymur .....                     Şəhid hərbçimiz dəfn edildi .....                     YAP-ın siyahısından kənar deputatlığa namizədliyini vermiş .....                     “Martın 5-də Putinlə görüşə bilərik” .....                     Zahid Orucdan iki yeni təyinat .....                     “Hüseynbala Mirələmov və Hadi Rəcəblinin dairəsində təxribat yaratmağa nail oldular” .....                     “Aqrolizinq” heç indi də işinin öhdəsindən gələ bilmir... .....                     “Rusiya nümayəndə heyəti sabah Türkiyəyə gələcək” .....                     Türkiyə prezidenti Azərbaycana rəsmi səfərə yola düşüb .....                     “Azərbaycan-Türkiyə ikitərəfli münasibətləri hər sahədə güclənəcək” .....                     "Şəkillərdə gülən qadın"a klip çəkdilər .....                     "Yeni başçı rüşvət və korrupsiyanı tam aradan qaldırıb" .....                     Koronavirusun Azərbaycan iqtisadiyyatına vura biləcəyi zərbələr .....                     Naxçıvan Ali Məclisində komitə sədrləri seçildi .....                     “Rəqəmsallaşma ilə neftvermə əmsalını 45-50%-ə çatdırmaq mümkündür” .....                     Azərbaycan şəhidi ilə vidalaşır .....                     20 yanvar faciəsini törədən Dmitri Yazov öldü .....                     “Koronovirusla bağlı heç bir hala təsadüf edilməyib” .....                     MSK bu gün yenə toplanır .....                     Hökumət saytının adının dəyişdirilməsinin səbəbi məlum oldu .....                     Siraqəddin Cabbarovun Hacı İbrahim sevgisi... .....                     Məmurların müsadirə edilən əmlaklarının aqibəti... .....                     İspaniyada baş nazirə qarşı çirkli pulyuma iddiaları .....                     Biləsuvarda avtomobillərdən oğurluq edən şəxslər saxlanılıb .....                     Bakı Regional Mərkəzi də “Əsgərə salam” aksiyasına qoşulub .....                     İki evdən oğurluq edən şəxs saxlanıldı .....                     Həbsə alınan icra başçılarının susqunluğunun sirri bilindi .....                     Dənizkənarı Milli Parkda bir nəfər dənizə düşüb .....                     Gömrük sistemində islahat qaçılmazdır... .....                     Tərtərdə 30 yaşlı kişi dəm qazından boğulub .....                 

Uşaq pulu hansı formada olmalıdır? - TƏHLİL
Tarix: 11-09-2019, 11:47 | Çap et
Uşaq pulu hansı formada olmalıdır?
Bu yaxınlarda sayca 10 milyonuncu vətəndaşımızın dünyaya gəlişini böyük sevinc və qürur hissiylə qarşılamağımız və qeyd etməyimizin fonunda “uşaqpulu”nun bərpa edilməli olub-olmaması haqqında gedən kəskin müzakirə və mübahisələrin ortaya çıxması təəccüb doğurur. Əvvəla, ona görə ki, bu məsələ görəsən, niyə məhz indi yada düşüb və ya düşür? İkincisi, biz nə istəyirik: Əhalimizin sayının daha çox olmasını, yoxsa bu sahədə artım sürətinin azalmasını? Üçüncüsü, biz, ümumiyyətlə, “uşaq pulu” dedikdə, nəyi nəzərdə tuturuq - bu söz, nəyi ifadə edir?
Bəri başdan qeyd edim ki, uşaq pulu - sosial müavinət növüdür, dövlətin öz vətəndaşlarının qayğısına qalma vasitələrindən biridir. Yəni, kəmiyyətin artmasına dəstək deməkdir. Və eyni zamanda, keyfiyyətə nail olmaq baxımından da dövlətin köməyidir. Axı əhalinin təkcə sayı yox, sağlamlığı da önəmlidir!

Məlum olduğu kimi, cari ildən ölkədə hökumət və dövlət tərəfindən genişmiqyaslı sosial paket həyata keçirilir. O, demək olar ki, bütün istiqamətləri əhatə edir. Gələcəkdə paketə daxil olan tədbirlər daha da təkmilləşdirilmiş şəkildə həyata keçiriləcək. Elə məsələlər var ki, tətbiq olunduqca yenilənməyə ehtiyac yaranır və daha təkmil, ünvanlı və effektli xarakter daşımaq tələbi yaradır.

Məsələn, götürək, ünvanlı sosial yardımı. Zaman keçdikcə aydın olur ki, bunu verməkdənsə, əhalini məşğulluğa cəlb etmək daha məqsədəuyğundur. Və bu məqsədilə müvafiq mexanizmlər hazırlayıb, tətbiq etmək tələb olunur. O mənada ki, vətəndaşlar ələbaxımlığa öyrəşməsinlər. Eləcə də, digər sosial müdafiə xarakterli tədbirlərin icrasında da, zaman keçdikcə bu cür ayrı-ayrı nüanslar ortaya çıxır. Yəni, əslində nəyin daha səmərəli və məqsədəuyğun olması tədricən aydınlaşır.

Uşaqpulu məsələsinə də öncə bu prizmadan yanaşmaq lazımdır. Başqa sözlə, bunu da yuxarıda qeyd etdiyim sosial paketin tərkib hissəsi kimi nəzərdən keçirtmək tələb olunur. Yəni, bir halda ki, sosial dövlət modelinə keçid yolunda irəliləyirik və hökuməti vətəndaşların rifahını başlıca vəzifə sayan, onların iqtisadi-sosial əmin-amanlıqlarını qorumağa çalışan bir mexanizm şəklində görmək istəyirik, o zaman bu ölkə ərazisində dünyaya gələn hər bir insan ana bətnindən çıxan gündən dünyasını dəyişənədək hərtərəfli şəkildə qayğı ilə təmin olunmalı və başı üzərində həmişə dövlətin kölgəsini hiss etməlidir.

Odur ki, uşaqpulu məsələsinə əslində daha həssas və diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Ümumiyyətlə, dövlətin sosial müdafiə və təminat siyasəti əhalinin aztəminatlı və sosial müdafiəyə ehtiyacı olan həssas qrupuna yönəlik xarakter daşımalıdırsa, bu zaman mərkəzi yerdə mütləq uşaqlar dayanır. Çünki uşaqlar və qocalar əhalinin dövlətin sosial müdafiəsinə ən çox və ilk növbədə ehtiyacı olan təbəqəsi sayılır. Uşaqların sosial müdafiəsi məsələsi nə demoqrafik, nə əlil, nə başqa cür fiziki yardıma ehtiyacı olan, nə valideynini itirən, nə valideynləri hərbi və yaxud hər hansı peşə qulluqçuları sayılan və sair kimi qruplar üzrə çeşidlənərək, baxılmalı olan bir məsələ deyil. Bu, vahid kontekstdə nəzərdən keçirilməli və ümumi mexanizm əsasında həllini tapmalı olan məsələdir.

Bəli, bizdə dövlət mövcud imkanları çərçivəsində və bəlkə də bundan daha çox vətəndaşların yanında dayanır. Ümumiyyətlə, dövlətimizin yürütdüyü iqtisadi kursun qayəsində və hədəfində vətəndaşların maddi, sosial durumu və bunun davamlı olaraq yaxşılaşdırılması durur. Bundan əlavə, zəlzələ, subasma, yanğın və digər fəlakətlər baş verən kimi, dövlət dərhal vətəndaşın yanında peyda olur. Banklarla vətəndaşlar arasında problem yaranan kimi dövlət yükün altına girdi və vətəndaşına yardım etdi. Düzdür, hər bir ölkədə dövlət vətəndaşa xidmət edir və etməlidir də. Ancaq heç bir ölkədə dövlət çiyinlərində bizdəki qədər yük daşımır. Halbuki, bazar iqtisadiyyatı şəraitində məsuliyyət və zəmanət bölüşdürülməlidir, çünki dövlətin olduqca vacib və ağır vəzifələri var. O, hər şeylə yüklənməli deyil.

Ancaq bütün bunlara rəğmən, Azərbaycanda sosial dövlət modelinə tam olaraq çatmaq üçün hələ çox məsafə qət etmək tələb olunur. Çünki ümumi gəlirlər bölgüsündə problemlər mövcuddur. Təkcə bir misal çəkim ki, minimum əməkhaqqının yaşayış minimumu səviyyəsini keçməsinə yalnız bu il nail ola bildik. Halbuki, dövlət gəlirlərimiz 2015-2016-cı illərə kimi indikindən də yüksək idi. Buna rəğmən, qeyd etdiyim göstəricilər arasında bərabərləşmə və üstünlük bu il əldə oluna bildi. Niyə və nəyin hesabına? Bilavasitə, son 1 il ərzində ölkədə həyata keçirilməyə başlanılan şəffaflığın, yeni yanaşmanın və islahatların sayəsində...

Demək istədiyim budur ki, hesab edirəm, uşaqpulu da bərpa olunmalı və bu sahədə çox mükəmməl və dəqiq bir mexanizm işlənib hazırlanmalıdır. Sual oluna bilər ki, niyə?

Bəli, bu gün Azərbaycanda əhalinin sosial müdafiəsinə yönəlik sayca 10-dan çox aylıq sosial müavinət növü mövcuddur. O cümlədən, birdəfəlik ödənişlər də həyata keçirilir. Və bunların hər birinin də səviyyəsi dövlət başçımız tərəfindən müvafiq sərəncamlar ilə demək olar ki, hər il artırılır. Ümumiyyətlə, dövlət büdcəmizə diqqət yetirsək, onun xərclər hissəsinin əsasını sosial məsrəflərin təşkil etdiyini görərik. Yəni, dövlət büdcəsi xərclərinin az qala yarıdan çoxunu əmək haqqı və pensiya, o cümlədən, müavinətlərin ödənişi təşkil gedir.

Onda belə çıxır ki, ölkədə əlavə olaraq, dövlət tərəfindən sosial müdafiə siyasətinə və tədbirlərinə ehtiyac yoxdur? Sözsüz ki, bu, səhv yanaşmadır. Dövlət büdcəsi xərclərinin yarıdan çoxu əməkhaqqı, pensiya, müavinətlərin ödənişinə getsə də, əlavə sosial müdafiə tədbirlərinə yenə ehtiyac var.

Bundan əlavə, yuxarıda da qeyd etdim ki, zaman keçdikcə sosial müdafiə və təminat siyasətində ayrı-ayrı nüanslar ortaya çıxır və çıxmalıdır da. Yəni, əslində nəyin daha səmərəli və məqsədəuyğun olduğu tədricən, öz təsbitini tapır.

Bu mənada, məsələn, dövlət tərəfindən uşaqların sosial müdafiəsinin təşkili və maddi qayğılarının qarşılanması məqsədilə bir neçə adda müavinətlər ödənişindənsə, bir adda aylıq uşaqpulu ödənişi daha məqsədəuyğun sayılmalıdır.

Düşünürəm, uşaqpulunun verilməsində fərdi yanaşma əsas məsələ olmalıdır. Belə ki, maliyyələşdirmə, məsələn, müəyyən yaş dövrünə qədər hər bir uşağı əhatə etməli olsa da, sonradan əlil, yardıma ehtiyacı olan, valideynini itirən uşaqlar seçilə üzrə seçilsə də mümkündür. “Yaş dövrü” dedikdə isə, bunu təhlil etmək lazımdır. O cümlədən, uşaqpulunun təyinatı və məqsədi əsas götürülməlidir. Yeri gəlmişkən, 2019-cu il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə uşaqlar üçün 160 manat təşkil edir. Məsələn, sözügedən məsələdə məbləğin müəyyən edilməsində əgər, bu meyar əsas götürülərsə, fikrimcə, yaş həddi ən aşağısı məktəbəqədər dövrü əhatə edə bilər. Lakin bir daha təkrar edirəm ki, bu sahədə mükəmməl təhlil və hesablama aparmaqla müvafiq mexanizm işlənib hazırlanmalıdır.

Yeri gəlmişkən, müasir dövrdə uşaqların sosial və maddi ehtiyacları heç də 65 yaşdan yuxarı təbəqəyə aid vətəndaşların sosial və maddi ehtiyaclarından az deyil. Və getdikcə də, bu ehtiyaclar daha sürətlə artır. Cəmiyyətə və dövlətə arzuolunan sayda və eyni zamanda fiziki olaraq tam sağlam övlad və vətəndaş bəxş etmək isə durmadan artan bu uşaq xərcləri fonunda getdikcə çətinləşir.
Azvision.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Bakının silahlanma strategiyası: savaş hazırlıqları bitib - TƏHLİL
Bu gün, 12:03
Dilarə çılpaq fotolarından danışdı: - "Pul qarşılığında..."
Bu gün, 11:58
"Hakimiyyətin bütün iqtisadi və siyasi planları məhv olmaq ərəfəsindədir" - İrəvanda koronavirus həyəcanı
Bu gün, 11:56
“SOCAR neftlə çirkli torpaqların rekultivasiyasında əvəzsiz rol oynayır”
Bu gün, 11:55
“Koronavirusa görə spirtdən istifadənin effekti yoxdur” - Professor
Bu gün, 11:52
Mağazalara qənim kəsilmişdi - FOTO
Bu gün, 11:46
"Atamın ölümündə eks nazirin əli var" — Bakıda ŞOK İDDİA (VİDEO)
Bu gün, 11:43
“Baş konsulumuz bizi adam yerinə qoymur” - Təbrizdəki tələbələrdən giley
Bu gün, 11:38
Röyanın konserti daha 1gün daha artırıldı
Bu gün, 11:33
Baş Prokurorluğun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinə təyinatla əlaqədar müsabiqə elan edilir
Bu gün, 11:32
Səhiyyə Nazirliyi apteklərdə maskaların çatışmazlığına görə bu nazirliyi İTTİHAM ETDİ
Bu gün, 11:30
"Olympus Park" Nazirlər Kabinetinin qərarına məhəl qoymur - GİLEY
Bu gün, 11:29
Şəhid hərbçimiz dəfn edildi
Bu gün, 11:24
YAP-ın siyahısından kənar deputatlığa namizədliyini vermiş 135 nəfər partiyadan çıxarılıb
Bu gün, 11:22
“Martın 5-də Putinlə görüşə bilərik” - Ərdoğan
Bu gün, 11:20
"Film heç vaxt romanı tamamlamır" - deputat
Bu gün, 11:17
"On qəpiklik maskanı əlli qəpiyə satan vicdansızlar" - ETİRAZ
Bu gün, 11:14
Zahid Orucdan iki yeni təyinat
Bu gün, 11:12
“Hüseynbala Mirələmov və Hadi Rəcəblinin dairəsində təxribat yaratmağa nail oldular” - Siyavuş Novruzovdan ilginc dəyərləndirmə
Bu gün, 11:11
“Aqrolizinq” heç indi də işinin öhdəsindən gələ bilmir... - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 11:09
“Rusiya nümayəndə heyəti sabah Türkiyəyə gələcək”
Bu gün, 11:06
Azərbaycanlı model küçənin ortasında soyundu - FOTO
Bu gün, 11:04
Türkiyə prezidenti Azərbaycana rəsmi səfərə yola düşüb
Bu gün, 11:02
“Azərbaycan-Türkiyə ikitərəfli münasibətləri hər sahədə güclənəcək” - Ərdoğan
Bu gün, 11:01
"Şəkillərdə gülən qadın"a klip çəkdilər
Bu gün, 10:51
"Yeni başçı rüşvət və korrupsiyanı tam aradan qaldırıb" - Partiya sədri
Bu gün, 10:45
Koronavirusun Azərbaycan iqtisadiyyatına vura biləcəyi zərbələr - TƏHLİL
Bu gün, 10:43
Naxçıvan Ali Məclisində komitə sədrləri seçildi - SİYAHI
Bu gün, 10:39
“Rəqəmsallaşma ilə neftvermə əmsalını 45-50%-ə çatdırmaq mümkündür”
Bu gün, 10:38
Azərbaycan şəhidi ilə vidalaşır
Bu gün, 10:31
20 yanvar faciəsini törədən Dmitri Yazov öldü
Bu gün, 10:26
“Koronovirusla bağlı heç bir hala təsadüf edilməyib” - Elmi-Tədqiqat Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutunun şöbə müdiri
Bu gün, 10:25
MSK bu gün yenə toplanır
Bu gün, 10:24
Hökumət saytının adının dəyişdirilməsinin səbəbi məlum oldu
Bu gün, 10:23
Siraqəddin Cabbarovun Hacı İbrahim sevgisi... - Ümid Ali Məhkəməyə qalıb...
Bu gün, 10:19
Məmurların müsadirə edilən əmlaklarının aqibəti... - hüquqşünas danışır
Bu gün, 10:16
İspaniyada baş nazirə qarşı çirkli pulyuma iddiaları
Bu gün, 10:14
Biləsuvarda avtomobillərdən oğurluq edən şəxslər saxlanılıb
Bu gün, 10:13
Bakı Regional Mərkəzi də “Əsgərə salam” aksiyasına qoşulub - FOTO
Bu gün, 10:12
İki evdən oğurluq edən şəxs saxlanıldı
Bu gün, 10:04
Həbsə alınan icra başçılarının susqunluğunun sirri bilindi - İLGİNC
Bu gün, 10:03
Dənizkənarı Milli Parkda bir nəfər dənizə düşüb
Bu gün, 10:01
Gömrük sistemində islahat qaçılmazdır... - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 10:00
Tərtərdə 30 yaşlı kişi dəm qazından boğulub
Bu gün, 09:46
"Axı, mənim o qədər pulum yoxdur..." - GİLEY
Bu gün, 09:45
Bakıda oteldə xarici vətəndaş əri tərəfindən döyüldü
Bu gün, 09:40
Azərbaycan nefti 2,6 dollar ucuzlaşıb
Bu gün, 09:39
Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir
Bu gün, 09:38
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 50 nəfər saxlanılıb
Bu gün, 09:36
Qərbi Azərbaycanda güclü zəlzələ oldu
Bu gün, 09:30
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru