Ağstafada azyaşlı yanıb .....                     Azərbaycanda bu torpaqları təmizləmək üçün 15 milyard ABŞ dolları lazımdır .....                     Dərmanların qiymətlərində fərqi kim yaradır? .....                     Gürcüstanda azərbaycanlı qızı qaçıran gənc saxlanılıb .....                     Avropa Məhkəməsi niyə İrəvanın yanında yer aldı? .....                     Neftin bahalaşması davam edir .....                     Xəzər dənizinə tökülən çay bağlana bilər .....                     İşğalçı Ermənistan da daxil, regionda böyük sülhün tək formulu bəlli .....                     Erkin Qədirlinin 9 rəqibi MSK-YA ŞİKAYƏT ETDİ… .....                     Hindistan Ərdoğanı qınadı .....                     Sumqayıt sakini bıçaqlanıb .....                     “Mən uşaqları avtomobilimə mindirmirəm” .....                     Avstriya istehsalı olan silahı Gülər Əhmədovanın oğlu haradan alıb? .....                     Çindən Türkiyəyə təxliyə edilən vətəndaşlarımız xəstəxanadan buraxılıblar .....                     Rusiyanın Dövlət Muzeyi Qarabağı ayrıca “dövlət” kimi təqdim edir .....                     Paşinyanın qorxulu röyası çin olur .....                     Gəncədə sərxoş sürücü eyni vaxtda üç qəza törətdi, .....                     Rəqsanə ərinə müraciət etdi .....                     Vilayət Eyvazov baş mühəndisi rəis təyin etdi .....                     Bakda kütləvi İNTİHAR CƏHDİ .....                     "Şikayətimə məhəl qoyan yoxdur" .....                     Bura səhiyyə ocağıdır, yoxsa?.. .....                     Azərbaycanda onlayn narkotik satan şəbəkə ilə bağlı ilginc təfərrüatlar .....                     Əli Həsənovun şirkətlərinin siyahısı... .....                     “Birinci rübdə ÜDM-in onda iki və ya onda üç faizinədək zərər çəkə biləcəyimizi düşünürük” .....                     Mühacir işinə görə həbs edilmiş mərkəz rəhbəri bir azərbaycanlının ifadəsi əsasında saxlanıbmış .....                     Vüqar Səfərlinin milyonluq maxinasiyaları… .....                     Ağcabədidə deputatlığa namizədi ölümlə hədələdilər .....                     Rafil Hüseynov kimi himayə edir? .....                     Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir .....                     Qarabağda erməni əsgəri öldü .....                     "Hamı bizim ətrafımızda birləşib, hamı dövlətin, Prezidentin yanındadır" .....                     Ölkənin iki tanınmış şəxsi komada .....                     47 saylı seçki dairəsində nə baş verib? .....                     “Təkrar seçkilərin vaxtını prezident müəyyən edəcək” .....                     Pozuntulara yol verən 130-dan çox bələdiyyə sədrinin işi məhkəmələrə göndərilib .....                     Qubada DƏHŞƏT: .....                     Bakıda gecə klubuna gedən 35 yaşlı şəxsi mühafizəçi döydü .....                     Korrupsiya ilə bağlı 497 vəzifəli şəxs barəsində 310 cinayət işi məhkəmələrə göndərilib .....                     Azercell təcrübəsini SABAH qrupları ilə bölüşüb .....                 

Cənab Qarayev, buraları kimsə qorumur... - FOTO
Tarix: 19-08-2019, 09:19 | Çap et
Cənab Qarayev, buraları kimsə qorumur...
Bir neçə gün öncə yolumuzu İlisudan salmışkən 18-ci əsrdə ucaldılan tarixi Sumuq qalasına da baş çəkməyi qərara aldıq. Qalaya giriş üçün adambaşına bir manat giriş haqqı ödəsək də, digər tarixi abidələrin girişindən, yəni belə desək, kassa adlanan hissəsindən fərqli olaraq, burada bizə bələdçi xidmətinin olub-olmaması haqda məlumat verilmədi.

Qalanı gəzib qurtardıqdan sonra buranın elmi işçisi Mahirə Həkimova ilə tanış olduq. Mahirə xanım qala haqda ətraflı məlumatları Sputnik Azərbaycan-la bölüşdü.

2005-ci ildə İlisu Dövlət Tarix Mədəniyyət İdarəsi fəaliyyətə başlayandan qalada çalışan M.Həkimovanın sözlərinə görə, burada 16-cı əsrin 30-40-cı illərindən 19-cu əsrədək olan eksponatlar mühafizə olunur: "18-ci əsrin ikinci yarısında Azərbaycanda xanlıqlarla yanaşı, sultanlıqlar da vardı. Həmin sultanlıqlardan biri də İlisu idi. İlisu sultanlığı bəzən İran, bəzən də Osmanlı vassallığını qəbul etsə də, 300 il müstəqil idarəçilik formasını qoruyub saxlamışdı. Bu müddət ərzində bir çox qala və qalaçalar inşa edilib. Rəvayətə görə, onlardan biri 17-ci əsrin sonu - 18-ci əsrin əvvələrində İsmixan adlı şəxs tərəfindən inşa edilmiş Sumuq qala olub. Qalanın inşasında çaylaq daşı, bişmiş kərpic və əhəng məhlulundan istifadə edilib. Abidə sovet dövründə baxımsız qaldığı üçün gələn sel suları onun birinci və ikinci mərtəbəsini daş-çınqılla doldurub, abidənin günbəz hissəsi də uçub. 1998-ci ildə "Abidələrin qorunması və mühafizəsi" haqda imzalanan fərmana əsasən, keçmiş mədəniyyət naziri Polad Bülbüloğlu 2002-ci ildən etibarən buranı İlisu Dövlət Tarix Mədəniyyət Qoruğu elan edib. 2005-ci ildən etibarən abidənin bərpasına başlanılıb və ilk iki mərtəbə daş-çınqıldan təmizlənib, dam örtüyü keçmiş rekonstruksiyaya uyğun bərpa edilib. Bu müddət ərzində kənd əhalisi əl sənətkarlığının ekspozisiyasını yaradıb. Biz də həmin kənd əhalisindən yığdığımız mis, saxsı qabları, əl sənətkarlığına aid nümunələri burada nümayiş etdiririk".

Eksponatların bir hissəsini isə məktəb və işçilərin öz evindən toplayıblar: "Elmi işçi olsam da, yay aylarında burada bələdçi kimi çalışıram. Bu muzeydəki bir çox şeyi kəndlərdən toplayaraq buraya gətirmişəm. Oradakı stendlərin çoxunu da özüm tapmışam. O zamanlar Polad Bülbüloğlunun çəkildiyi "Qorxma, mən səninləyəm" filminin yaradıcı qrupu İlisuda olmuşdu. O zaman da bu qala bərbad vəziyyətdə idi. Filmin yaradıcı qrupu burada xatirə şəkli çəkdirmişdi. Mən həmin fotonu da tapıb nümayiş üçün buraya gətirmişəm. Ümumiyyətlə, materialları toplayaraq stendləri təşkil etmək mənim işimin əsas məğzidir".

M.Həkimova abidənin müasir quruluşunu belə izah edir: "2005-2007-ci illərdə restavrasiya zamanı abidənin iki mərtəbəsi torpağın altından çıxarılıb, günbəzi və pilləkənləri bərpa olunub. Qala muzey xarakterli olduğundan burada sonradan müasir üslubda pilləkən inşa edildi. Bundan başqa, abidədə sallanma nərdivanlardan da istifadə edilir".
Dağdan gələn sel suları abidəni uçurmasın deyə müəyyən tədbirlər görülüb: "Abidənin mühafizəsinin təmin edilməsi və sel sularının qarşısını almaq məqsədi ilə 2007-ci ildə kanal çəkilib ki, abidə öncəki kimi bərbad vəziyyətə düşməsin".

Hündürlüyü 18 metr olan abidənin iki misli qədər hasar çəkilib, çaylaq daşı döşənib ki, kimsə abidəyə müdaxilə edə bilməsin. M.Həkimova deyir ki, yalnız əlində nazirliyin sənədi olan kəs qalaya nəsə müdaxilə edə bilər.

Qalanı gəzdikcə 16-19-cu əsrlərə aid olan qədimi əsalar, cəhrələr, xalça və yun daraqları, sap sarıyanlar, lampalar, saxsı qablar, taxta şəbəkələr, dəmir fincanlar, qızdırıcı ütülər, səhənglər, mis camlar, mis boşqablar, su parçı, tunc küpələr, nehrələrə rast gəlmək mümkündür.

Əlverişli strateji mövqedə tikilmiş abidə 6 mərtəbədən ibarətdir. Hər mərtəbədə mazğallar var. Belə qeyd olunur ki, hələ o zamanalar abidənin yuxarı hissəsində keşikçi əsgər dayanaraq dağ yoluna nəzarət edərmiş. Hansısa təhlükə olduqda saxsı borulara döyərək işarə verirmişlər. M.Həkimova deyir ki, təhlükə, hücum olmadığı müddətdə həmin nəzarətçi əsgərlər özləri ilə azuqə götürərək yuxarı mərtəbələrdən yaşayış məqsədi ilə istifadə edərmişlər.

Həmsöhbətimizdən qalaya xidmət edən işçilərin sayını soruşuruq. Deyir ki, 10 nəfərdirlər. Direktor və bir bələdçisi olan qalanın digər iki əməkdaşı elmi işçidir. Burada 3 mühafizəçi, 1 baş mühafizəçi, xidmətçi və mühasib çalışır.

Qalanı gəzdikcə təəssüf doğuran digər məqam isə burada nəzarətin zəif olmasıdır. İçi nəzarətsiz qalan qalada pəncərələrin rahat açılıb-bağlanması təhlükəsizlik baxımından müsbət hal deyil: istənilən an bədbəxt hadisə baş verə bilər. Bundan əlavə, nəzarətçinin və kameraların olmaması əsrlərlə yaşı olan eksponatların oğurlanmasına səbəb ola bilər. Beləcə, təxminən 5 əsrədək yaşı olan eksponatlar nə vaxtsa diqqətsizliyin, nəzarətsizliyin qurbanı ola bilər. Burada turistlərə nəzarət edəcək bir şəxsin olmaması isə sanki tariximizə qarşı biganəliyi göstərir.

Mahirə xanım deyir ki, buraya daha çox turist axını cəlb etmək üçün ətrafda uşaqlar üçün əyləncə məkanları, parklar, istirahət mərkəzlərinin salınması da yaxşı ideya kimi qiymətləndirilə bilər.

Bir turist kimi isə onu deyə bilərəm ki, turistlərin bu tarixi qalaya axınını təmin etmək üçün öncə qalanın gözəl təqdimata ehtiyacı var. Yəni bileti satmaqla yanaşı, turistlərə bələdçi xidməti göstərilsə, içəridə nəzarətçi olsa, daha yaxşı olardı. Ən azı, bununla qalanın ölkəmiz üçün nə qədər qiymətli və dəyərli olduğunu göstərmək kifayət edərdi...

Qeyd edək ki, ölkə əhəmiyyətli bu abidə dövlət tərəfindən qorunaraq mühafizə edilir.

Cənab Qarayev, buraları kimsə qorumur...
Cənab Qarayev, buraları kimsə qorumur...
Cənab Qarayev, buraları kimsə qorumur...
Cənab Qarayev, buraları kimsə qorumur...






 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Ağstafada azyaşlı yanıb
Dünən, 11:27
Azərbaycanda bu torpaqları təmizləmək üçün 15 milyard ABŞ dolları lazımdır
Dünən, 11:24
Xalq artistindən göbək rəqsi - VİDEO
Dünən, 11:23
Dərmanların qiymətlərində fərqi kim yaradır? - NARAZILIQ...
Dünən, 11:17
Gürcüstanda azərbaycanlı qızı qaçıran gənc saxlanılıb
Dünən, 11:14
Avropa Məhkəməsi niyə İrəvanın yanında yer aldı? - GƏLİŞMƏ
Dünən, 11:11
Neftin bahalaşması davam edir
Dünən, 11:10
Xəzər dənizinə tökülən çay bağlana bilər
Dünən, 11:09
İşğalçı Ermənistan da daxil, regionda böyük sülhün tək formulu bəlli - TƏHLİL
Dünən, 11:09
Azərbaycanlı bloqeri Ukraynaya BURAXMADILAR
Dünən, 11:06
Erkin Qədirlinin 9 rəqibi MSK-YA ŞİKAYƏT ETDİ… - FOTO
Dünən, 11:03
Hindistan Ərdoğanı qınadı
Dünən, 11:01
Sumqayıt sakini bıçaqlanıb
Dünən, 10:55
“Mən uşaqları avtomobilimə mindirmirəm” - GİLEY
Dünən, 10:53
Avstriya istehsalı olan silahı Gülər Əhmədovanın oğlu haradan alıb?
Dünən, 10:44
Çindən Türkiyəyə təxliyə edilən vətəndaşlarımız xəstəxanadan buraxılıblar
Dünən, 10:43
Rusiyanın Dövlət Muzeyi Qarabağı ayrıca “dövlət” kimi təqdim edir - FOTOFAKT
Dünən, 10:41
"Xeyli müddətdir ki, gizlədirdim..."
Dünən, 10:34
Paşinyanın qorxulu röyası çin olur - ölkədə əks-inqilab ab-havası güclənir
Dünən, 10:28
Gəncədə sərxoş sürücü eyni vaxtda üç qəza törətdi, xəsarət alan var
Dünən, 10:26
Rəqsanə ərinə müraciət etdi - VİDEO
Dünən, 10:25
Vilayət Eyvazov baş mühəndisi rəis təyin etdi
Dünən, 10:23
Bakda kütləvi İNTİHAR CƏHDİ - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 10:22
"Şikayətimə məhəl qoyan yoxdur" - GİLEY
Dünən, 10:21
Bura səhiyyə ocağıdır, yoxsa?.. - İTTİHAM
Dünən, 10:16
Azərbaycanda onlayn narkotik satan şəbəkə ilə bağlı ilginc təfərrüatlar - VİDEO
Dünən, 10:14
Əli Həsənovun şirkətlərinin siyahısı... YAYILDI
Dünən, 10:12
“Birinci rübdə ÜDM-in onda iki və ya onda üç faizinədək zərər çəkə biləcəyimizi düşünürük”
Dünən, 10:10
Mühacir işinə görə həbs edilmiş mərkəz rəhbəri bir azərbaycanlının ifadəsi əsasında saxlanıbmış - Özü danışır...
Dünən, 10:08
Vüqar Səfərlinin milyonluq maxinasiyaları… - İTTİHAM
Dünən, 10:02
Ağcabədidə deputatlığa namizədi ölümlə hədələdilər - ŞOK SƏS YAZISI
Dünən, 09:59
"O, anasını itirib ona görə mahnı ona pis təsir elədi"
Dünən, 09:57
Rafil Hüseynov kimi himayə edir? - İDDİA
Dünən, 09:51
Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir
Dünən, 09:50
Qarabağda erməni əsgəri öldü
Dünən, 09:40
"Hamı bizim ətrafımızda birləşib, hamı dövlətin, Prezidentin yanındadır" - Prezidentə daha bir müraciət
Dünən, 09:36
Ölkənin iki tanınmış şəxsi komada - son durum
Dünən, 09:33
47 saylı seçki dairəsində nə baş verib? - ETİRAZ
Dünən, 09:31
“Təkrar seçkilərin vaxtını prezident müəyyən edəcək” - MSK katibi
Dünən, 09:28
Pozuntulara yol verən 130-dan çox bələdiyyə sədrinin işi məhkəmələrə göndərilib
Dünən, 09:27
Qubada DƏHŞƏT: - oğul atasını öldürüb
Dünən, 09:26
Bakıda gecə klubuna gedən 35 yaşlı şəxsi mühafizəçi döydü
Dünən, 09:25
Korrupsiya ilə bağlı 497 vəzifəli şəxs barəsində 310 cinayət işi məhkəmələrə göndərilib
14-02-2020, 18:01
Azercell təcrübəsini SABAH qrupları ilə bölüşüb
14-02-2020, 17:54
Nəriman Nərimanovun 150 illik yubileyi qeyd ediləcək - SƏRƏNCAM
14-02-2020, 17:52
Ermənistanda hərbçiləri daşıyan maşın qəzaya düşdü
14-02-2020, 17:35
"Ana dağ basdıqca nənə deyirmiş ki, kabab iyi gəlir" - Tərtərdə işgəncə görən uşağın atası
14-02-2020, 17:32
Cənab Prezident, Mingəçevirdə seçki saxtalaşdırılıb! - 7 NAMİZƏDİN MÜRACİƏTİ
14-02-2020, 17:31
120 saylı Cəbrayıl-Qubadlı dairəsinin nəticələri ləğv edilsin! - Namizədlərdən bəyanat
14-02-2020, 17:28
Ramiz Mehdiyev onu işdən azad etdi
14-02-2020, 17:23
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru