"Putin gələcəkdə senator və ya Federasiya Şurasının sədri ola bilər" .....                     "30 ildir bu yolla kimsə maraqlanmayıb" .....                     “Pulunuz çox ola bilər, amma nüfuzunuz yoxdur” .....                     Sabirabadda dializ xəstələri kütləvi zəhərlənib .....                     Saatlıda biabırçı seçki mənzərəsi .....                     Lerik İqbal Məmmədovdan imtina edir .....                     Stoltenberq: “Türkiyə NATO-nun əhəmiyyətli müttəfiqidir” .....                     Parlament seçkiləri demokratik keçəcək? .....                     "Sovetski"də yenidən söküntü başlandı .....                     Bu universitet rektorlarının vəzifələrini itirəcəkləri gözlənilir .....                     “Azərbaycanda seçkidən küsmüş bir toplum var” .....                     Cəmi 2303 nəfər rus soyad sonluğundan imtina edib: .....                     “Ermənistanın burnu əzilməyincə, öz hərəkətlərindən çətin ki, əl çəksin” .....                     “Ölkənin birinci naziri təhsil naziri olmalıdır!” .....                     Amerika hərbçiləri Suriyada Rusiya generalını tutdu .....                     Tramp Ağ Evdə Netanyahunu qəbul edəcək .....                     “Panorama Park” Yaşayış Kompleksinin sakinləri kimdən narazıdır? .....                     Şirvanda Əsmər Əliyeva “rüzgar“ı .....                     Namizədin plakatlarını kim cırır? .....                     Böyük Bəhmənli sakinləri Vüqar Bayramova tam etimad nümayiş etdirdilər .....                     Avropa Parlamentinin komitəsi "Brexit" razılaşmasını bəyənib .....                     Erməni diasporunun Moskvada Azərbaycana qarşı təxribatının qarşısı alınıb .....                     Vilayət Eyvazovdan yeni TƏYİNAT .....                     Oğlu tərəfindən küçəyə atılan ata və ana: .....                     Ermənistan 1990-cı ilin yanvar hadisələri ilə bağlı uydurma təbliğat aparır .....                     "Sürücülər yol polislərinə başqa şey təklif edirlər" .....                     “Vodafone Ukraine”nin Müşahidə Şurası yenidən formalaşdırılıb .....                     Mahir Abbaszadə üçün görüşləri kim təşkil edir? .....                     Azercell-in 4G şəbəkəsi ölkənin ən yüksək keyfiyyətli şəbəkəsi olaraq tanınıb .....                     “Özünü buraxmış yaşlı deputatlar da geri çəkilsinlər” .....                     “Azərbaycanda parlament seçkiləri ədalət prinsipləri əsasında keçiriləcək” .....                     Şirvan sakinindən külli miqdarda narkotik vasitələr götürülüb .....                     Tovuzda 3 nəfəri elektrik cərəyanı vurub .....                     Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin cənub regional şöbəsinə yeni rəis təyin olunub .....                     Soyadlar milliləşir: .....                     Bələdiyyə sədri möhür və ştampı yas mərasimində itirib .....                     Məzahir Pənahov siyasi partiyalara müraciət edib .....                     Nizami Rayon İcra başçısının Keşlə qəsəbə inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyinin hesabat yığıncağı keçirilib .....                     Prezident İlham Əliyev Vaqif Şadlinskini təltif edib .....                     “İstəmirik ki, kimsə namizədliyini geri götürsün” .....                 

Bank sektorunun durumu: Zərərlə işləyənlər, qazanc götürənlər... - TƏHLİL
Tarix: 19-07-2019, 08:42 | Çap et
Bank sektorunun durumu: Zərərlə işləyənlər, qazanc götürənlər...
Hazırda ölkədə 30 bank fəaliyyət göstərir ki, onların 508 filialı, 130 şöbəsi, 2 min 510 bankomatı (ATM) var.

Bu sektorda çalışanların sayı isə 17 min 588 nəfərdir. Bank sektorunun vəziyyəti ötən illərə nisbətən müəyyən qədər yaxşılaşsa da, hələ də problemli banklar qalmaqdadır və bu da ümumi bazarın sağlamlaşmasını ləngidir. Qeyd edək ki, bu il fevralın 1-nə Azərbaycanın bank sektorunun aktivləri 29 milyard 602 milyon 900 min manat təşkil edib. Bu, ötən il fevralın 1-i ilə müqayisədə 5,1 faiz çoxdur. Bank sektoruna ümumi nəzər saldıqda isə, problemlərin hələ də qaldığını, bankların maliyyə çatışmamazlığı ilə üzləşdiyini, zərərlə işlədiyini açıq şəkildə görmək mümkündür.

Azərbaycan bankları ölkədə baş verən ilk devalvasiyaya qədər sırf olaraq maliyyə-kredit siyasəti ilə məşğul olunurdu. Uzun illər bu sistemin mövcudluğu sonda ona gətirib çıxardı ki, bankların digər əməliyyatlardan gəlir əldə etmək imkanları kifayət qədər məhdudlaşdı. Demək olar ki, banklar donorlardan cəlb etdiyi vəsaiti yüksək faizli kredit şəklində vətəndaşlara verərək böyük həcmli vəsait qazanırdı. Amma ölkədə iki kəskin devalvasiyanın baş verməsi bankların maliyyə-kredit siyasətinin iflasa uğramasına səbəb oldu, böyük həcmli problemli kreditlərlə üzləşdi. Problemli kreditlərin həcminin 2 milyarddan, ümumi kredit portfelinin 30 faizindən yüksək olması da bankların tutduğu yolun yanlış olduğunu göstərən əsas amil oldu. Uzun müddət, təxminən 2 il davam edən problemli kredit məsələsi sonda ölkə başçısının müdaxiləsi ilə həll olundu. Bu müdaxilə həm vətəndaşın, həm də bankların maliyyə problemlərini həll etmiş oldu. Amma bu da bankların tam sağlamlaşmasına səbəb olmadı. Çünki banklarda olan problemlər təkcə gecikdirilən kreditlərdən ibarət deyildi. İdarəetmənin düzgün qurulmaması, maliyyə siyasətinin yalnız qısamüddətli qazanc əldə etməyə hesablanması, donorlar qarşısında öhdəliklər bu gün də davam edir. Bir çox bankların illik hesabatına nəzər salsaq, açıq şəkildə görünür ki, xərclər gəlirləri böyük həcmdə üstələyir. Zərərlə işləyən banklar isə hələ də bazarda qalmaqda davam edir ki, bu da ümumi sektorun işinə maneələr yaradır.

Bankların sağlamlaşdırılması prosesi də tam başa çatdırılmadı. Baxmayaraq ki, ölkə başçısının təsdiq etdiyi “Yol Xəritəsi”ndə bankların sağlamlaşdırılması prosesi 2018-ci ilin dekabr ayında bitməli idi, amma bu proses bitmədi. Bunun məntiqi nəticəsi olaraq Azərbaycan Mərkəzi Bankı bankların sağlamlaşdırılması prosesi üçün yeni bir proqram hazırladı və həmin sənədə istinad etsək, bank sektorunun sağlamlaşdırılması 2020-ci ildə başa çatacaq.

Bankların aktivləri də azalan xətt üzrə gedib. Devalvasiyadan əvvəlki və sonrakı dövrlərin müqayisəsi göstərir ki, hazırda fəaliyyətdə olan 30 bankın hər birinin aktivlərində ciddi şəkildə azalma mövcuddur. Misal: Azərbaycan Beynəlxalq Bankının 2016-cı ilin əvvəli üçün aktivləri 13 milyard 241 milyon 700 min manat olub ki, bu rəqəm 2018-ci ildə 8 milyard 695 milyon 100 min manata qədər aşağı enib. Bank of Baku ASC, Unibank ASC və digərlərində də ciddi azalma mövcuddur.

Qeyd edək ki, bu rəqəmlərlə Azərbaycan Banklar Asosiasiyasının 2015-2017-ci illərin müqayisəli təhlil sənədində tanış ola bilərsiz.

Bankların hesabatlarının analizi isə göstərir ki, hələ də zərərlə işləyən bir çox bank var. Konkret olaraq bu 10 bank: Pakistan Milli Bankı NBP Bakı filialı , TuranBank ASC, Nikoil Bank İKB ASC, Muğanbank ASC, AGBank ASC, Amrahbank ASC, Bank Respublika ASC, Rabitəbank ASC, AFB Bank ASC, Bank of Baku ASC və AccessBank QSC hesabatlarında zərərlə işlədiyini açıqlayıb. Maraqlı məqam isə ondadır ki, adıçəkilən banklar (AccessBank QSC istisna olmaqla - müəl) son 3 il, 2016, 2017 və 2018-ci ili zərərlə işləyib. AccessBank QSC isə 2017-ci ildə 110 milyon 700 min, 2018-ci ildə isə 56 milyon 400 min manat zərərlə işləyib. 2016-cı ili isə bank 1 milyon 700 min manat mənfəətlə başa vurub.

Bütün bunların məntiqi nəticəsidir ki, hazırda bankların əksəriyyəti valyutadəyişmə məntəqəsi rolunda çıxış edir. 2016-ci ildən valyutadəyişmə məntəqələrinin bağlanması ilə banklar bu bazardan alterntiv gəlir əldə etməyə cəhd göstərdi. Hazırda valyutadəyişmə üçün ancaq bank filialları fəaliyyət göstərir. Baxmayaraq ki, valyutadəyişmə məntəqələrinin fəaliyyətinə qanunla icazə verildi, amma hazırda bu istiqamətdə heç bir müsbət irəliləyiş görülmür. Bunun səbəbi isə şərtlərin sərfəli olmamasıdır. Qeyd edək ki, valyutadəyişmə məntəqəsi açmaq üçün banklarda müəyyən məbləğdə depozit saxlamaq lazımdır. "Exchange"lər bankda 50 min manat və 50 min dollar məbləğində depozit saxlamalıdır. "Exchange"lər bir qayda olaraq kiçik biznesdir və onlar üçün bu pul çox böyükdür. Bu vəsaiti bankda depozit kimi saxlayıb işlətməmək, dövriyyədən çıxartmaq "Exchange"lərə sərf etmir. "Exchange"lər bazara girmədiyi üçün banklar valyutadəyişmə məntəqəsi kimi bazarda tək quruma çevrilir. Hazırda obrazlı desək, banklar məhz bu yolla xərclərini kompensasiya etməyə çalışır.

Hazırda bank sektorunun maliyyə qaynaqları isə bir növ dövlət tərəfindən süni şəkildə yaradılır. Belə ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankının həftəlik keçirdiyi repo hərraclar (Mərkəzi Bank banklardan vəsaitləri 14 gün müddətinə cəlb edərək, faizlə birgə geri ödəyir-müəl.) banklara gəlir imkanları yaradır. Əslində, Mərkəzi Bankın həftəlik, təxminən 150 milyon manat cəlb etməyə ehtiyacı yoxdur. Çünki bu Mərkəzi Banka əlavə xərc yaratmaqdan başqa heç bir işə yaramır. Bu addım komersiya banklarının, xüsusilə də vətəndaşlardan cəlb etdiyi əmanətlərin dəyərləndirilməsi, vəsait qazanması üçün Mərkəzi Bankın yaratdığı “kömək xidməti”dir.

Bankların gəlir əldə etməsi üçün digər imkanlar isə vətəndaşların gündəlik bank əməliyyatları, əməkhaqqlarının verilməsi, pul köçürmələri, hesabların açılması, nağdlaşdırmaya və əməliyyat xərcinə görə tutulan 1+1 faiz və digər xırda gəlir alətləridir. Azərbaycan banklarının əsas gəlir aləti olan kredit siyasəti isə hazırda demək olar ki, işlək deyil. Bunun səbəbi isə həm kredit şərtlərinin ağırlığı və vətəndaşların banklara inamsızılığıdır. İkinci məsələdə ötən illərə nisbətən müəyyən qədər irəliləyiş olsa da, hələ də müəyyən problemlər qalmaqdadır.

Bank sektorunda olan problemlərin həlli üçün müxtəlif təkliflər də səsləndirilir. İqtisadçıların əsas təklifi isə bankların sağlamlaşdırılması üçün konsolidasiya (Bankların birləşdirilməsi-müəl.) prosesinə gedilməlidir. Normal vəziyyətdə də bankların sayı tələbin sayından dəfələrlə çoxdur. Bu baxımdan, əlbəttə, konsolidasiyanın aparılması bankların sağlamlaşdırılmasına yol açardı. Yuxarıda göstərilən rəqəmlərdən də görünür ki, hazırda elə banklar var ki, adı var, özü “ölü candır”. Yəni, aktivləri elə yerləşdirilib ki, onun geri qayıtma şansı belə, yoxdur. Amma nədənsə, bu proses ləngiyir. Prosesin niyə getməməsi ilə bağlı şəffaf məlumat verilmədiyi üçün bankların və ya aidiyyatı qurumların hansı məqsədlə gözləmə mövqeyi tutduğu bəlli deyil.
Cebhe.info





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
"Putin gələcəkdə senator və ya Federasiya Şurasının sədri ola bilər"
Bu gün, 04:28
"30 ildir bu yolla kimsə maraqlanmayıb" - GİLEY
Bu gün, 04:14
“Pulunuz çox ola bilər, amma nüfuzunuz yoxdur” – ƏLƏŞRƏFQIZI “ÜSYAN” ETDİ
Bu gün, 04:12
Xəzər TV-yə Murad Dadaşov rəhbərlik etməyəcək - Yeni rəhbər kim olacaq?
Bu gün, 04:09
Sabirabadda dializ xəstələri kütləvi zəhərlənib - AĞIR İDDİA
Bu gün, 04:01
Saatlıda biabırçı seçki mənzərəsi - İDDİA
Bu gün, 03:56
Lerik İqbal Məmmədovdan imtina edir - İTTİHAM
Bu gün, 03:49
Stoltenberq: “Türkiyə NATO-nun əhəmiyyətli müttəfiqidir”
Bu gün, 03:46
Parlament seçkiləri demokratik keçəcək? - Prezident Administrasiyası rəsmilərinin xəbərdarlığının pərdəarxası...
Bu gün, 03:45
"Sovetski"də yenidən söküntü başlandı - Narazı da var, razılaşan da...
Bu gün, 03:39
Bu universitet rektorlarının vəzifələrini itirəcəkləri gözlənilir - İDDİA
Bu gün, 03:37
“Vücudum istənilən cəsarətli bir geyimi insanlara nümayiş etdirməyə imkan verirsə, niyə də bunu etməyim?”
Bu gün, 03:31
“Azərbaycanda seçkidən küsmüş bir toplum var” - Günel Səfərova
Bu gün, 03:29
Cəmi 2303 nəfər rus soyad sonluğundan imtina edib: - Proses niyə ləng gedir?
Bu gün, 03:28
“Ermənistanın burnu əzilməyincə, öz hərəkətlərindən çətin ki, əl çəksin” - deputat
Bu gün, 03:26
"Çox təsəlli verdim, amma kişi yenə fikir elədi"
Bu gün, 03:25
“Ölkənin birinci naziri təhsil naziri olmalıdır!” - MÜSAHİBƏ
Bu gün, 03:20
Amerika hərbçiləri Suriyada Rusiya generalını tutdu
Bu gün, 03:16
Tramp Ağ Evdə Netanyahunu qəbul edəcək
Bu gün, 03:14
“Panorama Park” Yaşayış Kompleksinin sakinləri kimdən narazıdır? - GİLEY
Bu gün, 03:09
Şirvanda Əsmər Əliyeva “rüzgar“ı – Eldar Mahmudovun “sağ əli”nin qızı haqqında ilginc məlumatlar
Bu gün, 03:06
Namizədin plakatlarını kim cırır? - VİDEO
Bu gün, 03:04
Böyük Bəhmənli sakinləri Vüqar Bayramova tam etimad nümayiş etdirdilər - FOTO
Bu gün, 03:01
Avropa Parlamentinin komitəsi "Brexit" razılaşmasını bəyənib
Bu gün, 02:59
Erməni diasporunun Moskvada Azərbaycana qarşı təxribatının qarşısı alınıb
Bu gün, 02:57
Vilayət Eyvazovdan yeni TƏYİNAT
Dünən, 19:03
Oğlu tərəfindən küçəyə atılan ata və ana: - "Əziyyətlə aldığım evimə bizi buraxmır"
Dünən, 19:01
Ermənistan 1990-cı ilin yanvar hadisələri ilə bağlı uydurma təbliğat aparır - XİN
Dünən, 18:52
"Sürücülər yol polislərinə başqa şey təklif edirlər" - Vaqif Əsədov
Dünən, 18:51
“Vodafone Ukraine”nin Müşahidə Şurası yenidən formalaşdırılıb
Dünən, 18:46
Mahir Abbaszadə üçün görüşləri kim təşkil edir? - İDDİA
Dünən, 18:42
Azercell-in 4G şəbəkəsi ölkənin ən yüksək keyfiyyətli şəbəkəsi olaraq tanınıb
Dünən, 18:33
"Verilişdən sonra aparıcıya deyirdim ki, niyə belə edirsiz?"
Dünən, 18:28
“Özünü buraxmış yaşlı deputatlar da geri çəkilsinlər” - Namizədliyini geri götürən Mais Səfərli
Dünən, 18:23
“Azərbaycanda parlament seçkiləri ədalət prinsipləri əsasında keçiriləcək” - Stefan Şennak
Dünən, 18:22
Şirvan sakinindən külli miqdarda narkotik vasitələr götürülüb
Dünən, 18:18
Tovuzda 3 nəfəri elektrik cərəyanı vurub
Dünən, 18:10
Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin cənub regional şöbəsinə yeni rəis təyin olunub
Dünən, 18:07
Soyadlar milliləşir: - Heç bir əngəl yoxdur, kim istəyirsə 5-10 günə…
Dünən, 18:05
"Biz tənqidlərə, amma sağlam tənqidə hörmətlə yanaşırıq"
Dünən, 18:03
Bələdiyyə sədri möhür və ştampı yas mərasimində itirib - Azərbaycanda
Dünən, 17:53
Məzahir Pənahov siyasi partiyalara müraciət edib
Dünən, 17:44
Nizami Rayon İcra başçısının Keşlə qəsəbə inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyinin hesabat yığıncağı keçirilib
Dünən, 17:41
"Bütün məşhurlar efirdə 10 kiloqram çəkisindən artıq görsənir"
Dünən, 17:39
Prezident İlham Əliyev Vaqif Şadlinskini təltif edib - SƏRƏNCAM
Dünən, 17:36
“İstəmirik ki, kimsə namizədliyini geri götürsün” - Məzahir Pənahov
Dünən, 17:35
İslahatların növbəti dalğası başlayacaq – İlham Əliyevdən anons
Dünən, 17:31
Bakcell və İNNOLAND gənc developerləri investorlarla tanış edib
Dünən, 17:29
Milli Məclisə seçkilərlə əlaqədar 42 min 257 yerli müşahidəçi qeydiyyatdan keçib
Dünən, 17:25
"İstəmirəm ailəmin, uşaqlarımın ünvanına nahaq yazılar yazılsın" - Hacı Salayev
Dünən, 17:23
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : di[email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru