Meşələrimiz hər birimizin evidir, xahiş edirik onu yanğından qoruyun! .....                     İstirahət bizim də haqqımızdır... .....                     “Azneft”ə yeni mətbuat katibi təyin edilib .....                     Şəmkirdə 31 yaşlı kişi bıçaqlanıb .....                     Gülay Zeynallının həyat yoldaşı salon işçilərini təhqir etdi: .....                     Trampın dövründə dövlət büdcəsinin kəsiri 1 trilyon dollara çatacaq .....                     Prezidentə ŞOK MÜRACİƏT .....                     “Nar”-ın abunəçi bazası sürətlə artmaqdadır .....                     Anasının zəncirləndiyi azyaşlı uşaq evinə yerləşdirildi .....                     Mehin Hümbətovadan tənqidlərə cavab: .....                     "Azərbaycan bu göstəriciyə görə MDB-də ikinci yeri tutur" .....                     Bakıda anasını telefon almadığına görə öldürən gəncə hökm oxunub .....                     Saakaşvili “Qarabağ Azərbaycandır” dedi .....                     "Azərbaycan heç zaman indiki qədər güclü, əzəmətli və müasir olmayıb" .....                     Dənizdə batanlar bu il niyə çox oldu? .....                     Taxta bazarındakı yanğında FHN əməkdaşı xəsarət alıb .....                     “Mühacir biznesi”: insanlar necə aldadılır? .....                     Mingəçevirdə şəhid adına hörmətsizlik: “Heç kim maraqlanmır” .....                     Yaqub Zurufçu Bakıda solo-konsert verəcək .....                     “Məmurlara kurs keçib, onlara adamlıq öyrədəsi deyillər ki...” .....                     "Hələ restoranı batırmayıb?" .....                     Rəqqasə Fatimə bikinidə alış-verişə çıxdı .....                     Məmurlara ÇAĞIRIŞ .....                     Azərbaycan Ermənistanın təxribatı ilə bağlı BMT Baş katibinə etiraz məktubu ünvanlayıb .....                     Zakir Qaralova sözü olanların .....                     "O, antisovet təbliğatı ilə əlaqədar təqib olunanda..." .....                     "Baksol" yolunda taxta anbarı yanır .....                     "Bəs niyə həkimlər xəstədən rüşvət alır..." .....                     İdlib: Yeni lokal gərginliyin qlobal səbəbləri .....                     Əli Əhmədov bazardakı qiymətlərdən şikayətləndi .....                     Zakir Zeynalovdan etiraf: "Oğlum günahkardır" .....                     "Məhərrəm Qurbanov Azərbaycanın Yevgeni Leonovu idi" .....                     Magistraturanın boş qalan yerlərinə qəbul olunanların qeydiyyatı sabah başa çatır .....                     Atasını qətlə yetirən oğulun etirafı: .....                     Atasını qətlə yetirən oğulun etirafı: .....                     Bu il Azərbaycanda 7 116 MMC qeydiyyata alınıb .....                     Dia.az-a haker hücumu olub .....                     "Maraqlı dairələr Azərbaycanda özünün koloniyasını yaratmaq istəyirdi" .....                     Tərtərdə iki yaşlı körpəni elektrik cərəyanı vuraraq öldürüb .....                     “Bu, biznesmen məmurlar üçün başağrısıdır” .....                 

Bank sektorunun durumu: Zərərlə işləyənlər, qazanc götürənlər... - TƏHLİL
Tarix: 19-07-2019, 08:42 | Çap et
Bank sektorunun durumu: Zərərlə işləyənlər, qazanc götürənlər...
Hazırda ölkədə 30 bank fəaliyyət göstərir ki, onların 508 filialı, 130 şöbəsi, 2 min 510 bankomatı (ATM) var.

Bu sektorda çalışanların sayı isə 17 min 588 nəfərdir. Bank sektorunun vəziyyəti ötən illərə nisbətən müəyyən qədər yaxşılaşsa da, hələ də problemli banklar qalmaqdadır və bu da ümumi bazarın sağlamlaşmasını ləngidir. Qeyd edək ki, bu il fevralın 1-nə Azərbaycanın bank sektorunun aktivləri 29 milyard 602 milyon 900 min manat təşkil edib. Bu, ötən il fevralın 1-i ilə müqayisədə 5,1 faiz çoxdur. Bank sektoruna ümumi nəzər saldıqda isə, problemlərin hələ də qaldığını, bankların maliyyə çatışmamazlığı ilə üzləşdiyini, zərərlə işlədiyini açıq şəkildə görmək mümkündür.

Azərbaycan bankları ölkədə baş verən ilk devalvasiyaya qədər sırf olaraq maliyyə-kredit siyasəti ilə məşğul olunurdu. Uzun illər bu sistemin mövcudluğu sonda ona gətirib çıxardı ki, bankların digər əməliyyatlardan gəlir əldə etmək imkanları kifayət qədər məhdudlaşdı. Demək olar ki, banklar donorlardan cəlb etdiyi vəsaiti yüksək faizli kredit şəklində vətəndaşlara verərək böyük həcmli vəsait qazanırdı. Amma ölkədə iki kəskin devalvasiyanın baş verməsi bankların maliyyə-kredit siyasətinin iflasa uğramasına səbəb oldu, böyük həcmli problemli kreditlərlə üzləşdi. Problemli kreditlərin həcminin 2 milyarddan, ümumi kredit portfelinin 30 faizindən yüksək olması da bankların tutduğu yolun yanlış olduğunu göstərən əsas amil oldu. Uzun müddət, təxminən 2 il davam edən problemli kredit məsələsi sonda ölkə başçısının müdaxiləsi ilə həll olundu. Bu müdaxilə həm vətəndaşın, həm də bankların maliyyə problemlərini həll etmiş oldu. Amma bu da bankların tam sağlamlaşmasına səbəb olmadı. Çünki banklarda olan problemlər təkcə gecikdirilən kreditlərdən ibarət deyildi. İdarəetmənin düzgün qurulmaması, maliyyə siyasətinin yalnız qısamüddətli qazanc əldə etməyə hesablanması, donorlar qarşısında öhdəliklər bu gün də davam edir. Bir çox bankların illik hesabatına nəzər salsaq, açıq şəkildə görünür ki, xərclər gəlirləri böyük həcmdə üstələyir. Zərərlə işləyən banklar isə hələ də bazarda qalmaqda davam edir ki, bu da ümumi sektorun işinə maneələr yaradır.

Bankların sağlamlaşdırılması prosesi də tam başa çatdırılmadı. Baxmayaraq ki, ölkə başçısının təsdiq etdiyi “Yol Xəritəsi”ndə bankların sağlamlaşdırılması prosesi 2018-ci ilin dekabr ayında bitməli idi, amma bu proses bitmədi. Bunun məntiqi nəticəsi olaraq Azərbaycan Mərkəzi Bankı bankların sağlamlaşdırılması prosesi üçün yeni bir proqram hazırladı və həmin sənədə istinad etsək, bank sektorunun sağlamlaşdırılması 2020-ci ildə başa çatacaq.

Bankların aktivləri də azalan xətt üzrə gedib. Devalvasiyadan əvvəlki və sonrakı dövrlərin müqayisəsi göstərir ki, hazırda fəaliyyətdə olan 30 bankın hər birinin aktivlərində ciddi şəkildə azalma mövcuddur. Misal: Azərbaycan Beynəlxalq Bankının 2016-cı ilin əvvəli üçün aktivləri 13 milyard 241 milyon 700 min manat olub ki, bu rəqəm 2018-ci ildə 8 milyard 695 milyon 100 min manata qədər aşağı enib. Bank of Baku ASC, Unibank ASC və digərlərində də ciddi azalma mövcuddur.

Qeyd edək ki, bu rəqəmlərlə Azərbaycan Banklar Asosiasiyasının 2015-2017-ci illərin müqayisəli təhlil sənədində tanış ola bilərsiz.

Bankların hesabatlarının analizi isə göstərir ki, hələ də zərərlə işləyən bir çox bank var. Konkret olaraq bu 10 bank: Pakistan Milli Bankı NBP Bakı filialı , TuranBank ASC, Nikoil Bank İKB ASC, Muğanbank ASC, AGBank ASC, Amrahbank ASC, Bank Respublika ASC, Rabitəbank ASC, AFB Bank ASC, Bank of Baku ASC və AccessBank QSC hesabatlarında zərərlə işlədiyini açıqlayıb. Maraqlı məqam isə ondadır ki, adıçəkilən banklar (AccessBank QSC istisna olmaqla - müəl) son 3 il, 2016, 2017 və 2018-ci ili zərərlə işləyib. AccessBank QSC isə 2017-ci ildə 110 milyon 700 min, 2018-ci ildə isə 56 milyon 400 min manat zərərlə işləyib. 2016-cı ili isə bank 1 milyon 700 min manat mənfəətlə başa vurub.

Bütün bunların məntiqi nəticəsidir ki, hazırda bankların əksəriyyəti valyutadəyişmə məntəqəsi rolunda çıxış edir. 2016-ci ildən valyutadəyişmə məntəqələrinin bağlanması ilə banklar bu bazardan alterntiv gəlir əldə etməyə cəhd göstərdi. Hazırda valyutadəyişmə üçün ancaq bank filialları fəaliyyət göstərir. Baxmayaraq ki, valyutadəyişmə məntəqələrinin fəaliyyətinə qanunla icazə verildi, amma hazırda bu istiqamətdə heç bir müsbət irəliləyiş görülmür. Bunun səbəbi isə şərtlərin sərfəli olmamasıdır. Qeyd edək ki, valyutadəyişmə məntəqəsi açmaq üçün banklarda müəyyən məbləğdə depozit saxlamaq lazımdır. "Exchange"lər bankda 50 min manat və 50 min dollar məbləğində depozit saxlamalıdır. "Exchange"lər bir qayda olaraq kiçik biznesdir və onlar üçün bu pul çox böyükdür. Bu vəsaiti bankda depozit kimi saxlayıb işlətməmək, dövriyyədən çıxartmaq "Exchange"lərə sərf etmir. "Exchange"lər bazara girmədiyi üçün banklar valyutadəyişmə məntəqəsi kimi bazarda tək quruma çevrilir. Hazırda obrazlı desək, banklar məhz bu yolla xərclərini kompensasiya etməyə çalışır.

Hazırda bank sektorunun maliyyə qaynaqları isə bir növ dövlət tərəfindən süni şəkildə yaradılır. Belə ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankının həftəlik keçirdiyi repo hərraclar (Mərkəzi Bank banklardan vəsaitləri 14 gün müddətinə cəlb edərək, faizlə birgə geri ödəyir-müəl.) banklara gəlir imkanları yaradır. Əslində, Mərkəzi Bankın həftəlik, təxminən 150 milyon manat cəlb etməyə ehtiyacı yoxdur. Çünki bu Mərkəzi Banka əlavə xərc yaratmaqdan başqa heç bir işə yaramır. Bu addım komersiya banklarının, xüsusilə də vətəndaşlardan cəlb etdiyi əmanətlərin dəyərləndirilməsi, vəsait qazanması üçün Mərkəzi Bankın yaratdığı “kömək xidməti”dir.

Bankların gəlir əldə etməsi üçün digər imkanlar isə vətəndaşların gündəlik bank əməliyyatları, əməkhaqqlarının verilməsi, pul köçürmələri, hesabların açılması, nağdlaşdırmaya və əməliyyat xərcinə görə tutulan 1+1 faiz və digər xırda gəlir alətləridir. Azərbaycan banklarının əsas gəlir aləti olan kredit siyasəti isə hazırda demək olar ki, işlək deyil. Bunun səbəbi isə həm kredit şərtlərinin ağırlığı və vətəndaşların banklara inamsızılığıdır. İkinci məsələdə ötən illərə nisbətən müəyyən qədər irəliləyiş olsa da, hələ də müəyyən problemlər qalmaqdadır.

Bank sektorunda olan problemlərin həlli üçün müxtəlif təkliflər də səsləndirilir. İqtisadçıların əsas təklifi isə bankların sağlamlaşdırılması üçün konsolidasiya (Bankların birləşdirilməsi-müəl.) prosesinə gedilməlidir. Normal vəziyyətdə də bankların sayı tələbin sayından dəfələrlə çoxdur. Bu baxımdan, əlbəttə, konsolidasiyanın aparılması bankların sağlamlaşdırılmasına yol açardı. Yuxarıda göstərilən rəqəmlərdən də görünür ki, hazırda elə banklar var ki, adı var, özü “ölü candır”. Yəni, aktivləri elə yerləşdirilib ki, onun geri qayıtma şansı belə, yoxdur. Amma nədənsə, bu proses ləngiyir. Prosesin niyə getməməsi ilə bağlı şəffaf məlumat verilmədiyi üçün bankların və ya aidiyyatı qurumların hansı məqsədlə gözləmə mövqeyi tutduğu bəlli deyil.
Cebhe.info





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Meşələrimiz hər birimizin evidir, xahiş edirik onu yanğından qoruyun!
Bu gün, 07:06
İstirahət bizim də haqqımızdır... - Tezliklə işimizin başında olacağıq...
Dünən, 08:05
“Azneft”ə yeni mətbuat katibi təyin edilib
22-08-2019, 18:02
Şəmkirdə 31 yaşlı kişi bıçaqlanıb
22-08-2019, 18:00
Gülay Zeynallının həyat yoldaşı salon işçilərini təhqir etdi: - “Ayda altı-yeddi oğlan..."
22-08-2019, 17:58
Trampın dövründə dövlət büdcəsinin kəsiri 1 trilyon dollara çatacaq
22-08-2019, 17:51
Prezidentə ŞOK MÜRACİƏT - Baş redaktor İlham Əliyevə nələri yazdı...
22-08-2019, 17:47
“Nar”-ın abunəçi bazası sürətlə artmaqdadır
22-08-2019, 17:28
Anasının zəncirləndiyi azyaşlı uşaq evinə yerləşdirildi
22-08-2019, 17:13
Mehin Hümbətovadan tənqidlərə cavab: - "Mən milyoner deyiləm"
22-08-2019, 17:04
"Azərbaycan bu göstəriciyə görə MDB-də ikinci yeri tutur" - deputat
22-08-2019, 16:58
Bakıda anasını telefon almadığına görə öldürən gəncə hökm oxunub
22-08-2019, 16:54
Saakaşvili “Qarabağ Azərbaycandır” dedi - Azərbaycanlı deputat onu “populist” adlandırdı
22-08-2019, 16:53
"Azərbaycan heç zaman indiki qədər güclü, əzəmətli və müasir olmayıb" - Əli Əhmədov
22-08-2019, 16:51
Dənizdə batanlar bu il niyə çox oldu? - İlginc səbəbi açıqlandı
22-08-2019, 16:47
Taxta bazarındakı yanğında FHN əməkdaşı xəsarət alıb
22-08-2019, 16:45
“Mühacir biznesi”: insanlar necə aldadılır? - RƏYLƏR
22-08-2019, 16:43
Mingəçevirdə şəhid adına hörmətsizlik: “Heç kim maraqlanmır” - VİDEO
22-08-2019, 16:41
Yaqub Zurufçu Bakıda solo-konsert verəcək
22-08-2019, 16:37
“Məmurlara kurs keçib, onlara adamlıq öyrədəsi deyillər ki...” - deputat
22-08-2019, 16:21
"Hələ restoranı batırmayıb?" - Samir Niyamı ələ saldı
22-08-2019, 16:19
Rəqqasə Fatimə bikinidə alış-verişə çıxdı - FOTO
22-08-2019, 16:17
Məmurlara ÇAĞIRIŞ - "Hamınz oğurladıqlarnız qusacaqsınız..."
22-08-2019, 16:07
Azərbaycan Ermənistanın təxribatı ilə bağlı BMT Baş katibinə etiraz məktubu ünvanlayıb
22-08-2019, 15:57
Zakir Qaralova sözü olanların NƏZƏRİNƏ
22-08-2019, 15:57
"O, antisovet təbliğatı ilə əlaqədar təqib olunanda..." - deputat
22-08-2019, 15:54
"Baksol" yolunda taxta anbarı yanır
22-08-2019, 15:41
"Bəs niyə həkimlər xəstədən rüşvət alır..." - İTTİHAM
22-08-2019, 15:40
İdlib: Yeni lokal gərginliyin qlobal səbəbləri - TƏHLİL
22-08-2019, 15:38
Əli Əhmədov bazardakı qiymətlərdən şikayətləndi - “2 manata kartof olmaz”
22-08-2019, 15:33
Zakir Zeynalovdan etiraf: "Oğlum günahkardır"
22-08-2019, 15:29
"Məhərrəm Qurbanov Azərbaycanın Yevgeni Leonovu idi"
22-08-2019, 15:26
Magistraturanın boş qalan yerlərinə qəbul olunanların qeydiyyatı sabah başa çatır
22-08-2019, 15:24
Atasını qətlə yetirən oğulun etirafı: - "Kartı vermədiyinə görə öldürdüm"
22-08-2019, 15:22
Atasını qətlə yetirən oğulun etirafı: - "Kartı vermədiyinə görə öldürdüm"
22-08-2019, 15:21
Bu il Azərbaycanda 7 116 MMC qeydiyyata alınıb
22-08-2019, 15:14
Dia.az-a haker hücumu olub
22-08-2019, 14:16
"Maraqlı dairələr Azərbaycanda özünün koloniyasını yaratmaq istəyirdi" - Əli Həsənov
22-08-2019, 12:27
Tərtərdə iki yaşlı körpəni elektrik cərəyanı vuraraq öldürüb
22-08-2019, 12:26
“Bu, biznesmen məmurlar üçün başağrısıdır” - Oliqarxların gücü
22-08-2019, 12:24
Gürcüstan vətəndaşı Bakıda homoseksuallara siqaret vermədi, döyüldü
22-08-2019, 12:21
Qondarma "DQR"-in daha bir hesabatı BMT-nin saytında yerləşdirilib - Azərbaycana qarşı növbəti təxribat
22-08-2019, 12:19
Azərbaycanlı aparıcı Rusiyadakı torpaq sahəsini satdı
22-08-2019, 12:18
Bakıda 20 min manatlıq təkər oğurlayanlar saxlanılıb
22-08-2019, 12:14
Azərbaycan nefti bahalaşıb
22-08-2019, 12:13
İdarə rəisini intim videoları ilə şantaj etməkdə suçlanan iş adamı azadlığa buraxılmadı
22-08-2019, 11:57
Azərbaycanlı jurnalist gürcü oliqarxa boyun əymədi... - FOTO
22-08-2019, 11:55
Üç uşaq anası evdən niyə qacıb? - “O hadisəyə görə izahatı alınmışdı”
22-08-2019, 11:52
"Bu ər söhbətini bağlayaq?" - Ərinin sevgilisini döydüyü deyilən azərbaycanlı müğənni əsəbiləşdi
22-08-2019, 11:50
Bank 14-yaşlı uşağa böyük məbləğdə krediti necə verib? - İLGİNC
22-08-2019, 11:46
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru