Tovuzda bıçaqlanma hadisəsi olub .....                     Tramp Respublikaçı senatorlarla Türkiyəyə qarşı sanksiyanı müzakirə edib .....                     İlham Əliyev fərman imzaladı .....                     Azərbaycanda hakimlərin maaşı artırılıb .....                     Milyonluq tenderləri kimlər qazanır? .....                     Azərbaycanın iqtisadi tərəfdaşlarında zərbələrin onun iqtisadiyyatına təsir etməsi riski həmişə var .....                     “Premium Bank”ın mənfəəti 36% .....                     AXCP üzvü Əli Kərimliyə üsyan etdi .....                     Gənclər Fondu gənclər təşkilatı olmayan 4 QHT-yə 27 min verdi .....                     Bakıda gənc qadın intihar etmək məqsədi ilə binanın damına çıxıb .....                     Məhkəmə müstəntiq barəsində xüsusi qərar çıxarıb .....                     Vilayət Eyvazov Yair Kulasın başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib .....                     İcra başçısına haqq vermədiyi üçün İŞDƏN KƏNARLAŞDIRILDI... .....                     Abid Şərifovun avtomobilinin üstünə çıxan jurnalist işdən çıxarıldı .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     Məcburi köçkünlər üçün salınmış 9 saylı qəsəbənin Bakı Baş Gömrük İdarəsilə nə əlaqəsi? .....                     Azərbaycan biznesə başlama üzrə dünyanın ən yaxşı ölkələri sırasına daxil ola bilər .....                     Hüseyn Abdullayevin məhkəməsi yekunlaşır .....                     “Nar” şəbəkəsi gücləndirilmiş iş rejiminə keçirilib .....                     Renkanın Antalya macərası .....                     Bakıda azyaşlıya qarşı soyğunçuluq edən şəxs saxlanılıb .....                     Prezident yazıçı Murad Köhnəqalaya ev hədiyyə edib .....                     Serj Sarkisyan yenə Qarabağa gedir .....                     Qeyri-standart kreditlərinin həcmi 10 faizə çatır .....                     Məhkəmə şirkətin cərimələnməsi barədə qərarı ləğv edib .....                     Bakının bəzi küçə və prospektlərdə nəqliyyatın hərəkət istiqaməti dəyişdiriləcək .....                     Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasına İTTİHAM .....                     “Borcum olmasa da, 4 gündür ki, işıq və qaz yoxdur” .....                     Qanunsuz fəaliyyət göstərən Gürcüstan nömrəli avtobuslar təhlükə yaradır .....                     İrəvanın Qarabağ və Naxçıvan xofu: düşmənin ikili təlaşı .....                     Ali Məhkəmə hakimindən şok: qərar elan etdi, sonra isə... .....                     Rəisin sürücülərinə hədiyyə etdiyi mənzillər ətrafında qalmaqal .....                     Adəm, naqqaş, altın və daha 50-ə yaxın söz orfoqrafiya lüğətindən çıxarılır .....                     “Aqrar Ticarət və Təchizat” ASC-nin İdarə Heyəti formalaşdırılıb .....                     “Azərbaycan çətin ki, ABŞ-ın böyük sayda quru qoşunlarının İrana keçidinə icazə verərdi…” .....                     Bakının bu çimərliyində nəhəng ilan insanları qorxuya saldı .....                     Bakcell sosial şəbəkələrdə cavablandırılmış müraciətlərə görə liderdir .....                     Şəki Xan Sarayı turistləri qəbul etməyə hazırdır .....                     II Qareginin qardaşı Paşinyanın adamından imtina etdi .....                     Mülayim şimal küləyi gecə və səhər arabir güclənəcək .....                 

Niyə büdcəyə dəyişiklik edilmədi, yaxud, sosial paketin xərcləri haradan gəlir - TƏHLİL
Tarix: 12-07-2019, 17:35 | Çap et
Niyə büdcəyə dəyişiklik edilmədi, yaxud, sosial paketin xərcləri haradan gəlir
Cari ilin dövlət büdcəsinə ənənəvi olaraq Dövlət Neft Fondundan nəzərdə tutulan transfertin artırılması yolu ilə ilin ilk yarısında heç bir dəyişiklik edilmədi. Çünki bu ilin dövlət büdcəsində neftin dünya bazar qiymətləri 60 ABŞ dolları səviyyəsində götürüldüyündən, bundan çox da yüksək qazanc əldə olunmadığı üçün gəlir və xərclərə dair rəqəmləri dəyişdirməyə ehtiyac yaranmayıb.
Qeyd oluna bilər ki, bəs, ilin əvvəlindən sosial istiqamətdə bütün sahələrdə artımlar həyata keçirilir, böyük həcmdə sosial paket reallaşdırılır - bütün bunlara görə, dövlətin əsas maliyyə sənədinə yenidən baxmağa ehtiyac yox idimi? Xeyr. Sosial paketin həyata keçirilməsi 2019-cu ilin dövlət büdcəsi layihəsi hələ hazırlanarkən planlaşdırılmışdı. Yəni büdcə xərclərində bu artımlar qabaqcadan nəzərə alınıb. Və üstəlik, bu ilin büdcəsinə neftin qiymətinin təsiri də olmayacaq.

Ölkədə kölgə iqtisadiyyatına qarşı həyata keçirilən tədbirlər, vergi siyasətindəki yeniliklər də büdcə gəlirlərində artımlar yaradıb. Dövlət başçısı bir neçə dəfə qeyd edib ki, həyata keçirilən islahatlar nəticəsində gəlirlərdə ciddi artımlar var. Cari ilin ilk 5 ayı ərzində dövlət büdcəsinə 3 milyard 138 milyondan çox vergi rüsumları daxil olub ki, proqnoz göstəricidən 286,5 milyon manat çox edib. Ümumiyyətlə, keçən ilə nisbətən büdcəyə 262 milyon manat çox vergi daxilolmaları baş verib ki, bütün bunların müqabilində dövlət büdcəsinə yenidən baxaraq, Dövlət Neft Fondundan transferti artırmağa ehtiyac yarana bilməzdi. Bütün bunlar, nəyinki yuxarıda qeyd etdiyim sosial paketi tam olaraq rahat həyata keçirməyə, hətta onun həcmini artırmağa da imkan verir.

Ancaq məsələ başqadır. İş ondadır ki, həyata keçirilən bir sıra tədbirlər nəticəsində iqtisadiyyatda kəskin keyfiyyət dəyişiklikləri baş verdiyindən, hər halda, müəyyən məqamlara toxunmağa ehtiyac yaranmışdı. Belə ki, dövlət büdcəsinin bəzi xərclərini optimallaşdırmağa, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) və İşsizlikdən sığorta fondunun gəlir və xərclərini, həmçinin icmal büdcəsi xərclərinin yuxarı həddini artırılmağa zərurət görünürdü ki, Prezident İlham Əliyevin Milli Məclisə təqdim etdiyi 2019-cu il üçün dövlət büdcəsi, DSMF-ın və İşsizlikdən sığorta fondunun büdcəsi haqqında qanunlara dəyişikliklər edilməsi haqda sənəddə də məhz bunlar əksini tapmışdı.

Belə ki, DSMF-ya əlavə gəlir daxil olduğundan maliyyə resurslarından daha səmərəli istifadə məqsədilə dövlət büdcəsindən Fonda ayrılan vəsaitin həcmini 150 milyon manat azaltmağa, işsizlikdən sığorta fondunun 2018-ci il büdcəsinin icrası nəticəsində yaranan qalıq vəsaitindən 15 milyon manatı bu il üçün Fondun istifadəsinə verilməyə, icmal büdcənin xərclərinin yuxarı həddini 215 milyon manat artıraraq 27,4 milyarda çatdırmağa, DSMF-ın cari illik büdcə gəlirlərini 350 milyon manat, xərclərini isə 200 milyon manat artırmağa, dövlət büdcəsindən Fonda ayrılan transferti 150 milyon manat azaltmağa, işsizlikdən sığorta fondunun büdcə gəlir və xəcləri hissəsini isə bərabər olaraq 15 milyon manat artırmağa ehtiyac var idi.

Göründüyü kimi, bir növ ekstensiv deyil, intensiv dəyişikliklər... Başqa sözlə desəm, ilk dəfə olaraq büdcə keyfiyyətcə yeni formada dəyişdirildi. Belə ki, dövlət büdcəsindən DSMF-ə ayrılan vəsait 150 milyon manat azaldıldı. Sual yaranır ki, niyə və nə səbəbə? Rəqəmlərə diqqət yetirək: Vergilər Nazirliyinin 2019-cu ilin yanvar-may aylarında sosial daxilolmalar barədə açıqladığı məlumatda bildirilir ki, 2019-cu ilin yanvar-may aylarında muzdlu işçi sayının və əməkhaqqı fondunun “ağarması” prosesi nəticəsində məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə daxilolmalar ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 18,3% artaraq, 1 milyard 21,6 milyon manat təşkil edib. Bu sahədən daxilolmalar üzrə proqnozlar 113,8% icra edilib. Qeyri-büdcə təşkilatları üzrə daxilolmalarsa 18,9% artaraq, 667,5 milyon manat təşkil edib ki, proqnozlar 117,1% icra olunub.

İşsizlikdən sığorta haqları üzrə daxilolmalar 74,2% artaraq, 39,0 milyon manat təşkil edib ki, proqnozlar 116,5%, qeyri-büdcə təşkilatları üzrə isə daxilolmalar 87,8% artaraq, 28,9 milyon manat təşkil etməklə, proqnoz 120,6% yerinə yetirilib.

Bütün bunlar nəyi göstərir? Ölkədə əməkhaqqları və gəlirlər artdıqca məcburi dövlət sosial, həmçinin işsizlikdən sığorta haqları üzrə daxilolmaların həcmi də artmaqdadır. Məsələn, bu ilin sentyabr ayında nəzərdə tutulan əlavə artımlar hesabına dövlət sosial sığorta haqları üzrə üstəlik 350 milyon manat vəsaitin daxil olacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da sırf olaraq bilavasitə qeyri-neft sektorunun özəl bölməsində fiziki şəxslərin gəlir vergisi üzrə cari ildən etibarən güzəştin tətbiqi nəticəsində itirilən müvafiq vergi məbləğinin tam olaraq sosial sığorta və işsizlikdən sığorta haqları üzrə əlavə daxilolmalar hesabına kompensasiya olunduğu deməkdir. Beləliklə də, büdcəyə bu dəfə necə deyərlər, keyfiyyətyönümlü dəyişikliklər etmək şansının yarandığı mənasını verməkdədir.

Yeri gəlmişkən, ötən şərhlərimdə yazmışdım ki, sosial maliyyələşdirməni həm üfüqi, həm də şaquli istiqamətdə genişləndirmək və artırmaq, dövlət büdcəsinə gəlirlərdə isə şəffaflıq yaratmaq, gizli gəlir mənbələrini aşkarlamaq, mədaxilin ardıcıl templə yüksəlməsini təmin etmək biri-birinə bağlı məsələlərdi. Sosial sahə, başqa sözlə desəm, əhalinin maddi rifahını fasiləsiz olaraq yaxşılaşdırmaq sağlam maliyyələşdirmə tələb edir. Burada "donor mənbələri" işə yarayan deyil. Başqa sözlə desəm, təkcə neft və qaz gəlirləri hesabına nəyəsə nail olmaq olmaz. Yəni, uzunmüddətli olaraq.

Odur ki, irimiqyaslı sosial paketin icrası üçün iqtisadiyyat gərək sağlam olsun və bütün növ gəlir mənbələri üzrə mənzərə şəffaf, leqal, aşkar və stimullaşdırıcı xarakter kəsb etməklə, kölgə amillərinin yaranması və təşəkkül tapması üçün ortada heç bir zəmin görünməsin.

Ona görə də, şəffaflıq prinsiplərinin genişmiqyaslı tədbiqi və iqtisadiyyatı idarəetmə mexanizminin yeni modelinə keçid sahəsində islahatlar bundan sonra da davam etdirilməli və bu istiqamətdə həyata keçirilən işlər fasiləsiz xarakter daşımalıdır. Çünki büdcəyə iqtisadiyyatın real sektorundan daxilolmalar tələb olunan hədədək çatmayınca, dövlətimizin sosial aspektdə cari ildən gücləndirdiyi genişmiqyaslı maliyyələşdirmə səylərinin maksimal səviyyədə uzunmüddətli effekt verməsi mümkün deyil.

Sözün qısası, dövlət büdcəmizin qeyri-neft sahələrindən gəlirləri artdıqca yaxın gələcəkdə də bayaq qeyd etdiyimiz kimi, dövlətin əsas maliyyə sənədinə keyfiyyətcə yeni aspektdə, intensiv dəyişikliklər etmək üçün hələ çox real əsaslar yaranacaq. Hansı ki, bu təkrar edirəm, olduqca müsbət hadisədir.
Azvision.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Tovuzda bıçaqlanma hadisəsi olub
Bu gün, 08:37
Tramp Respublikaçı senatorlarla Türkiyəyə qarşı sanksiyanı müzakirə edib
Bu gün, 08:36
İlham Əliyev fərman imzaladı
Dünən, 18:05
Azərbaycanda hakimlərin maaşı artırılıb
Dünən, 18:00
Milyonluq tenderləri kimlər qazanır? – “QOHUMLARIDIR...”
Dünən, 17:57
Azərbaycanın iqtisadi tərəfdaşlarında zərbələrin onun iqtisadiyyatına təsir etməsi riski həmişə var - IMF
Dünən, 17:56
“Premium Bank”ın mənfəəti 36% - AZALIB
Dünən, 17:52
AXCP üzvü Əli Kərimliyə üsyan etdi - VİDEO
Dünən, 17:48
Gənclər Fondu gənclər təşkilatı olmayan 4 QHT-yə 27 min verdi – Qanun pozuntusu
Dünən, 17:42
Bakıda gənc qadın intihar etmək məqsədi ilə binanın damına çıxıb - YENİLƏNİB
Dünən, 17:37
Məhkəmə müstəntiq barəsində xüsusi qərar çıxarıb
Dünən, 17:36
Vilayət Eyvazov Yair Kulasın başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib - FOTO
Dünən, 17:24
İcra başçısına haqq vermədiyi üçün İŞDƏN KƏNARLAŞDIRILDI... - İTTİHAM
Dünən, 17:13
Abid Şərifovun avtomobilinin üstünə çıxan jurnalist işdən çıxarıldı
Dünən, 17:07
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:04
"Biabırçılıqlarla gündəmdə olub, stilist adına ləkə gətirənlər..."
Dünən, 17:02
Məcburi köçkünlər üçün salınmış 9 saylı qəsəbənin Bakı Baş Gömrük İdarəsilə nə əlaqəsi? - MÜƏMMA
Dünən, 16:58
Azərbaycan biznesə başlama üzrə dünyanın ən yaxşı ölkələri sırasına daxil ola bilər
Dünən, 16:50
“Qızımın atası ərimdir, başqası deyil” - Zenfira İbrahimova
Dünən, 16:47
Hüseyn Abdullayevin məhkəməsi yekunlaşır - prokuror ona və anasına cəza istəyəcək
Dünən, 16:45
“Nar” şəbəkəsi gücləndirilmiş iş rejiminə keçirilib
Dünən, 16:44
Renkanın Antalya macərası
Dünən, 16:42
Bakıda azyaşlıya qarşı soyğunçuluq edən şəxs saxlanılıb
Dünən, 16:39
Prezident yazıçı Murad Köhnəqalaya ev hədiyyə edib
Dünən, 16:38
Serj Sarkisyan yenə Qarabağa gedir
Dünən, 15:05
Qeyri-standart kreditlərinin həcmi 10 faizə çatır – BANK HESABATI
Dünən, 15:02
Məhkəmə şirkətin cərimələnməsi barədə qərarı ləğv edib
Dünən, 14:53
"Bu yara bizdə sağalmaz izlər buraxdı"
Dünən, 14:47
Bakının bəzi küçə və prospektlərdə nəqliyyatın hərəkət istiqaməti dəyişdiriləcək
Dünən, 14:44
Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasına İTTİHAM - İbrahim Alışovun adı hallanır...
Dünən, 14:43
“Borcum olmasa da, 4 gündür ki, işıq və qaz yoxdur” - AAAF Parkdan şikayət
Dünən, 14:37
Qanunsuz fəaliyyət göstərən Gürcüstan nömrəli avtobuslar təhlükə yaradır - VİDEO
Dünən, 14:33
İrəvanın Qarabağ və Naxçıvan xofu: düşmənin ikili təlaşı - TƏHLİL
Dünən, 14:32
Ali Məhkəmə hakimindən şok: qərar elan etdi, sonra isə...
Dünən, 14:30
Rəisin sürücülərinə hədiyyə etdiyi mənzillər ətrafında qalmaqal - dələduzluq işi
Dünən, 14:28
Adəm, naqqaş, altın və daha 50-ə yaxın söz orfoqrafiya lüğətindən çıxarılır - SƏBƏB?
Dünən, 14:25
“Aqrar Ticarət və Təchizat” ASC-nin İdarə Heyəti formalaşdırılıb
Dünən, 14:23
“Azərbaycan çətin ki, ABŞ-ın böyük sayda quru qoşunlarının İrana keçidinə icazə verərdi…” - “Contra Magazin”
Dünən, 13:10
Bakının bu çimərliyində nəhəng ilan insanları qorxuya saldı - VİDEO
Dünən, 13:09
Bakcell sosial şəbəkələrdə cavablandırılmış müraciətlərə görə liderdir
Dünən, 13:08
Şəki Xan Sarayı turistləri qəbul etməyə hazırdır - Dövlət Turizm Agentliyi
Dünən, 13:05
"Heç Ağdamı unutmuşam ki, xatırlayım da?" — Mənsum İbrahimovdan TƏSİRLİ SÖZLƏR
Dünən, 13:00
II Qareginin qardaşı Paşinyanın adamından imtina etdi
Dünən, 12:55
Mülayim şimal küləyi gecə və səhər arabir güclənəcək - Belə deyirlər...
Dünən, 12:49
“Onlar şərəfli, ləyaqətli insan axtarmırlar...” – Ekspertdən sərt açıqlama
Dünən, 12:43
Gürcüstanın sabiq müdafiə naziri istintaqa ifadə verib
Dünən, 12:40
"Başımızı itirmişik, imkanımız yoxdur..." - GİLEY
Dünən, 12:39
Heydər Əliyevin abidəsini ucaldan memarın EVİ ƏLƏ KEÇİRİLİB - V HİSSƏ
Dünən, 12:32
"Ağdam hakimiyyət uğrunda savaşın qurbanı oldu" - deputat
Dünən, 12:30
“AMAY Abdulla”nın həbsdə olan şəriklərindən şikayət - MƏHKƏMƏ
Dünən, 12:28
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru