“Azəriqaz" pul tapmır? .....                     Arif Hacılı "Real TV" toqquşması... .....                     “Azərbaycan hərbi əməliyyatlara başlamaq üçün ciddi arqumentlər əldə edib...” .....                     "Bundan sonra da hakim partiyada təmsil olunacağam" .....                     "Zaminbank"ın mənimsəmədə təqsirləndirilən vəzifəlilərinə şərti cəza verilib .....                     “Necə ola bilər ki, yayda təhlükəli olmadı, qışda oldu?” .....                     Kitab və çap məhsullarına ƏDV ləğv edilsin .....                     Uşaqpulu necə verilsin? - "İlk uşağa 50 manat, ikinciyə ... " .....                     "Suriya neft oğurluğuna görə ABŞ-dan kompensasiya tələb edəcək" .....                     Bakıda Pakistan vətəndaşı həmyerlisinə qarşı dələduzluq edib .....                     Müştərilər “AtaBank”dan pullarını ala bilmir .....                     "Gecələr içib deyirdi ki, dur oynayaq" .....                     Mülayim şimal-şərq küləyi əsəcək .....                     Bakıda soyğunçuluq edən qardaşlar saxlanılıblar .....                     “Bizi çarəsiz qoyublar…” .....                     Ermənistan BMT-də Ukraynanın ərazi bütövlüyünə qarşı çıxdı .....                     Bakıda keçmiş məhkum 15 000 manatlıq dələduzluq edib .....                     Arif Hacılı ilə Ramiz Yunus QIRĞINA ÇIXDI .....                     Deputatın səlahiyyətinə xitam verilir: .....                     Baş prokuror Abşeronda vətəndaşları qəbul edib .....                     Bakı məktəblisi erməni idmançıya qalib gələrək qızıl medal qazanıb .....                     Müsavat ictimai qınaq altında: .....                     Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 39 nəfər saxlanılıb .....                     Putin BRICS ölkələri arasında hesablaşmaları rublla aparmağı təklif edib .....                     Dünya dini liderlərinin II Bakı Sammitinin yekunlarına dair .....                     Gələn ilin büdcəsi: razı və narazı salan məqamlar .....                     Keçmiş başçı ittiham olunur .....                     Erməni jurnalistləri Bakıya kim gətirir?.. .....                     “AFB Bank”ın sədrinə yeni müavin də TƏYİN OLUNDU .....                     Almaniyada icazəsiz yaşayan 61 nəfər Azərbaycan vətəndaşı ölkəyə qaytarılıb .....                     Tikinti şirkətləri ilə bağlı yeni QƏRAR: Evlər bahalaşacaq? .....                     Alman polisi "siyasi mühacir"ləri ifşa etdi .....                     Batumidə etiraz aksiyası keçirilib, saxlanılanlar var .....                     Azərbaycanda avtomobillərə plyonka qadağası götürülür .....                     Tullantıların düzgün idarə edilməməsinə görə bələdiyyə sədri cəzalanıb .....                     "Qondarma erməni soyqırımı barədə qətnaməni bloklayan senator tarixi faktları müdafiə edir" .....                     “Almaniyadakı digər azərbaycanlıları da eyni təhlükə gözləyir” .....                     Bakıda 33 yaşlı kişi evində ölü tapılıb .....                     Rusiya hərbi polisi Suriyada ABŞ-ın aerodromunu ələ keçirib .....                     "AFB Bank"a yeni sədr təyin edilib .....                 

Niyə büdcəyə dəyişiklik edilmədi, yaxud, sosial paketin xərcləri haradan gəlir - TƏHLİL
Tarix: 12-07-2019, 17:35 | Çap et
Niyə büdcəyə dəyişiklik edilmədi, yaxud, sosial paketin xərcləri haradan gəlir
Cari ilin dövlət büdcəsinə ənənəvi olaraq Dövlət Neft Fondundan nəzərdə tutulan transfertin artırılması yolu ilə ilin ilk yarısında heç bir dəyişiklik edilmədi. Çünki bu ilin dövlət büdcəsində neftin dünya bazar qiymətləri 60 ABŞ dolları səviyyəsində götürüldüyündən, bundan çox da yüksək qazanc əldə olunmadığı üçün gəlir və xərclərə dair rəqəmləri dəyişdirməyə ehtiyac yaranmayıb.
Qeyd oluna bilər ki, bəs, ilin əvvəlindən sosial istiqamətdə bütün sahələrdə artımlar həyata keçirilir, böyük həcmdə sosial paket reallaşdırılır - bütün bunlara görə, dövlətin əsas maliyyə sənədinə yenidən baxmağa ehtiyac yox idimi? Xeyr. Sosial paketin həyata keçirilməsi 2019-cu ilin dövlət büdcəsi layihəsi hələ hazırlanarkən planlaşdırılmışdı. Yəni büdcə xərclərində bu artımlar qabaqcadan nəzərə alınıb. Və üstəlik, bu ilin büdcəsinə neftin qiymətinin təsiri də olmayacaq.

Ölkədə kölgə iqtisadiyyatına qarşı həyata keçirilən tədbirlər, vergi siyasətindəki yeniliklər də büdcə gəlirlərində artımlar yaradıb. Dövlət başçısı bir neçə dəfə qeyd edib ki, həyata keçirilən islahatlar nəticəsində gəlirlərdə ciddi artımlar var. Cari ilin ilk 5 ayı ərzində dövlət büdcəsinə 3 milyard 138 milyondan çox vergi rüsumları daxil olub ki, proqnoz göstəricidən 286,5 milyon manat çox edib. Ümumiyyətlə, keçən ilə nisbətən büdcəyə 262 milyon manat çox vergi daxilolmaları baş verib ki, bütün bunların müqabilində dövlət büdcəsinə yenidən baxaraq, Dövlət Neft Fondundan transferti artırmağa ehtiyac yarana bilməzdi. Bütün bunlar, nəyinki yuxarıda qeyd etdiyim sosial paketi tam olaraq rahat həyata keçirməyə, hətta onun həcmini artırmağa da imkan verir.

Ancaq məsələ başqadır. İş ondadır ki, həyata keçirilən bir sıra tədbirlər nəticəsində iqtisadiyyatda kəskin keyfiyyət dəyişiklikləri baş verdiyindən, hər halda, müəyyən məqamlara toxunmağa ehtiyac yaranmışdı. Belə ki, dövlət büdcəsinin bəzi xərclərini optimallaşdırmağa, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) və İşsizlikdən sığorta fondunun gəlir və xərclərini, həmçinin icmal büdcəsi xərclərinin yuxarı həddini artırılmağa zərurət görünürdü ki, Prezident İlham Əliyevin Milli Məclisə təqdim etdiyi 2019-cu il üçün dövlət büdcəsi, DSMF-ın və İşsizlikdən sığorta fondunun büdcəsi haqqında qanunlara dəyişikliklər edilməsi haqda sənəddə də məhz bunlar əksini tapmışdı.

Belə ki, DSMF-ya əlavə gəlir daxil olduğundan maliyyə resurslarından daha səmərəli istifadə məqsədilə dövlət büdcəsindən Fonda ayrılan vəsaitin həcmini 150 milyon manat azaltmağa, işsizlikdən sığorta fondunun 2018-ci il büdcəsinin icrası nəticəsində yaranan qalıq vəsaitindən 15 milyon manatı bu il üçün Fondun istifadəsinə verilməyə, icmal büdcənin xərclərinin yuxarı həddini 215 milyon manat artıraraq 27,4 milyarda çatdırmağa, DSMF-ın cari illik büdcə gəlirlərini 350 milyon manat, xərclərini isə 200 milyon manat artırmağa, dövlət büdcəsindən Fonda ayrılan transferti 150 milyon manat azaltmağa, işsizlikdən sığorta fondunun büdcə gəlir və xəcləri hissəsini isə bərabər olaraq 15 milyon manat artırmağa ehtiyac var idi.

Göründüyü kimi, bir növ ekstensiv deyil, intensiv dəyişikliklər... Başqa sözlə desəm, ilk dəfə olaraq büdcə keyfiyyətcə yeni formada dəyişdirildi. Belə ki, dövlət büdcəsindən DSMF-ə ayrılan vəsait 150 milyon manat azaldıldı. Sual yaranır ki, niyə və nə səbəbə? Rəqəmlərə diqqət yetirək: Vergilər Nazirliyinin 2019-cu ilin yanvar-may aylarında sosial daxilolmalar barədə açıqladığı məlumatda bildirilir ki, 2019-cu ilin yanvar-may aylarında muzdlu işçi sayının və əməkhaqqı fondunun “ağarması” prosesi nəticəsində məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə daxilolmalar ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 18,3% artaraq, 1 milyard 21,6 milyon manat təşkil edib. Bu sahədən daxilolmalar üzrə proqnozlar 113,8% icra edilib. Qeyri-büdcə təşkilatları üzrə daxilolmalarsa 18,9% artaraq, 667,5 milyon manat təşkil edib ki, proqnozlar 117,1% icra olunub.

İşsizlikdən sığorta haqları üzrə daxilolmalar 74,2% artaraq, 39,0 milyon manat təşkil edib ki, proqnozlar 116,5%, qeyri-büdcə təşkilatları üzrə isə daxilolmalar 87,8% artaraq, 28,9 milyon manat təşkil etməklə, proqnoz 120,6% yerinə yetirilib.

Bütün bunlar nəyi göstərir? Ölkədə əməkhaqqları və gəlirlər artdıqca məcburi dövlət sosial, həmçinin işsizlikdən sığorta haqları üzrə daxilolmaların həcmi də artmaqdadır. Məsələn, bu ilin sentyabr ayında nəzərdə tutulan əlavə artımlar hesabına dövlət sosial sığorta haqları üzrə üstəlik 350 milyon manat vəsaitin daxil olacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da sırf olaraq bilavasitə qeyri-neft sektorunun özəl bölməsində fiziki şəxslərin gəlir vergisi üzrə cari ildən etibarən güzəştin tətbiqi nəticəsində itirilən müvafiq vergi məbləğinin tam olaraq sosial sığorta və işsizlikdən sığorta haqları üzrə əlavə daxilolmalar hesabına kompensasiya olunduğu deməkdir. Beləliklə də, büdcəyə bu dəfə necə deyərlər, keyfiyyətyönümlü dəyişikliklər etmək şansının yarandığı mənasını verməkdədir.

Yeri gəlmişkən, ötən şərhlərimdə yazmışdım ki, sosial maliyyələşdirməni həm üfüqi, həm də şaquli istiqamətdə genişləndirmək və artırmaq, dövlət büdcəsinə gəlirlərdə isə şəffaflıq yaratmaq, gizli gəlir mənbələrini aşkarlamaq, mədaxilin ardıcıl templə yüksəlməsini təmin etmək biri-birinə bağlı məsələlərdi. Sosial sahə, başqa sözlə desəm, əhalinin maddi rifahını fasiləsiz olaraq yaxşılaşdırmaq sağlam maliyyələşdirmə tələb edir. Burada "donor mənbələri" işə yarayan deyil. Başqa sözlə desəm, təkcə neft və qaz gəlirləri hesabına nəyəsə nail olmaq olmaz. Yəni, uzunmüddətli olaraq.

Odur ki, irimiqyaslı sosial paketin icrası üçün iqtisadiyyat gərək sağlam olsun və bütün növ gəlir mənbələri üzrə mənzərə şəffaf, leqal, aşkar və stimullaşdırıcı xarakter kəsb etməklə, kölgə amillərinin yaranması və təşəkkül tapması üçün ortada heç bir zəmin görünməsin.

Ona görə də, şəffaflıq prinsiplərinin genişmiqyaslı tədbiqi və iqtisadiyyatı idarəetmə mexanizminin yeni modelinə keçid sahəsində islahatlar bundan sonra da davam etdirilməli və bu istiqamətdə həyata keçirilən işlər fasiləsiz xarakter daşımalıdır. Çünki büdcəyə iqtisadiyyatın real sektorundan daxilolmalar tələb olunan hədədək çatmayınca, dövlətimizin sosial aspektdə cari ildən gücləndirdiyi genişmiqyaslı maliyyələşdirmə səylərinin maksimal səviyyədə uzunmüddətli effekt verməsi mümkün deyil.

Sözün qısası, dövlət büdcəmizin qeyri-neft sahələrindən gəlirləri artdıqca yaxın gələcəkdə də bayaq qeyd etdiyimiz kimi, dövlətin əsas maliyyə sənədinə keyfiyyətcə yeni aspektdə, intensiv dəyişikliklər etmək üçün hələ çox real əsaslar yaranacaq. Hansı ki, bu təkrar edirəm, olduqca müsbət hadisədir.
Azvision.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
“Azəriqaz" pul tapmır? - Smart sayğacdan imtinanın ƏSL SƏBƏBİ
Bu gün, 15:07
Arif Hacılı "Real TV" toqquşması... - FOTO
Bu gün, 15:05
“Azərbaycan hərbi əməliyyatlara başlamaq üçün ciddi arqumentlər əldə edib...” - DAVİD ŞAHNAZARYAN
Bu gün, 15:00
"Bundan sonra da hakim partiyada təmsil olunacağam" - Gürcüstanın azərbaycanlı deputatı
Bu gün, 14:59
"Zaminbank"ın mənimsəmədə təqsirləndirilən vəzifəlilərinə şərti cəza verilib
Bu gün, 14:54
“Necə ola bilər ki, yayda təhlükəli olmadı, qışda oldu?” - Qadağa götürülür
Bu gün, 14:54
Kitab və çap məhsullarına ƏDV ləğv edilsin - Deputatın təklifi
Bu gün, 14:50
Uşaqpulu necə verilsin? - "İlk uşağa 50 manat, ikinciyə ... " - İqtisadçıdan TƏKLİF
Bu gün, 14:47
"Suriya neft oğurluğuna görə ABŞ-dan kompensasiya tələb edəcək"
Bu gün, 14:39
Bakıda Pakistan vətəndaşı həmyerlisinə qarşı dələduzluq edib
Bu gün, 13:11
Müştərilər “AtaBank”dan pullarını ala bilmir - NARAZILIQ...
Bu gün, 13:09
Efirdə "QEYRƏT" QALMAQALI: - Siz nəyi reklam edirsiniz?
Bu gün, 13:08
"Gecələr içib deyirdi ki, dur oynayaq" - 40 yaşında evləndi, başına iş gəldi
Bu gün, 13:06
Mülayim şimal-şərq küləyi əsəcək - Belə deyirlər...
Bu gün, 12:57
Bakıda soyğunçuluq edən qardaşlar saxlanılıblar
Bu gün, 12:54
Xuraman Şuşalı dördüncü dəfə ana oldu
Bu gün, 12:53
“Bizi çarəsiz qoyublar…” - Sahibkar bazar rəhbərliyindən şikayətçidir
Bu gün, 12:51
Qızılları oğurlanan Mətanət ölümlə üzləşdi - "Kilo ilə apardılar"
Bu gün, 12:49
Ermənistan BMT-də Ukraynanın ərazi bütövlüyünə qarşı çıxdı
Bu gün, 12:47
Bakıda keçmiş məhkum 15 000 manatlıq dələduzluq edib
Bu gün, 12:44
Arif Hacılı ilə Ramiz Yunus QIRĞINA ÇIXDI - Tərəflər bir-birini "yalançı", "oğru" adlandırdı
Bu gün, 12:40
Deputatın səlahiyyətinə xitam verilir: - “Artıq Milli Məclisə müraciət etmişəm”
Bu gün, 12:32
Baş prokuror Abşeronda vətəndaşları qəbul edib
Bu gün, 12:30
"Röya ilə Aygünü artıq toya dinləmək üçün çağırmırlar"
Bu gün, 12:27
Bakı məktəblisi erməni idmançıya qalib gələrək qızıl medal qazanıb - FOTO
Bu gün, 12:20
Müsavat ictimai qınaq altında: - Partiyanı "makler" yuvasına çevirdiniz!
Bu gün, 12:15
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 39 nəfər saxlanılıb
Bu gün, 12:12
"Bu Şəhərdə" 11 ildən sonra yeni kino çəkdi: - "... söyüş yoxdur"
Bu gün, 12:10
Putin BRICS ölkələri arasında hesablaşmaları rublla aparmağı təklif edib
Bu gün, 12:08
Dünya dini liderlərinin II Bakı Sammitinin yekunlarına dair Bakı Bəyannaməsi qəbul edilib
Bu gün, 12:02
Gələn ilin büdcəsi: razı və narazı salan məqamlar - TƏHLİL
Bu gün, 12:01
Keçmiş başçı ittiham olunur - QALMAQAL
Bu gün, 11:59
Erməni jurnalistləri Bakıya kim gətirir?..
Bu gün, 11:56
“AFB Bank”ın sədrinə yeni müavin də TƏYİN OLUNDU
Bu gün, 11:52
Almaniyada icazəsiz yaşayan 61 nəfər Azərbaycan vətəndaşı ölkəyə qaytarılıb - RƏSMİ
Bu gün, 11:47
Tikinti şirkətləri ilə bağlı yeni QƏRAR: Evlər bahalaşacaq? - AÇIQLAMA
Bu gün, 11:45
Alman polisi "siyasi mühacir"ləri ifşa etdi - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 11:42
Namiq Qaraçuxurlu yenidən saç əkdirdi
Bu gün, 11:41
Batumidə etiraz aksiyası keçirilib, saxlanılanlar var
Bu gün, 11:20
“Heç kim ləkəsiz, təmiz, ağ qaşıq deyil”
Bu gün, 11:20
Azərbaycanda avtomobillərə plyonka qadağası götürülür - Deputat danışır...
Bu gün, 11:14
Tullantıların düzgün idarə edilməməsinə görə bələdiyyə sədri cəzalanıb - Nazirlik
Bu gün, 11:08
Ronaldinyonun diqqətini cəlb edən azərbaycanlı startapçı: - Milyard dollarlıq biznes qurmaq istəyirik
Bu gün, 11:06
"Qondarma erməni soyqırımı barədə qətnaməni bloklayan senator tarixi faktları müdafiə edir" - Amerikalı ekspert
Bu gün, 11:02
“Almaniyadakı digər azərbaycanlıları da eyni təhlükə gözləyir” - AÇIQLAMA
Bu gün, 11:00
Bakıda 33 yaşlı kişi evində ölü tapılıb
Bu gün, 10:58
Rusiya hərbi polisi Suriyada ABŞ-ın aerodromunu ələ keçirib
Bu gün, 10:57
"AFB Bank"a yeni sədr təyin edilib - FOTO
Bu gün, 10:56
"Bizim Market"də yeni təyinat
Bu gün, 10:55
Vatikan dünyanı Azərbaycanda şiə və sünnilərin birgəyaşayış modelini tətbiq etməyə çağırıb
Bu gün, 10:53
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru