ATƏT rəhbərliyinin səlahiyyət müddətinin uzadılması üçün konsensus əldə olunmayıb .....                     Azərbaycan XİN Ermənistanın sərhəddə təxribatı ilə bağlı açıqlama yayıb .....                     Azərbaycanda sabiq nazirin anası və həyat yoldaşı vəfat edib .....                     Müdafiə Nazirliyi: "Hər hansı ərazi itkisinə yol verilməyib" .....                     Dövlətin ayırdığı subsidiyanı mənimsəyənlərlə bağlı rəsmi açıqlama .....                     Rusiyada ermənilərin Polad Bülbüloğluna qarşı təxribatı baş tutmadı .....                     Azərbaycanda daha 531 nəfər COVID-19-a yoluxub, 6 nəfər vəfat edib .....                     Cəlilabadda karantin qaydalarına zidd olaraq fəaliyyət göstərən 6 obyekt aşkarlanıb .....                     “Bəzi təxribatçı ünsürlər yazırlar ki, mən Ramiz Mehdiyevi müdafiə edirəm” .....                     "Şəhər və kənd adlarına qədər nə varsa, erməniləşdirilib" .....                     Virusun əsas yoluxma məkanı... .....                     "İki qurumun qayda pozuntusuna qarşı birgə mübarizəsi effektiv olacaq" .....                     Partiya sədrindən hökumətə TƏKLİF: .....                     "Atam komada olub, anamın 20 gündür temperaturu aşağı düşmür" .....                     Alimpaşa Məmmədovun tender oyunu davam edir .....                     Arif Qasımovun işdən çıxarılmasına səbəb olan .....                     İsmayıllıda 900 kq-dan artıq narkotik vasitə məhv edilib .....                     “Görünür, məşhurlar da gigiyenik səhlənkarlıqlarına görə koronavirusa yoluxurlar…” .....                     Koronavirus xəstələrini tanımağın daha bir yolu .....                     Azərbaycan qazı “Qazprom”u sıxışdırdı, “Mavi axın” kəməri boş qaldı .....                     BANK KREDİTLƏRİNİN SIĞORTALANMASI... .....                     Növbəti həbslər hansı dövlət qurumunda ola bilər? .....                     "Ümid edirik ki, sentyabrda dərslərə əvvəlki formada başlayacağıq" .....                     Nüfuzlu futbol turnirlərinin başlama vaxtı açıqlandı .....                     Nizami rayonunun icra başçısı vəzifəsindən azad edildi .....                     Ədalət Vəliyev daha bir partiya sədri ilə görüşdü .....                     "Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həllindən sonra Ermənistan normal dövlət kimi formalaşa bilər" .....                     "Atabank"da araşdırmalar başladı .....                     “Azəriqaz” qanunsuz cərimə yazır? .....                     Sərtləşdirilmiş karantin rejimi ilə əlaqədar Nizami rayonunda reydlər davam etdirilir .....                     "Ədalət müəllimin söylədiyi kimi, iqtidarla müxalifət arasında..." .....                     Koronavuirusdan MÜALİCƏ BLEFİ: “O reklamlara inanmayın” .....                     Mərkəzi Bank qalmqallı duruma .....                     Əlilliyi olan şəxslərin əmək hüquqlarını pozan işəgötürənlər .....                     Azərbaycanda publik hüquqi şəxs statuslu yeni kolleclər yaradılacaq .....                     Bəzi yerlərdə yağış yağacağı gözlənilir .....                     "Bütün KİV-lərin təkrar qeydiyyatına ehtiyac duyulur" .....                     “Biz də istəyirik ki, yoluxma artmasın, Şəki və bütün ölkəmiz, dünyamız bu bəladan xilas olsun” .....                     "İnsana Allah tərəfindən verilmiş yaşamaq haqqı əlindən alınır" .....                     Azərbaycanda Silahlı Qüvvələrin Baş Klinik hospitalının həkimi də koronavirusa yoluxdu .....                 

Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir - Müraciət
Tarix: 15-06-2019, 11:26 | Çap et
Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir
Azərbaycan ərazisində müxtəlif millətlər yaşayır və onların özlərinə məxsus maraqlı dilləri var. Belə xüsusi dillərdən birini Xınalıqda eşidə bilərsiniz.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri Xınalığın tarixi və dili ilə bağlı maraqlı məlumatlara sahib olan kənd sakini Yusif Şabanovla söhbətləşib.

"Biz xınalıqlılar öz dilimizə "Kətiş" dili də deyirik, - Y.Şabanov sözə başlayır. - Onu araşdırmaq və əlifbasını tərtib etmək üçün kəndimizə dəfələrlə Almaniyadan, İngiltərədən, başqa bir neçə ölkədən alimlər gəliblər. Onların məqsədi belə unikal dilin qorunub saxlanılmasıdır. Xınalıq dilində səslər hərflərdən çox olduğundan alimlər tərtib etdikləri kitablarda həmin hərflərin üzərinə hansısa işarələr qoyublar ki, söz səsləndiyi zaman mənasını itirməsin. Deyirlər ki, əvvəllər bu dildə 77 hərf olub. İndi isə yalnız 59 hərfin qaldığını görürük. Xınalıq dilində elə sözlər var ki, onları yazmaq üçün münasib hərflər yoxdur, məsələn, "fxu, Marcx". Təbii ki, bunun yazılışı ilə deyilişində çox fərq var".

Öyrənirik ki, kənd sakinləri Xınalıq dilini Nuh peyğəmbərin dili hesab edirlər.

"Bizim dilimiz Nuh peyğəmbərin danışdığı dildir. Yəni xınalıqlılar belə düşünürlər. Təbii ki, bu fikir əsassız deyil. Dilimiz haqda müxtəlif dastanlar və miflər var və fikrimcə, heç biri də yanlış deyil. Çünki biz Nuh peyğəmbərin nəvələri sayılırıq. Hələ ötən əsrin əllinci illərində Xınalıqda alimlər böyük tədqiqatlar aparıblar və nəticə olaraq 1959-cu ildə "Xınalıq dilinin qrammatikası" kitabı dərc edilib. Bizim dilimiz barədə ən geniş və maraqlı tədqiqatı dilçi alim Yunus Deşeriyev aparıb. Onun fikrincə, eramızdan əvvəl 3-cü minillikdə Qafqazda tək qədim dil Xınalıq dili olub. Dilimizin başqa özəlliyi də budur ki, Qafqazdakı digər qədim dillərin bölünməsinə və zaman-zaman itməsinə baxmayaraq, Xınalıq dili dəyişməz olaraq qalır", - Y.Şabanov qürurla əlavə edir.

Xınalıqlıların əcdadları haqda məlumatlara Plini və Strabonun əsərlərində də rast gəlinir. Bu tarixçilər öz dilində danışan 26 alban tayfası arasında xınalıqlıları ayrıca qeyd ediblər. Xınalıqlıların albanlarla bağlılığını kəndin ərazisindəki çoxsaylı alban qəbristanlıqları da sübut edir.

Y.Şabanovun sözlərinə görə, Kətiş dilinin ləhcəsi yoxdur, amma maraqlıdır ki, Xınalıq kəndinin yuxarı, orta və aşağı hissələrində kompakt yaşayan üç əsas nəsil arasında müəyyən hallarda tələffüz fərqləri meydana çıxır.

Hal-hazırda Xınalıq kənd orta məktəbində Azərbaycan və ingilis dilləri ilə yanaşı, Xınalıq dili də tədris olunur. Qrammatikası da asan deyil: təsəvvür edin ki, ismin 18 halı var. Yerli müəllimlər doğma dillərini sevə-sevə tədris etdiklərini bildirirlər. Yusif Şabanov təəssüflə qeyd edir ki, bu dil ancaq ibtidai siniflərdə tədris olunur. Onu narahat edən məsələ isə Kətiş dilinin itmək təhlükəsidir: "Bu dili kəndin 60 faizi bilir. Yerli müəllimlər gördülər ki, dil məhv olub gedir və onlar bu dili həftədə bir saat da olsa, tədris etməyə başladılar. Dilimizin unudulan hissəsini bərpa etmək üçün kənd camaatı ilə birgə çox cəhd edirik. İnanırıq ki, dilçi alimlər də bu sahədə bizə köməklik göstərəcəklər".








 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
ATƏT rəhbərliyinin səlahiyyət müddətinin uzadılması üçün konsensus əldə olunmayıb
Dünən, 21:11
Azərbaycan XİN Ermənistanın sərhəddə təxribatı ilə bağlı açıqlama yayıb
Dünən, 21:10
Azərbaycanda sabiq nazirin anası və həyat yoldaşı vəfat edib
Dünən, 21:07
Müdafiə Nazirliyi: "Hər hansı ərazi itkisinə yol verilməyib"
Dünən, 21:04
Dövlətin ayırdığı subsidiyanı mənimsəyənlərlə bağlı rəsmi açıqlama
11-07-2020, 21:45
Rusiyada ermənilərin Polad Bülbüloğluna qarşı təxribatı baş tutmadı
11-07-2020, 19:27
Azərbaycanda daha 531 nəfər COVID-19-a yoluxub, 6 nəfər vəfat edib
11-07-2020, 19:25
Cəlilabadda karantin qaydalarına zidd olaraq fəaliyyət göstərən 6 obyekt aşkarlanıb
11-07-2020, 16:12
“Bəzi təxribatçı ünsürlər yazırlar ki, mən Ramiz Mehdiyevi müdafiə edirəm” - Keçmiş icra başçısı
11-07-2020, 16:08
"Şəhər və kənd adlarına qədər nə varsa, erməniləşdirilib" - Elnur Allahverdiyev
11-07-2020, 16:04
Virusun əsas yoluxma məkanı... - Avtobuslarda sıxlığı necə azaltmaq olar?
11-07-2020, 16:00
"İki qurumun qayda pozuntusuna qarşı birgə mübarizəsi effektiv olacaq" - Kamran Əliyev
11-07-2020, 15:58
Partiya sədrindən hökumətə TƏKLİF: - “Bakıdakı erməni kilsəsini məscidə çevirin”
11-07-2020, 15:54
"Atam komada olub, anamın 20 gündür temperaturu aşağı düşmür" - COVID-19-dan sağalmış Aytən Cəfərova
11-07-2020, 15:52
Alimpaşa Məmmədovun tender oyunu davam edir – Bir həftəlik şirkətə bu dəfə 120 min ayırdılar
11-07-2020, 15:41
Arif Qasımovun işdən çıxarılmasına səbəb olan - VİDEO
11-07-2020, 15:35
İsmayıllıda 900 kq-dan artıq narkotik vasitə məhv edilib - FOTO
11-07-2020, 15:33
“Görünür, məşhurlar da gigiyenik səhlənkarlıqlarına görə koronavirusa yoluxurlar…” - Yaqub Məmmədov
11-07-2020, 15:29
Xəzər TV-nin iki əməkdaşı koronavirusa yoluxdu
11-07-2020, 15:27
Koronavirus xəstələrini tanımağın daha bir yolu - ARAŞDIRMA
11-07-2020, 15:18
Azərbaycan qazı “Qazprom”u sıxışdırdı, “Mavi axın” kəməri boş qaldı - ÜSTƏLİK SIXILMIŞ QAZ...
11-07-2020, 15:16
BANK KREDİTLƏRİNİN SIĞORTALANMASI... - Bu, Azərbaycan bankları üçün niyə vacibdir?
11-07-2020, 15:14
Növbəti həbslər hansı dövlət qurumunda ola bilər? - İLGİNC
11-07-2020, 15:12
"Ümid edirik ki, sentyabrda dərslərə əvvəlki formada başlayacağıq" - Nazirlik
11-07-2020, 15:09
"Attestatı 100 dollara almışam" - Anar Ağakişiyev
11-07-2020, 15:08
Nüfuzlu futbol turnirlərinin başlama vaxtı açıqlandı
11-07-2020, 15:04
Nizami rayonunun icra başçısı vəzifəsindən azad edildi - SƏRƏNCAM
11-07-2020, 15:03
Ədalət Vəliyev daha bir partiya sədri ilə görüşdü
11-07-2020, 15:01
"Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həllindən sonra Ermənistan normal dövlət kimi formalaşa bilər" - deputat
11-07-2020, 15:00
"Atabank"da araşdırmalar başladı - Fazil Məmmədovun pullarını ölkədən kim çıxardıb?
11-07-2020, 14:58
“Azəriqaz” qanunsuz cərimə yazır? — Hər əməkdaşa “3 sayğac” limiti
11-07-2020, 14:55
Sərtləşdirilmiş karantin rejimi ilə əlaqədar Nizami rayonunda reydlər davam etdirilir
11-07-2020, 14:15
"Ədalət müəllimin söylədiyi kimi, iqtidarla müxalifət arasında..." - deputat
11-07-2020, 14:03
"Allah Prezidentimizi başımızdan əskik etməsin" - Xalq artisti
11-07-2020, 13:54
Koronavuirusdan MÜALİCƏ BLEFİ: “O reklamlara inanmayın” – Həkimdən ÇAĞIRIŞ
11-07-2020, 13:51
Mərkəzi Bank qalmqallı duruma BELƏ İZAHAT VERİR
11-07-2020, 13:45
Əlilliyi olan şəxslərin əmək hüquqlarını pozan işəgötürənlər 500 manatadək cərimələnəcək
11-07-2020, 13:43
Azərbaycanda publik hüquqi şəxs statuslu yeni kolleclər yaradılacaq
11-07-2020, 13:31
Bəzi yerlərdə yağış yağacağı gözlənilir - Belə deyirlər...
11-07-2020, 13:30
"Bütün KİV-lərin təkrar qeydiyyatına ehtiyac duyulur" - Əflatun Amaşov
11-07-2020, 13:27
“Biz də istəyirik ki, yoluxma artmasın, Şəki və bütün ölkəmiz, dünyamız bu bəladan xilas olsun” - Polis rəisi
11-07-2020, 13:26
"İnsana Allah tərəfindən verilmiş yaşamaq haqqı əlindən alınır" - deputat
11-07-2020, 13:15
Röya “Altın Kelebek”də 60 manatlıq paltar geyindi - FOTO
11-07-2020, 13:00
Azərbaycanda Silahlı Qüvvələrin Baş Klinik hospitalının həkimi də koronavirusa yoluxdu - FOTO
11-07-2020, 12:55
Ədalət Vəliyevlə daha bir partiya sədri arasında görüş keçirildi
11-07-2020, 12:40
Samuxda qadına qarşı soyğunçuluq edən şəxslər saxlanılıb - FOTO
11-07-2020, 12:39
Bundan sonra dayanma-durmaya görə DYP də cərimə yazacaq - Diqqət!
11-07-2020, 12:38
"AMEA-nın üzvü koronavirusa aid şeir yazsa da, çapına icazə verilmədi" - İsa Həbibbəyli
11-07-2020, 12:35
İcra başçısı karantin qaydalarını pozdu - FOTO
11-07-2020, 12:29
Ucar sakini əmisini balta ilə vuraraq öldürüb
11-07-2020, 12:25
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru