Yüzdən çox erməni Livandan Ermənistana gətirilib .....                     Prokurorluq İmişlidəki qətllə bağlı məlumat yaydı .....                     Qalmaqallı kitabın müəllifi danışdı .....                     “O, hakimiyyətə gəlsə, Putinin atasına rəhmət oxuyarıq” .....                     Həbs olunan DSX generalı azad edilməyib .....                     Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir .....                     “Dövlət şirkətlərinin özəlləşdirmə prosesi başlansa, bazarda “oyunçu”ların sayı artacaq” .....                     “Prezident bizi Ağdama, Şuşaya...aparacaq” .....                     Onun da işçiləri meydan sulayır... .....                     Ülgüclə bacısının boğazını kəsib .....                     "Səfər Mehdiyevə qarşı da bir əməliyyat keçirilməlidir..." .....                     Beyrut ermənilərini Qarabağda fəlakət gözləyir .....                     Kremlin müəmmalı Qafqaz oyunu, Bakının tükənən səbri .....                     Samuxda məmur vətəndaşla belə danışır... .....                     Şəmkirdə narkotacir və alıcıları saxlanılıb .....                     Türkan sakinləri Allahın ümidinə buraxılıb... .....                     Düşmən gözü çıxaran birgə təlimlər: NATO yox, Turan ordusu... .....                     “Kapitan Nağdəliyev” gəmisi Beyrut limanından buraxılmır .....                     Ukrayna niyə Türk Şurasında müşahiədəçi statusu almağa çalışır? .....                     “Hansı ölkədə ki, insanların məsuliyyət hissi güclü deyil, onlarda problem daha da artır” .....                     “Ermənistanın bank sistemi Rusiyanın kriminal pullarının xaricə çıxarılması üçün “paltaryuyan maşındır”” .....                     "Azərbaycan ordusu da zəif ordu deyil" .....                     60 yaşlı müəllim 15 yaşlı qızı hamilə qoyub: .....                     Sosial şəbəkə, yoxsa narkobiznes platforması...?! .....                     Neft bahalaşıb .....                     Ramin Bayramlının koronavirus bazarı... .....                     Ekspertdən qalmaqallı iddia: .....                     “Özəl sektorun sahibləri bu məsələ ilə bağlı məsuliyyət daşıyırlar” .....                     Dünyada koronavirusla bağlı qeydə alınan son statistika açıqlanıb .....                     Bu gün dollar neçəyədir? .....                     NK pandemiya dövründə ictimai iaşə müəssisələrinə müştəri qəbulu ilə bağlı qərarına dəyişiklik edib .....                     “Müəllif “ayıbına kor olmayacaq”" .....                     Neftçalanın icra başçısı işinə belə başlayıbsa... .....                     İtkin düşdüyü ehtimal edilən əqli qüsurlu qadının yaxınları axtarılır .....                     Mobil qruplar Abşeronda təbliğat aparır .....                     AQTA daha 58 obyektdə qayda pozuntuları aşkarlayıb .....                     Nazir Vilayət Eyvazov Serbiyalı həmkarı ilə görüşüb .....                     “Taksi şirkətlərindən çoxunun nəqliyyat parkı yoxdur” .....                     Belarusda Ukrayna ssenarisi ehtimalı .....                     "Şəhid" sözünü lövhədən kim silib? .....                 

Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir - Müraciət
Tarix: 15-06-2019, 11:26 | Çap et
Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir
Azərbaycan ərazisində müxtəlif millətlər yaşayır və onların özlərinə məxsus maraqlı dilləri var. Belə xüsusi dillərdən birini Xınalıqda eşidə bilərsiniz.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri Xınalığın tarixi və dili ilə bağlı maraqlı məlumatlara sahib olan kənd sakini Yusif Şabanovla söhbətləşib.

"Biz xınalıqlılar öz dilimizə "Kətiş" dili də deyirik, - Y.Şabanov sözə başlayır. - Onu araşdırmaq və əlifbasını tərtib etmək üçün kəndimizə dəfələrlə Almaniyadan, İngiltərədən, başqa bir neçə ölkədən alimlər gəliblər. Onların məqsədi belə unikal dilin qorunub saxlanılmasıdır. Xınalıq dilində səslər hərflərdən çox olduğundan alimlər tərtib etdikləri kitablarda həmin hərflərin üzərinə hansısa işarələr qoyublar ki, söz səsləndiyi zaman mənasını itirməsin. Deyirlər ki, əvvəllər bu dildə 77 hərf olub. İndi isə yalnız 59 hərfin qaldığını görürük. Xınalıq dilində elə sözlər var ki, onları yazmaq üçün münasib hərflər yoxdur, məsələn, "fxu, Marcx". Təbii ki, bunun yazılışı ilə deyilişində çox fərq var".

Öyrənirik ki, kənd sakinləri Xınalıq dilini Nuh peyğəmbərin dili hesab edirlər.

"Bizim dilimiz Nuh peyğəmbərin danışdığı dildir. Yəni xınalıqlılar belə düşünürlər. Təbii ki, bu fikir əsassız deyil. Dilimiz haqda müxtəlif dastanlar və miflər var və fikrimcə, heç biri də yanlış deyil. Çünki biz Nuh peyğəmbərin nəvələri sayılırıq. Hələ ötən əsrin əllinci illərində Xınalıqda alimlər böyük tədqiqatlar aparıblar və nəticə olaraq 1959-cu ildə "Xınalıq dilinin qrammatikası" kitabı dərc edilib. Bizim dilimiz barədə ən geniş və maraqlı tədqiqatı dilçi alim Yunus Deşeriyev aparıb. Onun fikrincə, eramızdan əvvəl 3-cü minillikdə Qafqazda tək qədim dil Xınalıq dili olub. Dilimizin başqa özəlliyi də budur ki, Qafqazdakı digər qədim dillərin bölünməsinə və zaman-zaman itməsinə baxmayaraq, Xınalıq dili dəyişməz olaraq qalır", - Y.Şabanov qürurla əlavə edir.

Xınalıqlıların əcdadları haqda məlumatlara Plini və Strabonun əsərlərində də rast gəlinir. Bu tarixçilər öz dilində danışan 26 alban tayfası arasında xınalıqlıları ayrıca qeyd ediblər. Xınalıqlıların albanlarla bağlılığını kəndin ərazisindəki çoxsaylı alban qəbristanlıqları da sübut edir.

Y.Şabanovun sözlərinə görə, Kətiş dilinin ləhcəsi yoxdur, amma maraqlıdır ki, Xınalıq kəndinin yuxarı, orta və aşağı hissələrində kompakt yaşayan üç əsas nəsil arasında müəyyən hallarda tələffüz fərqləri meydana çıxır.

Hal-hazırda Xınalıq kənd orta məktəbində Azərbaycan və ingilis dilləri ilə yanaşı, Xınalıq dili də tədris olunur. Qrammatikası da asan deyil: təsəvvür edin ki, ismin 18 halı var. Yerli müəllimlər doğma dillərini sevə-sevə tədris etdiklərini bildirirlər. Yusif Şabanov təəssüflə qeyd edir ki, bu dil ancaq ibtidai siniflərdə tədris olunur. Onu narahat edən məsələ isə Kətiş dilinin itmək təhlükəsidir: "Bu dili kəndin 60 faizi bilir. Yerli müəllimlər gördülər ki, dil məhv olub gedir və onlar bu dili həftədə bir saat da olsa, tədris etməyə başladılar. Dilimizin unudulan hissəsini bərpa etmək üçün kənd camaatı ilə birgə çox cəhd edirik. İnanırıq ki, dilçi alimlər də bu sahədə bizə köməklik göstərəcəklər".








 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Yüzdən çox erməni Livandan Ermənistana gətirilib
Bu gün, 10:04
"Maska taxmaq məgər elə çətin məsələdir?"
Bu gün, 10:03
Prokurorluq İmişlidəki qətllə bağlı məlumat yaydı
Bu gün, 09:56
Qalmaqallı kitabın müəllifi danışdı - "Heç bir vaxt satışa çıxarılmayıb"
Bu gün, 09:53
“O, hakimiyyətə gəlsə, Putinin atasına rəhmət oxuyarıq”
Bu gün, 09:51
Həbs olunan DSX generalı azad edilməyib - AÇIQLAMA
Bu gün, 09:48
Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir
Bu gün, 09:36
“Dövlət şirkətlərinin özəlləşdirmə prosesi başlansa, bazarda “oyunçu”ların sayı artacaq” - NƏ ETMƏLİ?..
Bu gün, 09:27
“Prezident bizi Ağdama, Şuşaya...aparacaq” - deputat
Bu gün, 09:26
Onun da işçiləri meydan sulayır... - NARAZILIQ...
Bu gün, 09:22
Ülgüclə bacısının boğazını kəsib - MƏHKƏMƏ
Bu gün, 09:16
"Səfər Mehdiyevə qarşı da bir əməliyyat keçirilməlidir..." - İTTİHAM
Bu gün, 09:14
Beyrut ermənilərini Qarabağda fəlakət gözləyir - Gəlirlərsə, gəlsinlər...
Bu gün, 09:12
Kremlin müəmmalı Qafqaz oyunu, Bakının tükənən səbri - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 09:09
Samuxda məmur vətəndaşla belə danışır... - VİDEOFAKT
Bu gün, 09:07
Şəmkirdə narkotacir və alıcıları saxlanılıb - FOTO
Bu gün, 09:05
Türkan sakinləri Allahın ümidinə buraxılıb... - Bakının qulağının dibində böhranlı mənzərə
Bu gün, 09:03
Düşmən gözü çıxaran birgə təlimlər: NATO yox, Turan ordusu... - TƏHLİL
Bu gün, 08:59
“Kapitan Nağdəliyev” gəmisi Beyrut limanından buraxılmır - "Partlayışda xəsarət almışıq, şirkət bizi unudub“
Bu gün, 08:58
Ukrayna niyə Türk Şurasında müşahiədəçi statusu almağa çalışır? - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 08:53
“Hansı ölkədə ki, insanların məsuliyyət hissi güclü deyil, onlarda problem daha da artır” - deputat
Bu gün, 08:51
“Ermənistanın bank sistemi Rusiyanın kriminal pullarının xaricə çıxarılması üçün “paltaryuyan maşındır”” - Rusiyalı politoloq
Bu gün, 08:49
"Sən əlli yaşdan sonra ancaq başına yaylıq bağlayıb oturub nəvənə baxmalısan"
Bu gün, 08:38
"Azərbaycan ordusu da zəif ordu deyil" - Arif Paşa
Bu gün, 08:36
60 yaşlı müəllim 15 yaşlı qızı hamilə qoyub: - Lerik Məhkəməsinin qərarı narazılıq yaratdı
Bu gün, 08:32
“Üsyanla, kiməsə əsəbini tökməklə alınmır”
Bu gün, 08:28
Sosial şəbəkə, yoxsa narkobiznes platforması...?! – İnsanları zəhərləyirlər!
Bu gün, 08:26
Neft bahalaşıb
Bu gün, 08:25
Ramin Bayramlının koronavirus bazarı... - Uşaqdakı fərasətə bax eee...
Bu gün, 08:23
Ekspertdən qalmaqallı iddia: - “Toplanan yüksək ballar repetitorların zəhmətidir”
Bu gün, 08:20
“Özəl sektorun sahibləri bu məsələ ilə bağlı məsuliyyət daşıyırlar” - Adil Qeybulla
Bu gün, 08:17
“Auditoriyanı günahlandırmaq əvəzinə, özünü tənqid etməlidir”
Bu gün, 08:16
Dünyada koronavirusla bağlı qeydə alınan son statistika açıqlanıb
Bu gün, 08:06
Bu gün dollar neçəyədir?
Bu gün, 08:04
NK pandemiya dövründə ictimai iaşə müəssisələrinə müştəri qəbulu ilə bağlı qərarına dəyişiklik edib
Dünən, 18:28
“Müəllif “ayıbına kor olmayacaq”" – BİABIRÇILIQ !
Dünən, 18:22
Neftçalanın icra başçısı işinə belə başlayıbsa... - Ay bərəkallah...
Dünən, 18:18
İtkin düşdüyü ehtimal edilən əqli qüsurlu qadının yaxınları axtarılır - FOTO
Dünən, 18:12
Mobil qruplar Abşeronda təbliğat aparır
Dünən, 18:08
AQTA daha 58 obyektdə qayda pozuntuları aşkarlayıb - SİYAHI
Dünən, 18:00
Nazir Vilayət Eyvazov Serbiyalı həmkarı ilə görüşüb
Dünən, 17:47
“Taksi şirkətlərindən çoxunun nəqliyyat parkı yoxdur” - ekspert
Dünən, 17:40
“Ay yoldaş deputatlar, dədəniz sizə rus toyu edib?” - Baloğlan Əşrəfov
Dünən, 17:39
Belarusda Ukrayna ssenarisi ehtimalı – Lakin vəziyyət fərqlidir
Dünən, 17:33
"Şəhid" sözünü lövhədən kim silib? - AÇIQLAMA
Dünən, 17:30
Neftçala rayonunda nəzarət-profilaktiki tədbirlər davam etdirilir
Dünən, 17:26
Beynəlxalq bank da Əli Həsənovdan üz çevirdi - Qərarı bank rəhbərliyi verib
Dünən, 17:25
Paşinyanı tənqid edən ictimai fəal tutuldu
Dünən, 17:22
Azercell-in Rəqəmsal Tərəfdaşlığı ilə “womENcourage” virtual toplantısı keçiriləcək
Dünən, 17:06
Qanunvericiliyə domen adlarının tənzimlənməsinə dair müddəalar əlavə edildi
Dünən, 16:50
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru