Aydın Mirzəzadə müxalifəti .....                     Mayıl Əhmədov “Əmək” ordeni ilə təltif edilib .....                     Soçidə Türkiyə və Suriya arasında danışıqlar keçirilə bilər .....                     AMEA prezidenti magistr pilləsindəki problemlərə aydınlıq gətirib .....                     “Uşaq Qaynar Xətt” xidməti artıq qısa nömrədə .....                     Məşhur vəkilin həyat yoldaşına qarşı cinayət törədildi .....                     Azərbaycanın "İnterpol" xətti ilə axtarışa verdiyi qadın Belarusda saxlanılıb .....                     Azərbaycan hökuməti torpaq idarəçiliyində yenilik edib .....                     Tərtərdə yürüş keçirilib .....                     ABŞ-ın nümayəndə heyəti Türkiyədədir .....                     Messi 6-cı dəfə “Qızıl buts” alıb .....                     Şagirdlər niyə sinifdə saxlanılır? .....                     Rusiya 20 ermənini ölkədən qovdu .....                     Konvoy taborunun komandiri məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisənə köçürülüb .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     "AMEA-nın işçiləri vaxtlı-vaxtında işə gəlmirlər" .....                     Dövlət Borcunun və Maliyyə Öhdəliklərinin İdarə Edilməsi Agentliyi yaradılır .....                     Moskvada Prezident İlham Əliyevin fotosunun da nümayiş olunduğu sərgi açılıb .....                     Göyçay çayında selə qarşı mübarizə ilə bağlı əlavə tədbirlərə 7 milyon manat ayrılıb .....                     Bərdədə 33 yaşlı kişi pambıq tayasından yıxılaraq ölüb .....                     Hadisə yerindən qaçan sürücü tutulub .....                     Deputat “Leş Tofiq”, “Bala Tofiq”, “Beluqa Tahir” barədə: .....                     Nazir yeni rəis təyin etdi .....                     "Azərbaycan Sənaye Bankı"nın aktivləri azalıb .....                     Nazarbayevə verilən QIZIL-BRİLYANTLI ORDENİ .....                     ABŞ ordusunu çəkdikdən sonra Suriyadakı bazasını məhv edib .....                     Bakıda direktor müəllimi intihar həddinə çatdırıb? .....                     Azərbaycan Prezidentinin fikirləri Zəngəzurla bağlı tarixi həqiqətləri tam dolğun əks etdirir .....                     PKK terrorçuları Türkiyənin qorxusundan Rəqqanı Əsəd ordusuna .....                     “Qiymət artımını ciddi şəkildə hiss edəcəyik” .....                     Rafael Cəbrayılov villasını satışa çıxartdı .....                     Ərdoğandan SƏRT QƏRAR: .....                     Qalmaqallı "İnfiniti" klubundakı cinayət: vergidən yayınma, rüşvət, bir nəfərin ölümü .....                     Sabiq icra başçısının qardaşı oğluna qarşı 965 min dollarlıq dələduzluqda təqsirləndirilənin məhkəmə istintaqı başa çatıb .....                     “Girovların mübadiləsinə dair yeni ideyalar var” .....                     "Ümid" yatağında ikinci platformadan qaz hasilatı daha tez başlaya bilər .....                     Çin döyüş `UNO`sunu təqdim edib .....                     Dövlət Nəzarət Təhükəsizlik Departamentinin əməkdaşları ilə bağlı materiallar Baş Prokurorluğa göndərilib .....                     DİN və ETSN birgə tədbirlərini davam etdirir .....                     Firudin Nəbiyevin arzusu ürəyində qaldı... .....                 

Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir - Müraciət
Tarix: 15-06-2019, 11:26 | Çap et
Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir
Azərbaycan ərazisində müxtəlif millətlər yaşayır və onların özlərinə məxsus maraqlı dilləri var. Belə xüsusi dillərdən birini Xınalıqda eşidə bilərsiniz.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri Xınalığın tarixi və dili ilə bağlı maraqlı məlumatlara sahib olan kənd sakini Yusif Şabanovla söhbətləşib.

"Biz xınalıqlılar öz dilimizə "Kətiş" dili də deyirik, - Y.Şabanov sözə başlayır. - Onu araşdırmaq və əlifbasını tərtib etmək üçün kəndimizə dəfələrlə Almaniyadan, İngiltərədən, başqa bir neçə ölkədən alimlər gəliblər. Onların məqsədi belə unikal dilin qorunub saxlanılmasıdır. Xınalıq dilində səslər hərflərdən çox olduğundan alimlər tərtib etdikləri kitablarda həmin hərflərin üzərinə hansısa işarələr qoyublar ki, söz səsləndiyi zaman mənasını itirməsin. Deyirlər ki, əvvəllər bu dildə 77 hərf olub. İndi isə yalnız 59 hərfin qaldığını görürük. Xınalıq dilində elə sözlər var ki, onları yazmaq üçün münasib hərflər yoxdur, məsələn, "fxu, Marcx". Təbii ki, bunun yazılışı ilə deyilişində çox fərq var".

Öyrənirik ki, kənd sakinləri Xınalıq dilini Nuh peyğəmbərin dili hesab edirlər.

"Bizim dilimiz Nuh peyğəmbərin danışdığı dildir. Yəni xınalıqlılar belə düşünürlər. Təbii ki, bu fikir əsassız deyil. Dilimiz haqda müxtəlif dastanlar və miflər var və fikrimcə, heç biri də yanlış deyil. Çünki biz Nuh peyğəmbərin nəvələri sayılırıq. Hələ ötən əsrin əllinci illərində Xınalıqda alimlər böyük tədqiqatlar aparıblar və nəticə olaraq 1959-cu ildə "Xınalıq dilinin qrammatikası" kitabı dərc edilib. Bizim dilimiz barədə ən geniş və maraqlı tədqiqatı dilçi alim Yunus Deşeriyev aparıb. Onun fikrincə, eramızdan əvvəl 3-cü minillikdə Qafqazda tək qədim dil Xınalıq dili olub. Dilimizin başqa özəlliyi də budur ki, Qafqazdakı digər qədim dillərin bölünməsinə və zaman-zaman itməsinə baxmayaraq, Xınalıq dili dəyişməz olaraq qalır", - Y.Şabanov qürurla əlavə edir.

Xınalıqlıların əcdadları haqda məlumatlara Plini və Strabonun əsərlərində də rast gəlinir. Bu tarixçilər öz dilində danışan 26 alban tayfası arasında xınalıqlıları ayrıca qeyd ediblər. Xınalıqlıların albanlarla bağlılığını kəndin ərazisindəki çoxsaylı alban qəbristanlıqları da sübut edir.

Y.Şabanovun sözlərinə görə, Kətiş dilinin ləhcəsi yoxdur, amma maraqlıdır ki, Xınalıq kəndinin yuxarı, orta və aşağı hissələrində kompakt yaşayan üç əsas nəsil arasında müəyyən hallarda tələffüz fərqləri meydana çıxır.

Hal-hazırda Xınalıq kənd orta məktəbində Azərbaycan və ingilis dilləri ilə yanaşı, Xınalıq dili də tədris olunur. Qrammatikası da asan deyil: təsəvvür edin ki, ismin 18 halı var. Yerli müəllimlər doğma dillərini sevə-sevə tədris etdiklərini bildirirlər. Yusif Şabanov təəssüflə qeyd edir ki, bu dil ancaq ibtidai siniflərdə tədris olunur. Onu narahat edən məsələ isə Kətiş dilinin itmək təhlükəsidir: "Bu dili kəndin 60 faizi bilir. Yerli müəllimlər gördülər ki, dil məhv olub gedir və onlar bu dili həftədə bir saat da olsa, tədris etməyə başladılar. Dilimizin unudulan hissəsini bərpa etmək üçün kənd camaatı ilə birgə çox cəhd edirik. İnanırıq ki, dilçi alimlər də bu sahədə bizə köməklik göstərəcəklər".








 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Aydın Mirzəzadə müxalifəti HƏDƏLƏDİ
Bu gün, 18:11
Mayıl Əhmədov “Əmək” ordeni ilə təltif edilib - SƏRƏNCAM
Bu gün, 18:07
Müğənni Elçinin oğlu ölümdən döndü: - "Bir neçə saniyə səsi çıxmadı"
Bu gün, 18:05
Soçidə Türkiyə və Suriya arasında danışıqlar keçirilə bilər
Bu gün, 17:59
AMEA prezidenti magistr pilləsindəki problemlərə aydınlıq gətirib
Bu gün, 17:50
“Uşaq Qaynar Xətt” xidməti artıq qısa nömrədə
Bu gün, 17:47
Məşhur vəkilin həyat yoldaşına qarşı cinayət törədildi
Bu gün, 17:44
Azərbaycanın "İnterpol" xətti ilə axtarışa verdiyi qadın Belarusda saxlanılıb
Bu gün, 17:33
Azərbaycan hökuməti torpaq idarəçiliyində yenilik edib
Bu gün, 17:33
Xalq artistinin oğlu olduğunu deyən gənci anası evdən qovdu
Bu gün, 17:30
Tərtərdə yürüş keçirilib
Bu gün, 17:27
ABŞ-ın nümayəndə heyəti Türkiyədədir
Bu gün, 17:24
Messi 6-cı dəfə “Qızıl buts” alıb
Bu gün, 17:23
Şagirdlər niyə sinifdə saxlanılır? - “Uşaqlar “2” aldıqda valideynləri çağırıb deyirlər ki...”
Bu gün, 17:17
Rusiya 20 ermənini ölkədən qovdu
Bu gün, 17:15
Konvoy taborunun komandiri məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisənə köçürülüb
Bu gün, 17:09
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Bu gün, 17:01
"AMEA-nın işçiləri vaxtlı-vaxtında işə gəlmirlər" - Elmi katib
Bu gün, 17:00
"Mənim də "Həci"m olub, bu günə qədər..." - Aktrisa Könül
Bu gün, 16:54
Dövlət Borcunun və Maliyyə Öhdəliklərinin İdarə Edilməsi Agentliyi yaradılır - FƏRMAN
Bu gün, 16:49
Moskvada Prezident İlham Əliyevin fotosunun da nümayiş olunduğu sərgi açılıb - FOTO
Bu gün, 16:44
Göyçay çayında selə qarşı mübarizə ilə bağlı əlavə tədbirlərə 7 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM
Bu gün, 16:40
Bərdədə 33 yaşlı kişi pambıq tayasından yıxılaraq ölüb
Bu gün, 16:38
Hadisə yerindən qaçan sürücü tutulub
Bu gün, 16:37
Deputat “Leş Tofiq”, “Bala Tofiq”, “Beluqa Tahir” barədə: - Onlara haram olsun!
Bu gün, 16:29
Nazir yeni rəis təyin etdi
Bu gün, 16:28
"Azərbaycan Sənaye Bankı"nın aktivləri azalıb - HESABAT
Bu gün, 16:25
Fədayə Laçınla birlikdə həbs edilən polkovnik azadlığa çıxdı
Bu gün, 16:24
Nazarbayevə verilən QIZIL-BRİLYANTLI ORDENİ - AZƏRBAYCANLI HAZIRLAYIB
Bu gün, 16:18
ABŞ ordusunu çəkdikdən sonra Suriyadakı bazasını məhv edib
Bu gün, 16:15
Bakıda direktor müəllimi intihar həddinə çatdırıb? - AÇIQLAMA
Bu gün, 16:14
Azərbaycan Prezidentinin fikirləri Zəngəzurla bağlı tarixi həqiqətləri tam dolğun əks etdirir - Zəngəzur Cəmiyyətləri Birliyinin sədri
Bu gün, 16:12
PKK terrorçuları Türkiyənin qorxusundan Rəqqanı Əsəd ordusuna TƏSLİM ETDİ
Bu gün, 16:11
“Qiymət artımını ciddi şəkildə hiss edəcəyik” - İlk zərbə hansı məhsullardan gələcək?
Bu gün, 16:08
Rafael Cəbrayılov villasını satışa çıxartdı – Qardaşı ilə böyük qalmaqal
Bu gün, 16:06
Ərdoğandan SƏRT QƏRAR: - ABŞ-ın vitse-prezidenti və dövlət katibi ilə görüşməkdən imtina edib
Bu gün, 16:03
"Mənimlə çay içən yerdə ürək çatışmazlığından vəfat elədi"
Bu gün, 16:00
Qalmaqallı "İnfiniti" klubundakı cinayət: vergidən yayınma, rüşvət, bir nəfərin ölümü - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 15:55
Sabiq icra başçısının qardaşı oğluna qarşı 965 min dollarlıq dələduzluqda təqsirləndirilənin məhkəmə istintaqı başa çatıb
Bu gün, 15:47
“Girovların mübadiləsinə dair yeni ideyalar var” - İqor Popov
Bu gün, 15:46
"Ümid" yatağında ikinci platformadan qaz hasilatı daha tez başlaya bilər - SOCAR-dakı mənbə
Bu gün, 15:43
Çin döyüş `UNO`sunu təqdim edib - FOTO
Bu gün, 15:38
Dövlət Nəzarət Təhükəsizlik Departamentinin əməkdaşları ilə bağlı materiallar Baş Prokurorluğa göndərilib - Özlərindən "DÖVLƏT" qurumu yaradıblar?
Bu gün, 15:35
DİN və ETSN birgə tədbirlərini davam etdirir
Bu gün, 15:34
Firudin Nəbiyevin arzusu ürəyində qaldı... - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 15:30
“Qızlara ləkə yaxan vicdansız, rüşvətxor...” – Tolikdən sərt sözlər
Bu gün, 15:20
Abbasa Abbasovla Şeyxin telefon danışığı - sabiq vitse-primyer Türkiyədə nə işlər çevirir?
Bu gün, 15:09
Milli Şuranın mitinqinin təşkilatçıları BŞBPİ-yə çağırılıb
Bu gün, 15:06
DSMF-in direktor müavininin məhkəmə özbaşınalığı - Müraciət...
Bu gün, 15:05
Cəmilin hit mahnısı Türkiyədə
Bu gün, 15:01
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru