“Rza Zərrabın bizim məmurları unutmasından böyük “xəyanət” ola bilməz” .....                     Sabunçu rayonu ərazisində karantin rejimi qaydalarına əməl etməyən restoran aşkar edilib .....                     Yeni koronavirus dərmanı dayanıqlı immunitet yaradır .....                     Mülayim şimal-şərq küləyi əsəcək .....                     Ermənilər və onların havadarları sosial şəbəkələrdə yalan məlumatlar yayır .....                     Adil Qeybulladan koronavirusla bağlı ŞAD XƏBƏR .....                     Qarabağda koronavirus TÜĞYAN EDİR: .....                     Hacı İbrahimin baş mühasibi .....                     Büdcəni boşaldan lüzumsuz xərclər: Hökumət kimin pulunu kəsəcək? .....                     “Sən başqa heç nə edə bilmirsən, Nikol” .....                     Qəzənfər Ağayevin SEVİMLİ ŞİRKƏTİ .....                     "Bizdə alim sosial şəbəkələrdə qaragüruh kütləyə yaltaqlanır" .....                     Ermənistanda COVID-19-dan gəbərənlərin sayı 948 nəfərə çatıb .....                     Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin sədri yola salınır .....                     "Yuvam" mebel müştərinin 2 min manat pulunu mənimsəyib? .....                     “Əli Həsənov FETÖ-nun tədbirlərində yuxarı başda otururdu” .....                     "Azərbaycan Prezidentinin səsləndirdiyi həqiqətləri Ermənistan XİN-i öz cılız açıqlaması ilə dana bilməz" .....                     Füzulidə fermerlərin suyu kəsilib .....                     Bakıda 21 yaşlı gənc bıçaqlanıb .....                     Gürcüstanda daha 296 nəfər koronavirusa yoluxub .....                     Azərbaycan neftinin qiyməti artıb .....                     “Son günlər kimlərsə məni haqq yolundan döndərməyə çalışır” .....                     Ali məktəblərdə boş qalan yerlərin siyahısı dərc olunub .....                     Saxtalaşdırılan avtomobil nömrələri, kriminal qüvvələr: .....                     Ramiz Mehdiyevin kürəkəninə arxayın olanlar dövlətə meydan oxuyur .....                     Cəlilabadda həkimi avtomobil vurub .....                     “Müharibənin sərt üzü ilə qarşılaşmağa hazır olmalıyıq, çünki...” .....                     Ağdamda bu təhsil ocağında nələr baş verir? .....                     “Müxalifət partiyaları hakimiyyətin həyata keçirdiyi siyasətə tənqidi dayandıra bilər” .....                     Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir .....                     “Artıq həlledici məqam yetişib və biz ona hazır olmalıyıq” .....                     Hökumət və səhiyyə sistemi birgə çevik çalışarsa... .....                     Hacı Zeynalabdin bələdiyyə hoqqabazlığı .....                     Vəkillər Kollegiyasının Aparat rəhbərinə yeni vəzifə verilib .....                     "Vaqif Əlisoyun 65 yox, 60 yaşı var" .....                     Beyləqanda istehlakçıları aldadan süd istehsalçıları kimə arxayındırlar? .....                     Tapdıq Əmiraslanov FHN işçisini nədən narazı salıb? .....                     Neft ucuzlaşıb .....                     İlham Əliyevin yeni dünya düzənində İŞTİRAK PAYI... .....                     XİN-in sabiq vəzifəli şəxsləri .....                 

Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir - Müraciət
Tarix: 15-06-2019, 11:26 | Çap et
Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir
Azərbaycan ərazisində müxtəlif millətlər yaşayır və onların özlərinə məxsus maraqlı dilləri var. Belə xüsusi dillərdən birini Xınalıqda eşidə bilərsiniz.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri Xınalığın tarixi və dili ilə bağlı maraqlı məlumatlara sahib olan kənd sakini Yusif Şabanovla söhbətləşib.

"Biz xınalıqlılar öz dilimizə "Kətiş" dili də deyirik, - Y.Şabanov sözə başlayır. - Onu araşdırmaq və əlifbasını tərtib etmək üçün kəndimizə dəfələrlə Almaniyadan, İngiltərədən, başqa bir neçə ölkədən alimlər gəliblər. Onların məqsədi belə unikal dilin qorunub saxlanılmasıdır. Xınalıq dilində səslər hərflərdən çox olduğundan alimlər tərtib etdikləri kitablarda həmin hərflərin üzərinə hansısa işarələr qoyublar ki, söz səsləndiyi zaman mənasını itirməsin. Deyirlər ki, əvvəllər bu dildə 77 hərf olub. İndi isə yalnız 59 hərfin qaldığını görürük. Xınalıq dilində elə sözlər var ki, onları yazmaq üçün münasib hərflər yoxdur, məsələn, "fxu, Marcx". Təbii ki, bunun yazılışı ilə deyilişində çox fərq var".

Öyrənirik ki, kənd sakinləri Xınalıq dilini Nuh peyğəmbərin dili hesab edirlər.

"Bizim dilimiz Nuh peyğəmbərin danışdığı dildir. Yəni xınalıqlılar belə düşünürlər. Təbii ki, bu fikir əsassız deyil. Dilimiz haqda müxtəlif dastanlar və miflər var və fikrimcə, heç biri də yanlış deyil. Çünki biz Nuh peyğəmbərin nəvələri sayılırıq. Hələ ötən əsrin əllinci illərində Xınalıqda alimlər böyük tədqiqatlar aparıblar və nəticə olaraq 1959-cu ildə "Xınalıq dilinin qrammatikası" kitabı dərc edilib. Bizim dilimiz barədə ən geniş və maraqlı tədqiqatı dilçi alim Yunus Deşeriyev aparıb. Onun fikrincə, eramızdan əvvəl 3-cü minillikdə Qafqazda tək qədim dil Xınalıq dili olub. Dilimizin başqa özəlliyi də budur ki, Qafqazdakı digər qədim dillərin bölünməsinə və zaman-zaman itməsinə baxmayaraq, Xınalıq dili dəyişməz olaraq qalır", - Y.Şabanov qürurla əlavə edir.

Xınalıqlıların əcdadları haqda məlumatlara Plini və Strabonun əsərlərində də rast gəlinir. Bu tarixçilər öz dilində danışan 26 alban tayfası arasında xınalıqlıları ayrıca qeyd ediblər. Xınalıqlıların albanlarla bağlılığını kəndin ərazisindəki çoxsaylı alban qəbristanlıqları da sübut edir.

Y.Şabanovun sözlərinə görə, Kətiş dilinin ləhcəsi yoxdur, amma maraqlıdır ki, Xınalıq kəndinin yuxarı, orta və aşağı hissələrində kompakt yaşayan üç əsas nəsil arasında müəyyən hallarda tələffüz fərqləri meydana çıxır.

Hal-hazırda Xınalıq kənd orta məktəbində Azərbaycan və ingilis dilləri ilə yanaşı, Xınalıq dili də tədris olunur. Qrammatikası da asan deyil: təsəvvür edin ki, ismin 18 halı var. Yerli müəllimlər doğma dillərini sevə-sevə tədris etdiklərini bildirirlər. Yusif Şabanov təəssüflə qeyd edir ki, bu dil ancaq ibtidai siniflərdə tədris olunur. Onu narahat edən məsələ isə Kətiş dilinin itmək təhlükəsidir: "Bu dili kəndin 60 faizi bilir. Yerli müəllimlər gördülər ki, dil məhv olub gedir və onlar bu dili həftədə bir saat da olsa, tədris etməyə başladılar. Dilimizin unudulan hissəsini bərpa etmək üçün kənd camaatı ilə birgə çox cəhd edirik. İnanırıq ki, dilçi alimlər də bu sahədə bizə köməklik göstərəcəklər".








 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
“Rza Zərrabın bizim məmurları unutmasından böyük “xəyanət” ola bilməz”
Bu gün, 12:09
Sabunçu rayonu ərazisində karantin rejimi qaydalarına əməl etməyən restoran aşkar edilib
Bu gün, 12:04
Yeni koronavirus dərmanı dayanıqlı immunitet yaradır - MÜJDƏ
Bu gün, 11:59
Mülayim şimal-şərq küləyi əsəcək - Belə deyirlər...
Bu gün, 11:58
Ermənilər və onların havadarları sosial şəbəkələrdə yalan məlumatlar yayır - FOTOFAKT
Bu gün, 11:55
Adil Qeybulladan koronavirusla bağlı ŞAD XƏBƏR - VİDEO
Bu gün, 11:48
Qarabağda koronavirus TÜĞYAN EDİR: - Xankəndi, Şuşa, Kəlbəcər, Xocalı...
Bu gün, 11:41
Rüstəm Behrudidən XƏBƏR VAR - xəstəxanadan evə buraxıldı
Bu gün, 11:38
"Milyonlarla qiyməti olan bağ evi DÖVLƏT MƏMURUNUNDUR" - Ayandan ŞOK İDDİA
Bu gün, 11:32
Hacı İbrahimin baş mühasibi hakim qarşısına çıxarılır
Bu gün, 11:29
Büdcəni boşaldan lüzumsuz xərclər: Hökumət kimin pulunu kəsəcək? - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 11:25
“Sən başqa heç nə edə bilmirsən, Nikol” - Armen Aşotyan
Bu gün, 11:19
Qəzənfər Ağayevin SEVİMLİ ŞİRKƏTİ - 1 manat 60 qəpiklik ilkin kapitalı var
Bu gün, 11:14
Fəxrəddin Manafovun SON DURUMU - FOTO
Bu gün, 11:11
"Bizdə alim sosial şəbəkələrdə qaragüruh kütləyə yaltaqlanır" - deputat
Bu gün, 11:09
Ermənistanda COVID-19-dan gəbərənlərin sayı 948 nəfərə çatıb
Bu gün, 11:03
Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin sədri yola salınır - İMAN NAĞIYEV DÖNƏMİ BİTİR
Bu gün, 10:59
"Gözəl qızlar, unutmayın ki, oğlanların ilk gördüyü və sevdiyi qadının adı anadır"
Bu gün, 10:56
"Yuvam" mebel müştərinin 2 min manat pulunu mənimsəyib? - GİLEY
Bu gün, 10:53
“Əli Həsənov FETÖ-nun tədbirlərində yuxarı başda otururdu” – Politoloqdan açıqlama
Bu gün, 10:48
"Azərbaycan Prezidentinin səsləndirdiyi həqiqətləri Ermənistan XİN-i öz cılız açıqlaması ilə dana bilməz" - XİN
Bu gün, 10:43
Füzulidə fermerlərin suyu kəsilib – ƏKİN SAHƏLƏRİ YANIR
Bu gün, 10:35
Bakıda 21 yaşlı gənc bıçaqlanıb
Bu gün, 10:30
Gürcüstanda daha 296 nəfər koronavirusa yoluxub
Bu gün, 10:28
Azərbaycan neftinin qiyməti artıb
Bu gün, 10:27
“Son günlər kimlərsə məni haqq yolundan döndərməyə çalışır” – Adil Əliyev
Bu gün, 10:11
Ali məktəblərdə boş qalan yerlərin siyahısı dərc olunub - Diqqət!
Bu gün, 10:10
Saxtalaşdırılan avtomobil nömrələri, kriminal qüvvələr: - “Polisə xəbər verin”
Bu gün, 10:03
Ramiz Mehdiyevin kürəkəninə arxayın olanlar dövlətə meydan oxuyur - Saxta sement mafiyasının işləkləri
Bu gün, 10:02
Cəlilabadda həkimi avtomobil vurub
Bu gün, 09:59
“Müharibənin sərt üzü ilə qarşılaşmağa hazır olmalıyıq, çünki...” - Hüquq müdafiəçilərindən maraqlı açıqlamalar
Bu gün, 09:55
Ağdamda bu təhsil ocağında nələr baş verir? - İDDİA
Bu gün, 09:51
“Müxalifət partiyaları hakimiyyətin həyata keçirdiyi siyasətə tənqidi dayandıra bilər” - Qulamhüseyn Əlibəyli
Bu gün, 09:44
Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir
Bu gün, 09:43
“Artıq həlledici məqam yetişib və biz ona hazır olmalıyıq” - Keçmiş nazir
Bu gün, 09:41
Hökumət və səhiyyə sistemi birgə çevik çalışarsa... - xəstəliyin yayılmasının qarşısı alına bilər
Bu gün, 09:38
Hacı Zeynalabdin bələdiyyə hoqqabazlığı - Cavabı heç kim tapa bilmir...
Bu gün, 09:34
Vəkillər Kollegiyasının Aparat rəhbərinə yeni vəzifə verilib - AÇIQLAMA
Bu gün, 09:29
"Vaqif Əlisoyun 65 yox, 60 yaşı var" - Deputatdan nazirə AÇIQ MƏKTUB
Bu gün, 09:27
Beyləqanda istehlakçıları aldadan süd istehsalçıları kimə arxayındırlar? - AQTA hara baxır?
Bu gün, 09:26
Tapdıq Əmiraslanov FHN işçisini nədən narazı salıb? - VİDEOGİLEY
Bu gün, 09:23
Neft ucuzlaşıb
Bu gün, 09:19
İlham Əliyevin yeni dünya düzənində İŞTİRAK PAYI... - TƏHLİL
Bu gün, 09:15
XİN-in sabiq vəzifəli şəxsləri yenidən məhkəməyə müraciət etdi
Bu gün, 09:11
Zamanında BDU-nun qara mühasibatlığı ona baxırdı... - İTTİHAM
Bu gün, 09:10
ABŞ səfirliyi Azərbaycandakı vətəndaşlarını nədən xəbərdar edir? - “Abşerondan kənara çıxmayın!”
Bu gün, 09:06
Bakının küçələri yenidən dezinfeksiya edildi
Bu gün, 09:02
“İnqilabçı” baş nazir Sorosla Kreml, NATO ilə KTMT arasında - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 09:02
Toylara icazə veriləcək, amma masaların qiyməti beş dəfə baha olacaq
Bu gün, 09:00
Bütün müəllimləri bir banka cəmləmək düzgün deyil - Deputatdan bank inhisarçılığına etiraz
Bu gün, 08:59
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru