Bakıda ən çox yoluxma Yasamalda qeydə alınıb .....                     TƏBİB koronavirusa yoluxmanın artmasının səbəbini açıqlayıb .....                     “İrəvan 99 illiyinə ermənilərə verilmişdi, müqavilə 3 ildir bitib” .....                     Maskalardan istifadə edilməməsinə görə cərimələrlə bağlı layihə Milli Məclisdədir .....                     Xüsusi karantin rejimindən tədrici çıxışın növbəti mərhələsi elan edilib .....                     Azərbaycanda koronavirusla bağlı testlərin sayı açıqlandı .....                     Azərbaycanda daha 230 nəfərdə COVID-19 aşkarlanıb, 103 nəfər sağalıb, 2 nəfər vəfat edib .....                     “Paşinyan yalan danışır, sözünə əməl etmir” .....                     Meymunlar koronavirus analizlərini oğurlayıb qaçdı .....                     Bu qadağalar hələ də qüvvədədir .....                     Mayın 31-dən dövlət qurumları tam heyətlə fəaliyyətə başlayır .....                     Açıq havada keçirilən idman yarışlarının təşkilinə icazə verilir .....                     Restoran, kafe və çay evlərində xidmət saatları artırılır .....                     Xüsusi karantin rejimi çərçivəsindəki məhdudiyyətlərin bir qismi aradan qaldırılıb .....                     Azərbaycanda iri ticarət mərkəzləri və “Mall”arın fəaliyyəti .....                     “İrəvandan Qarabağa gedən yol hədəfdədir” .....                     Azərbaycanda xüsusi karantin rejiminin müddəti .....                     Səfərov məhkəməsinin detalları: Şirinov 13 il öncə nə deyib? .....                     İflas dalğasının qarşısını almaq üçün Aİ-yə bu qədər pul lazımdır .....                     "Sosial və sosialyönümlü proqramlar dayanmayıb" .....                     Prezident İlham Əliyev Xorvatiyanın dövlət başçısını .....                     Bazarlarda və qapalı ictimai iaşə müəssisələrində maska taxmaq məcburi olacaq .....                     İbadət yerlərində, elm və səhiyyə müəssisələrində maskalardan istifadə məcburi olacaq .....                     Azərbaycan-Rusiya sərhədində yük maşınlarının növbəsi yaranıb .....                     Xüsusi karantin rejimində tənəffüs yollarını qoruyan fərdi vasitələrdən istifadə tələbləri müəyyənləşib .....                     Dünya Turizm Təşkilatı Azərbaycana hərtərəfli dəstək verməyə hazırdır .....                     COVID-19 infeksiyasına qarşı mübarizədə .....                     Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhəddinin bağlanması .....                     Virusa yoluxan polislərin səhhəti... .....                     “Sənin siyasətçi boyunu yerə soxum, vəssalam“ .....                     Jurnalistlərin binasında "Çin əməliyyatı" .....                     Bakı milyonçularının mülkləri vərəsələrinə verilə bilərmi? .....                     Qucağına quzu almışdı ey... .....                     Azərbaycanlı nazir rekord qırdı: 7 saat 28 dəqiqə dayanmadan .....                     Qubanın icra başçısı özünü o qədər arxayın hiss edir ki... .....                     İt döyüşdürənlərdən .....                     “Avrasiya” klinikasında gənc xanımı şikəst etdilər: .....                     Buraxılış imtahanlarının fənləri üzrə tapşırıqların strukturu və balların hesablanması qaydası açıqlanıb .....                     Türkiyədə çimərlik mövsümü açılır, yeni qadağalar açıqlandı .....                     Ağcabədi Xəstəxanasında biabırçılıq .....                 

Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir - Müraciət
Tarix: 15-06-2019, 11:26 | Çap et
Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir
Azərbaycan ərazisində müxtəlif millətlər yaşayır və onların özlərinə məxsus maraqlı dilləri var. Belə xüsusi dillərdən birini Xınalıqda eşidə bilərsiniz.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri Xınalığın tarixi və dili ilə bağlı maraqlı məlumatlara sahib olan kənd sakini Yusif Şabanovla söhbətləşib.

"Biz xınalıqlılar öz dilimizə "Kətiş" dili də deyirik, - Y.Şabanov sözə başlayır. - Onu araşdırmaq və əlifbasını tərtib etmək üçün kəndimizə dəfələrlə Almaniyadan, İngiltərədən, başqa bir neçə ölkədən alimlər gəliblər. Onların məqsədi belə unikal dilin qorunub saxlanılmasıdır. Xınalıq dilində səslər hərflərdən çox olduğundan alimlər tərtib etdikləri kitablarda həmin hərflərin üzərinə hansısa işarələr qoyublar ki, söz səsləndiyi zaman mənasını itirməsin. Deyirlər ki, əvvəllər bu dildə 77 hərf olub. İndi isə yalnız 59 hərfin qaldığını görürük. Xınalıq dilində elə sözlər var ki, onları yazmaq üçün münasib hərflər yoxdur, məsələn, "fxu, Marcx". Təbii ki, bunun yazılışı ilə deyilişində çox fərq var".

Öyrənirik ki, kənd sakinləri Xınalıq dilini Nuh peyğəmbərin dili hesab edirlər.

"Bizim dilimiz Nuh peyğəmbərin danışdığı dildir. Yəni xınalıqlılar belə düşünürlər. Təbii ki, bu fikir əsassız deyil. Dilimiz haqda müxtəlif dastanlar və miflər var və fikrimcə, heç biri də yanlış deyil. Çünki biz Nuh peyğəmbərin nəvələri sayılırıq. Hələ ötən əsrin əllinci illərində Xınalıqda alimlər böyük tədqiqatlar aparıblar və nəticə olaraq 1959-cu ildə "Xınalıq dilinin qrammatikası" kitabı dərc edilib. Bizim dilimiz barədə ən geniş və maraqlı tədqiqatı dilçi alim Yunus Deşeriyev aparıb. Onun fikrincə, eramızdan əvvəl 3-cü minillikdə Qafqazda tək qədim dil Xınalıq dili olub. Dilimizin başqa özəlliyi də budur ki, Qafqazdakı digər qədim dillərin bölünməsinə və zaman-zaman itməsinə baxmayaraq, Xınalıq dili dəyişməz olaraq qalır", - Y.Şabanov qürurla əlavə edir.

Xınalıqlıların əcdadları haqda məlumatlara Plini və Strabonun əsərlərində də rast gəlinir. Bu tarixçilər öz dilində danışan 26 alban tayfası arasında xınalıqlıları ayrıca qeyd ediblər. Xınalıqlıların albanlarla bağlılığını kəndin ərazisindəki çoxsaylı alban qəbristanlıqları da sübut edir.

Y.Şabanovun sözlərinə görə, Kətiş dilinin ləhcəsi yoxdur, amma maraqlıdır ki, Xınalıq kəndinin yuxarı, orta və aşağı hissələrində kompakt yaşayan üç əsas nəsil arasında müəyyən hallarda tələffüz fərqləri meydana çıxır.

Hal-hazırda Xınalıq kənd orta məktəbində Azərbaycan və ingilis dilləri ilə yanaşı, Xınalıq dili də tədris olunur. Qrammatikası da asan deyil: təsəvvür edin ki, ismin 18 halı var. Yerli müəllimlər doğma dillərini sevə-sevə tədris etdiklərini bildirirlər. Yusif Şabanov təəssüflə qeyd edir ki, bu dil ancaq ibtidai siniflərdə tədris olunur. Onu narahat edən məsələ isə Kətiş dilinin itmək təhlükəsidir: "Bu dili kəndin 60 faizi bilir. Yerli müəllimlər gördülər ki, dil məhv olub gedir və onlar bu dili həftədə bir saat da olsa, tədris etməyə başladılar. Dilimizin unudulan hissəsini bərpa etmək üçün kənd camaatı ilə birgə çox cəhd edirik. İnanırıq ki, dilçi alimlər də bu sahədə bizə köməklik göstərəcəklər".








 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Bakıda ən çox yoluxma Yasamalda qeydə alınıb
Bu gün, 18:30
TƏBİB koronavirusa yoluxmanın artmasının səbəbini açıqlayıb
Bu gün, 18:25
“İrəvan 99 illiyinə ermənilərə verilmişdi, müqavilə 3 ildir bitib” – Mühacirət Hökumətindən şok bəyanat
Bu gün, 18:24
Maskalardan istifadə edilməməsinə görə cərimələrlə bağlı layihə Milli Məclisdədir - Operativ Qərargah
Bu gün, 18:14
"Baxırsan ki, haran xoşuna gəlmir oranı düzəldirsən" - VİDEO
Bu gün, 18:12
Xüsusi karantin rejimindən tədrici çıxışın növbəti mərhələsi elan edilib
Bu gün, 18:09
Azərbaycanda koronavirusla bağlı testlərin sayı açıqlandı
Bu gün, 18:06
Azərbaycanda daha 230 nəfərdə COVID-19 aşkarlanıb, 103 nəfər sağalıb, 2 nəfər vəfat edib
Bu gün, 18:05
“Paşinyan yalan danışır, sözünə əməl etmir” - Erməni politoloq
Bu gün, 18:03
Meymunlar koronavirus analizlərini oğurlayıb qaçdı - VİDEO
Bu gün, 17:56
Kinoteatr və əyləncə mərkəzləri BAĞLI QALDI
Bu gün, 17:42
Bu qadağalar hələ də qüvvədədir - SİYAHI
Bu gün, 17:16
Mayın 31-dən dövlət qurumları tam heyətlə fəaliyyətə başlayır
Bu gün, 17:14
Rövşanə müğənniləri "ağ yudu, qara sərdi": - "...üzümə tüpürərlər"
Bu gün, 17:13
Açıq havada keçirilən idman yarışlarının təşkilinə icazə verilir
Bu gün, 17:05
Restoran, kafe və çay evlərində xidmət saatları artırılır - Axşam saat 10-a qədər...
Bu gün, 17:01
Xüsusi karantin rejimi çərçivəsindəki məhdudiyyətlərin bir qismi aradan qaldırılıb - SİYAHI
Bu gün, 17:00
Azərbaycanda iri ticarət mərkəzləri və “Mall”arın fəaliyyəti iyunun 1-dən bərpa olunur
Bu gün, 16:59
“İrəvandan Qarabağa gedən yol hədəfdədir” – Bölgədə şok gəlişmə
Bu gün, 16:57
"Saxta səhifə açıb qərəzli yazanları da bilirik"
Bu gün, 16:56
Azərbaycanda xüsusi karantin rejiminin müddəti iyunun 15-dək uzadılıb
Bu gün, 16:53
Səfərov məhkəməsinin detalları: Şirinov 13 il öncə nə deyib? - ARAŞDIRMA
Bu gün, 16:50
İflas dalğasının qarşısını almaq üçün Aİ-yə bu qədər pul lazımdır - ŞOK MƏBLƏĞ
Bu gün, 16:48
"Sosial və sosialyönümlü proqramlar dayanmayıb" - Ülvi Quliyev
Bu gün, 16:38
Prezident İlham Əliyev Xorvatiyanın dövlət başçısını təbrik etdi
Bu gün, 16:29
Bazarlarda və qapalı ictimai iaşə müəssisələrində maska taxmaq məcburi olacaq
Bu gün, 16:25
İbadət yerlərində, elm və səhiyyə müəssisələrində maskalardan istifadə məcburi olacaq
Bu gün, 16:20
Bəzən cibimdə evə getməyə pulum olmayıb - Xalq artisti
Bu gün, 16:18
Azərbaycan-Rusiya sərhədində yük maşınlarının növbəsi yaranıb
Bu gün, 16:16
"Heç bilirsiniz ki, müğənnilərin toysuz qalmasına nə qədər sevinən insan var?"
Bu gün, 16:09
Xüsusi karantin rejimində tənəffüs yollarını qoruyan fərdi vasitələrdən istifadə tələbləri müəyyənləşib
Bu gün, 16:02
Dünya Turizm Təşkilatı Azərbaycana hərtərəfli dəstək verməyə hazırdır
Bu gün, 15:51
COVID-19 infeksiyasına qarşı mübarizədə ictimai nəzarət sistemi yaradılıb
Bu gün, 15:50
Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhəddinin bağlanması 15 iyun 2020-ci il tarixinədək uzadılır
Bu gün, 15:49
Virusa yoluxan polislərin səhhəti... - AÇIQLAMA
Bu gün, 15:17
“Sənin siyasətçi boyunu yerə soxum, vəssalam“ - Aqil Abbas özündən çıxdı
Bu gün, 15:14
Jurnalistlərin binasında "Çin əməliyyatı" - Küllü miqdarda yeyinti aşkarlandı
Bu gün, 15:10
Bakı milyonçularının mülkləri vərəsələrinə verilə bilərmi? - AÇIQLAMA
Bu gün, 15:03
Qucağına quzu almışdı ey... - Reallıq tamam başqadır!
Bu gün, 14:55
Azərbaycanlı nazir rekord qırdı: 7 saat 28 dəqiqə dayanmadan - VİDEO
Bu gün, 14:45
Qubanın icra başçısı özünü o qədər arxayın hiss edir ki... - VİDEOFAKT
Bu gün, 14:41
İt döyüşdürənlərdən XƏBƏR VAR
Bu gün, 14:36
“Avrasiya” klinikasında gənc xanımı şikəst etdilər: - daha bir estetik əməliyyat qurbanı
Bu gün, 14:33
"Təkcə Silvesterin bağında deyil, Madonnanın da bağında olmuşam" - Xalq artisti
Bu gün, 14:25
Buraxılış imtahanlarının fənləri üzrə tapşırıqların strukturu və balların hesablanması qaydası açıqlanıb
Bu gün, 14:23
Türkiyədə çimərlik mövsümü açılır, yeni qadağalar açıqlandı
Bu gün, 13:58
Ağcabədi Xəstəxanasında biabırçılıq - VİDEO
Bu gün, 13:56
Tərtər rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı imtahan keçiriləcək məktəblərdə olub
Bu gün, 13:50
"Müasir Azərbaycan televiziyasının dinozavrlarıyıq"
Bu gün, 13:47
Bakıda arvadını öldürən kişi həbs olundu - RƏSMİ
Bu gün, 13:39
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru