Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə övladlığa götürmə ilə bağlı .....                     Ağstafada 35 yaşlı kişi döyülüb .....                     İDDİA: Bu YDM-də 70 litrlik çənə 86 litr benzin vurulur .....                     İki dövlət qurumu arasında 26 milyonluq qalmaqal: .....                     Qazaxda kişi damarlarını kəsərək intihara cəhd edib .....                     Həmin müsahibədə Arşalyusun gəlini Leyla tam özü idi .....                     Tərtər Rayon Məhkəməsinin hakiminin səlahiyyətlərinə vaxtından əvvəl .....                     Ağstafa Rayon Məhkəməsinin sədrinin vəzifəsi dəyişdirilib .....                     Azərbaycanın üç ali təhsil müəssisəsinin qəbul qaydalarına .....                     Qarabağ qazisi xərçənglə mübarizə aparır .....                     Lari yenidən ucuzlaşıb .....                     230-dan çox insan Azercell-in ödənişsiz göz müayinələrindən yararlanıb .....                     Azərbaycanda nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinin məhdudlaşdırılması halları artırılır .....                     Rüşvətə görə tutlan polisə hökm oxunub .....                     İstirahət günlərində səyahətə çıxanlar üçün hava proqnozu açıqlanıb .....                     "Tamamilə təkəm, köməyim yoxdu..." .....                     Baş prokurorun keçmiş müavininə hökm oxunub .....                     Sevinc Musayeva imicini dəyişdi .....                     ONLAR DEPUTAT OLMAQ İSTƏYİR .....                     Cəlilabadda vurduğu piyadanı öz avtomobili ilə xəstəxanaya aparan sürücü yolda qəza törədib .....                     Gömrük rəisi 32 min dollarlıq telefonlar üçün 14 min dollar tələb edir: .....                     İyulun 22-nə dolların məzənnəsi .....                     “Sərhəddə baş verən insidentin arxasında Gürcüstan və Azərbaycana dost olmayan qüvvələr dayanır” .....                     Akademik Məmmədağa Şirəliyevin 110 illiyi qeyd ediləcək .....                     “Əli Kərimli Leyla Yunusun şantajlarından qorxur” .....                     Elinaya görə işdən çıxarılan direktor .....                     BŞİH Qarabağ komitəsinin mitinqinə razılıq verməyib .....                     Prezident Azərbaycanla Koreya arasında qrant yardımına dair sazişi .....                     “Azərbaycan Banklar Assosiasiyası”nın “Marketinq və PR üzrə” Ekspert Qrupunun rəhbəri dəyişib .....                     Dia.az-da texniki fasilə .....                     Puta qəsəbə sakinləri ilə növbəti səyyar görüş keçirilib .....                     Prezident İlham Əliyev Qətərin Bələdiyyə və Ətraf Mühit nazirini .....                     “Türkiyə və Azərbaycan üçün fərqli layihələr hazırlanır...” .....                     Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzi ötən il 65 min manat mənfəət əldə edib .....                     İqtisadiyyatın, sənayenin, o cümlədən əhalinin artan tempinə uyğun olaraq elektrik enerjisi istehlakı da artıb .....                     Əhməd Vəliyevin bankı ağır durumda .....                     «Bakıda 100-150 manata olan geyimi Türkiyədən 20-30 manata gətiririk» .....                     Bizim PUA-larımız yerindədi, ABŞ bəlkə də öz dronunu vurub .....                     "Tarqovı"da polisin fahişə bilib, saxladığı qadın jurnalist olub? .....                     Tovuzda məktəb müəllimini arı sancaraq öldürüb .....                 

Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir - Müraciət
Tarix: 15-06-2019, 11:26 | Çap et
Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir
Azərbaycan ərazisində müxtəlif millətlər yaşayır və onların özlərinə məxsus maraqlı dilləri var. Belə xüsusi dillərdən birini Xınalıqda eşidə bilərsiniz.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri Xınalığın tarixi və dili ilə bağlı maraqlı məlumatlara sahib olan kənd sakini Yusif Şabanovla söhbətləşib.

"Biz xınalıqlılar öz dilimizə "Kətiş" dili də deyirik, - Y.Şabanov sözə başlayır. - Onu araşdırmaq və əlifbasını tərtib etmək üçün kəndimizə dəfələrlə Almaniyadan, İngiltərədən, başqa bir neçə ölkədən alimlər gəliblər. Onların məqsədi belə unikal dilin qorunub saxlanılmasıdır. Xınalıq dilində səslər hərflərdən çox olduğundan alimlər tərtib etdikləri kitablarda həmin hərflərin üzərinə hansısa işarələr qoyublar ki, söz səsləndiyi zaman mənasını itirməsin. Deyirlər ki, əvvəllər bu dildə 77 hərf olub. İndi isə yalnız 59 hərfin qaldığını görürük. Xınalıq dilində elə sözlər var ki, onları yazmaq üçün münasib hərflər yoxdur, məsələn, "fxu, Marcx". Təbii ki, bunun yazılışı ilə deyilişində çox fərq var".

Öyrənirik ki, kənd sakinləri Xınalıq dilini Nuh peyğəmbərin dili hesab edirlər.

"Bizim dilimiz Nuh peyğəmbərin danışdığı dildir. Yəni xınalıqlılar belə düşünürlər. Təbii ki, bu fikir əsassız deyil. Dilimiz haqda müxtəlif dastanlar və miflər var və fikrimcə, heç biri də yanlış deyil. Çünki biz Nuh peyğəmbərin nəvələri sayılırıq. Hələ ötən əsrin əllinci illərində Xınalıqda alimlər böyük tədqiqatlar aparıblar və nəticə olaraq 1959-cu ildə "Xınalıq dilinin qrammatikası" kitabı dərc edilib. Bizim dilimiz barədə ən geniş və maraqlı tədqiqatı dilçi alim Yunus Deşeriyev aparıb. Onun fikrincə, eramızdan əvvəl 3-cü minillikdə Qafqazda tək qədim dil Xınalıq dili olub. Dilimizin başqa özəlliyi də budur ki, Qafqazdakı digər qədim dillərin bölünməsinə və zaman-zaman itməsinə baxmayaraq, Xınalıq dili dəyişməz olaraq qalır", - Y.Şabanov qürurla əlavə edir.

Xınalıqlıların əcdadları haqda məlumatlara Plini və Strabonun əsərlərində də rast gəlinir. Bu tarixçilər öz dilində danışan 26 alban tayfası arasında xınalıqlıları ayrıca qeyd ediblər. Xınalıqlıların albanlarla bağlılığını kəndin ərazisindəki çoxsaylı alban qəbristanlıqları da sübut edir.

Y.Şabanovun sözlərinə görə, Kətiş dilinin ləhcəsi yoxdur, amma maraqlıdır ki, Xınalıq kəndinin yuxarı, orta və aşağı hissələrində kompakt yaşayan üç əsas nəsil arasında müəyyən hallarda tələffüz fərqləri meydana çıxır.

Hal-hazırda Xınalıq kənd orta məktəbində Azərbaycan və ingilis dilləri ilə yanaşı, Xınalıq dili də tədris olunur. Qrammatikası da asan deyil: təsəvvür edin ki, ismin 18 halı var. Yerli müəllimlər doğma dillərini sevə-sevə tədris etdiklərini bildirirlər. Yusif Şabanov təəssüflə qeyd edir ki, bu dil ancaq ibtidai siniflərdə tədris olunur. Onu narahat edən məsələ isə Kətiş dilinin itmək təhlükəsidir: "Bu dili kəndin 60 faizi bilir. Yerli müəllimlər gördülər ki, dil məhv olub gedir və onlar bu dili həftədə bir saat da olsa, tədris etməyə başladılar. Dilimizin unudulan hissəsini bərpa etmək üçün kənd camaatı ilə birgə çox cəhd edirik. İnanırıq ki, dilçi alimlər də bu sahədə bizə köməklik göstərəcəklər".








 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə övladlığa götürmə ilə bağlı yeni səlahiyyətlər verilib
Bu gün, 18:35
Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi vəfat etdi
Bu gün, 18:32
Ağstafada 35 yaşlı kişi döyülüb
Bu gün, 18:29
İDDİA: Bu YDM-də 70 litrlik çənə 86 litr benzin vurulur - VİDEO
Bu gün, 18:27
İki dövlət qurumu arasında 26 milyonluq qalmaqal: - Məktəblər, xəstəxanalar, mənzillər qışda istiliksiz qalacaq?
Bu gün, 18:23
Qazaxda kişi damarlarını kəsərək intihara cəhd edib
Bu gün, 18:18
Elcan ARB-dən ATV-yə keçdi
Bu gün, 18:15
Həmin müsahibədə Arşalyusun gəlini Leyla tam özü idi
Bu gün, 18:12
Tərtər Rayon Məhkəməsinin hakiminin səlahiyyətlərinə vaxtından əvvəl xitam verilib
Bu gün, 18:07
Ağstafa Rayon Məhkəməsinin sədrinin vəzifəsi dəyişdirilib - SƏRƏNCAM
Bu gün, 18:06
İş adamı ilə ailə quran Afət: - “Başqasının ərini özümə ər etməmişəm”
Bu gün, 18:03
Azərbaycanın üç ali təhsil müəssisəsinin qəbul qaydalarına dəyişiklik edilib
Bu gün, 17:58
Qarabağ qazisi xərçənglə mübarizə aparır – 6 yaşlı qızı kömək gözləyir
Bu gün, 17:57
Lari yenidən ucuzlaşıb
Bu gün, 17:55
230-dan çox insan Azercell-in ödənişsiz göz müayinələrindən yararlanıb
Bu gün, 17:53
Azərbaycanda nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinin məhdudlaşdırılması halları artırılır
Bu gün, 17:51
Fatimə canlı efirdə niyə əsəbiləşdi?
Bu gün, 17:45
Rüşvətə görə tutlan polisə hökm oxunub
Bu gün, 17:41
İstirahət günlərində səyahətə çıxanlar üçün hava proqnozu açıqlanıb
Bu gün, 17:36
"Tamamilə təkəm, köməyim yoxdu..." - GİLEY
Bu gün, 17:32
Baş prokurorun keçmiş müavininə hökm oxunub
Bu gün, 17:27
Sevinc Musayeva imicini dəyişdi
Bu gün, 17:26
ONLAR DEPUTAT OLMAQ İSTƏYİR - Keçmiş nazirlərdən geridönüş cəhdi
Bu gün, 17:21
Cəlilabadda vurduğu piyadanı öz avtomobili ilə xəstəxanaya aparan sürücü yolda qəza törədib
Bu gün, 17:18
Gömrük rəisi 32 min dollarlıq telefonlar üçün 14 min dollar tələb edir: - “Qırmızı Körpü”dən NÖVBƏTİ ŞİKAYƏT
Bu gün, 17:15
İyulun 22-nə dolların məzənnəsi
Bu gün, 17:13
“Sərhəddə baş verən insidentin arxasında Gürcüstan və Azərbaycana dost olmayan qüvvələr dayanır” - Gürcü ekspertlər
Bu gün, 17:11
Akademik Məmmədağa Şirəliyevin 110 illiyi qeyd ediləcək - SƏRƏNCAM
Bu gün, 17:01
“Əli Kərimli Leyla Yunusun şantajlarından qorxur” - Siyasi təhlilçi
Bu gün, 17:00
Elarizi ələ saldılar
Bu gün, 16:56
Elinaya görə işdən çıxarılan direktor - Məhkəmədə görüntüləndi
Bu gün, 16:52
BŞİH Qarabağ komitəsinin mitinqinə razılıq verməyib
Bu gün, 16:50
Prezident Azərbaycanla Koreya arasında qrant yardımına dair sazişi təsdiqləyib
Bu gün, 16:47
“Azərbaycan Banklar Assosiasiyası”nın “Marketinq və PR üzrə” Ekspert Qrupunun rəhbəri dəyişib
Bu gün, 16:45
Dia.az-da texniki fasilə
Bu gün, 15:34
Puta qəsəbə sakinləri ilə növbəti səyyar görüş keçirilib
Bu gün, 15:25
Prezident İlham Əliyev Qətərin Bələdiyyə və Ətraf Mühit nazirini qəbul edib
Bu gün, 15:23
“Türkiyə və Azərbaycan üçün fərqli layihələr hazırlanır...”
Bu gün, 15:20
Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzi ötən il 65 min manat mənfəət əldə edib
Bu gün, 15:17
İqtisadiyyatın, sənayenin, o cümlədən əhalinin artan tempinə uyğun olaraq elektrik enerjisi istehlakı da artıb - RƏSMİ
Bu gün, 15:13
Əhməd Vəliyevin bankı ağır durumda – 9.8 milyonluq zərər
Bu gün, 15:11
«Bakıda 100-150 manata olan geyimi Türkiyədən 20-30 manata gətiririk» - MÜSAHİBƏ
Bu gün, 11:15
Bizim PUA-larımız yerindədi, ABŞ bəlkə də öz dronunu vurub – İran rəsmisi
Bu gün, 11:08
"Tarqovı"da polisin fahişə bilib, saxladığı qadın jurnalist olub? - RƏSMİ AÇIQLAMA
Bu gün, 11:00
Tovuzda məktəb müəllimini arı sancaraq öldürüb
Bu gün, 10:47
Afət Fərmanqızı ərə getdi
Bu gün, 10:43
“Turan Bank”a yeni səhmdarlar gəlib
Bu gün, 10:40
Bakıda yaşlı kişi küçədə yıxılaraq vəfat edib
Bu gün, 10:39
DİN işçi axtarır - ELAN
Bu gün, 10:37
Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalı ilə əlaqədar 41 Təcili Tibbi Yardım briqadası ayrılıb - Nazirlik
Bu gün, 10:25
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru