Gəncədə bir ailənin 4 üzvü dəm qazından zəhərlənib, bir nəfər ölüb .....                     Bakıda ahıl qadın bıçaq xəsarəti alıb .....                     Musa Şəkiliyevin böyük yeyintisi... .....                     Lələtəpə döyüşçüsü məhkəmələrdə qalıb... .....                     Ağ Ev Trampla Lavrovun görüşünün təşkil edilməsi üzərində işləyir .....                     Abşeronda toy mərasimində əslən iranlı şəxs bıçaqlanıb .....                     "Əlilliyim əsassız olaraq ləğv edilib..." .....                     Azərbaycan AYİB-in investisiya yatırdığı ölkələrin ilk onluğunda yer alıb .....                     Bakıda gənc oğlan ürəyindən bıçaqlanaraq qətlə yetirilib .....                     Bakıda bacı və qardaş bıçaqlanıblar .....                     Bu gün dollar neçəyədir? .....                     ABŞ və İran girov mübadiləsi həyata keçirib .....                     Azercell ilə Nəsimi irsindən zövq al .....                     Nazirlər Kabinetinə yeni səlahiyyət verilib .....                     Şahin Mustafayevə yeni vəzifə verilib .....                     Magistraturada ödənişsiz təhsil alacaq tələbələrin sayını Nazirlər Kabineti müəyyənləşdirəcək .....                     Nazirlər Kabineti “Hakimlərə məzuniyyət haqqının hesablanması Qaydası”nı təsdiqləyib .....                     MSK sədri bələdiyyə və parlament seçkilərinin üst-üstə düşməsinə münasibət bildirib .....                     Azərbaycan neftinin qiyməti 70 dollara çatıb .....                     "Növbədənkənar parlament seçkilərinin təqvim planı hazırdır və bu gün təsdiqlənəcək” .....                     Prezident İlham Əliyevin “əlyazmaları” .....                     Yevlaxda həmkəndlisini bıçaqlayan gəncin məhkəməsi başlayıb .....                     Qəbələ sakininin başına necə oyun açdılar... .....                     Almaniyada "mühacir alveri" işinә görә dәli statusu almaq üçün özünü dәliliyә vuranlar var .....                     İşini düzgün qurmayan icra başçıları kimlərdir? .....                     Pompeo Lavrovla Suriya, Ukrayna və Venesuela məsələsini müzakirə etmək niyyətindədir .....                     Lerikdə İqbal Məmmədov erası bitir: .....                     Qarabağı söz atışmaları ilə qaytarmaq olmaz, lakin... .....                     Azərbaycanda ipotekanın orta aylıq məbləği rekord vurub .....                     Azərbaycanın yeniyetmələrdən ibarət cüdo komandası Qazaxıstan çöllərində donma təhlükəsi ilə üzləşdi .....                     Kürdəmirdə acınacaqlı mənzərə... .....                     Bakıda arvadını öldürmək istəyən şəxsin məhkəməsi başlayır .....                     Qarabağ qazisi haqqın tələb edir... .....                     Bəzi partiyalar bu gün, bəziləri isə gələn həftə qərar verəcək... .....                     Milli Məclisə növbədənkənar seçkilərlə əlaqədar namizədlərin irəli sürülməsi prosesi başlayıb .....                     Rəsul Quliyevin partiyası iqtidarı dəstəkləyir .....                     “Hakimiyyətə qətiyyən müxalifətsiz parlament gərək deyil” .....                     Heyvan bazarlarından gələn TƏHLÜKƏ .....                     Bu gün MSK-nın iclası keçiriləcək, .....                     Azərbaycanda "İvanovka malları" fırıldağı... .....                 

Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir - Müraciət
Tarix: 15-06-2019, 11:26 | Çap et
Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir
Azərbaycan ərazisində müxtəlif millətlər yaşayır və onların özlərinə məxsus maraqlı dilləri var. Belə xüsusi dillərdən birini Xınalıqda eşidə bilərsiniz.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri Xınalığın tarixi və dili ilə bağlı maraqlı məlumatlara sahib olan kənd sakini Yusif Şabanovla söhbətləşib.

"Biz xınalıqlılar öz dilimizə "Kətiş" dili də deyirik, - Y.Şabanov sözə başlayır. - Onu araşdırmaq və əlifbasını tərtib etmək üçün kəndimizə dəfələrlə Almaniyadan, İngiltərədən, başqa bir neçə ölkədən alimlər gəliblər. Onların məqsədi belə unikal dilin qorunub saxlanılmasıdır. Xınalıq dilində səslər hərflərdən çox olduğundan alimlər tərtib etdikləri kitablarda həmin hərflərin üzərinə hansısa işarələr qoyublar ki, söz səsləndiyi zaman mənasını itirməsin. Deyirlər ki, əvvəllər bu dildə 77 hərf olub. İndi isə yalnız 59 hərfin qaldığını görürük. Xınalıq dilində elə sözlər var ki, onları yazmaq üçün münasib hərflər yoxdur, məsələn, "fxu, Marcx". Təbii ki, bunun yazılışı ilə deyilişində çox fərq var".

Öyrənirik ki, kənd sakinləri Xınalıq dilini Nuh peyğəmbərin dili hesab edirlər.

"Bizim dilimiz Nuh peyğəmbərin danışdığı dildir. Yəni xınalıqlılar belə düşünürlər. Təbii ki, bu fikir əsassız deyil. Dilimiz haqda müxtəlif dastanlar və miflər var və fikrimcə, heç biri də yanlış deyil. Çünki biz Nuh peyğəmbərin nəvələri sayılırıq. Hələ ötən əsrin əllinci illərində Xınalıqda alimlər böyük tədqiqatlar aparıblar və nəticə olaraq 1959-cu ildə "Xınalıq dilinin qrammatikası" kitabı dərc edilib. Bizim dilimiz barədə ən geniş və maraqlı tədqiqatı dilçi alim Yunus Deşeriyev aparıb. Onun fikrincə, eramızdan əvvəl 3-cü minillikdə Qafqazda tək qədim dil Xınalıq dili olub. Dilimizin başqa özəlliyi də budur ki, Qafqazdakı digər qədim dillərin bölünməsinə və zaman-zaman itməsinə baxmayaraq, Xınalıq dili dəyişməz olaraq qalır", - Y.Şabanov qürurla əlavə edir.

Xınalıqlıların əcdadları haqda məlumatlara Plini və Strabonun əsərlərində də rast gəlinir. Bu tarixçilər öz dilində danışan 26 alban tayfası arasında xınalıqlıları ayrıca qeyd ediblər. Xınalıqlıların albanlarla bağlılığını kəndin ərazisindəki çoxsaylı alban qəbristanlıqları da sübut edir.

Y.Şabanovun sözlərinə görə, Kətiş dilinin ləhcəsi yoxdur, amma maraqlıdır ki, Xınalıq kəndinin yuxarı, orta və aşağı hissələrində kompakt yaşayan üç əsas nəsil arasında müəyyən hallarda tələffüz fərqləri meydana çıxır.

Hal-hazırda Xınalıq kənd orta məktəbində Azərbaycan və ingilis dilləri ilə yanaşı, Xınalıq dili də tədris olunur. Qrammatikası da asan deyil: təsəvvür edin ki, ismin 18 halı var. Yerli müəllimlər doğma dillərini sevə-sevə tədris etdiklərini bildirirlər. Yusif Şabanov təəssüflə qeyd edir ki, bu dil ancaq ibtidai siniflərdə tədris olunur. Onu narahat edən məsələ isə Kətiş dilinin itmək təhlükəsidir: "Bu dili kəndin 60 faizi bilir. Yerli müəllimlər gördülər ki, dil məhv olub gedir və onlar bu dili həftədə bir saat da olsa, tədris etməyə başladılar. Dilimizin unudulan hissəsini bərpa etmək üçün kənd camaatı ilə birgə çox cəhd edirik. İnanırıq ki, dilçi alimlər də bu sahədə bizə köməklik göstərəcəklər".








 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Gəncədə bir ailənin 4 üzvü dəm qazından zəhərlənib, bir nəfər ölüb
Bu gün, 08:42
Bakıda ahıl qadın bıçaq xəsarəti alıb
Bu gün, 08:41
Musa Şəkiliyevin böyük yeyintisi... - İTTİHAM
Bu gün, 08:40
Lələtəpə döyüşçüsü məhkəmələrdə qalıb... - Müraciət...
Bu gün, 08:37
Ağ Ev Trampla Lavrovun görüşünün təşkil edilməsi üzərində işləyir
Bu gün, 08:33
Abşeronda toy mərasimində əslən iranlı şəxs bıçaqlanıb
Bu gün, 08:31
"Əlilliyim əsassız olaraq ləğv edilib..." - GİLEY
Bu gün, 08:30
Azərbaycan AYİB-in investisiya yatırdığı ölkələrin ilk onluğunda yer alıb
Bu gün, 08:26
Bakıda gənc oğlan ürəyindən bıçaqlanaraq qətlə yetirilib
Bu gün, 08:24
Bakıda bacı və qardaş bıçaqlanıblar
Bu gün, 08:22
Bu gün dollar neçəyədir?
Bu gün, 08:19
ABŞ və İran girov mübadiləsi həyata keçirib
7-12-2019, 17:58
Azercell ilə Nəsimi irsindən zövq al
7-12-2019, 17:55
Nazirlər Kabinetinə yeni səlahiyyət verilib
7-12-2019, 17:51
Şahin Mustafayevə yeni vəzifə verilib
7-12-2019, 17:49
Magistraturada ödənişsiz təhsil alacaq tələbələrin sayını Nazirlər Kabineti müəyyənləşdirəcək
7-12-2019, 17:48
Nazirlər Kabineti “Hakimlərə məzuniyyət haqqının hesablanması Qaydası”nı təsdiqləyib
7-12-2019, 17:47
Afətə atmaca atan Flora Kərimovaya Ramiz Rövşəndən CAVAB
7-12-2019, 11:52
MSK sədri bələdiyyə və parlament seçkilərinin üst-üstə düşməsinə münasibət bildirib - "Əsas addımların hamısı atılıb"
7-12-2019, 11:49
Azərbaycan neftinin qiyməti 70 dollara çatıb
7-12-2019, 11:48
Xalq artisti Könül Xasıyeva evini satışa çıxarıb
7-12-2019, 11:46
"Növbədənkənar parlament seçkilərinin təqvim planı hazırdır və bu gün təsdiqlənəcək” - Məzahir Pənahov
7-12-2019, 11:36
Prezident İlham Əliyevin “əlyazmaları” - TƏHLİL
7-12-2019, 11:33
Yevlaxda həmkəndlisini bıçaqlayan gəncin məhkəməsi başlayıb
7-12-2019, 11:28
"İndi böyrəklərimdə su qalıb, onu düzəldəcəklər" - VİDEO
7-12-2019, 11:25
Qəbələ sakininin başına necə oyun açdılar... - VİDEO
7-12-2019, 11:18
Almaniyada "mühacir alveri" işinә görә dәli statusu almaq üçün özünü dәliliyә vuranlar var - Yafəz Əkrəmoğlu
7-12-2019, 11:16
Nazilə Səfərlinin iddialarına sərt cavab - İş məhkəməyə gedir?
7-12-2019, 11:14
İşini düzgün qurmayan icra başçıları kimlərdir? - Biznesmenləri uzaqlaşdırıb, rayonları inkişafdan qoyanlar...
7-12-2019, 11:12
Pompeo Lavrovla Suriya, Ukrayna və Venesuela məsələsini müzakirə etmək niyyətindədir
7-12-2019, 11:10
Lerikdə İqbal Məmmədov erası bitir: - Yeni iddialılar kimlərdir?
7-12-2019, 11:05
Qarabağı söz atışmaları ilə qaytarmaq olmaz, lakin... - deputat
7-12-2019, 11:02
Azərbaycanda ipotekanın orta aylıq məbləği rekord vurub
7-12-2019, 11:00
Azərbaycanın yeniyetmələrdən ibarət cüdo komandası Qazaxıstan çöllərində donma təhlükəsi ilə üzləşdi - POLİS XİLAS EDİB...
7-12-2019, 10:59
Kürdəmirdə acınacaqlı mənzərə... - "Nəticələri çox acı ola bilər"
7-12-2019, 10:58
Bakıda arvadını öldürmək istəyən şəxsin məhkəməsi başlayır
7-12-2019, 10:56
Qarabağ qazisi haqqın tələb edir... - Müraciət...
7-12-2019, 10:54
Bəzi partiyalar bu gün, bəziləri isə gələn həftə qərar verəcək... - Seçki-2020
7-12-2019, 10:50
Milli Məclisə növbədənkənar seçkilərlə əlaqədar namizədlərin irəli sürülməsi prosesi başlayıb
7-12-2019, 10:46
Rəsul Quliyevin partiyası iqtidarı dəstəkləyir
7-12-2019, 10:44
“Hakimiyyətə qətiyyən müxalifətsiz parlament gərək deyil” - Gözlənti
7-12-2019, 10:42
Heyvan bazarlarından gələn TƏHLÜKƏ - XƏBƏRDARLIQ
7-12-2019, 10:40
Bu gün MSK-nın iclası keçiriləcək, növbədənkənar parlament seçkilərinə hazırlıq müzakirə olunacaq
7-12-2019, 10:39
Azərbaycanda "İvanovka malları" fırıldağı... - Arxasında kimlər dayanır?
7-12-2019, 10:38
Vəzifədən azad edilən məmur məsul katib oldu
7-12-2019, 10:37
Həmsədrlər Azərbaycanın əl-qolunu bağlamağa çalışır - TƏHLİL
7-12-2019, 10:35
Azərbaycan-Gürcüstan birgə ali məktəbi Tiflisdə yerləşəcək
7-12-2019, 10:33
Yevda Abramovun ölümündən öncə dediyi söz - VİDEO
7-12-2019, 10:32
Ən hərbiləşmiş, ən yoxsul ölkə: Ermənistan - GƏLİŞMƏ
7-12-2019, 10:30
Bütün ölkənin ağac əkdiyi gün ağac kəsən Füzuli sakini... - Başına iş gəldi
7-12-2019, 10:29
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru