Sumqayıtda sevgilisi ilə mübahisə edən kişi özünü ağzından güllələyib .....                     İlham Əliyev Romada Nizami Gəncəvinin abidəsini ziyarət etdi .....                     MSK daha bir neçə dairə üzrə müraciətlərin DSK-ya göndərilməsinə qərar verib .....                     Azərbaycan Prezidenti İtaliyada .....                     “Namizəd olmaq heç kəsə qanunu pozmaq hüququ vermir” .....                     AŞPA-dakı anti-Azərbaycan şəbəkəsi: Bütün izlər SOROS-a aparır .....                     Azərbaycanda Məclis davası qızışır .....                     “Seçki qutuları Azərbaycanda istehsal olunmur” .....                     Naxçıvanda “ASAN xidmət” Mərkəzi yaradılacaq .....                     Arif Qasımovun rayon sakinləri ilə növbəti səyyar qəbul-görüşü keçirilib .....                     MSK-dan nəticələrə təsir etməyən daha bir ləğvetmə qərarı .....                     Daha bir dairədən narazılıqlar elə DSK-nın özünə yönləndirildi .....                     MSK Aydın Mirzəzadəni qorudu .....                     Məşhur sosial şəbəkə çökdü .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     "Aqrolizinq"i Rövşən Əsgərov kimiləri gözdən salıb... .....                     Bakıda 42 yaşlı kişi narkotikdən zəhərlənərək ölüb .....                     MSK-dan məktubların gecikdirilməsi ilə bağlı açıqlama .....                     "Azərişıq" 5 min manat cərimə edildi .....                     30 saylı Suraxanı Birinci Seçki Dairəsinin dörd məntəqəsində seçkinin nəticələri ləğv edilib .....                     “Məntəqələrdəki xoşagəlməz hallarla bağlı sosial şəbəkələrdə görüntülər var” .....                     Sabiq prokurorluq işçisi məhkəmədə DSMF-yə qalib gəldi .....                     Cənub Qaz Dəhlizinin sonuncu həlqəsi niyə gecikir? .....                     38 saylı dairədən şikayət DSK-ya göndərildi .....                     Mərkəzi Parkdakı Tağıyevin tikdirdiyi 100 yaşlı binanın aqibəti necə olacaq? .....                     Madər Musayev belə "seçilib"... .....                     Ata qızını niyə tez ərə verir? .....                     Bakıda Ağciyər İnstitutunda ölənlərin sayı 23-ə çatdı: .....                     MSK-nın iclası başladı .....                     Saxta sənədlərlə maliyyə əməliyyatları aparan dəstə üzvləri ifşa edilib .....                     AZSIĞORTA əməkdaşına psixi işgəncə verilib? .....                     Vidadi Zeynalovun əmlakı ilə bağlı araşdırma aparılır .....                     İsmayıllıda 2019-cu ilin yekunlarına həsr olunmuş hesabat yığıncağı keçirili .....                     Ramiz Mehdiyev "VURULURMU"? .....                     Rusiyanın Müdafiə naziri Xəlifə Haftarla görüşüb .....                     Qaradağ icra hakimiyyətində hesabat yığıncağı .....                     Fəhlə hündürlükdən yıxılaraq öldü .....                     Çay evində gənc bıçaqlandı .....                     Gəlir gətirməyən bazar: Əhali istiqrazlara da inanmır .....                     TƏBİB Ağdaşda virus epidemiyası xəbəri ilə bağlı açıqlama verdi .....                 

Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir - Müraciət
Tarix: 15-06-2019, 11:26 | Çap et
Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir
Azərbaycan ərazisində müxtəlif millətlər yaşayır və onların özlərinə məxsus maraqlı dilləri var. Belə xüsusi dillərdən birini Xınalıqda eşidə bilərsiniz.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri Xınalığın tarixi və dili ilə bağlı maraqlı məlumatlara sahib olan kənd sakini Yusif Şabanovla söhbətləşib.

"Biz xınalıqlılar öz dilimizə "Kətiş" dili də deyirik, - Y.Şabanov sözə başlayır. - Onu araşdırmaq və əlifbasını tərtib etmək üçün kəndimizə dəfələrlə Almaniyadan, İngiltərədən, başqa bir neçə ölkədən alimlər gəliblər. Onların məqsədi belə unikal dilin qorunub saxlanılmasıdır. Xınalıq dilində səslər hərflərdən çox olduğundan alimlər tərtib etdikləri kitablarda həmin hərflərin üzərinə hansısa işarələr qoyublar ki, söz səsləndiyi zaman mənasını itirməsin. Deyirlər ki, əvvəllər bu dildə 77 hərf olub. İndi isə yalnız 59 hərfin qaldığını görürük. Xınalıq dilində elə sözlər var ki, onları yazmaq üçün münasib hərflər yoxdur, məsələn, "fxu, Marcx". Təbii ki, bunun yazılışı ilə deyilişində çox fərq var".

Öyrənirik ki, kənd sakinləri Xınalıq dilini Nuh peyğəmbərin dili hesab edirlər.

"Bizim dilimiz Nuh peyğəmbərin danışdığı dildir. Yəni xınalıqlılar belə düşünürlər. Təbii ki, bu fikir əsassız deyil. Dilimiz haqda müxtəlif dastanlar və miflər var və fikrimcə, heç biri də yanlış deyil. Çünki biz Nuh peyğəmbərin nəvələri sayılırıq. Hələ ötən əsrin əllinci illərində Xınalıqda alimlər böyük tədqiqatlar aparıblar və nəticə olaraq 1959-cu ildə "Xınalıq dilinin qrammatikası" kitabı dərc edilib. Bizim dilimiz barədə ən geniş və maraqlı tədqiqatı dilçi alim Yunus Deşeriyev aparıb. Onun fikrincə, eramızdan əvvəl 3-cü minillikdə Qafqazda tək qədim dil Xınalıq dili olub. Dilimizin başqa özəlliyi də budur ki, Qafqazdakı digər qədim dillərin bölünməsinə və zaman-zaman itməsinə baxmayaraq, Xınalıq dili dəyişməz olaraq qalır", - Y.Şabanov qürurla əlavə edir.

Xınalıqlıların əcdadları haqda məlumatlara Plini və Strabonun əsərlərində də rast gəlinir. Bu tarixçilər öz dilində danışan 26 alban tayfası arasında xınalıqlıları ayrıca qeyd ediblər. Xınalıqlıların albanlarla bağlılığını kəndin ərazisindəki çoxsaylı alban qəbristanlıqları da sübut edir.

Y.Şabanovun sözlərinə görə, Kətiş dilinin ləhcəsi yoxdur, amma maraqlıdır ki, Xınalıq kəndinin yuxarı, orta və aşağı hissələrində kompakt yaşayan üç əsas nəsil arasında müəyyən hallarda tələffüz fərqləri meydana çıxır.

Hal-hazırda Xınalıq kənd orta məktəbində Azərbaycan və ingilis dilləri ilə yanaşı, Xınalıq dili də tədris olunur. Qrammatikası da asan deyil: təsəvvür edin ki, ismin 18 halı var. Yerli müəllimlər doğma dillərini sevə-sevə tədris etdiklərini bildirirlər. Yusif Şabanov təəssüflə qeyd edir ki, bu dil ancaq ibtidai siniflərdə tədris olunur. Onu narahat edən məsələ isə Kətiş dilinin itmək təhlükəsidir: "Bu dili kəndin 60 faizi bilir. Yerli müəllimlər gördülər ki, dil məhv olub gedir və onlar bu dili həftədə bir saat da olsa, tədris etməyə başladılar. Dilimizin unudulan hissəsini bərpa etmək üçün kənd camaatı ilə birgə çox cəhd edirik. İnanırıq ki, dilçi alimlər də bu sahədə bizə köməklik göstərəcəklər".








 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Sumqayıtda sevgilisi ilə mübahisə edən kişi özünü ağzından güllələyib
Dünən, 18:08
İlham Əliyev Romada Nizami Gəncəvinin abidəsini ziyarət etdi - FOTO
Dünən, 17:54
MSK daha bir neçə dairə üzrə müraciətlərin DSK-ya göndərilməsinə qərar verib
Dünən, 17:49
Azərbaycan Prezidenti İtaliyada səfərdədir
Dünən, 17:44
“Namizəd olmaq heç kəsə qanunu pozmaq hüququ vermir” - Məzahir Pənahov
Dünən, 17:42
AŞPA-dakı anti-Azərbaycan şəbəkəsi: Bütün izlər SOROS-a aparır - ARAŞDIRMA
Dünən, 17:40
"Harada qoşa villa varsa, deyirlər, Gülyazla Gülyanağındır"
Dünən, 17:36
Azərbaycanda Məclis davası qızışır - Açıqlama
Dünən, 17:34
“Seçki qutuları Azərbaycanda istehsal olunmur” - MSK sədri
Dünən, 17:29
Naxçıvanda “ASAN xidmət” Mərkəzi yaradılacaq - SƏRƏNCAM
Dünən, 17:27
Arif Qasımovun rayon sakinləri ilə növbəti səyyar qəbul-görüşü keçirilib
Dünən, 17:22
MSK-dan nəticələrə təsir etməyən daha bir ləğvetmə qərarı
Dünən, 17:18
Daha bir dairədən narazılıqlar elə DSK-nın özünə yönləndirildi
Dünən, 17:12
MSK Aydın Mirzəzadəni qorudu
Dünən, 17:11
Məşhur sosial şəbəkə çökdü
Dünən, 17:08
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:05
"Aqrolizinq"i Rövşən Əsgərov kimiləri gözdən salıb... - İTTİHAM
Dünən, 17:05
Bakıda 42 yaşlı kişi narkotikdən zəhərlənərək ölüb
Dünən, 16:58
MSK-dan məktubların gecikdirilməsi ilə bağlı açıqlama
Dünən, 16:56
"Azərişıq" 5 min manat cərimə edildi
Dünən, 16:47
“Murad Dadaşov hansı obrazına görə Xalq artisti olub?”
Dünən, 16:45
30 saylı Suraxanı Birinci Seçki Dairəsinin dörd məntəqəsində seçkinin nəticələri ləğv edilib
Dünən, 16:30
“Məntəqələrdəki xoşagəlməz hallarla bağlı sosial şəbəkələrdə görüntülər var” - MSK sədri
Dünən, 16:28
Sabiq prokurorluq işçisi məhkəmədə DSMF-yə qalib gəldi
Dünən, 16:26
“Görmürəm, dinləmirəm, xəbərim yoxdur”
Dünən, 16:24
Cənub Qaz Dəhlizinin sonuncu həlqəsi niyə gecikir? - TƏHLİL
Dünən, 16:22
38 saylı dairədən şikayət DSK-ya göndərildi
Dünən, 16:18
Mərkəzi Parkdakı Tağıyevin tikdirdiyi 100 yaşlı binanın aqibəti necə olacaq? - REPORTAJ
Dünən, 16:17
Madər Musayev belə "seçilib"... - İLGİNC FAKT
Dünən, 16:15
Ata qızını niyə tez ərə verir? - Sədrdən heyrətamiz AÇIQLAMA
Dünən, 16:12
Bakıda Ağciyər İnstitutunda ölənlərin sayı 23-ə çatdı: - Dünən və bu gün....
Dünən, 16:09
MSK-nın iclası başladı - Aydın Mirzəzadəyə verilən mandat ləğv oluna bilər
Dünən, 16:08
Saxta sənədlərlə maliyyə əməliyyatları aparan dəstə üzvləri ifşa edilib
Dünən, 16:06
AZSIĞORTA əməkdaşına psixi işgəncə verilib? - İDDİA
Dünən, 15:55
Vidadi Zeynalovun əmlakı ilə bağlı araşdırma aparılır
Dünən, 15:52
İsmayıllıda 2019-cu ilin yekunlarına həsr olunmuş hesabat yığıncağı keçirili - FOTO
Dünən, 15:51
Ramiz Mehdiyev "VURULURMU"? - AÇIQLAMA
Dünən, 15:48
Rusiyanın Müdafiə naziri Xəlifə Haftarla görüşüb
Dünən, 15:46
Qaradağ icra hakimiyyətində hesabat yığıncağı
Dünən, 15:45
Fəhlə hündürlükdən yıxılaraq öldü
Dünən, 15:42
Çay evində gənc bıçaqlandı
Dünən, 15:38
Gəlir gətirməyən bazar: Əhali istiqrazlara da inanmır - GƏLİŞMƏ
Dünən, 15:34
TƏBİB Ağdaşda virus epidemiyası xəbəri ilə bağlı açıqlama verdi
Dünən, 15:32
Sumqayıtda seçki saxtakarlığına ETİRAZ - FOTO
Dünən, 15:30
Gülyanaq canlı efirdə ağlayaraq qayınanasının önündə baş əydi
Dünən, 15:22
“Kimi dindirirsən, deyir ki, pulumuz yoxdur” - Nazirlik də təngə gəlib
Dünən, 15:18
“Səfirin bizə qarşı qarayaxmalarını başa düşə bilmirəm” - Ukraynadakı diaspor lideri GİLEYLƏND
Dünən, 15:15
“Sumqayıt Texnologiyalar Parkı”na yeni təyinat - FOTO
Dünən, 15:08
"Rusiya İdlibdə Suriya ordusunu dəstəkləyir" - Kreml
Dünən, 15:06
Təhsilimizdə CİDDİ PROBLEM: - məsələyə yenidən baxılmalıdır
Dünən, 15:03
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru