Arayik Harutyunyanın Moskvaya gizli səfərinin əsl səbəbi: .....                     Baydenin administrasiyasında bu şəxslər olacaq .....                     Paşinyan iqtidarının sonuna nə qədər qalıb? .....                     Qarabağdakı hava limanları ICAO reyestrinə daxil ediləcək .....                     "Özünüzü xəstəxanaya salıb yer tutmayın" .....                     “Qarabağda patrul xidmətini Türkiyə və Rusiya həyata keçirəcək” .....                     İcra Hakimiyyəti tenderi qazanan şirkətin adını niyə gizləyib? .....                     Paşinyana psixoloji diaqnoz: .....                     "Türkiyə ordusu Şuşa, Laçın və ya Kəlbəcərdə yerləşəcək" .....                     Bir neçə gün əvvəl itkin düşən Şirvan sakinin meyiti qamışlıqda tapılıb .....                     İcra başçısı yaralı əsgərin evinə 50 manat göndərdi .....                     Nəsimi rayonunda abadlıq işləri davam etdirilir .....                     Qaradağda mobil işçi qruplar tərəfindən keçirilən reydlər gücləndirilib .....                     Lənkəranda sitrus bağlarına qənim kəsilənlər saxlanılıb .....                     Biləsuvarın sabiq icra başçısının həbs müddəti yenidən uzadıldı .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     “Fransa qondarma rejimin müstəqilliyinin tanınmasına getməyəcək” .....                     “Üzərində qəhrəmanlarımızın şəkilləri olan geyimlər istehsal etməliyik” .....                     7 aydır işsizdir, evinə çörək gətirəni də yoxdur... .....                     AYB-nin bölmə sədri vəfat edib .....                     Naftalanda itkin düşən şəxs axtarılır .....                     Azərbaycan Rusiya və Almaniyaya tibbi maska satışına başlayacaq .....                     BDU-nun dekanı vəfat edib .....                     ABŞ-ın Rusiyaya "raket sürprizi": .....                     Xankəndi ermənilərəmi qalır? .....                     Xızı polisi Covid19-dan mualicə alan xəstələrlə profilaktiki söhbətlər aparıblar .....                     Ermənilər Çərəktar kəndinə od vurub çıxdılar, .....                     Bölmələrimizin Kəlbəcər rayonuna daxil olmasının .....                     "Biz 28 ildir ki, bu günü gözləyirik" .....                     Xilaskar Prezident .....                     Azərbaycana daha 5 zubr gətirilib .....                     Şəmkir sakinində silah aşkarlanıb .....                     "Oğlum torpaqlar deyə-deyə getdi" .....                     UNESCO Qarabağın mədəni və dini irsinin mühafizəsində iştirak edəcək .....                     Astarada daha 2 koronavirus xəstəsinin yaşayış yerini tərk etdiyi aşkarlanıb .....                     Səfər Mehdiyevin özü getmək istəyir... .....                     "Oqtay Gülalıyevin 6 gündə koronavirusdan sağalması qəribədir" .....                     Dağlıq Qarabağın ingiliscə yazılış forması dəyişdirilir .....                     “Daha dəqiqləşmiş sənəd imzalanacaq” .....                     İşğaldan azad edilmiş şəhər və kəndlərimiz .....                 

Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir - Müraciət
Tarix: 15-06-2019, 11:26 | Çap et
Nuh peyğəmbərin Xınalıqda yaşayan azərbaycanlı "nəvələri" kömək istəyir
Azərbaycan ərazisində müxtəlif millətlər yaşayır və onların özlərinə məxsus maraqlı dilləri var. Belə xüsusi dillərdən birini Xınalıqda eşidə bilərsiniz.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri Xınalığın tarixi və dili ilə bağlı maraqlı məlumatlara sahib olan kənd sakini Yusif Şabanovla söhbətləşib.

"Biz xınalıqlılar öz dilimizə "Kətiş" dili də deyirik, - Y.Şabanov sözə başlayır. - Onu araşdırmaq və əlifbasını tərtib etmək üçün kəndimizə dəfələrlə Almaniyadan, İngiltərədən, başqa bir neçə ölkədən alimlər gəliblər. Onların məqsədi belə unikal dilin qorunub saxlanılmasıdır. Xınalıq dilində səslər hərflərdən çox olduğundan alimlər tərtib etdikləri kitablarda həmin hərflərin üzərinə hansısa işarələr qoyublar ki, söz səsləndiyi zaman mənasını itirməsin. Deyirlər ki, əvvəllər bu dildə 77 hərf olub. İndi isə yalnız 59 hərfin qaldığını görürük. Xınalıq dilində elə sözlər var ki, onları yazmaq üçün münasib hərflər yoxdur, məsələn, "fxu, Marcx". Təbii ki, bunun yazılışı ilə deyilişində çox fərq var".

Öyrənirik ki, kənd sakinləri Xınalıq dilini Nuh peyğəmbərin dili hesab edirlər.

"Bizim dilimiz Nuh peyğəmbərin danışdığı dildir. Yəni xınalıqlılar belə düşünürlər. Təbii ki, bu fikir əsassız deyil. Dilimiz haqda müxtəlif dastanlar və miflər var və fikrimcə, heç biri də yanlış deyil. Çünki biz Nuh peyğəmbərin nəvələri sayılırıq. Hələ ötən əsrin əllinci illərində Xınalıqda alimlər böyük tədqiqatlar aparıblar və nəticə olaraq 1959-cu ildə "Xınalıq dilinin qrammatikası" kitabı dərc edilib. Bizim dilimiz barədə ən geniş və maraqlı tədqiqatı dilçi alim Yunus Deşeriyev aparıb. Onun fikrincə, eramızdan əvvəl 3-cü minillikdə Qafqazda tək qədim dil Xınalıq dili olub. Dilimizin başqa özəlliyi də budur ki, Qafqazdakı digər qədim dillərin bölünməsinə və zaman-zaman itməsinə baxmayaraq, Xınalıq dili dəyişməz olaraq qalır", - Y.Şabanov qürurla əlavə edir.

Xınalıqlıların əcdadları haqda məlumatlara Plini və Strabonun əsərlərində də rast gəlinir. Bu tarixçilər öz dilində danışan 26 alban tayfası arasında xınalıqlıları ayrıca qeyd ediblər. Xınalıqlıların albanlarla bağlılığını kəndin ərazisindəki çoxsaylı alban qəbristanlıqları da sübut edir.

Y.Şabanovun sözlərinə görə, Kətiş dilinin ləhcəsi yoxdur, amma maraqlıdır ki, Xınalıq kəndinin yuxarı, orta və aşağı hissələrində kompakt yaşayan üç əsas nəsil arasında müəyyən hallarda tələffüz fərqləri meydana çıxır.

Hal-hazırda Xınalıq kənd orta məktəbində Azərbaycan və ingilis dilləri ilə yanaşı, Xınalıq dili də tədris olunur. Qrammatikası da asan deyil: təsəvvür edin ki, ismin 18 halı var. Yerli müəllimlər doğma dillərini sevə-sevə tədris etdiklərini bildirirlər. Yusif Şabanov təəssüflə qeyd edir ki, bu dil ancaq ibtidai siniflərdə tədris olunur. Onu narahat edən məsələ isə Kətiş dilinin itmək təhlükəsidir: "Bu dili kəndin 60 faizi bilir. Yerli müəllimlər gördülər ki, dil məhv olub gedir və onlar bu dili həftədə bir saat da olsa, tədris etməyə başladılar. Dilimizin unudulan hissəsini bərpa etmək üçün kənd camaatı ilə birgə çox cəhd edirik. İnanırıq ki, dilçi alimlər də bu sahədə bizə köməklik göstərəcəklər".








 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Arayik Harutyunyanın Moskvaya gizli səfərinin əsl səbəbi: - Adam Qarabağın yox, öz kreslosunun dərdində imiş
Bu gün, 17:31
Baydenin administrasiyasında bu şəxslər olacaq - SİYAHI
Bu gün, 17:25
Paşinyan iqtidarının sonuna nə qədər qalıb? - ekspert danışır
Bu gün, 17:24
Qarabağdakı hava limanları ICAO reyestrinə daxil ediləcək
Bu gün, 17:20
"Özünüzü xəstəxanaya salıb yer tutmayın" - Həkimdən çağırış
Bu gün, 17:19
“Qarabağda patrul xidmətini Türkiyə və Rusiya həyata keçirəcək” - AKTUAL
Bu gün, 17:18
İcra Hakimiyyəti tenderi qazanan şirkətin adını niyə gizləyib? - 2 milyonluq təmir...
Bu gün, 17:17
Paşinyana psixoloji diaqnoz: - ““Ağ atlı oğlan”a bənzəmək istəyirdi"
Bu gün, 17:16
"Türkiyə ordusu Şuşa, Laçın və ya Kəlbəcərdə yerləşəcək" - Bu istiqamətdə çalışmalar sürətlənib
Bu gün, 17:14
Bir neçə gün əvvəl itkin düşən Şirvan sakinin meyiti qamışlıqda tapılıb
Bu gün, 17:12
İcra başçısı yaralı əsgərin evinə 50 manat göndərdi - Goranboyda rüsvayçılıq...
Bu gün, 17:09
Nəsimi rayonunda abadlıq işləri davam etdirilir
Bu gün, 17:06
Qaradağda mobil işçi qruplar tərəfindən keçirilən reydlər gücləndirilib
Bu gün, 17:05
Lənkəranda sitrus bağlarına qənim kəsilənlər saxlanılıb
Bu gün, 17:03
Biləsuvarın sabiq icra başçısının həbs müddəti yenidən uzadıldı
Bu gün, 17:02
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Bu gün, 17:01
“Fransa qondarma rejimin müstəqilliyinin tanınmasına getməyəcək” - ekspert
Bu gün, 16:29
“Üzərində qəhrəmanlarımızın şəkilləri olan geyimlər istehsal etməliyik” - AKTUAL
Bu gün, 16:28
7 aydır işsizdir, evinə çörək gətirəni də yoxdur... - GİLEY
Bu gün, 16:21
AYB-nin bölmə sədri vəfat edib
Bu gün, 16:14
Naftalanda itkin düşən şəxs axtarılır - FOTO
Bu gün, 16:10
Azərbaycan Rusiya və Almaniyaya tibbi maska satışına başlayacaq
Bu gün, 16:08
BDU-nun dekanı vəfat edib
Bu gün, 16:07
ABŞ-ın Rusiyaya "raket sürprizi": - Pentaqon Rumıniyadan Moskvaya nə mesaj verdi?
Bu gün, 16:05
Xankəndi ermənilərəmi qalır? - Əgər elə deylsə, bəs bu nədir?
Bu gün, 16:03
Xızı polisi Covid19-dan mualicə alan xəstələrlə profilaktiki söhbətlər aparıblar
Bu gün, 16:01
Ermənilər Çərəktar kəndinə od vurub çıxdılar, indi isə deyirlər ki, kənd onlarda qalır
Bu gün, 16:00
Bölmələrimizin Kəlbəcər rayonuna daxil olmasının növbəti videogörüntüləri
Bu gün, 15:54
"Biz 28 ildir ki, bu günü gözləyirik"
Bu gün, 15:53
Xilaskar Prezident - Deputat yazır...
Bu gün, 15:51
Azərbaycana daha 5 zubr gətirilib - FOTO
Bu gün, 15:50
Şəmkir sakinində silah aşkarlanıb
Bu gün, 15:39
"Oğlum torpaqlar deyə-deyə getdi" - Polad Həşimovun anası
Bu gün, 15:37
UNESCO Qarabağın mədəni və dini irsinin mühafizəsində iştirak edəcək
Bu gün, 15:35
Astarada daha 2 koronavirus xəstəsinin yaşayış yerini tərk etdiyi aşkarlanıb
Bu gün, 15:34
Səfər Mehdiyevin özü getmək istəyir... - İDDİA
Bu gün, 15:32
"Oqtay Gülalıyevin 6 gündə koronavirusdan sağalması qəribədir" - Oğlu
Bu gün, 15:24
Dağlıq Qarabağın ingiliscə yazılış forması dəyişdirilir
Bu gün, 15:22
“Daha dəqiqləşmiş sənəd imzalanacaq” - Qarabağla bağlı qalmaqallı iddialara son qoyulur?
Bu gün, 15:20
İşğaldan azad edilmiş şəhər və kəndlərimiz - SİYAHI
Bu gün, 15:19
Daha bir şirkət Bakı Fond Birjasının üzvü oldu
Bu gün, 15:17
İranın Qarabağda ZƏRİF siyasəti: - “İştirakçı olmaq istəyir, çünki...”
Bu gün, 15:14
Ermənistana qarşı ikinci cəbhə: Oğurladıqlarınızı qaytarın! - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 15:11
“Paşinyan əsirlərin mübadiləsindən çəkinir” - Erməni politoloq
Bu gün, 15:09
Azərbaycanda daha bir “sirli ünvan” üzə çıxdı - SİYAHI
Bu gün, 15:06
Peskov erməni iddialarına cavab verdi
Bu gün, 15:00
“Nikol efirdə əl yumaq öyrədirdi” – Erməni hüquq müüdafiəçisi Paşinyanı ələ saldı
Bu gün, 14:51
Azərbaycanda ödəniş şirkətinin rəhbərinə cinayət işi açıldı
Bu gün, 14:49
Kəlbəcərin icra başçısı müavinini və köməkçisini işdən çıxardı
Bu gün, 14:47
Bakıda dizel yanacaqlı sərnişin avtobusları istismardan çıxarılacaq
Bu gün, 14:45
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru