Bakıda anbarda yanğın olub .....                     "Gürcü Arzusu" Partiyası parlament sədri postuna namizədini müəyyənləşdirib .....                     Bakı bu yolu bağladıb, savaşa başlayacaq .....                     Gənc qızın ölümündə təqsirləndirilən klinika rəhbəri Ali Məhkəməyə müraciət edib .....                     BMT Baş katibinin müavini Azərbaycan Prezidenti və Birinci vitse-prezidentə .....                     Bakıda 51 yaşlı kişi itkin düşüb .....                     Yaxşı ki, İmişli turizm zonası deyil... .....                     “Yol polisini hər adama etibar etmək olmaz” .....                     Sabiq deputatın şirkəti cərimələnib .....                     Məleykə Abbaszadə dövlət qulluğuna qəbulda baş tutmayan müsahibələr barədə DANIŞDI: .....                     Bidzina İvanişvili xüsusi bəyanat verəcək .....                     Bakı sakini avtomobillə qətl törədib .....                     Fransa erməniləri məyus edir: .....                     Artur Rasizadə son nazir təyinatlarından DANIŞDI: .....                     "Müsəlman ölkəsi olmasaydıq problem çoxdan öz həllini tapmışdı" .....                     Bakıda dənizdə batan yeniyetmələrin kimliyi məlum olub .....                     ABŞ-a gəlin köçən azərbaycanlı qızın bu görüntüsü səs-küyə səbəb oldu .....                     Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti BMT Baş katibinin müavini ilə görüşüb .....                     Аzərbаycаn Pоlisinin peşə bayramı münasibətilə açıq birinciliklər keçirilir .....                     Siyəzəndə 11 yaşlı oğlan çayda boğulub .....                     Nə İran, nə də təbii ki, Ermənistan Azərbaycana dost ölkələr deyil .....                     Səfər Mehdiyevlə Mikayıl Cabbarov onları etiraza vadar etdi... .....                     Təhsil Nazirliyi ictimaiyyətə müraciət edib .....                     Azərbaycanda qəbir axtaran “hüquqşünaslar”ın fırıldağı .....                     Azərbaycanlılar İstanbulda böyük investisiya yatırımlarının gələcəyindən narahatdırlar .....                     Qazaxıstanda silah-sursat anbarında partlayış baş verib .....                     “Merkuri” BOKT təşkilati-hüquqi formasını dəyişir .....                     ADNSU-nun bəzi tələbələri iyun ayı üçün təqaüd almayacaq? .....                     Mehriban Əliyeva BMT-nin .....                     Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 43 nəfər saxlanılıb .....                     Bu gün AŞPA-nın yay sessiyası başlayır .....                     “Ələ keçirilən hər turistdən 2-3 turistin xərcini qoparmaq ənənəsinə son qoymalıyıq” .....                     "Aqroinvest" MMC sədrinin apelyasiya şikayətinə baxılır .....                     Cəbhə xəttində nisbi sakitlik... .....                     Şəkidə 5 tondan artıq narkotik tərkibli bitki məhv edilib .....                     Eldar Mahmudovun bankı çökür... .....                     İmişlidə şəhid anası şikayətçi düşdü... .....                     Şirkətlər qanundakı boşluqdan istifadə edir, .....                     Yol hərəkətinin nizamlanması üçün qanunvericiliyə iki yeni nişan daxil edilir .....                     Əkbər Hacıyev ətrafında MÜƏMMA... .....                 

Türkiyə iqtisadiyyatındakı zəifləmənin Azərbaycana təsiri olacaqmı? - TƏHLİL
Tarix: 20-05-2019, 12:30 | Çap et
Türkiyə iqtisadiyyatındakı zəifləmənin Azərbaycana təsiri olacaqmı?
Azərbaycanın qonşu olduğu demək olar bütün ölkələr dünyanın bir nömrəli iqtisadiyyatına sahib olan ABŞ tərəfindən sanksiyalar və yaxud da digər basqılar altında saxlanılırlar. Bu isə həmin ölkələrin iqtisadiyyatlarını, onlarda artımı buxovlayır, inkişafı çərçivəyə salır. Qeyd olunan vəziyyət təbii olaraq ölkəmizin iqtisadi inkişafına da mənfi təsir göstərir. Çünki bizim bu ölkələrlə qarşılıqlı ticarət əlaqələrimiz, investisiya münasibətlərimiz, ortaq layihələrimiz mövcuddur.
Məsələn, götürək, Türkiyəni... Azərbaycanın xaricdə ən çox investisiya yatırdığı ölkə Türkiyədir. Bu da təbiidir. Türkiyə ilə bizi bir çox tellər bağlayır. O cümlədən, qardaş ölkə Avropaya çıxışımızda vacib qapılardan biri sayılır. Ölkəmizə aid bir çox strateji layihələr məhz onun ərazisindən keçir. Odur ki, Türkiyənin ABŞ-ın basqısından dolayı iqtisadi zəifləməsi bizə də ziyandır.

Türkiyə iqtisadiyyatı isə sanki çökür... İstanbulda seçki məsələsindən sonra lirə ABŞ dollarına qarşı münasibətdə yenə dəyər itirməyə başladı. Əlbəttə, "seçki qalmaqalı" buna əsas səbəb sayıla bilməzdi. Bu, sadəcə olaraq, rəvac idi. Türkiyə iqtisadiyyatı keçən ildən tənəzzülə başlayıb. Belə ki, 2018-ci ildə bu ölkədə ÜDM istehsalı cəmi 2,6% səviyyəsində artdı ki, bu, 2008-ci ildən bəri, ən minimal göstərici idi.

Yeri gəlmişkən, 2016-da qeyd olunan göstərici 3,2%, bir il əvvəl isə 7,4% qeydə alınmışdı. ÜDM-in əhalinin rifahına düşən hissəsi 2017-ci il ərzində 10597 ABŞ dolları təşkil edirdisə, keçən il, yəni 2018-ci il ərzində 9632 ABŞ dollarına bərabər oldu. Bütün bunların qarşısında Qərblə, yəni ki, Okeanın o tayı ilə münasibətləri daha dərindən korlamaq isə yolverilməz sayılırdı. Amma təəssüf...

Son məlumata görə, Ankara ilin əvvəlindən bəri, artıq, ikinci dəfə olaraq ölkənin Mərkəzi Bankının (TMB) valyuta ehtiyatlarından istifadə etmək qərarına gəlib. Məqsəd büdcə kəsirini maliyyələşdirməkdən ibarətdir. Bu, çox ciddi mənfi bir haldır. Bu səbəbdən də, lirənin mövqeyində, o cümlədən, fond birjasında kəskin təlatüm yaşanır. Bu dəfə ölkənin Maliyyə Nazirliyi tərəfindən hazırlanan qanunverici normaya əsasən, TMB-dan ölkənin dövlət büdcəsinə 40 milyard türk lirəsi - 6,6 milyard ABŞ dolları ötürmək nəzərdə tutulur ki, sözügedən qanun layihəsinə tezliklə ölkə parlamentində baxılacaq. Cari ilin yanvarında isə TMB-dan Maliyyə Nazirliyinin sərəncamına 37 milyard lirə transfer edilmişdi. Onda da məqsəd büdcə kəsirinin hökumətin gözlədiyinə rəğmən, çox təşkil etməsi idi.

Bəs, yaxın gələcəkdə vəziyyət necə ola bilər? Türkiyə iqtisadiyyatını nə gözləyir? Azərbaycanın Türkiyə iqtisadiyyatında investisiysları üçün təhlükə varmı?

Büdcə kəsirini valyuta ehtiyatlarından xərcləməklə müəyyən müddət azaltmaq və yaxud bağlamaq mümkündür. Lakin iş ondadır ki, tədiyyə balansında vəziyyət müsbətə doğru dəyişməlidir. Əks təqdirdə, valyuta ehtiyatları minimuma enəcək. Odur ki, büdcə xərclərinin sekvestrinə getmək getdikcə, olduqca qaçılmaz hala çevrilir. Çünki ABÇ-ın təzyiqləri fonunda xarici ticarət balansında tələb olunan səviyyədə müsbət dinamikaya nail olmaq müşkül məsələdir. Lirənin kəskin devalvasiyası isə zəruri görünsə də, bu da kapital axınını sürətləndirə və genişləndirə bilər.

Sözün qısası, qardaş ölkə bu gün özünün ən həssas bir dövrünü yaşayır. Ankara üçün 2-3 il vaxt udmaq hava vu su kimi vacibdir. Belə ki, sonrakı müddətdə türk iqtisadiyyatı bir sıra regional strateji layihələrin gerçəkləşməsi sayəsində xarici təsirlərə indikindən daha artıq dərəcədə dayanıqlıq nümayiş etdirmə gücünə sahib olacaq ki, bu səbəbdən də indiki halda ilk növbədə iqtisadiyyata təsir edən psixoloji amillər aradan götürürmək lazımdır.

Ölkəmizə gəldikdə isə, Türkiyədəki investisiyalarımız strateji layihələr üzrədir və uzaqmənzilli məqsəd daşıyır. Ümumiyyətlə, Türkiyəyə ən çox investisiya qoyan ölkələr Azərbaycan və Hollandiyadır. Ötən il Türkiyəyə dünya ölkələri tərəfindən 13 milyard 163 milyon dollarlıq investisiya qoyulub. Ölkəmizdən kənarda 6,3 milyard dollarlıq vəsait yatırılaraq, ilk nəhəng emal müəssisəsinin də bilavasitə Türkiyədə yaradılması təsadüfi deyil. Düz11 il əvvəl, yəni 2008-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) Türkiyə neft-kimya sənayesinin nəhəngi sayılan həmin şirkətin, yəni “Petkim”in nəzarət-səhm paketini özəlləşdirilmə yolu ilə alaraq, ötən müddət ərzində “Petkim”ə 100 milyonlarla dollar əlavə sərmayə yatırıb. "Star"a qədər isə heç bir nə özəl, nə də dövlət şirkətimiz ölkədən kənarda 6,3 milyard dollarlıq həcmində iş görməmişdi.

Türkiyə bu zavodun işə düşməsi ilə bir sıra mühüm enerji daşıyıcıları məhsullarının kənardan idxalından asılılıqdan qurtulacaq. Söhbət, dizel yanacağı üzrə Türkiyəyə idxalın 40%-ə qədər, həmçinin mayeləşdirilmiş qazın idxal səviyyəsinin isə 70%-dək enəcəyi kimi məsələdən gedir. Sözün qısası, Azərbaycanın Türkiyədəki investisiyaları "Star" kimi uzaqvuran artileriya xarakteri daşıyan layihələri əhatə edir. Və odur ki, bizim itirə biləcəyimiz heç nə yoxdur.

Ümumiyyətlə, iki ölkə arasında olan iqtisadi münasibətlər və ticarət dövriyyəsi sabit olaraq inkişaf edir. 2017-ci ildə ticarət dövriyyəsi 12% artaraq 2.6 milyard ABŞ dollarını keçmişdi. 2018-ci ilin ticari iqtisadi göstəriciləri də çox müsbətdir – dövriyyə 22%, ixrac 18%, idxal 25% artım nümayiş etdirib. 2016-cı ildə Türkiyə Azərbaycan üçün ticarət dövriyyəsində birinci yerdə olub. 2017-2018-ci illərdə isə ikinci yerdə...
Azvision.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
"Elza, birincisi, get, ədəbiyyatla məşğul ol" - QALMAQAL
Bu gün, 13:07
Bakıda anbarda yanğın olub
Bu gün, 13:02
"Gürcü Arzusu" Partiyası parlament sədri postuna namizədini müəyyənləşdirib
Bu gün, 12:47
Bakı bu yolu bağladıb, savaşa başlayacaq – İrəvanda qorxu
Bu gün, 12:44
Gənc qızın ölümündə təqsirləndirilən klinika rəhbəri Ali Məhkəməyə müraciət edib
Bu gün, 12:35
Azərbaycanlı müğənni biznesini “batırdı”
Bu gün, 12:35
Azərbaycanlı müğənni intihara cəhd etdibmiş: -"Toyum olacaqdı..."
Bu gün, 12:31
BMT Baş katibinin müavini Azərbaycan Prezidenti və Birinci vitse-prezidentə təşəkkür edib
Bu gün, 12:28
Damla idman zalında ombasını nümayiş etdirdi
Bu gün, 12:19
Bakıda 51 yaşlı kişi itkin düşüb
Bu gün, 12:16
Yaxşı ki, İmişli turizm zonası deyil... - Vilyam Hacıyev rayonu bu günə salıb...
Bu gün, 12:14
“Yol polisini hər adama etibar etmək olmaz” - General Zeynalovla bağlı məsələyə deputatdan münasibət
Bu gün, 12:12
Sabiq deputatın şirkəti cərimələnib
Bu gün, 12:08
Məleykə Abbaszadə dövlət qulluğuna qəbulda baş tutmayan müsahibələr barədə DANIŞDI: - Namizədlər bu işə məsuliyyətsiz yanaşıb
Bu gün, 12:03
Bidzina İvanişvili xüsusi bəyanat verəcək
Bu gün, 11:58
Bakı sakini avtomobillə qətl törədib
Bu gün, 11:49
Fransa erməniləri məyus edir: - 5 “xartiya” da ləğv olunacaq
Bu gün, 11:44
Artur Rasizadə son nazir təyinatlarından DANIŞDI: - Mədət Quliyev və Ramil Usubov...
Bu gün, 11:42
"Müsəlman ölkəsi olmasaydıq problem çoxdan öz həllini tapmışdı" - deputat
Bu gün, 11:38
Bakıda dənizdə batan yeniyetmələrin kimliyi məlum olub
Bu gün, 11:36
ABŞ-a gəlin köçən azərbaycanlı qızın bu görüntüsü səs-küyə səbəb oldu - VİDEO
Bu gün, 11:34
Azərbaycanlı aparıcı hamam xalatında foto paylaşdı - Tənqid olundu
Bu gün, 11:31
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti BMT Baş katibinin müavini ilə görüşüb - FOTO
Bu gün, 11:25
Аzərbаycаn Pоlisinin peşə bayramı münasibətilə açıq birinciliklər keçirilir
Bu gün, 11:23
Siyəzəndə 11 yaşlı oğlan çayda boğulub
Bu gün, 11:21
Nə İran, nə də təbii ki, Ermənistan Azərbaycana dost ölkələr deyil - Fars-molla rejimi yenə də qaşınır...
Bu gün, 11:18
Səfər Mehdiyevlə Mikayıl Cabbarov onları etiraza vadar etdi... – “Sədərək”də mağazalar bağlandı
Bu gün, 11:16
Təhsil Nazirliyi ictimaiyyətə müraciət edib
Bu gün, 11:11
Azərbaycanda qəbir axtaran “hüquqşünaslar”ın fırıldağı
Bu gün, 11:10
Azərbaycanlılar İstanbulda böyük investisiya yatırımlarının gələcəyindən narahatdırlar — Sabiq deputatdan İLGİNC AÇIQLAMA
Bu gün, 11:07
Qazaxıstanda silah-sursat anbarında partlayış baş verib
Bu gün, 11:05
"Faiq dostumdur" - Xalq artisti
Bu gün, 10:57
“Merkuri” BOKT təşkilati-hüquqi formasını dəyişir
Bu gün, 10:54
ADNSU-nun bəzi tələbələri iyun ayı üçün təqaüd almayacaq? - AÇIQLAMA
Bu gün, 10:53
Mehriban Əliyeva BMT-nin Bakıdakı Forumunda
Bu gün, 10:50
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 43 nəfər saxlanılıb
Bu gün, 10:47
Bu gün AŞPA-nın yay sessiyası başlayır
Bu gün, 10:43
“Ələ keçirilən hər turistdən 2-3 turistin xərcini qoparmaq ənənəsinə son qoymalıyıq” - deputat
Bu gün, 10:41
"Aqroinvest" MMC sədrinin apelyasiya şikayətinə baxılır
Bu gün, 10:34
Cəbhə xəttində nisbi sakitlik...
Bu gün, 10:33
Şəkidə 5 tondan artıq narkotik tərkibli bitki məhv edilib - “Xaş-xaş 2019”
Bu gün, 10:19
Eldar Mahmudovun bankı çökür... - müflislik həddindən çıxa bilməyib
Bu gün, 10:18
İmişlidə şəhid anası şikayətçi düşdü... - "...narahat olmasına ehtiyac yoxdur"
Bu gün, 10:16
Şirkətlər qanundakı boşluqdan istifadə edir, - olan isə sərnişinə olur
Bu gün, 10:11
Yol hərəkətinin nizamlanması üçün qanunvericiliyə iki yeni nişan daxil edilir
Bu gün, 10:04
Əkbər Hacıyev ətrafında MÜƏMMA... - İDDİA
Bu gün, 10:04
“Biz öz vətəndaşımıza sahib durmağa çalışmalıyıq” - jurnalist niyə hələ də azadlığa buraxılmır...
Bu gün, 10:01
"Həm Ramil Usubovun, həm də Vilayət Eyvazovun Azərbaycan dövləti qarşısında danılmaz xidmətləri var" - deputat
Bu gün, 09:59
Mingəçevirdə oğul ananı bıçaqlayıb
Bu gün, 09:54
Bakıdan Krıma avtobus reysləri açılır? - İddialara cavab
Bu gün, 09:51
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru