Nikol Paşinyan istədiyi adamları vəzifəyə təyin edə bilmir .....                     Xızıda sürücü polisləri silahla hədələyib .....                     Məmurar bu ölkəni nə vaxt bölüb qurtaracaqlar? .....                     BNA-nın manatlıq taksi kabusu... .....                     Azərbaycan nefti cüzi bahalaşıb .....                     “Başqa dildə olan məhsulların Azərbaycanda satılması əhali üçün təhlükəlidir...” .....                     Rafael Cəbrayılovun milyonluq villası üzə çıxdı .....                     “İsa Qəmbər mənə bildirdi ki, başqa daha yararlı və dəyərli namizədini göstər...” .....                     Ermənilər Qazax istiqamətində təxribat törətdi .....                     Şamaxıda kütləvi dava: .....                     “Hər şeyə ağız büzmək insanlarmız arasında geniş yayılan xəstəlikdir” .....                     Müdafiə naziri cəbhəboyu zonada tikintisi davam edən hərbi hissələrdə olub .....                     “Şərurlu İsfəndiyar”la bağlı qərarın icrasna başlandı .....                     Bakıda metro yaxınlığında “piyada tələsi” .....                     Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinə qarşı İTTİHAMLAR: .....                     İran XİN: ABŞ sanksiya siyasətinin uğursuz olduğunu qəbul etməlidir .....                     UEFA "Qarabağ"ı növbəti dəfə cərmələyib .....                     Adil Vəliyevin bu şəhid ailəsindən xəbəri varm? .....                     Güney Azərbaycanda “kəfənli aksiya”: .....                     Bakıda 46 yaşlı kişi yoxa çıxdı .....                     TANAP və BTC iştirakçı ölkələrin rifahına böyük töhfə verib .....                     İMF növbəti illər üçün neftin orta illik qiymətlərinin proqnozlarını açıqlayıb .....                     Ağdamda 1700 manata satılan MÖHLƏT HÜQUQU... .....                     DEPUTAT MANDATININ “BAZAR QİYMƏTİ” .....                     Dünya bazarlarında neft ucuzlaşıb .....                     "Azərbaycanın Ermənistanla heç bir ticarət əlaqəsi yoxdur və ola da bilməz" .....                     Ermənilərin məhsulunu Bakıya gətirən və satan şəbəkə .....                     "Yüksək səviyyədə görüşləri alqışlayırıq" .....                     Xalq Cəbhəsi adlı siyasi bataqlıq, “qara mələyin” faciəli çöküşü... .....                     Şəki sakinini incidən kimdir? .....                     “Bizim həyət” layihəsi çərçivəsində Bakıda daha bir həyət abadlaşdırılıb .....                     Zaqatalada fındıq oğruları tutuldu .....                     “İnterpol”un axtardığı “Akula Akif” Bakıda 7 milyon dollar qazandı .....                     Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 23 nəfər saxlanılıb .....                     "Ucar rayon icra hakimiyyətində aqressiv sözlərlə qarşılanıram..." .....                     Azərbaycanın strateji obyektləri necə qorunur .....                     Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir .....                     Seva yenə getdi .....                     Ekoloji sənədlərin verilməsi prosesi daha da asanlaşdırılacaq .....                     “Paşinyan Qərblə Rusiya arasında sıxılmış vəziyyətdədir...” .....                 

Türkiyə iqtisadiyyatındakı zəifləmənin Azərbaycana təsiri olacaqmı? - TƏHLİL
Tarix: 20-05-2019, 12:30 | Çap et
Türkiyə iqtisadiyyatındakı zəifləmənin Azərbaycana təsiri olacaqmı?
Azərbaycanın qonşu olduğu demək olar bütün ölkələr dünyanın bir nömrəli iqtisadiyyatına sahib olan ABŞ tərəfindən sanksiyalar və yaxud da digər basqılar altında saxlanılırlar. Bu isə həmin ölkələrin iqtisadiyyatlarını, onlarda artımı buxovlayır, inkişafı çərçivəyə salır. Qeyd olunan vəziyyət təbii olaraq ölkəmizin iqtisadi inkişafına da mənfi təsir göstərir. Çünki bizim bu ölkələrlə qarşılıqlı ticarət əlaqələrimiz, investisiya münasibətlərimiz, ortaq layihələrimiz mövcuddur.
Məsələn, götürək, Türkiyəni... Azərbaycanın xaricdə ən çox investisiya yatırdığı ölkə Türkiyədir. Bu da təbiidir. Türkiyə ilə bizi bir çox tellər bağlayır. O cümlədən, qardaş ölkə Avropaya çıxışımızda vacib qapılardan biri sayılır. Ölkəmizə aid bir çox strateji layihələr məhz onun ərazisindən keçir. Odur ki, Türkiyənin ABŞ-ın basqısından dolayı iqtisadi zəifləməsi bizə də ziyandır.

Türkiyə iqtisadiyyatı isə sanki çökür... İstanbulda seçki məsələsindən sonra lirə ABŞ dollarına qarşı münasibətdə yenə dəyər itirməyə başladı. Əlbəttə, "seçki qalmaqalı" buna əsas səbəb sayıla bilməzdi. Bu, sadəcə olaraq, rəvac idi. Türkiyə iqtisadiyyatı keçən ildən tənəzzülə başlayıb. Belə ki, 2018-ci ildə bu ölkədə ÜDM istehsalı cəmi 2,6% səviyyəsində artdı ki, bu, 2008-ci ildən bəri, ən minimal göstərici idi.

Yeri gəlmişkən, 2016-da qeyd olunan göstərici 3,2%, bir il əvvəl isə 7,4% qeydə alınmışdı. ÜDM-in əhalinin rifahına düşən hissəsi 2017-ci il ərzində 10597 ABŞ dolları təşkil edirdisə, keçən il, yəni 2018-ci il ərzində 9632 ABŞ dollarına bərabər oldu. Bütün bunların qarşısında Qərblə, yəni ki, Okeanın o tayı ilə münasibətləri daha dərindən korlamaq isə yolverilməz sayılırdı. Amma təəssüf...

Son məlumata görə, Ankara ilin əvvəlindən bəri, artıq, ikinci dəfə olaraq ölkənin Mərkəzi Bankının (TMB) valyuta ehtiyatlarından istifadə etmək qərarına gəlib. Məqsəd büdcə kəsirini maliyyələşdirməkdən ibarətdir. Bu, çox ciddi mənfi bir haldır. Bu səbəbdən də, lirənin mövqeyində, o cümlədən, fond birjasında kəskin təlatüm yaşanır. Bu dəfə ölkənin Maliyyə Nazirliyi tərəfindən hazırlanan qanunverici normaya əsasən, TMB-dan ölkənin dövlət büdcəsinə 40 milyard türk lirəsi - 6,6 milyard ABŞ dolları ötürmək nəzərdə tutulur ki, sözügedən qanun layihəsinə tezliklə ölkə parlamentində baxılacaq. Cari ilin yanvarında isə TMB-dan Maliyyə Nazirliyinin sərəncamına 37 milyard lirə transfer edilmişdi. Onda da məqsəd büdcə kəsirinin hökumətin gözlədiyinə rəğmən, çox təşkil etməsi idi.

Bəs, yaxın gələcəkdə vəziyyət necə ola bilər? Türkiyə iqtisadiyyatını nə gözləyir? Azərbaycanın Türkiyə iqtisadiyyatında investisiysları üçün təhlükə varmı?

Büdcə kəsirini valyuta ehtiyatlarından xərcləməklə müəyyən müddət azaltmaq və yaxud bağlamaq mümkündür. Lakin iş ondadır ki, tədiyyə balansında vəziyyət müsbətə doğru dəyişməlidir. Əks təqdirdə, valyuta ehtiyatları minimuma enəcək. Odur ki, büdcə xərclərinin sekvestrinə getmək getdikcə, olduqca qaçılmaz hala çevrilir. Çünki ABÇ-ın təzyiqləri fonunda xarici ticarət balansında tələb olunan səviyyədə müsbət dinamikaya nail olmaq müşkül məsələdir. Lirənin kəskin devalvasiyası isə zəruri görünsə də, bu da kapital axınını sürətləndirə və genişləndirə bilər.

Sözün qısası, qardaş ölkə bu gün özünün ən həssas bir dövrünü yaşayır. Ankara üçün 2-3 il vaxt udmaq hava vu su kimi vacibdir. Belə ki, sonrakı müddətdə türk iqtisadiyyatı bir sıra regional strateji layihələrin gerçəkləşməsi sayəsində xarici təsirlərə indikindən daha artıq dərəcədə dayanıqlıq nümayiş etdirmə gücünə sahib olacaq ki, bu səbəbdən də indiki halda ilk növbədə iqtisadiyyata təsir edən psixoloji amillər aradan götürürmək lazımdır.

Ölkəmizə gəldikdə isə, Türkiyədəki investisiyalarımız strateji layihələr üzrədir və uzaqmənzilli məqsəd daşıyır. Ümumiyyətlə, Türkiyəyə ən çox investisiya qoyan ölkələr Azərbaycan və Hollandiyadır. Ötən il Türkiyəyə dünya ölkələri tərəfindən 13 milyard 163 milyon dollarlıq investisiya qoyulub. Ölkəmizdən kənarda 6,3 milyard dollarlıq vəsait yatırılaraq, ilk nəhəng emal müəssisəsinin də bilavasitə Türkiyədə yaradılması təsadüfi deyil. Düz11 il əvvəl, yəni 2008-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) Türkiyə neft-kimya sənayesinin nəhəngi sayılan həmin şirkətin, yəni “Petkim”in nəzarət-səhm paketini özəlləşdirilmə yolu ilə alaraq, ötən müddət ərzində “Petkim”ə 100 milyonlarla dollar əlavə sərmayə yatırıb. "Star"a qədər isə heç bir nə özəl, nə də dövlət şirkətimiz ölkədən kənarda 6,3 milyard dollarlıq həcmində iş görməmişdi.

Türkiyə bu zavodun işə düşməsi ilə bir sıra mühüm enerji daşıyıcıları məhsullarının kənardan idxalından asılılıqdan qurtulacaq. Söhbət, dizel yanacağı üzrə Türkiyəyə idxalın 40%-ə qədər, həmçinin mayeləşdirilmiş qazın idxal səviyyəsinin isə 70%-dək enəcəyi kimi məsələdən gedir. Sözün qısası, Azərbaycanın Türkiyədəki investisiyaları "Star" kimi uzaqvuran artileriya xarakteri daşıyan layihələri əhatə edir. Və odur ki, bizim itirə biləcəyimiz heç nə yoxdur.

Ümumiyyətlə, iki ölkə arasında olan iqtisadi münasibətlər və ticarət dövriyyəsi sabit olaraq inkişaf edir. 2017-ci ildə ticarət dövriyyəsi 12% artaraq 2.6 milyard ABŞ dollarını keçmişdi. 2018-ci ilin ticari iqtisadi göstəriciləri də çox müsbətdir – dövriyyə 22%, ixrac 18%, idxal 25% artım nümayiş etdirib. 2016-cı ildə Türkiyə Azərbaycan üçün ticarət dövriyyəsində birinci yerdə olub. 2017-2018-ci illərdə isə ikinci yerdə...
Azvision.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Nikol Paşinyan istədiyi adamları vəzifəyə təyin edə bilmir - “Jamanak” qəzeti
Dünən, 12:15
Xızıda sürücü polisləri silahla hədələyib
Dünən, 12:14
Məmurar bu ölkəni nə vaxt bölüb qurtaracaqlar?
Dünən, 12:02
BNA-nın manatlıq taksi kabusu... - "Bakının ictimai nəqliyyat sistemində problemlər var"
Dünən, 11:58
Azərbaycan nefti cüzi bahalaşıb
Dünən, 11:52
Elçin Şıxlı İTV-də işə başladı
Dünən, 11:48
“3 günlük məşhurluq mənə lazım deyil”
Dünən, 11:46
“Başqa dildə olan məhsulların Azərbaycanda satılması əhali üçün təhlükəlidir...” - QALMAQAL
Dünən, 11:42
Rafael Cəbrayılovun milyonluq villası üzə çıxdı - FOTO
Dünən, 11:32
"Bir həyat yoldaşım olub, iki göz istəyir ona baxsın" - Xalq artisti
Dünən, 11:26
“İsa Qəmbər mənə bildirdi ki, başqa daha yararlı və dəyərli namizədini göstər...”
Dünən, 11:24
Ermənilər Qazax istiqamətində təxribat törətdi - FOTO
Dünən, 11:21
Şamaxıda kütləvi dava: - tərəfləri ayıran kişinin qulağını kəsdilər
Dünən, 11:19
“Hər şeyə ağız büzmək insanlarmız arasında geniş yayılan xəstəlikdir” - Vilayət Quliyev
Dünən, 11:18
Müdafiə naziri cəbhəboyu zonada tikintisi davam edən hərbi hissələrdə olub
Dünən, 11:16
“Şərurlu İsfəndiyar”la bağlı qərarın icrasna başlandı - GƏLİŞMƏ
Dünən, 11:15
Bakıda metro yaxınlığında “piyada tələsi” - FOTO
Dünən, 11:08
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinə qarşı İTTİHAMLAR: - “Leş mafiyası”na sertifikat verirlər”
Dünən, 11:06
İran XİN: ABŞ sanksiya siyasətinin uğursuz olduğunu qəbul etməlidir
Dünən, 11:03
UEFA "Qarabağ"ı növbəti dəfə cərmələyib
Dünən, 11:02
Adil Vəliyevin bu şəhid ailəsindən xəbəri varm? - "Hec olmasa övladımı məktəbə göndərə bilim..."
Dünən, 11:01
Dəhşətli qəzada diri-diri yanan gənc İTV-nin sabiq əməkdaşı, Murad Dadaşovun işçisidir
Dünən, 10:48
Güney Azərbaycanda “kəfənli aksiya”: “Qoyma, vətənim satıldı getdi” - VİDEO
Dünən, 10:45
Bakıda 46 yaşlı kişi yoxa çıxdı
Dünən, 10:35
TANAP və BTC iştirakçı ölkələrin rifahına böyük töhfə verib - Türkiyənin energetika naziri
Dünən, 10:34
İMF növbəti illər üçün neftin orta illik qiymətlərinin proqnozlarını açıqlayıb
Dünən, 10:33
Ağdamda 1700 manata satılan MÖHLƏT HÜQUQU... - ŞOK SƏS YAZISI
Dünən, 10:29
DEPUTAT MANDATININ “BAZAR QİYMƏTİ” – 300 min çoxdur, yoxsa az?…
Dünən, 10:23
Dünya bazarlarında neft ucuzlaşıb
Dünən, 10:19
“Aysudan öncə başqa xanıma görə...” - Məşhur meyxanaçının həyat yoldaşı
Dünən, 10:18
"Azərbaycanın Ermənistanla heç bir ticarət əlaqəsi yoxdur və ola da bilməz" - DGK
Dünən, 10:15
Ermənilərin məhsulunu Bakıya gətirən və satan şəbəkə - VİDEO
Dünən, 10:12
"Yüksək səviyyədə görüşləri alqışlayırıq" - Dövlət katibi Qarabağ münaqişəsi haqqında
Dünən, 10:10
Xalq Cəbhəsi adlı siyasi bataqlıq, “qara mələyin” faciəli çöküşü...
Dünən, 10:08
Şəki sakinini incidən kimdir? - "Sahil Babayevdən xahiş edirəm ki..."
Dünən, 10:06
“Bizim həyət” layihəsi çərçivəsində Bakıda daha bir həyət abadlaşdırılıb
Dünən, 10:00
Zaqatalada fındıq oğruları tutuldu
Dünən, 09:50
“İnterpol”un axtardığı “Akula Akif” Bakıda 7 milyon dollar qazandı - İLGİNC
Dünən, 09:46
“Yaxşı aktyorun kaprizi olmalıdır”
Dünən, 09:44
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 23 nəfər saxlanılıb
Dünən, 09:42
"Ucar rayon icra hakimiyyətində aqressiv sözlərlə qarşılanıram..." - Şəhid atası kömək üçün müraciət etdi...
Dünən, 09:41
Azərbaycanın strateji obyektləri necə qorunur - Səudiyyə insidentindən çıxarılan nəticə
Dünən, 09:34
Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir
Dünən, 09:30
Seva yenə getdi
Dünən, 09:27
Ekoloji sənədlərin verilməsi prosesi daha da asanlaşdırılacaq
Dünən, 09:24
“Atamı şərlədirlər, iki il yarım həbsdə qaldı” - Əməkdar artist
Dünən, 09:22
“Paşinyan Qərblə Rusiya arasında sıxılmış vəziyyətdədir...” - TƏHLİL
Dünən, 09:16
Fırıldaqçı deputatın fəaliyyəti araşdırılmalıdır - GƏLİŞMƏ
Dünən, 09:09
Bakının “Rus NATO-su”ndakı gizli adamı - İrəvanda təlaş
Dünən, 09:07
"Zövqümü korlamamaq üçün seriallara baxmıram"
Dünən, 09:05
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru