“Evdən çıxanda dedi ki...” .....                     Azərbyacanda ən stajlı icra başçıları kimlərdir? .....                     “Sipark İnşaat” alimləri süründürür .....                     Sülh prosesi təzədən dalana girir .....                     Azərbaycan konfetləri Ermənistanda SATILIR .....                     Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 24 nəfər saxlanılıb .....                     Neftin qiyməti bahalaşıb .....                     ABŞ və Türkiyə müdafiə nazirləri Suriyadakı böhrana müzakirə ediblər .....                     "Övladlarımın hamısına da deyirəm ki, qoy uşaqların sayı artsın" .....                     “Millətə qan udduranları qəhrəman kimi yaddaşımıza soxdular” .....                     İrandakı bahalıq Bakıda da dükanları “vurdu” .....                     “Soyuducu anbar tikildi və məlum oldu ki, həmin bölgədə yetişən meyvə-tərəvəz bu anbarın içində saxlanıla bilməz” .....                     Bakıda 24 yaşlı ana 2 övladı ilə birlikdə itkin düşdü .....                     “Sərham” MMC nədən narazılığa səbəb olur? .....                     İranda Azərbaycan dilində qəzet nəşr olunacaq .....                     "Ermənilər PKK-nın həm Laçında, həm də Kəlbəcərdə bazalarını açmaq istəyirlər və..." .....                     Paşinyan ABŞ-ın planına zərbə vurdu .....                     Azərbaycanın mənzil bazarında bahalığın səbəbləri .....                     ABŞ daha iki ölkədə hakimiyyəti dəyişməyə hazırlaşır .....                     “Hansı ölkədə səfirliyimiz fəaliyyət göstərirsə, o ölkədə diaspor işini qurmağımız da asan olur” .....                     Tramp ABŞ-ın BMT-də daimi nümayəndəsi postuna namizədini açıqlayıb .....                     Paşinyanın “iki stul” siyasəti fiasko oldu .....                     Laçında təhsil sistemi necə çökdürüldü... .....                     "Heç zaman fərqli olmaqdan çəkinməmişəm" .....                     “Düşmən tərəfindən təxribatlar hər an gözləyə bilərik” .....                     İtkin düşən 58 yaşlı kişinin meyiti tapıldı .....                     “Azərbaycan İsrail Beynəlxalq Tibb Mərkəzi” müflis elan edilə bilər .....                     Rusiya SSRİ-nin taleyini yaşaya bilərmi .....                     Sultan Damlanın Moskvadakı konsertinin aparıcısı olacaq .....                     Azərbaycanda müasir toxumçuluq laboratoriyası yaradılacaq .....                     Əli İnsanov həbsdən çıxan kimi müxalifətə qoışulacaq? .....                     Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir .....                     Bolton Maduronu dəstəkləyən Venesuela hərbçilərini hədələyib .....                     "Naxçıvandakı vəziyyətlə bağlı fikirlər fərqlidir" .....                     Əhali bir ayda rabitə xidmətlərinə 150 milyon manatdan çox pul xərcləyib .....                     Venesuela müxalifətinin lideri Xuan Quaido Kolumbiyaya gedib .....                     Şəmkir “qala”sı içindən çökdürüldü... .....                     Yaşayış binalarının istismarına icazənin sadələşdirilməsi haqqında fərman nə qədər mənzili əhatə edəcək? .....                     Venesuelada hindular qvardiya generalını əsir götürüblər .....                     İlham Əliyev nüfuzlu, öz xalqını sevən rəhbərdir .....                 

Pensiyalar necə artırılmalıdır? - TƏHLİL
Tarix: 11-02-2019, 12:48 | Çap et
Pensiyalar necə artırılmalıdır?
Dövlət başçısının əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilməsi haqqında Sərəncamı bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin bu ilin yanvarın 1-dən artırılmasını təmin etmək məqsədilə imzalanıb. Fevralın 7-də imzalanan sərəncama əsasən, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən 2018-ci il üzrə orta aylıq nominal əməkhaqqının Dövlət Statistika Komitəsi tərəfindən müəyyən edilən illik artım tempinə uyğun olaraq, pensiyaların sığorta hissəsi artırılacaq. 2018-ci il üzrə orta aylıq nominal əməkhaqqının Dövlət Statistika Komitəsi tərəfindən müəyyən edilən illik artım tempisə 2,9%-dir.
Bu addım hər il atılır. “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 29.1-ci maddəsində qeyd edilir ki, əmək pensiyasının sığorta hissəsi və fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınan pensiya kapitalı ildə bir dəfə ölkə üzrə orta aylıq nominal əməkhaqqının müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilən illik artım tempinə uyğun olaraq müvafiq icra hakimiyyəti orqanının qərarına əsasən indeksləşdirilir.

Sadəcə olaraq, keçən ildən indeksləşdirmə mexanizmi dəyişdi. Belə ki, ötən ilədək pensiyaların sığorta hissəsi əvvəlki il ərzində ölkə üzrə qeydə alınmış istehlak qiymətlərinin indeksinə, yəni inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq hesablanıb artırılırdısa, keçən ildən əmək pensiyalarının artım səviyyəsi bir il əvvəl ərzində ölkə üzrə orta aylıq nominal əməkhaqqı məbləğinin yüksəlməsi tempinə, başqa sözlə desəm, faizinə uyğun olaraq müəyyən edilib artırılmağa başlandı.

Bu, düzgün qərar idi. Belə ki, rəsmi inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirmə heç də hər il səmərəli nəticə vermirdi və verə də bilməzdi. Çünki elə il olur ki, inflyasiya cəmi 1-3% təşkil edir. Ümumiyyətlə, sağlam iqtisadiyyat şəraitində inflyasiyanın 3-4%-dən yüksək olması məqbul hesab edilmir. Və üstəlik, orta aylıq nominal əməkhaqqı məbləğinin artım həddi də əslində, həmişə inflyasiyadan üstün olmalıdır. Belə ki, qiymətlərin bahalaşması səviyyəsi əhalinin heç olmasa nominal gəlirlərini üstələməli deyil.

Düzdür, elə illər olub ki, inflyasiya orta aylıq nominal əməkhaqqı məbləğinin artım səviyyəsindən çox təşkil edib. Məsələn, 2017-ci il ərzində ölkəmizdə istehlak qiymətlərinin indeksi, başqa sözlə desəm, inflyasiya səviyyəsi orta aylıq nominal əməkhaqqı səviyyəsinin artım tempindən xeyli dərəcədə yüksək olub. Yəni, 2 dəfədən çox... Ancaq bu, o illər ərzində baş verir ki, həmin illərdə ölkə iqtisadiyyatı tənəzzül içində olur, valyuta bazarı təzyiq altında, manatın məzənnəsi dəyərsizləşməyə meyillli, istehlak bazarında bahaçılıq olur. Məsələn, 2015-2017-ci illərdə olduğu kimi...

Sözüm bunda deyil. Bir daha qeyd edirəm ki, əmək pensiyalarının indeksləşdirilməsi siyasəti, yəni, artırılması səviyyəsi bir il ərzində ölkə üzrə mövcud inflyasiya deyil, orta aylıq nominal əməkhaqqı məbləğinin yüksəlməsi tempinə, başqa sözlə desəm, faizinə uyğun olaraq müəyyən edilib, həyata keçirilsə, yaxşıdır. Necə ki, 2018-ci ildən bu cür edilir. Ancaq məsələ bundadır, keçən il əvvəl bəyan edilmişdi ki, əmək pensiyalarının "baza və sığorta hissəsi" anlayışları ləğv edildiyindən artım, pensiyaların bütöv məbləğləri üzrə hesablanıb həyata keçiriləcək. Və onda yazdığım şərhimdə mən də qeyd etmişdim ki, bu ildən (2018-ci ildən) pensiyaların indeksləşdirilməsi siyasətində tədbiq ediləcək mexanizm həm də əslində, bu mənada daha effektlidir.

Ancaq təəssüf ki, belə olmadı. İndeksləşdirmənin yeni mexanizmində də əmək pensiyalarının məhz sığorta hissəsi artırıldı. Bu il də həmçinin... Növbəti illərdə bunu da aradan götürmək, başqa sözlə desəm, əmək pensiyalarının bir il əvvəlki orta aylıq nominal əməkhaqqı məbləğinin yüksəlməsi tempinə, faizinə uyğun olaraq indeksləşdirilməsi zamanı pensiyaların bütöv məbləğləri üzrə hesablanıb həyata keçirilməsi məqsədəuyğun olardı. Bu, pensiyaların daha çox artmasına imkan verər.

Sözsüz ki, bundan ötrü Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun maliyyə vəziyyəti daha yaxşı olmalı, dövlət büdcəsindən asılılıq azalmalıdır. Hesab edirəm ki, məcburi dövlət sosial sığorta ödənişləri üzrə tədbiq edilən yeniliklər, həmçinin əmək müqavilələrinin bağlanması sahəsində nizam-intizamın gücləndirilməsi buna imkan verəcək.

Yeri gəlmişkən, hazırda ölkədə 1,3 milyon pensiyaçı var. Onlardan 58,3%-i yaşa görə, 30,1%-i əlilliyə görə, 11,6%-i ailə başçısını itirməyə görə pensiya alır. Ötən il əmək pensiyalarının orta aylıq məbləğində 6,8%, o cümlədən, yaşa görə əmək pensiyalarının məbləğində 7,3% artım qeydə alınıb.
Azvision.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
“Evdən çıxanda dedi ki...” - Dağdakı ölümün təfərrüatı
Bu gün, 11:11
Azərbyacanda ən stajlı icra başçıları kimlərdir? – ADLAR
Bu gün, 11:07
“Sipark İnşaat” alimləri süründürür - GİLEY
Bu gün, 11:03
Sülh prosesi təzədən dalana girir - TƏHLİL
Bu gün, 11:00
Azərbaycan konfetləri Ermənistanda SATILIR - FOTO
Bu gün, 10:54
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 24 nəfər saxlanılıb
Bu gün, 10:53
Neftin qiyməti bahalaşıb
Bu gün, 10:50
ABŞ və Türkiyə müdafiə nazirləri Suriyadakı böhrana müzakirə ediblər
Bu gün, 10:49
Damlanın "intim video"sunu yayan şəxs axtarılır
Bu gün, 10:47
"Övladlarımın hamısına da deyirəm ki, qoy uşaqların sayı artsın" - Hadı Rəcəbli
Bu gün, 10:45
“Millətə qan udduranları qəhrəman kimi yaddaşımıza soxdular”
Bu gün, 10:43
İrandakı bahalıq Bakıda da dükanları “vurdu” - Bayram süfrəsi boş qalacaq?
Bu gün, 10:39
“Soyuducu anbar tikildi və məlum oldu ki, həmin bölgədə yetişən meyvə-tərəvəz bu anbarın içində saxlanıla bilməz” - Belə də olurmuş...
Bu gün, 10:37
Bakıda 24 yaşlı ana 2 övladı ilə birlikdə itkin düşdü
Bu gün, 10:35
“Sərham” MMC nədən narazılığa səbəb olur? - GİLEY
Bu gün, 10:32
İranda Azərbaycan dilində qəzet nəşr olunacaq
Bu gün, 10:29
"Bu adam gəncdir, ən əsası AzTV-də kök salmış rüşvət sistemi ilə bağlı deyil..."
Bu gün, 10:27
"Ermənilər PKK-nın həm Laçında, həm də Kəlbəcərdə bazalarını açmaq istəyirlər və..."
Bu gün, 10:24
Paşinyan ABŞ-ın planına zərbə vurdu - TƏHLİL
Bu gün, 10:21
Azərbaycanın mənzil bazarında bahalığın səbəbləri - TƏHLİL
Bu gün, 10:18
ABŞ daha iki ölkədə hakimiyyəti dəyişməyə hazırlaşır - “BU HÖKUMƏTLƏR ÖZ XALQLARINA ZÜLM EDİR...”
Bu gün, 10:16
“Hansı ölkədə səfirliyimiz fəaliyyət göstərirsə, o ölkədə diaspor işini qurmağımız da asan olur” - deputat
Bu gün, 10:14
Tramp ABŞ-ın BMT-də daimi nümayəndəsi postuna namizədini açıqlayıb
Bu gün, 10:13
Hüseyn Dərya haqqında şok xəyanət faktı: - 16 yaşında məktəbli...
Bu gün, 10:12
Paşinyanın “iki stul” siyasəti fiasko oldu - Qarabağa görə strateji səhv...
Bu gün, 10:09
Laçında təhsil sistemi necə çökdürüldü... - İTTİHAM
Bu gün, 10:07
"Heç zaman fərqli olmaqdan çəkinməmişəm"
Bu gün, 10:02
“Düşmən tərəfindən təxribatlar hər an gözləyə bilərik” - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 10:00
İntim videosu ilə şantaj edilən müğənni xəstəxanaya yerləşdirildi
Bu gün, 09:59
İtkin düşən 58 yaşlı kişinin meyiti tapıldı
Bu gün, 09:57
“Azərbaycan İsrail Beynəlxalq Tibb Mərkəzi” müflis elan edilə bilər
Bu gün, 09:56
Rusiya SSRİ-nin taleyini yaşaya bilərmi - TƏHLİL
Bu gün, 09:55
Sultan Damlanın Moskvadakı konsertinin aparıcısı olacaq
Bu gün, 09:52
Azərbaycanda müasir toxumçuluq laboratoriyası yaradılacaq
Bu gün, 09:50
Əli İnsanov həbsdən çıxan kimi müxalifətə qoışulacaq? - Gözləntilər...
Bu gün, 09:48
Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir
Bu gün, 09:46
Bolton Maduronu dəstəkləyən Venesuela hərbçilərini hədələyib
Bu gün, 09:45
"Naxçıvandakı vəziyyətlə bağlı fikirlər fərqlidir" - deputat
Bu gün, 09:44
Əhali bir ayda rabitə xidmətlərinə 150 milyon manatdan çox pul xərcləyib
Bu gün, 09:42
Venesuela müxalifətinin lideri Xuan Quaido Kolumbiyaya gedib
Bu gün, 09:41
Şəmkir “qala”sı içindən çökdürüldü... - İDDİA
Bu gün, 09:40
Yaşayış binalarının istismarına icazənin sadələşdirilməsi haqqında fərman nə qədər mənzili əhatə edəcək?
Bu gün, 09:38
Venesuelada hindular qvardiya generalını əsir götürüblər
Bu gün, 09:37
İlham Əliyev nüfuzlu, öz xalqını sevən rəhbərdir - Ruslan Auşev
Dünən, 18:24
“Yoluxucu xəstəliyi olan müəllimlər 20 manata sağlamlıq arayışı alırlar” - Ekspert
Dünən, 18:21
Məzahir Pənahov Moldovaya gedib
Dünən, 18:19
Azərbaycanda listinq qaydaları yenilənib
Dünən, 17:59
Qüdrət Həsənquliyevdən növbəti şok sözlər - “Naxçıvanda Prezidentə çıxışı olan adamlar işini itirməsin!”
Dünən, 17:57
"Atam Mərkəzi Klinik Xəstəxanaya yerləşdiriləndən sonra vəziyyəti düzəlməyə başlayıb"
Dünən, 17:56
İstirahət günlərində səyahətə çıxanlar üçün hava proqnozu - Belə deyirlər...
Dünən, 17:53
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru