Keçmiş "Simurq" klubunun vitse-prezidenti Cahangir Hacıyevlə birlikdə ittiham edilir .....                     Səməd Seyidov yenidən AŞPA-nın vitse - prezidenti seçilib .....                     AŞPA-nın daimi prezidenti seçilib .....                     Ermənilər və farslar Qarabağı cinayətkar yuvasına çevirib... .....                     Eynulla Fətullayev Əli Kərimliyə od püskürdü: .....                     Struktur islahatları işsizliyi artıra bilərmi? .....                     Azərbaycanlı hakerlər 2 min erməni poçtunu ələ keçirdi .....                     Putinin İkinci dünya müharibəsini rəsmən bitirmək üçün tarixi şansı .....                     Xızı Rayon Polis Şöbəsində 20 Yanvara həsr olunmuş anım mərasimi keçirilib .....                     Rusiya ABŞ-ın İrana qarşı Polşada keçirəcəyi konfransa qatılmağı rədd edib .....                     "Belə xəbərlər insanlarımızın şüur altına da siraət edir" .....                     Qızların ömrünü kəsənlər: selektiv abortun qarşısı necə alınmalıdır? .....                     Evində narkotik yetişdirib satırdı .....                     Sabiq icra başçısının qohumunun məhkəməsində məmur ifadə verdi .....                     Xətaiyə kimi başçı göndərirlər? .....                     Həbsdə olan erməni general Fransaya getmək istəyir .....                     Bakıda “Milliön” terminallarından 122 min manat oğurlamış şəxs tutulub .....                     “NBC Bank” ÇÖKÜŞDƏ... .....                     İrandan Azərbaycana gələn iki qadının daxili orqanlarında narkotik aşkarlanıb .....                     Azərbaycanda icra başçısını güllələyən məhkum həbsxanada öldü .....                     Naməlum azərbaycanlı əfsanəvi "Çayka"nı 600 min dollara satmaq istəyir .....                     Ermənistanın keçmiş səfirindən aprel döyüşləri ilə bağlı şok ittihamlar .....                     MDB ölkələri arasında ən yaxşı qış istirahət mərkəzlərinin adları açıqlanıb .....                     Azərbaycanda ödənişli hərbi xidmət gözlənilirmi? .....                     Narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxs saxlanılıb .....                     22 yanvarda gözlənilən hava şəraiti .....                     Keçmiş məhkum evinə gələn qonağı döyüb .....                     Rusiyanın cənubunda İŞİD üçün pul toplayan qrupun fəaliyyətinin qarşısı alınıb .....                     Dumanlı hava yol qəzasına səbəb olub, ölən və yaralananlar var .....                     Bakı Nəqliyyat Agentliyi "beşinci təkər"i xatırladır... .....                     Günün şəkli: Şəhidləri ziyarət edən qazilər... .....                     Kirayəşin ev sahibini döydü .....                     Qanunsuz ov edən şəxslər saxlanılıb .....                     Sumqayıt Səhiyyə İdarəsində nələr baş verir? .....                     Ukraynada daha bir azərbaycanlı iş adamı itkin düşdü .....                     Mehman Hüseynov məsələsi sadəcə bir bəhanədir, əsl məqsəd Azərbaycanın uğurlarına kölgə salmaqdır .....                     Bakıda usta işlədiyi evin seyfini yardı .....                     Ötən il Gürcüstan və Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsinin həcmi 1 mlrd. dolları ötüb .....                     Dilçilik İnstitutu “Nəsimi ili”ndə hansı işlərin görüləcəyini açıqlayıb .....                     Keçmiş başçının başı dərddə... .....                 

Türkmənistan FETÖ-nun “tor”una necə düşdü?
Tarix: 23-10-2018, 18:07 | Çap et
Türkmənistan FETÖ-nun “tor”una necə düşdü?
Rəsmi Aşqabad ya Türkiyə ilə getdiyi yoldan çıxmamalı, ya da FETÖ ilə onun ABŞ-dakı hamilərinin artan iştahlarını təmin etməlidir.

Müəyyən müddətdən sonra tarixin yaddaşına köçən təriqətlər bütün dönəmlərdə əksər rejimlərin hərəkətverici qüvvəsi kimi çıxış edib və onların mövcudluğu, o cümlədən, xüsusi missiyaları haqqında söhbətlər hələ də səngimir. Belə olub, indi belədir və belə də olacaq…

Fərqli eksperimentlərin spektrində seçilmək ehtirası onları keçmişdən bu günə qədər yaradıcılığa sövq edir. Kimlərinsə yaradıcılığı kreativ, kimlərdəsə primitiv olsa da, onlar öz imkanlarının genişliyinə yersiz aludə olanların və həmin kütlələrin “peyğəmbər”lərinin “təbii qüdrətləri” olaraq, inadla böyüyürlər.

Bu çərçivədə artıq bir neçə onillikdir ki, postsovet məkanında (və ondan kənarda), çoxdandır, Amerikada yaşayaraq öz ölkəsi üçün qeyri-adi gələcək “quran” Fətullah Gülənin yaratdığı “məhsul”un təkrarsızlığı barədə ağılar səslənməkdədir. Onun təriqəti Türkiyədə çoxdan qadağan olunsa da, FETÖ-ya heç Amerikada da rahat hərəkət etməyə imkan vermirlər. Ancaq onu orada saxlayırlar, göz bəbəyi kimi qoruyurlar. Xırda məsələ olsa da, məmnunluq doğurur.

Məlumatlara əsasən, Gülən bu illər ərzində öz təriqətinin toxumunu 140 ölkəyə “səpib”, onun həmin dövlətlərdə qurduğu məktəblərin sayı isə 1400 civarındadır. Çox deyil, yəni hər ölkəyə orta hesabla cəmi 10 məktəb düşsə də, bu, o qədər də az deyil.

İş elə gətirib ki, Türkiyənin mövcud prezidenti artıq ABŞ rəhbərliyinə sərf etmir və onu daha sözəbaxan, ambisiyasız siyasətçi ilə əvəzləməyi qərara alıblar. Amerikanların seçim variantları olmadığına görə onlar onilliklər boyunca Türkiyə üçün iqtisadi, maliyyə, intellektual və siyasi elita hazırlığı ilə məşğul olmuş Gülənin imkanlarından yararlanmalı oldular.

Belə alındı ki, sürgündəki “hocaəfəndi” ABŞ-a Türkiyənin qanuni prezidentindən daha sərfəli oldu. Ancaq bu “faydalılığın” hansı ölçü vahidi əsasında müəyyən edildiyini təsəvvür etmək asan deyil. Aydın olan budur ki, belə bir “ölçü vahidi” var və o, heç də Rəcəb Tayyib Ərdoğanın xeyrinə deyil.

Ərdoğanın devrilməsi üçün böyük zəhmətlə hazırlanmış 15 iyul çevriliş planı iflasa uğradı. Qiyamın təşkilatçıları bundan sonra tələm-tələsik qonşu ölkələrə qaçdılar, onlardan bəziləri isə xilas yolunu ABŞ-ın Türkiyədəki hərbi bazalarında gizlənməkdə gördülər.

Kənardan belə görünə bilər ki, ABŞ-a daha nə lazımdır? Axı Türkiyə də NATO-nun üzvüdür, yeni silahlar alır, yalnız qorxutmaqla kifayətlənmir, hətta blokun rəqiblərinə qarşı döyüşə də bilir… Amma yox… Gah Ərdoğanın “kürd siyasəti” doğru sayılmadı, gah Türkiyənin Rusiya ilə yaxınlaşması, gah da müstəqil siyasət yürüdərək, bundan fayda götürməsi… Artıq lisey və universitetlərdən başqa elə bir dərdi qalmayan Gülən isə başqa məsələdir.

Bəzi ölkələrdə FETÖ-nun təhlükəli olması barədə daha əvvəldən müəyyən rəy yaranmışdı. Türkiyə hakimiyyəti ilə Gülənçilərin açıq qarşıdurması isə bir çoxlarının tərəddüdlərinə son qoydu.

Asiyanın bəzi ölkələrində dərk etməyə başladılar ki, oradakı müəyyən təhsil müəssisələri Türk adını daşısalar da, əslində, onların rəsmi Ankaraya heç bir aidiyyatları yoxdur və yerli elitanı öz məktəblərində yetişdirmək daha münasibdir. Bu, həm də təhlükəsizdir. Türkiyə ilə isə dostluq etmək daha sərfəlidir, nəinki hansısa məktəblərə görə münaqişəyə girmək.

Bu yanaşmanın “demokratiya etalonu” olan ölkələrdəki hüquq müdafiəçilərini çox qəzəbləndirməsi ABŞ-ın FETÖ layihəsində birbaşa maraqlı olmasını isbatlayır. Son aylarda bu “diqqət”in ən bariz nümunəsi Türkəminstandır.

Lakin Gülənin strukturları bu tendensiyaya operativ reaksiya verdilər və işlərini “sahman”a salmağa başladılar. Beynəlxalq səviyyədə məhkəmə proseslərində iştirak üçün vəkillər tutuldu. Bunun nəticəsi olaraq, BMT-nin bir neçə strukturu bəzi FETÖ-çuların həbsinin “qanunsuz” olmasına dair qərar çıxardı. İndiyə kimi 16 belə hal qeydə alınıb.

Eyni zamanda, FETÖ-çular tərəfindən Türkmənistanın rəhbər şəxsləri, o cümlədən “boz kardinallar”ın ünvanına təhdid kampaniyalarına başlanıldı, xaricdə biznesi olanlara qarşı məhkəmə iddiaları qaldırıldı. Xarici biznesdə payı olanların hissələri əllərindən alındı və bununla bağlı faktların mediada açıqlanacağına dair şantajlar başladı. Bu, artıq “dinc ilahiyyatçı”nın tərzi sayıla bilməz, elə deyilmi?

Türkmənistan hakimiyyəti vəziyyətin ciddiliyini nəzərə alaraq, situasiyanı yumşaltmaq üçün FETÖ-çularla danışıqlara başladı. Bunun nəticəsi olaraq, artıq həmin ölkədə həbs edilən və hüquq müdafiəçilərindən dəstək alan “iriçaplı FETÖ-çular”ın azadlığa buraxılması planlaşdırılır. Ovadan-Təpə həbsxanasında saxlanılan Gülənçilər isə xarici diplomatlara “əyani vəsait” qismində nümayiş etdiriləcək. Yəni “Görürsüz, onlara işgəncə verilmir, yanlarına gələnlər görüşə buraxılır” və sair.

FETÖ-çular Türkmənistan hakimiyyətinə yönəlik təzyiqlər sayəsində bəzi güzəştlərə nail olublar. Məsələn, həbsdəki Gülənçilərə ayda 2 dəfə yemək göndərilməsi və görüş verilməsi. Ancaq bu güzəştlər adları BMT-nin siyahısında olan məhbuslara aiddir. Gülənçilərin Türkmənistan hakimiyyətindən şantajla qopardıqları digər güzəştlərisə bunlardır:

– Bəzi məhbuslar siyasi həbsxanalardan cəzaçəkmə müəssisələrinə köçürülüb;

– Məhbuslara amnistiya hazırlanır;

– Məhbus FETÖ-çulara “əl gəzdirilir” və onlara verilən yeməklər başqa məhbusların rasionundan fərqlənir;

– FETÖ-çuların hamısı da olmasa, çoxu böyük qruplar şəklində bir yerdə saxlanılır;

– Türkmənistan hakimiyyətinə “loyal” olmaları üçün hər bir məhbusla fərdi “iş” aparılır. Bu zaman “səhvlərini etiraf edən” həmin məhbusların əfvlə bağlı müraciətləri videolentə alınır

– Bu şərtlərlə razılaşmayan Gülənçilər həbsxanaya qaytarılır. Buna görə siyahıdan “çıxarılmalar” ola bilər;

– “Səhvini etiraf etməyən” məhbuslar əfv siyahısına salınmır və onlarla görüşə icazə verilmir.
Orta Asiya uzun əsrlər boyu Avropa üçün sirli və bağlı məkan hesab edilib. Bu yanaşmanın çoxəsrlik xüsusiyyəti isə öz aktuallığını hələ də saxlayır. Əgər Türkmənistan siyasi elitasının bir hissəsi hesab edirsə ki, belə bir “hiyləgər tamaşa” ilə eyni vaxtda Güləni, ABŞ-ı və Türkiyəni razı salacaq, çox yanılır.

Nəticə etibarilə isə bütün hallarda seçim etmək lazım gələcək: Ya Ankaradakı əqidədaşlarla yola davam, ya da FETÖ-nun və onun okeanın o tayındakı hamilərinin artan iştahlarını təmin etmək.

Vladimir Markovçin,
Cənub-Qərb Universitetinin professoru, publisist
www.yenicag.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Keçmiş "Simurq" klubunun vitse-prezidenti Cahangir Hacıyevlə birlikdə ittiham edilir - MƏHKƏMƏDƏN
Bu gün, 15:53
Səməd Seyidov yenidən AŞPA-nın vitse - prezidenti seçilib
Bu gün, 15:52
AŞPA-nın daimi prezidenti seçilib
Bu gün, 15:52
Ermənilər və farslar Qarabağı cinayətkar yuvasına çevirib... - "Hizbullah" torpaqlarımızdan necə pul qazanır...
Bu gün, 15:50
Eynulla Fətullayev Əli Kərimliyə od püskürdü: - “Sən necə liberal oldun?”
Bu gün, 15:35
Struktur islahatları işsizliyi artıra bilərmi? - TƏHLİL
Bu gün, 15:29
Azərbaycanlı hakerlər 2 min erməni poçtunu ələ keçirdi
Bu gün, 15:27
Putinin İkinci dünya müharibəsini rəsmən bitirmək üçün tarixi şansı - ADALAR YAPONİYAYA QAYTARILIR?
Bu gün, 15:22
Xızı Rayon Polis Şöbəsində 20 Yanvara həsr olunmuş anım mərasimi keçirilib - FOTO
Bu gün, 15:20
Rusiya ABŞ-ın İrana qarşı Polşada keçirəcəyi konfransa qatılmağı rədd edib
Bu gün, 15:17
"Belə xəbərlər insanlarımızın şüur altına da siraət edir" - deputat
Bu gün, 15:14
Qızların ömrünü kəsənlər: selektiv abortun qarşısı necə alınmalıdır? - ARAŞDIRMA
Bu gün, 15:11
Evində narkotik yetişdirib satırdı
Bu gün, 15:09
Sabiq icra başçısının qohumunun məhkəməsində məmur ifadə verdi - "Elsevər Rufullayevi tanımıram"
Bu gün, 15:07
Xətaiyə kimi başçı göndərirlər? - İDDİA
Bu gün, 15:04
Nazilə metroda fotosunu paylaşdı, tənqid olundu: - "Özünü reklam edir"
Bu gün, 15:02
Həbsdə olan erməni general Fransaya getmək istəyir
Bu gün, 14:56
Bakıda “Milliön” terminallarından 122 min manat oğurlamış şəxs tutulub - VİDEO
Bu gün, 14:53
“NBC Bank” ÇÖKÜŞDƏ... - Bankın mənfəəti 3 dəfə azalıb
Bu gün, 14:51
İrandan Azərbaycana gələn iki qadının daxili orqanlarında narkotik aşkarlanıb
Bu gün, 14:49
Azərbaycanda icra başçısını güllələyən məhkum həbsxanada öldü
Bu gün, 14:47
Naməlum azərbaycanlı əfsanəvi "Çayka"nı 600 min dollara satmaq istəyir - FOTO
Bu gün, 13:21
Ermənistanın keçmiş səfirindən aprel döyüşləri ilə bağlı şok ittihamlar - “Sarqsyan və komandası vətənə xəyanət edib”
Bu gün, 13:15
MDB ölkələri arasında ən yaxşı qış istirahət mərkəzlərinin adları açıqlanıb
Bu gün, 13:11
Azərbaycanda ödənişli hərbi xidmət gözlənilirmi?
Bu gün, 13:04
Narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxs saxlanılıb
Bu gün, 12:57
22 yanvarda gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb
Bu gün, 12:55
Aparıcı Fazil Talıbovdan şikayət etdi: - "Küçələrdə qalan qadına reaksiya verilmir”
Bu gün, 12:53
Keçmiş məhkum evinə gələn qonağı döyüb
Bu gün, 12:51
“Desəm, məni baltalayacaqlar” - Xalq artistinin oğlu
Bu gün, 12:48
Rusiyanın cənubunda İŞİD üçün pul toplayan qrupun fəaliyyətinin qarşısı alınıb
Bu gün, 12:41
Dumanlı hava yol qəzasına səbəb olub, ölən və yaralananlar var - VİDEO
Bu gün, 12:39
Bakı Nəqliyyat Agentliyi "beşinci təkər"i xatırladır... - BNA-nın ləğvi GÜNDƏMƏ DAŞINDI
Bu gün, 12:35
Günün şəkli: Şəhidləri ziyarət edən qazilər... - Dördü də...
Bu gün, 12:32
Kirayəşin ev sahibini döydü - Bakıda
Bu gün, 12:30
Qanunsuz ov edən şəxslər saxlanılıb
Bu gün, 12:29
Sumqayıt Səhiyyə İdarəsində nələr baş verir? - İTTİHAM
Bu gün, 12:23
Ukraynada daha bir azərbaycanlı iş adamı itkin düşdü
Bu gün, 12:17
Xalq artistindən SƏRT SÖZLƏR: - “Yalnız bazarı, toyu düşünür”
Bu gün, 12:14
Mehman Hüseynov məsələsi sadəcə bir bəhanədir, əsl məqsəd Azərbaycanın uğurlarına kölgə salmaqdır - deputat
Bu gün, 12:11
Bakıda usta işlədiyi evin seyfini yardı
Bu gün, 12:04
Ötən il Gürcüstan və Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsinin həcmi 1 mlrd. dolları ötüb
Bu gün, 12:02
Dilçilik İnstitutu “Nəsimi ili”ndə hansı işlərin görüləcəyini açıqlayıb
Bu gün, 12:02
Keçmiş başçının başı dərddə... - İDDİA
Bu gün, 12:00
“Interpol” azərbaycanlı milyarder və həyat yoldaşının işini araşdırır
Bu gün, 11:52
Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən bu dərman geri çağırılıb - SƏBƏB?
Bu gün, 11:49
Məlahət Abbasova bu yarışmanı fırıldaqçı adlandırdı – Aysel əsəbləşdi
Bu gün, 11:47
Bu yolda hərəkət 1 günlük məhdudlaşdırılır
Bu gün, 11:40
Ermənistan hökuməti silahlı qiyamçıya təzminat ödəyəcək
Bu gün, 11:37
Beyləqanın başçısı bu xanıma yüksək vəzifə verdi
Bu gün, 11:36
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru