Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir .....                     Qodu-Qodu BAYRAMINIZ MÜBARƏK! .....                     Bakıda güzgü oğrusu ələ keçdi .....                     Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 25 nəfər saxlanılıb .....                     Azərbaycanın qonşu dövlətlərlə əlaqələri yeni mərhələyə qədəm qoyub .....                     Türkiyədə terrora hazırlaşan PKK üzvləri tutuldu .....                     Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin icrası Azərbaycanın uzunmüddətli, dayanıqlı inkişafını təmin edəcək, siyasi və iqtisadi maraqlarımızı qoruyacaq .....                     “Elə edin ki, insanlar sizdən ölkə başçısına şikayət etməsin...” .....                     Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutundan səhiyyə nazirinə ittiham dolu MÜRACİƏT... .....                     Babayanın Qarabağ sayıqlaması: Bu, müzakirə oluna bilməz! .....                     "Əli İnsanov artıq “oğru qanunları” ilə yaşadığını etiraf etdi" .....                     Paşinyan ermənilərlə azərbaycanlıları söyüşməyi dayandırmağa çağırır .....                     Bu gün Həzrəti Əlinin (ə) doğum günüdür .....                     Kasım-Jomart Tokayev Qazaxıstan Prezidenti vəzifələrinin icrasına başlayıb .....                     "Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək" .....                     SOCAR Rumıniya iqtisadiyyatına qoyduğu investisiyaların məbləğini açıqlayıb .....                     "Bu il və bundan sonrakı illərdə ordu quruculuğu üçün nə lazımsa, onu da edəcəyik" .....                     Cəzaçəkmə müəssisələrində dövlət peşə təhsili standartları təsdiq edilib .....                     Hər bir sahədə islahatların aparılması ilə bağlı müvafiq göstərişlər verilib və sənədlər paketi hazırlanır .....                     DİN post-patrul xidmətinin polis nəfəri vəzifələrində xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edir .....                     Paşinyan sülh qapılarını niyə bağlayır? .....                     Əhalinin banklardakı pulları 8 milyard manatı keçib .....                     Dünyanın ən xoşbəxt ölkəsi açıqlanıb .....                     Yeni Zelandiya terrorunun qurbanlarının ilk dəfn mərasimi bu gün mümkün olacaq .....                     “Hərbi təlimlərdə bir məqsəd var: ordu komanda alanda Qarabağı azad etmək iqtidarında olsun!” .....                     Problemli kreditlərin həlli ilə bağlı fərmanın dünyada bənzəri yoxdur .....                     Co Bayden 2020-ci il prezident seçkilərində iştirak edəcək .....                     Azərbaycanda bu il üçün balıq ovunun kvotası müəyyənləşib .....                     Rusiya forpostu Ermənistana qarşı .....                     Ombudsman yerinə iki iddiaçı .....                     "Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə danışıqlar formatının dəyişdirilməsi ilə bağlı qaldırılan məsələləri qəbul edə bilməz" .....                     “İsmayıllı Quşçuluq” ASC səhmlərini satışa çıxarır .....                     Goranboy sakini bıçaqlanıb .....                     “Düşünürəm ki, o, Əli Kərimliyə və Cəmil Həsənliyə qoşulmaz” .....                     Sədaqət Rəşidqızıdan Novruz əhval-ruhiyyəli fotolar .....                     "Azərbaycan yalnız və yalnız inkişaf yolu ilə gedəcək" .....                     Ermənistandakı siyasi qüvvələr Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin girovuna çevriliblər .....                     Dövlət Tərcümə Mərkəzinin Nizamnaməsi fondu 500 min manat artırılıb .....                     Avropa İttifaqı ilə gözlənilən saziş-mane olmağa cəhdlər ola bilər? .....                     "Dövlət büdcəsinin tərtibi və icrası Qaydaları"nda dəyişiklik edilib .....                 

Şərabçılıq Azərbaycana böyük gəlir gətirə bilər - TƏHLİL
Tarix: 16-10-2018, 09:59 | Çap et
Şərabçılıq Azərbaycana böyük gəlir gətirə bilər
Şərabçılıq tarixən Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafında mühüm rol oynayıb və aparıcı sahələrdən biri sayılıb. Ümumiyyətlə, Azərbaycan şərabı gözəl, təkrarolunmaz ətrinə, keyfiyyətinə görə həmişə məşhur olub. Buna görə də, şərabçılıq Azərbaycanda yeyinti sənayesinin ən mühüm sahələrindən biri kimi böyük əhəmiyyət daşıyıb.
Keçən əsrin 80-ci illərində respublikada 210 şərab zavodu və şərabçılıq məntəqələri fəaliyyət göstərib və bu sistemdə 151 mindən artıq fəhlə və mütəxəssis çalışıb, 56 adda şərab, 10 adda konyak, 4 adda şampan şərabı və digər məhsullar istehsal edilib.

Ümumiyyətlə, keçmiş Sovet İttifaqında şərab və konyak istehsalı sahəsində Azərbaycanın çəkisi yüksək olub və daima inkişaf edib. İstehsalın kəmiyyətcə artması ilə yanaşı, şərab məhsullarının keyfiyyəti də dayanmadan yaxşılaşıb və çeşid genişlənib. Sovet illərində Azərbaycanda üzümçülük və şərabçılıq üzrə ayrıca bir qurum - Dövlət Komitəsi fəaliyyət göstərirdi. Onun tərkibinə 256 xüsusi sovxoz, 97 sovxoz-zavod, 8 müstəqil ilkin şərab emalı zavodu və 10 ədəd təkrar şərab emalı zavodu daxil idi. Komitəyə daxil müəssisələrdə 300 mindən artıq insan işləyirdi. Həmin illərdə təkcə üzümçülükdən gələn vəsaitlər respublikanın dövlət büdcəsinin 40%-ni təşkil edirdi. Bütövlükdə kənd təsərrüfatının isə Azərbaycan dövlət büdcəsində payı 60%-ə bərabər idi. Müqayisə üçün qeyd edək ki, hazırda bu rəqəmin 90%-dən çox neft və qaz sektorunun payına düşür.

Lakin keçmiş Sovet İttifaqı rəhbərliyinin alkoqolizm və sərxoşluğa qarşı mübarizə tədbirləri 1985-ci ildən sonra Azərbaycanda sözügedən sahəyə böyük zərbə vurdu. 130 min hektardan çox məhsuldar sayılan üzüm bağları məhv edildi, uzun illər ərzində böyük zəhmət hesabına yaradılan infrastruktur dağıdıldı. Ermənistan tərəfinin Azərbaycana qarşı 1988-ci ildən başlatdığı işğal nəticəsində isə Qarabağ torpaqlarında 45 min hektardan çox üzüm bağı da nəzarətsiz qaldı. Yəni, 180 min hektara yaxın üzüm bağı hələ sovet illərində itirildi. Qalan 80 min hektardan çox üzüm bağı isə Azərbaycan müstəqillik əldə etdiyi ilk illərdə məhv oldu. 1990-cı illərdə Rusiya ilə əlaqələrin qırılması nəticəsində şərab zavodları məhsulunu sata bilmədi və əhalidən üzüm tədarük edilmədi. Nəticədə də, təsərrüfatlarda üzümlüklər məhv edilərək yerində taxıl və başqa bitkilər əkilməyə başlandı.

Bəs, bu gün vəziyyət necədir?

Şərab və şərabçılıq məhsullarının iqtisadi və sosial əhəmiyyəti nəzərə alınaraq, ölkədə şərabçılığın yenidən inkişaf etdirilməsi və bu dəfə tamamilə yeni mərhələdə özünü tanıtması artıq, bir neçə ildir, qarşıya qoyulan ən ümdə vəzifələrdən biri sayılır. Bu baxımdan, sözügedən sahədə həyata keçirilən dəstək tədbirləri ilə yanaşı, şərab istehsalçılarının da maraqlarının təmin edilməsi əsas götürülür. Bu isə, istehsal olunan məhsulların dünya bazarında rəqabətqabiliyyətli və qiymətinə görə münasib olmasını tələb edir.

Şərab və şərabçılıq məhsullarının keyfiyyəti isə üzüm sortlarının texnoloji xüsusiyyətləri ilə keyfiyyətindən asılıdır. Odur ki, üzümçülük təsərrüfatları yaradılarkən texniki üzüm sortların düzgün seçilməsinə başlanıb. Bölgənin torpaq-iqlim şəraiti nəzərə alınır, sortlar bölgələr, mikrobölgələr üzrə düzgün yerləşdirilir və sortlara diferensial aqrotexniki qulluq tətbiq edilir.

Ölkədə üzümçülük və şərabçılığın bərpası istiqamətində atılan ilk addımlardan biri 19 oktyabr 2001-ci il tarixində qəbul olunmuş “Üzümçülük və şərabçılıq haqqında” Qanun oldu. Ümumiyyətlə, şərabçılıq sənayesinin hüquqi bazasını möhkəmləndirmək məqsədilə Azərbaycanda dövlət proqramları işlənib hazırlandı ki, qiymət, kredit və vergi sistemləri təkmilləşdirildi, lisenziya və sertifikatlaşdırma qaydalarına yenidən baxıldı.

Bundan əlavə, üzümçülüyün inkişafı üzrə tədbirlərin sırasında «Azərbaycan Respublikası regionlarının 2009-2013-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət Proqramı» və «2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında yoxsul-luğun azaldılması və davamlı inkişaf Dövlət Proqramı” kimi sənədlər də mühüm rol oynadı. Bununla yanaşı, Respublika Prezidenti tərəfindən bölgələrə səfərlər zamanı üzümçülüyün prioritet sahə olduğu diqtə olunmağa başlandı.

Lakin ən əhəmiyyətlisi Prezidentin 2011-ci il 15 dekabr tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilən “2012–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında üzümçülüyün inkişafına dair Dövlət Proqramı” oldu. Bu sənəd, respublikada üzümün və onun emal məhsullarının istehsalını artırmağı, ölkə əhalisinin təzə və keyfiyyətli üzümə tələbatını daha dolğun ödəməyi, şərabçılıq və üzüm emalı müəssisələrinin xammal təminatını yaxşılaşdırmağı nəzərdə tutur. Və bütün bunların sayəsində də, nəticələr özünü çox gözlətmədi. Ölkədə üzüm bağları bərpa edilməklə yanaşı, genişləndirilməyə başlandı ki, keyfiyyətli şərab məhsulları istehsal olunmasına start verildi. Və bunlar da elə ilk mərhələdə idxal edilənn şərablardan keyfiyyətinə görə seçilir.

2015-ci ilin statistik məlumatlarına əsasən, respublikada üzümün əkin sahəsi 16,1 min hektar, istehsalın həcmi isə 157,1 min ton olmuşdu. Hər il 100 hektarlarla müasir tipli üzüm bağları salınır. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən ənənəvi üzümçülük rayonlarında yeni-yeni üzüm bağlarının salınması siyasəti yürüdülür ki, hər il bu rayonlar üzrə sahələr təxminən 200 hektar artırılır. Məsələn, bir il Şamaxıda 1,1 min hektar üzüm bağı olubsa, növbəti ildə 1,3 min hektara çatdırılıb. 2020-ci ildə isə Şamaxıda üzüm bağlarının sahəsi 5,5 min hektar olmalıdır. Yəni, hədəf məhz bu cür götürülüb.

Ölkədə şərabçılığın davamlı inkişafının təmin edilməsi, o cümlədən bu sahəyə dövlət dəstəyinin gücləndirilməsi, potensial imkanlardan səmərəli istifadə edilməsi, həmçinin şərab istehsalına və ixracına marağın artırılması məqsədilə 2018-ci ilin may ayında “2018–2025-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında şərabçılığın inkişafına dair Dövlət Proqramı” da təsdiq edildi.

Bu proqramın məqsədi isə konkret olaraq, şərab və şərabçılıq məhsullarına olan tələbatı ortamüddətli perspektivdə yerli ehtiyac və ixracat imkanlarını nəzərə almaqla ödəmək, şərab istehsalı müəssisələrinin fəaliyyətini genişləndirmək və müasir texnologiyalar əsasında qurmaq, xammal təminatını yaxşılaşdırmaq, şərabçılıq məhsullarını ixracını artırmaq və kənd əhalisinin məşğulluq səviyyəsini yüksəltmək üçün ölkədə üzümçülüyün, şərabçılığın inkişafını stimullaşdırmaqdan ibarətdir.

Dünya üzrə şərab və şərabçılıq məhsullarının ixracı 1 milyard dekalitr təşkil edir. Ən çox məhsul ixrac edən ölkələr İspaniya, İtaliya, Fransa, Çili, Avstraliya, CAR, ABŞ, Almaniya, Portuqaliya, Argentina, Yeni Zelandiya və Moldova hesab edilir. Eyni zamanda, son onillikdə Almaniya, Böyük Britaniya, ABŞ, Fransa, Çin, Kanada, Rusiya, Niderland, Belçika, Yaponiya, İsveç və İsveçrə yüksək idxal həcmləri ilə seçilib.

Dövlət başçısı İlham Əliyev bu yaxınlarda etdiyi çıxışlarının birində qeyd edib ki, indi Azərbaycan şərab evlərini açmağa başlayıb. “Artıq bir neçə ölkədə şərab evləri fəaliyyətə başlayır. Bizim şərabımıza böyük maraq var. Biz şərabçılıqla bağlı olan bütün məsələləri çox ciddi təhlil etmişik. Şərab zavodlarının fəaliyyəti üçün bütün şərait yaradılıb. Bu, çox gəlirli sahədir” – deyə, Prezident vurğulayıb.

Şərab ixracı prosesinə xarici ölkələrdə açılan ticarət və şərab evləri həqiqətən böyük rəvac verir və verəcək də... Odur ki, həm də bu məqsədlə 2018-ci i ilin sonunadək Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Çin, Polşa, Qazaxıstan və Rusiyada da Azərbaycanın ticarət və şərab evlərinin açılacaq. Azərbaycanın ilk belə ticarət evi 2017-ci ildə Belarusda açılıb.

Yeri gəlmişkən, Azərbaycanda şərab və şərabçılıq məhsullarının istehsalı 2017-ci ildə 1 milyon dekalitri ötüb. Bunun da 375 min dekalitri ixrac edilib. Şərab məhsulları əsasən, Rusiyaya (338 min dekalitr) və Çinə (27 min dekalitr) göndərilib.

Aparılan təhlillər göstərir ki, istehsalın həcmi ölkədə fəaliyyət göstərən şərabçılıq müəssisələrinin faktiki potensialından hələki dəfələrlə azdır. Mövcud vəziyyətə, ilk növbədə, şərabın əsas xammalını təşkil edən üzümün maya dəyərinin yüksək olması təsir edir ki, bunlar yuxarıda qeyd etdiyim, hökumətin həyata keçirdiyi ardıcıl xarakter daşıyan tədbirləri nəticəsində və o cümlədən müvafiq proqram və sənədlər əsasında aradan götürülür.

Təsadüfi deyil ki, 2017-ci ilin ilk 5 ayı ilə müqayisədə 2018-ci ilin 5 ayı ərzində şərab ixracı 80 %-dən çox artıb. İlin sonunadək isə bu, 100%-i ötəcək. Azərbaycan şərabının ixracının əsas istiqamətləri Rusiya (85%), Çin (7%) olsa da, Avropa Birliyi, Belarus və Qırğızıstan da siyahıya daxildir. Ümumiyyətlə isə getdikcə, belə ölkələrin sayı artır. Çünki 2025-ci ilədək Azərbaycandan şərab ixracı bu sahədə yuxarıda adını çəkdiyim Dövlət Proqramına əsasən 5 dəfə artmalıdır.

Sözün qısası, növbəti onillikdə Azərbaycan ixrac edəcəyi öz qeyri-neft məhsulları sırasında ən çox həm də şərabına görə tanınacaq.
AzVision.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir - Prezident İlham Əliyev
Dünən, 11:25
Qodu-Qodu BAYRAMINIZ MÜBARƏK!
Dünən, 11:24
Bakıda güzgü oğrusu ələ keçdi
Dünən, 11:23
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 25 nəfər saxlanılıb
Dünən, 11:21
Azərbaycanın qonşu dövlətlərlə əlaqələri yeni mərhələyə qədəm qoyub - Dövlət başçısı
Dünən, 11:19
Türkiyədə terrora hazırlaşan PKK üzvləri tutuldu
Dünən, 11:18
Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin icrası Azərbaycanın uzunmüddətli, dayanıqlı inkişafını təmin edəcək, siyasi və iqtisadi maraqlarımızı qoruyacaq - İlham Əliyev
Dünən, 11:16
“Elə edin ki, insanlar sizdən ölkə başçısına şikayət etməsin...”
Dünən, 11:13
"Planet Parni iz Baku" KVN teatrının bu məsələyə diqqət yetirməsi alqışlanandır” - deputat
Dünən, 11:05
Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutundan səhiyyə nazirinə ittiham dolu MÜRACİƏT... - VİDEO
Dünən, 11:02
Babayanın Qarabağ sayıqlaması: Bu, müzakirə oluna bilməz! – Cavab
Dünən, 10:58
"Əli İnsanov artıq “oğru qanunları” ilə yaşadığını etiraf etdi" - deputat
Dünən, 10:57
Fədakar jurnalistlər niyə Damla qədər sevilmir?
Dünən, 10:54
Paşinyan ermənilərlə azərbaycanlıları söyüşməyi dayandırmağa çağırır - “CAN-CİYƏR SÖHBƏTLƏRİ OLA BİLMƏZ, AMMA...”
Dünən, 10:51
Bu gün Həzrəti Əlinin (ə) doğum günüdür
Dünən, 10:49
Kasım-Jomart Tokayev Qazaxıstan Prezidenti vəzifələrinin icrasına başlayıb
Dünən, 10:47
"Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək" - Dövlət başçısı
Dünən, 10:46
SOCAR Rumıniya iqtisadiyyatına qoyduğu investisiyaların məbləğini açıqlayıb
Dünən, 10:44
"Bu il və bundan sonrakı illərdə ordu quruculuğu üçün nə lazımsa, onu da edəcəyik" - Prezident İlham Əliyev
Dünən, 10:43
Həbsdə olan Təranənin qızını ziyarət etdilər
Dünən, 10:42
Cəzaçəkmə müəssisələrində dövlət peşə təhsili standartları təsdiq edilib
Dünən, 10:38
Hər bir sahədə islahatların aparılması ilə bağlı müvafiq göstərişlər verilib və sənədlər paketi hazırlanır - Azərbaycan Prezidenti
Dünən, 10:37
DİN post-patrul xidmətinin polis nəfəri vəzifələrində xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edir - Diqqət!
Dünən, 10:34
Paşinyan sülh qapılarını niyə bağlayır? - TƏHLİL
Dünən, 10:32
Əhalinin banklardakı pulları 8 milyard manatı keçib
Dünən, 10:30
Dünyanın ən xoşbəxt ölkəsi açıqlanıb
Dünən, 10:29
Yeni Zelandiya terrorunun qurbanlarının ilk dəfn mərasimi bu gün mümkün olacaq
Dünən, 10:28
“Hərbi təlimlərdə bir məqsəd var: ordu komanda alanda Qarabağı azad etmək iqtidarında olsun!” - General Yaşar Aydəmirov
Dünən, 10:27
Problemli kreditlərin həlli ilə bağlı fərmanın dünyada bənzəri yoxdur - Azərbaycan Prezidenti
Dünən, 10:25
Co Bayden 2020-ci il prezident seçkilərində iştirak edəcək
Dünən, 10:24
Azərbaycanda bu il üçün balıq ovunun kvotası müəyyənləşib
Dünən, 10:23
Rusiya forpostu Ermənistana qarşı “qamçı və kökə” siyasətini cilalayır
Dünən, 10:22
Ombudsman yerinə iki iddiaçı - vitse-spikerin də adı var
Dünən, 10:20
"Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə danışıqlar formatının dəyişdirilməsi ilə bağlı qaldırılan məsələləri qəbul edə bilməz" - Prezident İlham Əliyev
Dünən, 10:18
“İsmayıllı Quşçuluq” ASC səhmlərini satışa çıxarır
Dünən, 10:16
Goranboy sakini bıçaqlanıb
Dünən, 10:15
“Düşünürəm ki, o, Əli Kərimliyə və Cəmil Həsənliyə qoşulmaz” - Hafiz Hacıyev
Dünən, 10:13
Sədaqət Rəşidqızıdan Novruz əhval-ruhiyyəli fotolar
Dünən, 10:11
"Azərbaycan yalnız və yalnız inkişaf yolu ilə gedəcək" - Prezident İlham Əliyev
Dünən, 10:09
Ermənistandakı siyasi qüvvələr Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin girovuna çevriliblər - TƏHLİL
Dünən, 10:07
Dövlət Tərcümə Mərkəzinin Nizamnaməsi fondu 500 min manat artırılıb
Dünən, 10:06
Avropa İttifaqı ilə gözlənilən saziş-mane olmağa cəhdlər ola bilər? - TƏHLİL
Dünən, 10:05
"Dövlət büdcəsinin tərtibi və icrası Qaydaları"nda dəyişiklik edilib
Dünən, 10:03
Azərbaycanlı pianoçu Fransada "İlin fəxri qadını" medalı ilə təltif edilib
Dünən, 10:02
ABŞ və Braziliya liderləri Venesuela məsələsində həmfikirdirlər
Dünən, 09:59
Evində narkotik yetişdirirdi
Dünən, 09:58
“Onun üzünə neçə nəfər qərbi azərbaycanlı durub, bunu da unutmaq olmaz” - Maksim Musayev
Dünən, 09:57
İqtisadiyyat Nazirliyinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların sayı artıb
Dünən, 09:55
S&P "Brent" neftinin qiyməti üzrə proqnozunu yaxşılaşdırıb
Dünən, 09:54
Lənkəranda ərlə arvad dəm qazından zəhərlənib
Dünən, 09:53
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru