Qarabağ ətrafında fəallıq: Sülh, yoxsa müharibə? .....                     “Bəziləri göstərmək istəyir ki, guya ən radikal onlardır” .....                     İntihar kabusu “Mavi balina” Azərbaycanda bloklanır? .....                     Bakıda qardaş bacının qanını tökdü .....                     Paşinyan Qarabağla bağlı nə etmək istəyir? .....                     "Dörd şəhid verən bir ana kimi Sizdən istəyim odur ki..." .....                     Paşinyanın planı niyə reallaşa bilməz? .....                     Cavanşir Feyziyev məsuliyyətdən necə yayınır... .....                     Tramp Liviya ilə bağlı sanksiyaların müddətini uzadıb .....                     Abutalıbovun meriyadakı "qol qanadı necə budanır"... .....                     Vergilər Nazirliyində Vüsal İsmayılov fenomeni... .....                     "Əgər torpaq satışını ancaq bələdiyyəyə tapşırsaq, orada sui-istifadə halları çoxalar" .....                     Ekologiya Nazirliyində iki təyinat oldu .....                     Nicat Fərəcov qara geyindi .....                     Müəllimlərin biabırçı Feysbuk yazışmaları .....                     ""Azəriqaz" bu fırıldağını tək mənə qarşı etməyib..." .....                     Münhendə nazirlərin görüşməmə səbəbi: nəticə nə ola bilər? .....                     Aygündən xanımlara 8 Mart hədiyyəsi .....                     Yaponiyanın bombardmançı təyyarəsi radarlardan itib .....                     “Novruz bayramında ənənəvi olaraq prezident əfv sərəncamı imzalayacaq” .....                     Tramp Cənubi Koreya prezidenti ilə Kim Çen Inla görüşünü müzakirə edib .....                     Azercell IV Buktreyler Festivalının əsas tərəfdaşıdır .....                     Dövlət Departamenti: ABŞ Suriyanı parçalamaq istəmir .....                     Hakimiyyətdən dindar məhbuslarla bağlı yeni strategiya .....                     Azərbaycanda yeni çay, limon və naringi sortları yaradılıb .....                     Bu gün dollar neçəyədir? .....                     Tramp ABŞ Kosmik Qüvvələrinin yaradılması haqqında memorandum imzalayıb .....                     Nura Suri oxudu, Hadı Rəcəbli rəqs etdi .....                     "Azərbaycanla Çeçenistan arasında dostluğu pozmaq çətindir" .....                     Azərbaycanlı aparıcı qəfil vəfat etdi .....                     Dünyada hər 1 dəqiqədə 1 milyon polietilen torba zibil qutusuna atılır... .....                     ABŞ Ət-Tənəfi azad etməyə imkan vermir .....                     Nazpəri Dostəliyevanın evindən oğurluq edən şəxslərə hökm oxunub .....                     Burak Özçivit Özbəkistanda reklama çəkildi .....                     AXCP və "Milli Şura"da toplaşan sözdə demokratlar dövlətin xalq üçün gördüyü işlərdən təlaşlanırlar .....                     Masazırda 40 yaşlı Şəki sakini küçədə bıçaqlandı .....                     Azərbaycanlı-çeçen görüşü: kimlər iştirak edib? .....                     Azərbaycanda avtomobil benzini istehlakı artıb .....                     Rusiya neft hasilatında Səudiyyəni keçdi .....                     Ramil Usubov Türkiyədə səfərdədir .....                 

Valyuta bazarında tarazlıq pozulmayacaq - TƏHLİL
Tarix: 21-09-2018, 10:26 | Çap et
Valyuta bazarında tarazlıq pozulmayacaq
Dövlət Neft Fondu (ARDNF) tərəfindən Mərkəzi Bankın (AMB) təşkil etdiyi hərraclarda bu ilin arxada qalan 8 ayı ərzində bütövlükdə keçən il ərzində satılan valyuta həcmindən 15 %-dən çox ABŞ dollarının satılmasını bəziləri maliyyə bazarımızda mövcud olan sabitlik üçün təhlükə sayırlar.
Halbuki, 2017-ci ilin yanvar-dekabr ayları ərzində ARDNF valyuta hərraclarında 3 milyard 598,12 milyon dollar satmışdı ki, bu da 2016-cı il ilə müqayisədə 1,3 milyard dollar və ya 26,53% az təşkil etmişdi. Cari il ərzində isə ötən yanvar-avqust ayları ərzində ARDNF 4 milyard 244 milyon dollar məbləğində valyuta realizə edib.

Qurumun valyuta hərraclarında bu il ərzində hər ay satdığı valyuta həcminə diqqət yetirsək, onun hər ay artan dinamika üzrə inkişaf etdiyinin şahidi olarıq. Təkcə bir ayın artım tempinə diqqət yetirmək kifayətdir ki, avqustda hərraclar vasitəsilə 733,7 milyon dollar realizə edilibsə, iyul ayında bu rəqəm 536,6 milyon dollar təşkil edib. Bu da avqustda hərraca iyul ayındakından 197,1 milyon dollar artıq dolların satışa çıxarıldığı deməkdir.

Eyni zamanda, banklarda bu il ərzində dollar alış-verişi də artıb. Cari ilin iyul ayında ölkədə fəaliyyət göstərən banklar tərəfindən əhaliyə 189,307 milyon dollar satılaraq, əhalidən 175,342 milyon dollar alınıb. İyun ayı ilə müqayisədə dolların alış və satışı artıb. Belə ki, iyun ayında alış 148,522 milyon dollar, satış isə 167,596 milyon manat olub. Bu da nağd dollar alışının 18,1%, satışının isə 13% artması deməkdir.

Bu il ərzində ölkədə valyuta alışı və satışının, ümumiyyətlə, hərraclarda ABŞ dollarına tələbin yüksək olacağı qabaqcadan bəlli idi. Bunu həm idxalın artacağı, həm ümumi iqtisadi artım tempinin bərpasının sürətlənəcəyi, həm də əhalinin maddi vəziyyətinin nisbətən sabitləşəcəyi faktorlarının proqnozlaşdırılması və sair diqtə edirdi.

Ümumiyyətlə, bəllidir ki, milli valyutamız 2017-ci ildə möhkəmlənməyə, yəni bahalaşmağa başladı. Buna da səbəb neftin dünya bazarlarında qiymətlərinin 2016-cı ilin ikinci yarısından etibarən sabitləşməyə başlaması, keçən ilin yanvar ayından iqtisadi tənəzzüldə dönüşün yaranması, idxalın məhdudlaşdırılması və ölkədən kənara valyuta axınına nəzarətin gücləndirilməsi tədbirlərinin effekt verməyə başlaması, o cümlədən, valyuta bazarımızda mübadilə qaydalarının dəyişdirilməsi, xüsusən də "qara bazarın" və ümumiyyətlə, spekulyasıya elementlərini aradan qaldırmaq məqsədilə banklar üçün müəyyən edilmiş -/+4%-lik marjanın ləğvi və sair oldu.

Lakin manatın məzənnəsinin sabitləşməsində bütün bunlardan da əsas və başlıca səbəb məhz tədiyyə balansında profisitin yaranması oldu. Məlumdur ki, 2015-ci və 2016-cı illər ərzində sözügedən profisit defisitə keçmişdi. Bunun da başlıca səbəbi neftin dünya bazar qiymətlərinin enməsi olmuşdu.

Məsələ bundadır ki, tədiyyə balansındakı bu profisit davam etməkdədir və üstəlik, möhkəmlənir. Cari ilin yanvar-iyun ayları üzrə tədiyyə balansının ümumi profisiti 1,7 milyard dollar təşkil edib ki, bu haqda AMB-in 2018-ci ilin yanvar-iyun ayları üçün Azərbaycan Respublikası Tədiyyə balansı hesabatında məlumat verilir. Bu, həm neftin qiymətinin 40% bahalaşması, həm də cari əməliyyatlar balansında yaranan müsbət tendensiyalar hesabına baş verib.

Ümumiyyətlə, Azərbaycan manatının dəyərinin arxasında neftin qiymətinin dayanması bəllidir. Və AMB, ölkədə valyuta bazarını tənzimləyən əsas və mərkəzi qurum olaraq hansı ehtiyatlara malik olursa-olsun, neftin qiymətinin bir “döşəmə” həddi vardır ki, bu da 35-40 dollar civarında sayılır. Və, əgər bundan aşağı düşsə, məzənnəni 3 aydan artıq saxlamaq mümkün deyil. Yeri gəlmişkən, manat keçən ilin fevral ayından sonra 11,5% möhkəmlənmiş, 1 il əvvəl isə, yəni 2016-cı ildə 15%-ə yaxın ucuzlaşmışdı.

Tədiyyə balansında müsbət saldo ona görə möhkəmlənməkdədir ki, xarici ticarətdə ixrac idxalı üstələyir, qeyri-neft sektoru üzrə ölkədən kənara məhsul satışı yüksəlir, neft-qaz sektorunun özündə artım mövcuddur. Elə AMB-nin məlumatına görə də, hesabat dövründə cari əməliyyatlar hesabına müsbət təsir edən xarici ticarət profisitinin 1,4 dəfə, qeyri-neft ixracının 14,1%, neft-qaz sektorunun isə 42,3% artması, xidmətlər üzrə kəsirin isə 2,1 dəfə azalması kimi 1amillər olub.

2018-ci ilin yanvar-iyul ayları ərzində qeyri-neft sektoru üzrə ixrac 969 milyon ABŞ dolları təşkil edib ki, 2017-cı ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə cari ilin yanvar-iyul aylarında qeyri-neft sektoru üzrə ixrac 114 milyon dollar və ya 13% artıb. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən cari ilin 7 ayı ərzində Rusiyaya 353 milyon, Türkiyəyə 215 milyon, Gürcüstana 81 milyon, İsveçrəyə 78 milyon və Çinə 29 milyon ABŞ dolları dəyərində qeyri-neft sektoruna aid mal ixrac edilib.

Düzdür, göstərilən müddətdə idxal daha çox artıb. Və daxili valyuta bazarında xarici maliyyəyə də tələbin artmasını əsas etibarı ilə bu amil şərtləndirib. Yuxarıda da qeyd etdim ki, bu il ərzində idxalın artacağı, ümumi iqtisadi artım tempinin bərpasının sürətlənəcəyi ilə əlaqədar ölkədə valyuta alışı və satışının, ümumiyyətlə, hərraclarda ABŞ dollarına tələbin yüksək olacağı qabaqcadan bəlli idi. Məsələ bundadır ki, idxalın artmasını məhz ümumi iqtisadi artım tempinin bərpasının sürətlənəcəyi faktoru deməyə əsas verirdi.

Sözün qısası, demək istədiyim budur ki, ARDNF tərəfindən AMB-in təşkil etdiyi hərraclarda bu ilin arxada qalan 8 ayı ərzində bütövlükdə keçən il ərzində satılan valyuta həcmindən çox valyutanın, yəni ABŞ dollarının satılması təbii bir haldır.

Bəli, ilin sonunadək bu, bir az da çox təşkil edəcək. Lakin, maliyyə bazarımızdakı tarazlıq pozulmayacaq. Buna neftin dünya bazarlarındakı qiyməti və bundan da irəli gələrək də, tədiyyə balansında və xarici ticarətdəki vəziyyət imkan verməyəcək.
AzVision.az





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Qarabağ ətrafında fəallıq: Sülh, yoxsa müharibə? - TƏHLİL
Bu gün, 09:22
“Bəziləri göstərmək istəyir ki, guya ən radikal onlardır” - QALMAQAL
Bu gün, 09:21
İntihar kabusu “Mavi balina” Azərbaycanda bloklanır? - Belə deyirlər...
Bu gün, 09:19
Bakıda qardaş bacının qanını tökdü
Bu gün, 09:17
Paşinyan Qarabağla bağlı nə etmək istəyir? - TƏHLİL
Bu gün, 09:13
"Dörd şəhid verən bir ana kimi Sizdən istəyim odur ki..." - Prezidentə müraciət
Bu gün, 09:08
Paşinyanın planı niyə reallaşa bilməz? - Düşmən çətin durumda...
Bu gün, 09:04
Cavanşir Feyziyev məsuliyyətdən necə yayınır... - İDDİA
Bu gün, 09:01
Tramp Liviya ilə bağlı sanksiyaların müddətini uzadıb
Bu gün, 08:59
Abutalıbovun meriyadakı "qol qanadı necə budanır"... - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 08:58
Vergilər Nazirliyində Vüsal İsmayılov fenomeni... - Mikayıl Cabbarovun gücü çatmır?
Bu gün, 08:55
"Əgər torpaq satışını ancaq bələdiyyəyə tapşırsaq, orada sui-istifadə halları çoxalar" - deputat
Bu gün, 08:51
Ekologiya Nazirliyində iki təyinat oldu
Bu gün, 08:48
Nicat Fərəcov qara geyindi
Bu gün, 08:45
Müəllimlərin biabırçı Feysbuk yazışmaları - Ekspertdən reaksiya
Bu gün, 08:42
""Azəriqaz" bu fırıldağını tək mənə qarşı etməyib..." - GİLEY
Bu gün, 08:40
Münhendə nazirlərin görüşməmə səbəbi: nəticə nə ola bilər? - TƏHLİL
Bu gün, 08:35
Aygündən xanımlara 8 Mart hədiyyəsi
Bu gün, 08:31
Yaponiyanın bombardmançı təyyarəsi radarlardan itib
Bu gün, 08:30
“Novruz bayramında ənənəvi olaraq prezident əfv sərəncamı imzalayacaq”
Bu gün, 08:29
Tramp Cənubi Koreya prezidenti ilə Kim Çen Inla görüşünü müzakirə edib
Bu gün, 08:28
Azercell IV Buktreyler Festivalının əsas tərəfdaşıdır
Bu gün, 08:26
Dövlət Departamenti: ABŞ Suriyanı parçalamaq istəmir
Bu gün, 08:24
Hakimiyyətdən dindar məhbuslarla bağlı yeni strategiya - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 08:24
Azərbaycanda yeni çay, limon və naringi sortları yaradılıb
Bu gün, 08:22
Bu gün dollar neçəyədir?
Bu gün, 08:19
Tramp ABŞ Kosmik Qüvvələrinin yaradılması haqqında memorandum imzalayıb
Bu gün, 08:19
Nura Suri oxudu, Hadı Rəcəbli rəqs etdi - VİDEO
Dünən, 17:11
"Azərbaycanla Çeçenistan arasında dostluğu pozmaq çətindir" - Səfir
Dünən, 17:08
Azərbaycanlı aparıcı qəfil vəfat etdi
Dünən, 16:59
Dünyada hər 1 dəqiqədə 1 milyon polietilen torba zibil qutusuna atılır...
Dünən, 16:57
ABŞ Ət-Tənəfi azad etməyə imkan vermir - Suriyadan açıqlama
Dünən, 16:56
Nazpəri Dostəliyevanın evindən oğurluq edən şəxslərə hökm oxunub
Dünən, 16:53
Burak Özçivit Özbəkistanda reklama çəkildi
Dünən, 16:52
AXCP və "Milli Şura"da toplaşan sözdə demokratlar dövlətin xalq üçün gördüyü işlərdən təlaşlanırlar - Bəhruz Quliyev
Dünən, 16:47
Masazırda 40 yaşlı Şəki sakini küçədə bıçaqlandı
Dünən, 16:44
Azərbaycanlı-çeçen görüşü: kimlər iştirak edib?
Dünən, 16:39
Azərbaycanda avtomobil benzini istehlakı artıb
Dünən, 16:33
Rusiya neft hasilatında Səudiyyəni keçdi
Dünən, 16:24
Ramil Usubov Türkiyədə səfərdədir
Dünən, 16:20
Gürcüstan və Fransa prezidentləri Cənubi Qafqazdakı vəziyyəti müzakirə ediblər
Dünən, 16:18
İlham Əliyevin inqilabi fərmanı - “KUPÇA”SIZ MƏNZİL QALMAYACAQ
Dünən, 15:59
“Nar” sosial şəbəkələrdən abunəçilərinə operativ müştəri xidmətləri göstərir
Dünən, 15:57
Məktəb direktoru əlavə korpus tikmək üçün valideynlərdən pul yığır – ŞOK İDDİA
Dünən, 15:54
Azərbaycanda sement istehsalı 7% artıb
Dünən, 15:50
ABŞ uyğur məsələsində Türkiyə XİN-i dəstəkləyib
Dünən, 15:49
Vidadi Bərdəlinin qətl törədən oğlundan YENİ XƏBƏR
Dünən, 15:48
Prezidentin vəzifə verdiyi diplomat Harvard məzunudur
Dünən, 15:45
Ayaz Salayev İbrahimovun Bakı səfərindən danışdı: - “O, dönsə də...”
Dünən, 15:42
Azərbaycanlı bəstəkar əcnəbi müğənni ilə evləndi
Dünən, 15:39
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru