ABŞ Çin məhsullarına əlavə rüsum tətbiq olunmasını təxirə salıb .....                     Şahin Mövsümovun 100 milyonuq borcunun AQİBƏTİ .....                     Qarabağ danışıqlarında “tilsimi” kim qıracaq? .....                     2020-ci ildə dünyada kütləvi işsizlik gözlənilir .....                     Kanadada erməni təxribatı ilə bağlı petisiya yaradıldı .....                     Nazarbayevdən sonra Rəhman da Paşinyana qarşı çıxdı .....                     Azərbaycan Qarabağ klanının yerinə gələn Paşinyana da rahat həyat vəd etməyəcək .....                     Ali Məhkəmə Suriyada döyüşlərdə iştirak etməkdə təqsirləndirilən şəxsin işini apellyasiya məhkəməsinə göndərib .....                     Vəkil 15 nəfərə qarşı dələduzluq etdi .....                     “Yeni başçılar elə işləməlidir ki, vətəndaşlarımızın problemləri dərhal həllini tapsın” .....                     Elvindən yeni klip: "Bir siqara yak abi" .....                     Rüstəm Orucov Çində finala çıxıb .....                     Xələf Xələfov “diplomat”ını niyə məmur “çanta”sına dəyişdi .....                     Bakıda iş adı ilə evdən çıxan 22 yaşlı gənc itkin düşdü .....                     Avstraliya Qərbi Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyıb .....                     Düşmənə qarşı təbliğat savaşında mühüm gəlişmə .....                     Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ-a neft ixracını xeyli azaltmağa hazırlaşır .....                     Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı ilə Tbilisidə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyinə həsr olunan konfrans və sərgi keçirilib .....                     “Od” qiymətinə əməliyyatlar və gizlədilən vergi... .....                     Tibbi müalicə məqsədilə Azərbaycana gələn turistlərin sayında artım proqnozlaşdırılır .....                     AMEA əməkdaşlarına torpaq sahəsi ayrılacaq .....                     Siyavuş Novruzovdan Rusiyadakı oliqarxlarla bağlı yeni ittihamlar .....                     Azərbaycan qlobal əməkdaşlıq tədbirlərinin keçirildiyi təhlükəsiz ölkə statusunu getdikcə gücləndirir .....                     Ermənistanda 442 seçki qanunsuzluğu faktı üzrə cəmi 6 cinayət işi qaldırılıb .....                     Daha bir deputat sərxoş halda Bakının mərkəzində dava saldı .....                     Tramp Mik Malvenini Ağ Evin aparatının rəhbəri təyin edəcək .....                     Şabranda intihar zamanı xilas edilən şəxs bir neçə gün sonra ölüb .....                     “Aqrar tədarük və təchizat” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti yaradılır .....                     Kürdəmirdə yol tikintisinə 2,82 milyon manat ayrılıb .....                     Nazir struktur islahatı apardı .....                     "Bakcell"dən sosial şəbəkə istifadəçiləri üçün növbəti müsabiqə .....                     İstirahət günlərində səyahətə çıxanlar üçün hava proqnozu açıqlanıb .....                     "Kəndimizdə kənd icra nümayəndəsi və kənd bələdiyyə sədri yoxdur..." .....                     Sabah dollar neçəyə olacaq? .....                     İdmançı polislər ustalıq göstərdilər... .....                     Bərdə sakininin pul kartından 5 min manat çıxaran şəxs tutulub .....                     FHN əməkdaşlarına ali hərbi və ali xüsusi rütbələr, fəxri adlar verilib .....                     Leyla Əliyeva rusiyalı qadınlara cavab .....                     Putini İrana qarşı getməyə nə vadar edir? .....                     Sahil qəsəbə sakinləri ilə görüş keçirilib .....                 

Məktəb bufetlərində xaos və... aşkar korrupsiya əlamətləri - “Bizim bufet lap mini-marketə oxşayır…”
Tarix: 13-03-2018, 12:56 | Çap et
Məktəb bufetlərində xaos və... aşkar korrupsiya əlamətləri
Azərbaycanda təhsil müəssisələrində qidalanma üzrə dövlət standartları mövcud olsa da bu sahədə əsl xaos hökm sürür. virtualaz.org Azərbaycan məktəblərində bufetlərin vəziyyətini və bu sahədə fəaliyyətin necə qurulduğunu araşdırmağa çalışıb. Ortaya çıxan nəticə budur ki, məktəblərdə uşaqlara zərərli qidaların satışı sahəsində vəziyyət dəyişməyib, üstəlik məktəb bufetlərinin fəaliyyətinin təşkili ilə bağlı ciddi korrupsiya əlamətləri mövcuddur.

Məktəblərdə uşaqlara çipsi, kola, energetik içkilər, mənşəyi məlum olmayan kolbasa və sosislər satılması problemi əvvəllər dəfələrlə ictimai müzakirə predmeti olub. Nəhayət bir neçə il əvvəl Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən təhsil müəssisələrində qidalanma ilə bağlı vahid dövlət standartı müəyyənləşdirilib. Ümumtəhsil və ilk peşə təhsili müəssisələrində uşaq və yeniyetmələrin qidalanması zamanı istifadəsinə icazə verilməyən məhsulların siyahısı açıqlanıb.

Amma araşdırmalar göstərir ki, bu standartlara əməl edilmir. Çünki sahibkarlıq subyektlərində yoxlama aparılması 2021-ci ilədək dayandırılıb və məktəb bufetlərini işlədənlər də bundan geniş ölçüdə sui-istifadə edir.

Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzi tərəfindən ötən il paytaxtın 25 məktəbində monitorinq keçirilərək şagirdlərin qidalanma vəziyyəti araşdırılmışdı. Mərkəzin açıqlamasında qeyd olunurdu ki, 13 məktəbin bufetində soyuducu olmayıb. “Məktəblərdə uşaqların qidalanması üçün vacib olan süd və meyvə satılmır. Yalnız bir məktəbdə süd satışına rast gəldik. Uşaqlar məhsul seçərkən keyfiyyətə deyil, qiymətə üstünlük verirlər. Problemlərdən biri də vaxt azlığıdır”.

Valideyinlər və şagirdlər nə deyir...

Bufetlər kimlərə və hansı şərtlərlə icarəyə verilir? Bufetləri ərzaqla hansı şirkətlər təmin edir? Şirkətlərin seçimi üçün sonuncu dəfə nə vaxt tender keçirilib və bu tender nə dərəcədə şəffafi idi? Bu suallar ətrafında həm məktəblərə baş çəkməklə, həm müvafiq rəsmi strukturlarla və ekspertlərlə araşdırma apardıq.

Bəribaşdan qeyd etmək lazımdır ki, Bakıda məktəblər əsasən qapalı tipli obyektlərə çevrilib. Nəinki kənar şəxslərin, valideyilərin də məktəbə daxil olması qadağandır. Jurnalistlər isə Təhsil Nazirliyinin daxili əmrinə əsasən yalnız nazirliyin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin razılığı ilə məktəbə buraxıla bilərlər. Bu səbəbdən məktəb bufetlərinə baş çəkib orada şagirdlərə təklif olunan qidalar, qiymətlər və digər məqamlar barədə faktları toplamaq jurnalist üçün müşkül məsələdir. Amma məktəblərin qarşısında dayanıb uşaqlarının dərsdən çıxmasını gözləyən valideyinlərlə, o cümlədən şagirlərlə söhbətləşib bufetlərdə hökm sürən vəziyyət barədə qismən təəsürat əldə etmək mümkündür.

Hərçənd valideynlərin də əksəriyyəti bufetlərdəki vəziyyətlə tanış deyillər, onlar ancaq uşaqlarının danışdıqlarına əsasən bu haqda nəsə bilirlər.

“Bizim bufet lap mini-marketə oxşayır…”

Yasamal rayonundakı 20 nömrəli məktəb-liseyin şagirdləri deyir ki, onların bufetləri əsil mini marketdir. Burada pizza, hot-doq, dönər, suxarı, müxtəlif növ şirniyyatlar, suplar satılır.

20 nömrəli məktəbdə 3 mindən çox şagird təhsil alır, bufet geniş və təmirlidir. Amma tənəffüsdə oturub yeməyə nə yer, nə də vaxt çatmır. “Mən dönər və tort alıram. Bəzən çörəyin arasında kolbasa da satırlar”, -8-ci sinif şagirdi deyir.

Azər adlı şagird isə deyir ki, bufetə hərdən gedir, ya su, ya da suxarı alır.

Övladı 6-cı sinifdə təhsil alan Səbinə adlı valideyn isə bildirir ki, uşağının çantasına hər gün yemək qoysa da, ara-sıra bufetdən suxarı və ya pizza almasına icazə verir: “Uşaq deyir ki, sinif yoldaşları pizza, suxarı alır. Mən icazə verməsəm də, əlinə pul düşən kimi bufetə qaçır, alır”.

Valideynlərdən biri isə uşağına bufetdən nəysə almağa qadağa qoyduğunu bildirir. Deyir ki, mağazalarda 20 qəpiyə satılan su bufetdə 50-60 qəpiyədir. 30 qəpiklik suxarı isə 2 dəfə baha verilir. Üstəlik həmin malların köhnə olub-olmadığına da əmin deyil. Buna görə də uşağı bufetə buraxmır.

Uşaq cəmi bir dəfə şirniyyat alıb və ürəyi bulanıb

Nəsimi rayonundakı 5 saylı məktəbdə də çeşid çoxdur, şagirdlərə tortdan tutmuş paxlava, qoğala qədər şirniyyatlar, pizza, dönər, cipsi və meyvə suları satılır. Hansı ki, bu məhsullar qadağan olunmuş qidaların siyahısında yer alıb.

Övladı 1-ci sinifdə təhsil alan valideyn söyləyir ki, uşağın bufetə getməsinə qadağa qoyub. Çünki uşaq cəmi bir dəfə bufetdən şirniyyat alıb və həmin gün ürəyi bulanıb.

Şəbnəm adlı valideyn isə deyir ki, bufetdə satılan qidaların tərkibini, harada hazırlandığını bilmir. Həm də təklif edilən qiymətlər bahadır. Buna görə də bufetdən heç nə almırlar.

170 və 260 saylı məktəblərdə isə çeşid az, qiymət bahadır. Bufetdə kolbasa-çörək, bulka, pizza və adi su satılır.

6 saylı məktəbdə isə bufetdə satılan qidalardan razılıq edirlər. Şagirdlərdən biri satılan qidaları sadalayır- pizza, langet, makaron, hot-doq, makaron, bulka, aş, salatlar, dönər, şaurma və meyvə şirələri. “Dönərin içində kotlet, pomidor, xiyar olur. Hot-doq və peraşki yağda qızardılmır. Elektrik sobasında hazırlanır, qiyməti də 1-2 manat olur”.

Məktəbdə çalışan müəllimlərdən biri isə bizi inandırmağa çalışır ki, direktordan tutmuş müəllimlərə qədər hamı bufetdə verilən yeməklərlə qidalanır. Hətta bəzən alıb evlərinə aparanlar da olur. İndiyədək yeməklərin keyfiyyətindən narazılıq edənlər olmayıb.

Bufetlər fiziki və ya hüquqi şəxslərə icarəyə verilir

Məktəb bufetləri fiziki və ya hüquqi şəxslərə icarəyə verilir. Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə məktəblərdə iaşə xidmətini həyata keçirən şəxs və ya şəxslərlə məktəb rəhbərliyi, Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsi və ya Təhsil Nazirliyi arasında müqavilə bağlanılır. Elə müqaviləyə əsasən tərəflər şagirdlərə verilən yeməyin keyfiyyəti və təhlükəsizliyi üçün məsuliyyət daşır. Baxmayaraq ki, direktorlar bufetlərin özəl müəssisə olduğunu, buna görə də baş verə biləcək hansısa zəhərlənmə və ya təhlükəyə görə firmaların məsuliyyət daşıdığını söyləyirlər. Müqavilə əsasında həm məktəbə, həm də idarə və ya nazirliyə vəsait ödənilir.

Adını açıqlamaq istəməyən bufetçi deyir ki, bacısı qızı direktorun katibəsidir və onun köməyi ilə bufeti aylıq 900 manata icarəyə götürüb. İcarə pulunu çıxarmaq üçün suxarıdan tutmuş dönərə qədər hər şey satır.

Məktəb bufetlərini ərzaqla təmin edən şirkətlərə gəldikdə isə, internetdə məhdud sayda məlumat var. Bakının 550-dən yuxarı məktəbini ərzaqla təmin edən şirkətlərin sayı bir mənbədə 4, digərində 2 göstərilib. Ayrıca 2014-cü ildə türk şirkətinin də tenderdə qalib gəldiyi, məktəbləri “fast-food” qidaları ilə təmin edəcəkləri açıqlanmışdı.

Ekspert deyir ki, vəziyyət acınacaqlıdır

Təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədli deyir ki, məktəb bufetlərdə vəziyyət həqiqətən də acınacaqlıdır. Bufetlərdə satılan qidalar uşaqların dərsdə itirdikləri enerjinin bərpa olunmasına hesablanmalıdır, amma əksinə, yağda qızardılmış, tez xarab olan qidalar satılır. Buna görə də sahibkarlıq subyektlərində yoxlamaların dayandırılması bufetlərə şamil edilməməlidir, hətta əksinə bufetlərdə satılan qidalara nəzarət gücləndirilməlidir.

Ekspertin sözlərinə görə, bufetlərin icarəyə verilməsinə görə Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinə tabe məktəblər idarəyə, digərləri isə nazirliyə həftə sonları və bayram günləri də daxil olmaqla gündəlik 20 manatdır. Bunu da üst-üstə gələndə milyonlarla manat vəsait deməkdir.

Məktəbləri ərzaqla əsasən 2 şirkət təmin edir, onlardan biri “Tələbə- şagird” MMC-dir.

“Məktəbləri ərzaqla təmin edən şirkətlərin necə seçilməsi bəlli deyil, çünki açıq tender keçirilmir. Bu sahədə şəffaflıq yoxdur. Valideyn və müəllim assosiasiyaları var, hansı ki, onların əsas vəzifələrindən biri də bufetlərə nəzarət etməkdir. Məktəb bufetlərində təhlükəli qidaların satılmasına, antisanitariya şəraitinə Təhsil Nazirliyi cavabdeh deyilsə, niyə pul alırlar?”, -K.Əsədli əlavə edib.

Əsədli deyir ki, indiyədək hansısa məktəb bufetində zərərli qidaların satışdan yığışdırılması ona məlum deyil.

Nazirlik isə deyir ki, hər şey gözəldir...

Təhsil Nazirliyindən virtualaz.org saytının sorğusuna cavab olaraq bildiriblər ki, bufet və yeməkxanalarında iaşə xidməti Nazirlər Kabinetinin “Təhsil müəssisəsində iaşə və tibb xidmətinin təşkili Qaydası və Normalarının təsdiq edilməsi haqqında” qərarına uyğun olaraq aparılır.

“Məktəb bufet və yeməkxanalarının fəaliyyətinə görə bağlanmış müvafiq müqavilə çərçivəsində iaşə xidməti göstərən müəssisələr məsuliyyət daşıyır. Bununla belə, məktəb bufet və yeməkxanalarına nəzarət işi mütəmadi olaraq yerinə yetirilir”-açıqlamada deyilir

Nazirlikdən iaşə xidmətinin təşkili ilə bağlı müqavilə üzrə ödənilən vəsaitin məbləğini açıqlamayıblar, lakin qeyd olunur ki, həmin vəsait təhsil müəssisələrinin maddi-texniki bazasının təkmilləşdirilməsinə yönəldilir. Eyni zamanda Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin və digər müvafiq dövlət qurumlarının əməkdaşları tərəfindən bufetlərdə mütəmadi monitorinqlər keçirilir, nəticələr təhlil olunur və ehtiyac olduğu halda zəruri tədbirlər görülür.

Təhsil Nazirliyi tam əmindir ki, məktəblərin bufet və yeməkxanalarında satışı qadağan olunmuş məhsullara təsadüf edilmir. Məktəb bufetlərinə verilən yeməklər bütün məktəblərdə eyni deyil. Bir sıra məktəblərdə şagird və müəllimlərə isti yeməklər də təklif olunur. “Məktəbin bufetinin sahəsi və maddi-texniki bazası imkan verdiyi halda isti yeməklər verilən təhsil müəssisələrinin sayı artırıla bilər”, -nazirlikdən əlavə ediblər.

Məktəb bufetlərində sanitariya vəziyyəti və qidaların keyfiyyətinə əvvəllər Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzi nəzarət edirdi. İndi isə bu saləhaiyyət Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinə həvalə edilib. Agentlikdən sayta bildiriblər ki, yaxın günlərdə məktəb bufetlərində monitorinq aparacaqlar. Hələlik isə agentliyin hüquqi-normativ bazası formalaşdırılır, başqa sözlə, qida təhlükəsizliyi sahəsində vəziyyətin dəyişməsinin şahidi olmaq üçün hələ gözləmək gərəkdir...





 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
ABŞ Çin məhsullarına əlavə rüsum tətbiq olunmasını təxirə salıb
Bu gün, 10:51
Şahin Mövsümovun 100 milyonuq borcunun AQİBƏTİ - “Əmanətlərin Sığortalanması Fondu pərdəarxası danışıqlar aparır”
Bu gün, 10:49
Qarabağ danışıqlarında “tilsimi” kim qıracaq? - TƏHLİL
Bu gün, 10:45
2020-ci ildə dünyada kütləvi işsizlik gözlənilir - Səbəbi və həlli yolları Bakıda konfransda müzakirə olunur
Bu gün, 10:43
Kanadada erməni təxribatı ilə bağlı petisiya yaradıldı
Bu gün, 10:41
Nazarbayevdən sonra Rəhman da Paşinyana qarşı çıxdı
Bu gün, 10:39
Azərbaycan Qarabağ klanının yerinə gələn Paşinyana da rahat həyat vəd etməyəcək - TƏHLİL
Bu gün, 10:36
Ali Məhkəmə Suriyada döyüşlərdə iştirak etməkdə təqsirləndirilən şəxsin işini apellyasiya məhkəməsinə göndərib
Bu gün, 10:34
Vəkil 15 nəfərə qarşı dələduzluq etdi - Məhkəmə başlayır
Bu gün, 10:32
“Yeni başçılar elə işləməlidir ki, vətəndaşlarımızın problemləri dərhal həllini tapsın” - deputat
Bu gün, 10:29
Elvindən yeni klip: "Bir siqara yak abi" - VİDEO
Bu gün, 10:27
Rüstəm Orucov Çində finala çıxıb - YENİLƏNİB
Bu gün, 10:25
Xələf Xələfov “diplomat”ını niyə məmur “çanta”sına dəyişdi - ilginc iddialar
Bu gün, 10:23
Bakıda iş adı ilə evdən çıxan 22 yaşlı gənc itkin düşdü
Bu gün, 10:22
Avstraliya Qərbi Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyıb
Bu gün, 10:21
Düşmənə qarşı təbliğat savaşında mühüm gəlişmə - Bakının diplomatik uğuru
Bu gün, 10:20
Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ-a neft ixracını xeyli azaltmağa hazırlaşır
Bu gün, 10:19
Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı ilə Tbilisidə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyinə həsr olunan konfrans və sərgi keçirilib
Bu gün, 10:18
“Od” qiymətinə əməliyyatlar və gizlədilən vergi... - İTTİHAM
Bu gün, 10:17
Tibbi müalicə məqsədilə Azərbaycana gələn turistlərin sayında artım proqnozlaşdırılır
Bu gün, 10:15
AMEA əməkdaşlarına torpaq sahəsi ayrılacaq
Bu gün, 10:14
Siyavuş Novruzovdan Rusiyadakı oliqarxlarla bağlı yeni ittihamlar - QALMAQAL
Bu gün, 10:08
Azərbaycan qlobal əməkdaşlıq tədbirlərinin keçirildiyi təhlükəsiz ölkə statusunu getdikcə gücləndirir - TƏHLİL
Bu gün, 10:06
Ermənistanda 442 seçki qanunsuzluğu faktı üzrə cəmi 6 cinayət işi qaldırılıb
Bu gün, 10:04
Daha bir deputat sərxoş halda Bakının mərkəzində dava saldı
Bu gün, 10:04
Tramp Mik Malvenini Ağ Evin aparatının rəhbəri təyin edəcək
Bu gün, 10:01
Şabranda intihar zamanı xilas edilən şəxs bir neçə gün sonra ölüb
Bu gün, 10:00
“Aqrar tədarük və təchizat” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti yaradılır - FƏRMAN
Dünən, 18:03
"Mənə ev, maşın bağışlayıblar" - Namiq
Dünən, 18:00
Kürdəmirdə yol tikintisinə 2,82 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM
Dünən, 17:57
Nazir struktur islahatı apardı - Bakıda TSEK-lərin sayı azaldıldı
Dünən, 17:47
"Bakcell"dən sosial şəbəkə istifadəçiləri üçün növbəti müsabiqə
Dünən, 17:45
Manafla Mətanət küsülü imiş
Dünən, 17:43
"Şou-biznesdə ilk saqqallı müğənni mən olmuşam"
Dünən, 17:31
İstirahət günlərində səyahətə çıxanlar üçün hava proqnozu açıqlanıb
Dünən, 17:25
"Kəndimizdə kənd icra nümayəndəsi və kənd bələdiyyə sədri yoxdur..." - GİLEY
Dünən, 17:22
Sabah dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:07
İdmançı polislər ustalıq göstərdilər...
Dünən, 17:05
Bərdə sakininin pul kartından 5 min manat çıxaran şəxs tutulub
Dünən, 17:03
FHN əməkdaşlarına ali hərbi və ali xüsusi rütbələr, fəxri adlar verilib - SİYAHI
Dünən, 17:02
Leyla Əliyeva rusiyalı qadınlara cavab YAZDI
Dünən, 16:59
Putini İrana qarşı getməyə nə vadar edir? - TƏHLİL
Dünən, 16:55
“Bir də bu mahnını oxuma” - Aşıq Əliyə qadağa
Dünən, 16:50
"The Beatles" qrupunun keçmiş solistinin evi qarət edilib
Dünən, 16:43
Sahil qəsəbə sakinləri ilə görüş keçirilib
Dünən, 16:39
“London Taxi”nin sürücüsünə qarşı soyğunçuluq edən şəxslərin məhkəməsi başlayır
Dünən, 16:37
Azərbaycanlı PR mütəxəssis beynəlxalq müsabiqənin münsiflər heyətində
Dünən, 16:31
Kosova ordu qurdu - NATO-dan sərt açıqlama
Dünən, 16:28
Bəs maliyyə nazirliyini kim yoxlayacaq? - NARAZILIQ VAR
Dünən, 16:26
Prezident İlham Əliyev İranın informasiya və milli təhlükəsizlik nazirini qəbul edib
Dünən, 16:10
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru