"Yaxşı olar ki, həkim göndərilsin və camaat bu qədər əziyyət çəkməsin" .....                     Gəndob-Yalama yolunda iki maşın toqquşub, xəsarət alanlar var .....                     Ermənistanın atəşkəsi pozması nəticəsində Qazax sakini güllə yarası alıb .....                     Dələduzluqda təqsirləndirilən sabiq bank əməkdaşının apellyasiya şikayəti təmin edilməyib .....                     "Neft ucuzlaşacaq, manat bahalaşacaq" .....                     Lerik sakini intihar edib .....                     Netanyahu Putinə zəng etdi .....                     Bayramdan sonra icra başçıları ilə bağlı yeni DALĞA BAŞLAYIR .....                     Birinin başına konyak şüşəsini vurdu, qanağına çıxanı da bıçaqladı... .....                     Bakıda məzunlar “Çukur”un mahnısına oynadı .....                     Cəbhəboyu zonada hərbi birliyin təlimləri başa çatıb .....                     Özbəkistan Bakı-Tiflis-Qars vasitəsilə Aralıq dənizinə çıxmaqda maraqlıdır .....                     Fuad Muradov Gürcüstan parlamentinin vitse-spikeri ilə görüşüb .....                     İran sərhədimizdən çəkilib, indi isə... .....                     Azərbaycanın “Khazar”i .....                     Sumqayıtda qız söhbətinə görə qətl törədən şəxsin cəzası azaldılıb .....                     Keçmiş "Qaçqınkom" şefinin qardaşı da "vurulur"... .....                     Qubadlının başçısından ayın tarixini soruşan da yoxdur... .....                     Pozğun qadının əcaib rəqsi iki dostu qanlı davaya saldı .....                     Ukraynalı ombudsman Sentsovla görüşə bilməyib .....                     Azərbaycanda əcnəbilərə iş icazəsinin verilməsi tam elektronlaşdırılacaq .....                     Ermənistan hökuməti Təhqiqat komitəsinin rəhbərini işdən azad etdi .....                     "Gürcüstanın TANAP-ın açılışında yüksək səviyyədə iştirak etməməsi ölkədaxili siyasi vəziyyətlə bağlıdır" .....                     Bərdədə yük maşınının təkərinin partlaması nəticəsində bir nəfər ölüb .....                     Goranboyda iki yeniyetmə kanalda batıb .....                     Azərbaycanda mobil operatorlar 5 ayda 349 milyon manatdan çox gəlir əldə ediblər .....                     Azərbaycanlılar amerikalı hərbçini döydülər .....                     Bakıda kafedə adam öldürməyə cəhddə təqsirləndirilən şəxsin məhkəməsində şahidlər dindirilib .....                     Rütbəsi alınan polkovnikin ailəsinə daha bir zərbə .....                     Novruz Məmmədov Azərbaycan xalqını sosial şəbəkə vasitəsilə təbrik etdi .....                     Əlverişli mühitin yaradılması Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün əsas zəmin sayılır .....                     İnam Kərimovun tabeliyində yeni qurum təsis edildi .....                     İlham Əliyev və Nikol Paşinyan görüşü barədə danışmaq hələ tezdir .....                     Azərbaycana spirtli içki və siqaret idxalı zamanı tətbiq edilən vergi güzəştinin həcmi azaldılır .....                     Ramazan bayramında Azercell abunəçilərinə pulsuz dəqiqələ .....                     Şeyx məscidə nəvəsi ilə gəldi .....                     Azərbaycan nefti ucuzlaşıb .....                     Məşhur şirkət cərimələndi, məhkəmə ləğv etdi .....                     "Şamaxı rayon İcra Hakimiyyətinə dəfələrlə müraciət edilməsinə baxmayaraq..." .....                     TANAP vacib infrastruktur layihəsidir .....                 

Azərbaycan xaricə satdığı məhsulu, həm də xaricdən alır - iqtisadi nonses
Tarix: 24-02-2018, 08:52 | Çap et
Azərbaycan xaricə satdığı məhsulu, həm də xaricdən alır
2018-ci ilin yanvar ayında Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 1 milyard 727 milyon 332 min dollar təşkil edib. “Marja ttp://marja.az/”nın Dövlət Gömrük Komitəsinə istinadən verdiyi xəbərə görə, ixrac 1 milyard 38 milyon 707 min dollar, idxal 688 milyon 625 min dollar təşkil edib. Nəticədə 350 milyon 81 min dollarlıq müsbət saldo yaranıb (İxrac idxalı üstələyib).

2017-ci ilin yanvar ayında Azərbaycanın ticarət əməliyyatlarının həcmi - 1 milyard 559 milyon ABŞ dolları təşkil etmişdi.

Pis tendensiya idxalın artması, ixracın isə azalmasıdır. Belə ki, 2017-ci ilin yanvarı ilə müqayisədə 2018-ci ilin yanvarında idxal 53% artıb, ixrac isə 6,3% azalıb.

Ötən ilin yanvar ayında idxal əməliyyatları üzrə 450 milyon 36 min ABŞ dolları, ixrac əməliyyatları üzrə 1 milyard 109 milyon ABŞ dolları əməliyyat qeydə alınmışdı.

Bəs görəsən, idxal xərclərinin artmasının səbəbi nədir? Azərbaycan hansı məhsullar üzrə idxaldan asılılığını aradan qaldıra bilməyib?

Bu sualları cavablandıran iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli bildirdi ki, təkcə idxal deyil, ixracla bağlı da problemlər davam edir: “Yenə də ixracda enerji sektorunun payı 90 faiz civarındadır. Bu da onu göstərir ki, ixracla bağlı problemlər də davam edir. Qeyri-neft sektorunun ixrac potensialı çox aşağıdır. Hətta ixracda dövlətin payı o qədər yüksəkdir ki, rəqəmsal olaraq həddindən artıq böyük görünür. İxracda 942 milyon dollar dövlətin payına düşür. Cəmi 92 milyon özəl sektorun payına düşür. Bu onu göstərir ki, ixracda da problemlər davam edir. İdxala gəlincə, burada da maraqlı bir tendensiya müşahidə olunur. Azərbaycanda istehsal olunmayan məhsulların idxalına görə xaricdən asılılıq normal bir haldır. Məsələn, Azərbaycanda dərman istehsalı yoxdur, dərmanların ölkəyə gətirilməsi təbii görünə bilər. Elektrotexnika avadanlıqlarının istehsalı da yox dərəcəsindədir, bunun da idxalı təbiidir. Ancaq bəzi məhsullar var ki, onun nə üçün xaricdən idxal edildiyini anlamaqda insan çətinlik çəkir. Məsələn, Azərbaycan özü xaricə kənd təsərrüfatı məhsulları ixrac edir, amma idxal da artım tempi ilə davam edir. Bu ilin yanvar ayında ölkəyə təxminən 13,5 milyon dollarlıq meyvə və tərəvəz idxal olunub. Həmçinin 5 milyon dollar dəyərində ət məhsulları idxal olunub. Süd məhsulları ilə bağlı da vəziyyət eynidir. Çayla bağlı da maraqlı məqam var. Azərbaycan özünü çay ixracatçısı kimi tanıtmaq istəyir, ancaq təxminən 4,1 milyon dollarlıq çay ölkəyə idxal olunub. Bunların da bir hissəsi sonradan qabalaşdırılaraq ixraca yönəldilib. Bu da Azərbaycanın çay ixracatçısı olduğunu deməyə əsas vermir. Çünki biz xammalı xaricdən alıb, qablaşdırıb satmağa üstünlük veririk ki, bu da əksinə ölkədən valyuta çıxışını sürətləndirən amilə çevrilir”.

İqtisadçının sözlərinə görə, istənilən mal və məhsul növü üzrə baxsaq, görərik ki, az da olsa ölkəyə idxalda artımlar müşahidə olunur: “Bu o deməkdir ki, yerli istehsal hələ də çox zəifdir. Daxili tələbatın mühüm bir hissəsini ödəmək qabiliyyətində deyil. Halbuki elə sahələr var ki, Azərbaycan özü-özünü təmin edə bilər. Normal idarəçilik tətbiq olunsa, normal istehsal sahələri yaradılsa və rentabelli, məhsuldarlığı yüksək olan yeni texnologiyaların təmini ilə istehsal sahələrinə yönəltsək, daxili istehsal bəzi məhsullar üzrə tələbatı təmin edə bilərdi. Ancaq hələ də asılılıq davam edir. Bu da ölkə daxilindəki emal müəssisələrinin, kənd təsərrüfatının düzgün idarə olunmamasından və məhsuldarlığın çox aşağı səviyyədə olmasından irəli gəlir. Azərbaycanda məhsuldarlıq hətta ətraf ölkələrlə müqayisədə çox zəifdir. Bu da yeni texnologiyaların tətbiqinin zəif olmasından xəbər verir. Əl əməyinin çox yüksək səviyyədə olmasından xəbər verir. Bir çox hallarda məhz idarəetmə ilə bağlı problemlərdən doğan səbəblərdir ki, hələ də idxaldan asılılığımız yüksək səviyyədədir”.

N.Cəfərlinin fikrincə, problemin həlli üçün öncə Azərbaycan öz prioritetlərini müəyyən etməlidir: “Bir çox sahələrdə öz gücünü səpələməkdənsə və uğursuzluğa düçar olmaqdansa, uğur qazana biləcəyi sahələrə ciddi fikir verməlidir. Azərbaycanda kənd təsərrüfatı potensialı var. Aqrar məhsullarla həm daxili tələbatı ödəmək, həm də müəyyən dərəcədə ixracı artırmaq olar. Ancaq burada problem iki əsas məsələnin üzərindədir. Birincisi, hələ də idarəetmədə köhnə metodlarla, inzibati yolla təsir etməyə çalışırlar. Stimullaşdırma proqramları çox zəifdir. Kənd təsərrüfatında əsas problem uzunmüddətli və az faizli kreditlərə çıxış imkanlarıdır ki, bu yox dərəcəsindədir. Amma kənd təsərrüfatında elə sahələr var ki, istehsala başlamaq üçün bir neçə il lazımdır. Kreditlərin də çox yüksək faizlə verildiyini nəzərə alsaq, fermerlərin, iş adamlarının uzunmüddətli, faizsiz və ya az faizli kreditlərə çıxış imkanları olmalıdır. Bundan əlavə, hər şey biznes təsərrüfatı ilə idarə olunmalıdır. İstehsalda iştirak da biznes məntiqi ilə olmalıdır. Çox təəssüf ki, Azərbaycan hökuməti kənd təsərrüfatına yeni iş yerlərinin yaradılması projesi kimi baxır. Bu doğru deyil. Dünyanın getdiyi trend budur ki, əl əməyindən nə qədər az istifadə olunsa, kənd təsərrüfatında rentabellik bir o qədər yüksək olur. Ona görə də, yeni texnologiyalardan istifadə olunmalıdır. Hətta dünyada kənardan pultla idarə olunan avadanlıqlar və maşınlardan istifadə olunur ki, bu da rentabelliyi artırır. Bizdə bununla bağlı bir elmi yanaşma da yoxdur. Kənd təsərrüfatında gübrələrin tətbiqi ilə bağlı, məhsuldarlıqla bağlı da problemlər var. Bu sahələrdə yeni yanaşmaya ehtiyac var”.

Natiq Cəfərli vurğuladı ki, Azərbaycanda kənd təsərrüfatının inkişafına nail olunsa, bir çox məhsullar üzrə daxili bazarı tam təmin edə bilər: “İlk növbədə ölkəmiz ət məhsulları ilə özü-özünü tam təmin edə bilər. Bunun üçün potensial var. Ancaq təəssüf ki, iki il öncə strateji məhsulların, pambıq əkini üçün örüş sahələri tutuldu, əkin sahələrinə çevrildi. Nəticədə yem bazası zəiflədi. Bu da iribuynuzlu və xırdabuynuzlu mal-qaranın sayının azalmasına, ətin qiymətinin artmasına və ət məhsullarının daha çox idxal olunmasına gətirib çıxartdı. Əgər maldarlıq inkişaf etsə, təbii olaraq, süd məhsullarına olan tələbatı da eyni qaydada ödəmək mümkün olacaq. Meyvə-tərəvəz məhsulları ilə də özümüzü təmin etmək qabiliyyətindəyik. Ancaq təkcə yanvar ayında ölkəyə 5 milyon dollarlıq meyvə idxal olunub. Qeyri-rəsmi idxal da bir o qədərdir. Sərhədyanı bölgələrdə yaşayan insanlar gündəlik tələbatlarını ödəmək üçün qonşu ölkəyə keçib oradan meyvə-tərəvəz gətirirlər ki, bunlar qeydiyyata alınmır. Bu sahələr üzrə biz özümüzü tamamilə idxaldan sığortalaya bilərik. Şəkər tozu ilə bağlı idxaldan asılılığımız hələ də davam edir. Təkcə yanvar ayında 5,2 milyon dollarlıq şəkər tozu ölkəyə gətirilib. İmişlidə böyük bir şəkər zavodu tikilsə də, xammal çatışmazlığı dərdindən xaricdən asılılığımız artıb. Bu sahədə Azərbaycanda ciddi iş görülə bilər, idxaldan asılılıq kəskin azala bilər. Bir neçə sahə var ki, Azərbaycan özünü təmin etməyə qadirdir. Lakin idarəetmədə olan problemlərə görə bunu edə bilmir”.
\\musavat.com\\






 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
"Yaxşı olar ki, həkim göndərilsin və camaat bu qədər əziyyət çəkməsin" - GİLEY
15-06-2018, 18:26
Gəndob-Yalama yolunda iki maşın toqquşub, xəsarət alanlar var
15-06-2018, 18:24
Ermənistanın atəşkəsi pozması nəticəsində Qazax sakini güllə yarası alıb
15-06-2018, 18:21
Dələduzluqda təqsirləndirilən sabiq bank əməkdaşının apellyasiya şikayəti təmin edilməyib
15-06-2018, 18:04
"Neft ucuzlaşacaq, manat bahalaşacaq"
15-06-2018, 18:03
"Mən geyimdən, yeməkdən utanan deyiləm" - Əməkdar artist
15-06-2018, 17:58
Lerik sakini intihar edib
15-06-2018, 17:49
Netanyahu Putinə zəng etdi – Suriyaya görə
15-06-2018, 17:44
Bayramdan sonra icra başçıları ilə bağlı yeni DALĞA BAŞLAYIR - Kimi yeni vəzifə alacaq, kimini sorğu-suala çəkəcəklər...
15-06-2018, 17:43
Birinin başına konyak şüşəsini vurdu, qanağına çıxanı da bıçaqladı... - Bakıda
15-06-2018, 17:33
"Özümə ər yox, uşağıma ata axtarıram" - Mələk Heydərova
15-06-2018, 17:31
"Gərək üzümü dartdırardım, krem vurardım..." - Əlikram Bayramov
15-06-2018, 17:27
Bakıda məzunlar “Çukur”un mahnısına oynadı - VİDEO
15-06-2018, 17:22
Cəbhəboyu zonada hərbi birliyin təlimləri başa çatıb - VİDEO
15-06-2018, 17:15
Özbəkistan Bakı-Tiflis-Qars vasitəsilə Aralıq dənizinə çıxmaqda maraqlıdır
15-06-2018, 16:53
Ramil Qasımovdan Milli Qurtuluş Gününə töhfə - “Vətən nəğməsi”
15-06-2018, 16:51
Fuad Muradov Gürcüstan parlamentinin vitse-spikeri ilə görüşüb
15-06-2018, 16:49
İran sərhədimizdən çəkilib, indi isə... - Liberman
15-06-2018, 16:46
Azərbaycanın “Khazar”i - VİDEOREPORTAJ
15-06-2018, 16:39
Sumqayıtda qız söhbətinə görə qətl törədən şəxsin cəzası azaldılıb
15-06-2018, 16:38
Keçmiş "Qaçqınkom" şefinin qardaşı da "vurulur"... - Raqub Məmmədovdan sonra sıra ona yetişib
15-06-2018, 16:35
Qubadlının başçısından ayın tarixini soruşan da yoxdur... - İTTİHAM
15-06-2018, 16:30
Pozğun qadının əcaib rəqsi iki dostu qanlı davaya saldı - TƏFƏRRÜATLAR
15-06-2018, 16:25
“Özümə yaraşdırmıram” – Xalq artisti hansı verilişdən imtina etdi?
15-06-2018, 16:18
Ukraynalı ombudsman Sentsovla görüşə bilməyib
15-06-2018, 16:15
Azərbaycanda əcnəbilərə iş icazəsinin verilməsi tam elektronlaşdırılacaq - DMX
15-06-2018, 16:13
Ermənistan hökuməti Təhqiqat komitəsinin rəhbərini işdən azad etdi
15-06-2018, 16:00
"Gürcüstanın TANAP-ın açılışında yüksək səviyyədə iştirak etməməsi ölkədaxili siyasi vəziyyətlə bağlıdır" - Vitse-spiker
15-06-2018, 15:59
Bərdədə yük maşınının təkərinin partlaması nəticəsində bir nəfər ölüb
15-06-2018, 15:58
Goranboyda iki yeniyetmə kanalda batıb
15-06-2018, 15:57
Azərbaycanda mobil operatorlar 5 ayda 349 milyon manatdan çox gəlir əldə ediblər
15-06-2018, 15:44
"Yatağını bölüşə bilmir evdəki ilə" - Azərbaycanlı aparıcıdan XƏYANƏT AÇIQLAMASI
15-06-2018, 15:41
“Səviyyədən və sənətdən danışmasınlar” - Brilliant Dadaşova
15-06-2018, 15:39
Azərbaycanlılar amerikalı hərbçini döydülər
15-06-2018, 15:36
Bakıda kafedə adam öldürməyə cəhddə təqsirləndirilən şəxsin məhkəməsində şahidlər dindirilib
15-06-2018, 15:30
Rütbəsi alınan polkovnikin ailəsinə daha bir zərbə - GƏLİŞMƏ
15-06-2018, 15:26
Novruz Məmmədov Azərbaycan xalqını sosial şəbəkə vasitəsilə təbrik etdi
15-06-2018, 15:22
Fuad Poladov yad edildi
15-06-2018, 15:21
Əlverişli mühitin yaradılması Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün əsas zəmin sayılır - Rəsmi Moskva
15-06-2018, 15:16
İnam Kərimovun tabeliyində yeni qurum təsis edildi - Rəhbəri Leyla Məmmədova oldu
15-06-2018, 15:15
İlham Əliyev və Nikol Paşinyan görüşü barədə danışmaq hələ tezdir - Kreml
15-06-2018, 15:13
Azərbaycana spirtli içki və siqaret idxalı zamanı tətbiq edilən vergi güzəştinin həcmi azaldılır
15-06-2018, 12:40
Ramazan bayramında Azercell abunəçilərinə pulsuz dəqiqələ
15-06-2018, 12:30
Şeyx məscidə nəvəsi ilə gəldi - FOTO
15-06-2018, 12:26
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
15-06-2018, 12:20
Məşhur şirkət cərimələndi, məhkəmə ləğv etdi
15-06-2018, 12:17
"Şamaxı rayon İcra Hakimiyyətinə dəfələrlə müraciət edilməsinə baxmayaraq..." - GİLEY
15-06-2018, 12:15
TANAP vacib infrastruktur layihəsidir - deputat
15-06-2018, 12:06
İndira Qandi aerportunda 5 azərbaycanlı həbs edildi - SƏBƏB
15-06-2018, 12:05
Məşhurlar məzunları belə təbrik etdilər - FOTO
15-06-2018, 11:59
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru