"Gələn il Azərbaycanda bir milyondan çox qeyri-leqal məşğulluq rəsmiləşəcək" .....                     "Prezidentin Belarusa səfəri iki ölkə arasındandakı əlaqələrin inkişafına ciddi təkan verəcək" .....                     Azərbaycanda DƏHŞƏT: .....                     ““Hafka” dövlətin 47 maşınını aparıb Naxçıvanda gizlədib” .....                     Dünya Kubokunun Bakıda keçirilməsi Azərbaycan gimnastlarının üzərinə əlavə məsuliyyət qoyur .....                     "Daha çox əməkdaşa ehtiyacımız var" .....                     Dövlət Komitəsinin nümayəndə heyətinin Amerikaya səfəri Vaşinqtonda davam edib .....                     "Ermənistan Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərində faktaraşdırıcı missiyasının həyata keçirilməsinə imkan vermir" .....                     Prezident dövlət təhlükəsizliyi və xarici kəşfiyyat orqanlarının 100 illiyi yubiley medalı haqqında .....                     Zibil qutusundan silah-sursat çıxdı .....                     “Etibar Məmmədov baş nazir olmaqdan imtina etdi” .....                     Sona Vəliyeva öz ərizəsi ilə MTRŞ üzvlüyündən çıxıb .....                     Sumqayıtda idmançını öldürən ata-oğuldan .....                     Bakıda tində qadının başına daş çırpıb, cinayət törədənin .....                     "Gələn il Dövlət İmtahan Mərkəzi üçün gərgin keçəcək" .....                     İcra başçısına RÜŞVƏT İTTİHAMI .....                     BDU-da yoxlamaların başladığı deyilir .....                     “Azərsun”un keçmiş vitse-prezidenti narazıdır .....                     Bakı məktəbində qalmaqal: .....                     Partiyası Tahir Kərimlidən fərqli düşünür? .....                     Qaşıqçının öldürülməsi əmrini Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi verib .....                     Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 24 nəfər saxlanılıb .....                     Neft hasilatı 0,1%, qaz hasilatı 3,5% artıb .....                     32 yaşlı kişi intihar edib .....                     Fransalı deputatların Saakyanla mümkün görüşü Fransanın ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri kimi statusuna zidd olacaq .....                     Məmmədyarovun “görmədiyi” Kiyev .....                     Lukaşenko və Nazarbayev izahat verməlidir .....                     Çin ticarət siyasətini dəyişməyincə ABŞ gömrük rüsumlarını saxlamaq niyyətindədir .....                     Eldar Mahmudovun əmisi oğlu ilə bağlı araşdırma uzanır .....                     Azərbaycanda bu il 103 mindən çox yeni körpə doğulub .....                     Abel Məhərrəmovun general qardaşı da işdən uzaqlaşdırılıb? .....                     Abel Məhərrəmov necə çıxdaş edildi?.. .....                     Azərbaycan əhalisinin SON SAYI açıqlandı .....                     “Rus NATO-su” Ermənistanı qorumayacaq .....                     Azərbaycanın tanınmış idman saytı 10 yaşını qeyd edir .....                     Şərabla dolu bir badə təkcə atanı hədəfə gətirmədi... .....                     ABŞ-dakı Gülən Fondunun rəhbəri Türkiyəyə gətirilib .....                     Səlim Müslümovdan qalan tək müavin... .....                     Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodiki və İxtisasartırma Mərkəzi yaradılıb .....                     Banklar faiz məsələsində Mərkəzi Bankı saymır, yoxsa... .....                 

Azərbaycanda yeni dini bölücülük təhlükəsi - TƏHLİL
Tarix: 7-12-2017, 10:12 | Çap et
Azərbaycanda yeni dini bölücülük təhlükəsi
Azərbaycan dini mühitində zərərli tendensiya müşahidə olunmağa başlayıb. Doğrudur, hələlik mövzu yalnız sosial şəbəkələrdə (amma qızğın şəkildə - K.R.) müzakirə olunur, necə deyərlər, virtualdan reala keçməyib. Ancaq prosesin özü çox təhlükəlidir və daha təhlükəlisi odur ki, bu zərərli tendensiyaya hansısa görünməz əllər dəstək verir. Bu barədə bir qədər sonra...

Məsələ ondadır ki, Yaxın Şərqdə son 6 ildə dini-məzhəbi nifrətə köklənmiş terror müharibəsi bitməyə doğru getdiyi, qatı, inkarçı düşüncənin zərərliliyi fikrini hər kəsin qəbul etməyə başladığı bir zamanda Azərbaycanda ənənəvi şiə məzhəbi ardıcılları arasında təkfir düşüncəsi yayılmağa başlayıb.

Məlumdur ki, İslam dini ardıcılları arasında təkfirçi düşüncənin yaşı çox qədimə gedir. Öz inancını (daha çox eyni dində olanlara aiddir, nəinki başqa dinlərə qarşı - K.R.) daha doğru və haqq bilən, fərqli düşünənləri “dindən çıxmış”, “yolunu azmış”, “küfrə düşmüş” kimi görən və buna görə də onları öldürməyə icazə verəcək qədər irəliyə gedən bu düşüncə əsrlər boyu yüz minlərlə günahsız insanın həyatına son qoyub, müsəlman aləmini inkişafdan saxlayıb. Son 6 ildə Yaxın Şərqdə bunun acı nəticələrini gördük.

Məlumdur ki, şiə cərəyanı daxilində ənənəvi, digər məzhəblərə loyal qruplarla yanaşı, daha sərt, hətta başqa məzhəbləri qəbul etməyən, eləcə də İslamın ilk illərində baş vermiş hadisədən çıxış edərək bəzi səhabələri lənətləyən, bunu az qalan inancın bir hissəsi olaraq təqdim edən, başyarma da daxil olmaqla, bir çox bu gün qatı hesab olunacaq hərəkətləri leqallaşdıran marginal qruplar olub və bu gün də var. Ancaq bu qruplar xüsusən də Azərbaycan kimi ölkələrdə azlıqda olduqları üçün səsləri o qədər də eşidilməyib. Xüsusən də son illərdə Yaxın Şərqdə baş verənlərdən sonra müsəlman ümməti daxilində sünni və şiələr arasında təkfirçi, qarşı görüşlərə hörmətlə yanaşma çağırışlar dəstək qazandığı üçün bu cür düşüncənin davamçıları nəzərə çarpmırdı.

Ancaq bu düşüncə hər zaman vardı və davam edir. Artıq uzun illərdir ki, küveytli din xadimi, səhabə haqqında təhqiramiz fikirlər işlədən Yasir əl-Həbib Londondan yayınlanan “Fadak” TV kanalı vasitəsilə, o cümlədən ABŞ-ın Kaliforniya ştatında yaşayan Məhəmməd Hidayəti “Salam” telekanalı vasitəsilə cəfərilik məzhəbi daxilində sərt fikirləri yayır.

İndi isə bu fikirlər Azərbaycanda tirajlanır. Sosial şəbəkələrdə mülayim, barışcıl, digər məzhəblərlə anlaşmaya meyilli qruplarla qatı məzhəbçilər arasında sözlü “duellər” baş verir. Ancaq qəribədir ki, Azərbaycanda bu qarşıdurma İran tərəfdarlığı ittihamlarının kölgəsində gedir. Məsələ ondadır ki, hazırkı İran İslam hakimiyyəti, o cümlədən İraq şiələrinin lideri Ayətullah Sistani müsəlman vəhdəti, digər məzhəblərə, onların müqəddəslərinə qarşı hörmətlə yanaşma tövsiyə edir, məzhəb ikitirəliyi salınmasına qarşı fətvalar veriblər. Lakin həm İranda, həm də İraqda və eləcə də digər ölkələrdə olan ifratçı şiə icmaları və onların dini liderləri bu səbəbə görə adıçəkilən üləmanı “şiəliyin əsaslarını sarsıtmaqda”, “şiə əqidəsindən kənara çıxmaqda” ittiham edir. Yuxarıda adıçəkilən kanallarda bunun onlarla örnəyi var. Söhbət konkret olaraq Peyğəmbərin (s.ə.s) həyat yoldaşı, eləcə də ilk xəlifələrə münasibətdən gedir. Hansı ki, bu mövzu uzun illər düşmənçilik və bölücülük səbəbi olub.

Əlbəttə, bu mövzu Azərbaycanda yaranmadığı üçün Azərbaycanda onun həll olunması da mümkün deyil. Amma məsələnin pis tərəfi odur ki, indi bu mövzunu ortaya atıb aranı qızışdıranlar var. Özü də münaqişə bu dəfə məzhəblər arasında deyil, bir məzhəbin daxilində gedir. Bu isə Azərbaycan üçün təhlükəlidir. Çünki Azərbaycanda bu günə qədər din və məzhəb ayrılığı mövzuları nifrət səbəbi olmayıb. İndi baş verən bu proses isə məqsədli şəkildə “İran tərəfdarları və əleyhdarları” arasında mübarizə kimi təqdim olunur. Çünki aydın məsələdir ki, Azərbaycan ictimai rəyində İrana qarşı, xüsusən də İran üləmasına qarşı soyuq münasibət var, İran təsirinin olması təhlükəli tendensiya kimi qəbul olunur. Bu səbəbdən də qarşı qrup məhz mülayim xətti İrana bağlamaqla mövzunu dini motivdən ayırıb ona geopolitik və siyasi çalar qatmağa çalışır. Ehtimal ki, hakimiyyətdə bilərəkdən və ya bilmədən buna gedən var.

Halbuki məsələ siyasi deyil, İslam məzhəbləri arasında münasibətlərdən və sərt xətt tərəfdarları ilə daha yumşaq, barışdırıcı xətt arasında qarşıdurmadan gedir. Bu mövzunun Azərbaycana ayaq açması din sahəsində düşmənçilik və nifrəti dərinləşdirəcək. Çünki qatı şiə qrupları həm daxildə, həm də “xaricə”, yəni digər məzhəblərə qarşı münasibətdə sərt görüşün tərəfdarıdırlar.

Hələlik mövzu sosial şəbəkələrdə mübahisə və müzakirələr, qarşılıqlı ittihamlar çərçivəsindən çıxmır. Tərəflər hədislər, dini rəvayətlər, tarixi hadisələri təftiş edərək bir-birinə qarşı arqument olaraq istifadə edir. Amma sabah bu prosesin daha sərt və amansız qarşıdurmaya çevrilməyəcəyinə də kimsə təminat verə bilməz.

Kənan RÖVŞƏNOĞLU
\\musavat.cim\\




 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
"Gələn il Azərbaycanda bir milyondan çox qeyri-leqal məşğulluq rəsmiləşəcək"
Dünən, 15:12
"Heç olmasa dərman pulumu versin" - Nailə Mirməmmədli
Dünən, 15:00
"Prezidentin Belarusa səfəri iki ölkə arasındandakı əlaqələrin inkişafına ciddi təkan verəcək" - PA rəsmisi
Dünən, 14:51
Azərbaycanda DƏHŞƏT: - Ana yeni doğduğu körpəsini öldürdü
Dünən, 14:50
““Hafka” dövlətin 47 maşınını aparıb Naxçıvanda gizlədib” - Cavid Qurbanov keçmiş şəriklərindən 42 milyon tələb edir
Dünən, 14:49
Dünya Kubokunun Bakıda keçirilməsi Azərbaycan gimnastlarının üzərinə əlavə məsuliyyət qoyur
Dünən, 14:42
"Daha çox əməkdaşa ehtiyacımız var" - DİM sədri
Dünən, 11:27
Dövlət Komitəsinin nümayəndə heyətinin Amerikaya səfəri Vaşinqtonda davam edib
Dünən, 11:24
Sevgi təklifləri alan Renka: - “Kişinin vacib olan “vidi” deyil…”
Dünən, 11:19
"Ermənistan Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərində faktaraşdırıcı missiyasının həyata keçirilməsinə imkan vermir" - Hikmət Hacıyev
Dünən, 11:15
Prezident dövlət təhlükəsizliyi və xarici kəşfiyyat orqanlarının 100 illiyi yubiley medalı haqqında əsasnaməni təsdiqləyib
Dünən, 11:14
Zibil qutusundan silah-sursat çıxdı
Dünən, 11:09
“Etibar Məmmədov baş nazir olmaqdan imtina etdi” - Oqtay Qasımov
Dünən, 11:03
"Pariksiz ilk fotom" - Emini görənlər tanımadı
Dünən, 10:52
Sona Vəliyeva öz ərizəsi ilə MTRŞ üzvlüyündən çıxıb - Nuşirəvan Məhərrəmli
Dünən, 10:49
Sumqayıtda idmançını öldürən ata-oğuldan YENİ XƏBƏR
Dünən, 10:46
Bakıda tində qadının başına daş çırpıb, cinayət törədənin İŞİ MƏHKƏMƏDƏ
Dünən, 10:44
"Gələn il Dövlət İmtahan Mərkəzi üçün gərgin keçəcək" - Məleykə Abbaszadə
Dünən, 10:42
Əməkdar artist oğluna toy etdi
Dünən, 10:37
İcra başçısına RÜŞVƏT İTTİHAMI - VİDEO
Dünən, 10:33
BDU-da yoxlamaların başladığı deyilir - Hələlik bufetdə ilk təftiş aparılır
Dünən, 10:27
“Azərsun”un keçmiş vitse-prezidenti narazıdır - "25 MİLYONUM BATIR..."
Dünən, 10:22
Bakı məktəbində qalmaqal: - İş polisə qədər gedib çıxıb
Dünən, 10:20
Partiyası Tahir Kərimlidən fərqli düşünür?
Dünən, 10:17
Qaşıqçının öldürülməsi əmrini Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi verib - “Vaşinqton post”
Dünən, 10:16
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 24 nəfər saxlanılıb
Dünən, 10:14
Neft hasilatı 0,1%, qaz hasilatı 3,5% artıb
Dünən, 10:12
32 yaşlı kişi intihar edib
Dünən, 10:10
Müğənni qızıl yedi
Dünən, 10:05
Fransalı deputatların Saakyanla mümkün görüşü Fransanın ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri kimi statusuna zidd olacaq - Brayza
Dünən, 10:00
Məmmədyarovun “görmədiyi” Kiyev – Səfir azərbaycanlılarla niyə vuruşur?
Dünən, 09:58
Lukaşenko və Nazarbayev izahat verməlidir - Paşinyan başını itirib
Dünən, 09:53
Çin ticarət siyasətini dəyişməyincə ABŞ gömrük rüsumlarını saxlamaq niyyətindədir
Dünən, 09:46
Eldar Mahmudovun əmisi oğlu ilə bağlı araşdırma uzanır - Nədə ittiham olunur?
Dünən, 09:45
Azərbaycanda bu il 103 mindən çox yeni körpə doğulub
Dünən, 09:42
Abel Məhərrəmovun general qardaşı da işdən uzaqlaşdırılıb? - Nazirlikdən açıqlama
Dünən, 09:41
Abel Məhərrəmov necə çıxdaş edildi?.. - İDDİA
Dünən, 09:38
Azərbaycan əhalisinin SON SAYI açıqlandı
Dünən, 09:36
“Rus NATO-su” Ermənistanı qorumayacaq – Bakıya Qarabağ anonsu
Dünən, 09:34
Azərbaycanın tanınmış idman saytı 10 yaşını qeyd edir
Dünən, 09:32
Şərabla dolu bir badə təkcə atanı hədəfə gətirmədi... - GƏLİŞMƏ
Dünən, 09:31
ABŞ-dakı Gülən Fondunun rəhbəri Türkiyəyə gətirilib
Dünən, 09:29
Səlim Müslümovdan qalan tək müavin... - Səbəbi çox sadədir...
Dünən, 09:28
Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodiki və İxtisasartırma Mərkəzi yaradılıb
Dünən, 09:25
Banklar faiz məsələsində Mərkəzi Bankı saymır, yoxsa... - TƏHLİL
Dünən, 09:25
Fransa Dağlıq Qarabağdakı separatçı rejimi tanımır - XİN
Dünən, 09:24
Başqa ölkələrdən gələn qaçqınların sosial təminatlardan yararlanması üçün yeni mexanizm yaradılacaq
Dünən, 09:22
Cəbhə xəttində erməni təxribatı davam edir
Dünən, 09:20
Bu fotolar haqda hələ çox danışılacaq
Dünən, 09:19
Sumqayıtda fəhlə hündürlükdən yıxılaraq ölüb
Dünən, 09:16
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru