ABŞ İrana 12 şərt irəli sürüb .....                     AKP-nin deputatlığa namizədlərinin siyahısında üç idmançı yer alıb .....                     Konstitusiya Məhkəməsi Ali Məhkəmənin qərarını .....                     Siyəzən polisinin işçilərindən nailiyyət .....                     Siyəzəndə mobil operator şirkətinə 5 min manatlıq ziyan vuruldu... .....                     Dəməşq İŞİD-dən tam azad edildi .....                     Prezident İlham Əliyev Anna Netrebkonu “Dostluq” ordeni ilə təltif edib .....                     “Grand Hospital”da yeni direktorla həkimlər arasında qarşıdurma .....                     Sarkisyan istefasından sonra ilk dəfə adam arasına çıxdı .....                     30 manata intim münasibət təklifi və... .....                     Azərbaycan vətəndaşı İstanbulda intihar edib, .....                     Gömrüyə təzə NIRX gətirir .....                     Manat və dolların sabahkı .....                     Niyə məhz Naxçıvan? .....                     Azercell XXV "TİBO-2018" sərgisində ölkəmizi təmsil edi .....                     “Şahdəniz-2” layihəsi yaxın günlərdə başa çatacaq" .....                     Kafedə partlayış nəticəsində yaralanan hər iki şəxsin bədən səthinin 100 faizi yanıb .....                     "Azərbaycan və Serbiyanın üzləşdiyi münaqişələr beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri əsasında həllini tapmalıdır" .....                     Elmar Vəliyev “gəncəlilər”i qəbul etmir .....                     Etibar Məmmədovun oğlu ABŞ-a köçdü .....                     FHN partlayışın səbəbini açıqladı .....                     Zaur Hüseynovun da vaxtına az qalıb... .....                     Gədəbəy sakini keçmiş məhkum yoldaşı tərəfindən bıçaqlanıb .....                     Müdafiə Nazirliyindən Ermənistana XƏBƏRDARLIQ: .....                     Təhsil nazirindən yeni təyinat .....                     Türkiyədə Azərbaycan Mədəniyyət Dərnəyi ilə Azərbaycan Evi Dərnəyi arasında qalmaqal: .....                     Kafedə partlayış nəticəsində yaralanan şəxslərin vəziyyəti ağırdır .....                     Deputat gözlənilən əfvdən .....                     Rüşvət almaqda təqsirləndirilən jurnalistin məhkəməsi .....                     “Əkizlərin biri öldü, o birinin vəziyyəti ağırdır” .....                     Bakıda kafedə partlayış olub, .....                     Seyfdən 31 manatlıq qızıl aparanlar .....                     LDU-da AXC-nin 100 illik yubileyi ingilis dilində qeyd olundu .....                     Azərbaycanda "Hüseyn"ə yardım et!" adı altında yüzlərlə insanı aldatdılar .....                     Azərbaycanın 2018-ci il üzrə dövlət büdcəsinə yenidən baxılacaq .....                     Polis polkovnik-leytenantının komandası 3-cü oldu .....                     “SABAH qrupları insan kapitalının formalaşdırılmasını uğurla həyata keçirən modeldir” .....                     Elmar Vəliyev hələ də bu biletin bədəlini ödəməyib... .....                     Ukraynada erməni əsilli naziri təhqir etdilər .....                     Şəhid olan əsgərimiz yüksək vəzifəli məmurun qohumu imiş .....                 

Azərbaycanda yeni dini bölücülük təhlükəsi - TƏHLİL
Tarix: 7-12-2017, 10:12 | Çap et
Azərbaycanda yeni dini bölücülük təhlükəsi
Azərbaycan dini mühitində zərərli tendensiya müşahidə olunmağa başlayıb. Doğrudur, hələlik mövzu yalnız sosial şəbəkələrdə (amma qızğın şəkildə - K.R.) müzakirə olunur, necə deyərlər, virtualdan reala keçməyib. Ancaq prosesin özü çox təhlükəlidir və daha təhlükəlisi odur ki, bu zərərli tendensiyaya hansısa görünməz əllər dəstək verir. Bu barədə bir qədər sonra...

Məsələ ondadır ki, Yaxın Şərqdə son 6 ildə dini-məzhəbi nifrətə köklənmiş terror müharibəsi bitməyə doğru getdiyi, qatı, inkarçı düşüncənin zərərliliyi fikrini hər kəsin qəbul etməyə başladığı bir zamanda Azərbaycanda ənənəvi şiə məzhəbi ardıcılları arasında təkfir düşüncəsi yayılmağa başlayıb.

Məlumdur ki, İslam dini ardıcılları arasında təkfirçi düşüncənin yaşı çox qədimə gedir. Öz inancını (daha çox eyni dində olanlara aiddir, nəinki başqa dinlərə qarşı - K.R.) daha doğru və haqq bilən, fərqli düşünənləri “dindən çıxmış”, “yolunu azmış”, “küfrə düşmüş” kimi görən və buna görə də onları öldürməyə icazə verəcək qədər irəliyə gedən bu düşüncə əsrlər boyu yüz minlərlə günahsız insanın həyatına son qoyub, müsəlman aləmini inkişafdan saxlayıb. Son 6 ildə Yaxın Şərqdə bunun acı nəticələrini gördük.

Məlumdur ki, şiə cərəyanı daxilində ənənəvi, digər məzhəblərə loyal qruplarla yanaşı, daha sərt, hətta başqa məzhəbləri qəbul etməyən, eləcə də İslamın ilk illərində baş vermiş hadisədən çıxış edərək bəzi səhabələri lənətləyən, bunu az qalan inancın bir hissəsi olaraq təqdim edən, başyarma da daxil olmaqla, bir çox bu gün qatı hesab olunacaq hərəkətləri leqallaşdıran marginal qruplar olub və bu gün də var. Ancaq bu qruplar xüsusən də Azərbaycan kimi ölkələrdə azlıqda olduqları üçün səsləri o qədər də eşidilməyib. Xüsusən də son illərdə Yaxın Şərqdə baş verənlərdən sonra müsəlman ümməti daxilində sünni və şiələr arasında təkfirçi, qarşı görüşlərə hörmətlə yanaşma çağırışlar dəstək qazandığı üçün bu cür düşüncənin davamçıları nəzərə çarpmırdı.

Ancaq bu düşüncə hər zaman vardı və davam edir. Artıq uzun illərdir ki, küveytli din xadimi, səhabə haqqında təhqiramiz fikirlər işlədən Yasir əl-Həbib Londondan yayınlanan “Fadak” TV kanalı vasitəsilə, o cümlədən ABŞ-ın Kaliforniya ştatında yaşayan Məhəmməd Hidayəti “Salam” telekanalı vasitəsilə cəfərilik məzhəbi daxilində sərt fikirləri yayır.

İndi isə bu fikirlər Azərbaycanda tirajlanır. Sosial şəbəkələrdə mülayim, barışcıl, digər məzhəblərlə anlaşmaya meyilli qruplarla qatı məzhəbçilər arasında sözlü “duellər” baş verir. Ancaq qəribədir ki, Azərbaycanda bu qarşıdurma İran tərəfdarlığı ittihamlarının kölgəsində gedir. Məsələ ondadır ki, hazırkı İran İslam hakimiyyəti, o cümlədən İraq şiələrinin lideri Ayətullah Sistani müsəlman vəhdəti, digər məzhəblərə, onların müqəddəslərinə qarşı hörmətlə yanaşma tövsiyə edir, məzhəb ikitirəliyi salınmasına qarşı fətvalar veriblər. Lakin həm İranda, həm də İraqda və eləcə də digər ölkələrdə olan ifratçı şiə icmaları və onların dini liderləri bu səbəbə görə adıçəkilən üləmanı “şiəliyin əsaslarını sarsıtmaqda”, “şiə əqidəsindən kənara çıxmaqda” ittiham edir. Yuxarıda adıçəkilən kanallarda bunun onlarla örnəyi var. Söhbət konkret olaraq Peyğəmbərin (s.ə.s) həyat yoldaşı, eləcə də ilk xəlifələrə münasibətdən gedir. Hansı ki, bu mövzu uzun illər düşmənçilik və bölücülük səbəbi olub.

Əlbəttə, bu mövzu Azərbaycanda yaranmadığı üçün Azərbaycanda onun həll olunması da mümkün deyil. Amma məsələnin pis tərəfi odur ki, indi bu mövzunu ortaya atıb aranı qızışdıranlar var. Özü də münaqişə bu dəfə məzhəblər arasında deyil, bir məzhəbin daxilində gedir. Bu isə Azərbaycan üçün təhlükəlidir. Çünki Azərbaycanda bu günə qədər din və məzhəb ayrılığı mövzuları nifrət səbəbi olmayıb. İndi baş verən bu proses isə məqsədli şəkildə “İran tərəfdarları və əleyhdarları” arasında mübarizə kimi təqdim olunur. Çünki aydın məsələdir ki, Azərbaycan ictimai rəyində İrana qarşı, xüsusən də İran üləmasına qarşı soyuq münasibət var, İran təsirinin olması təhlükəli tendensiya kimi qəbul olunur. Bu səbəbdən də qarşı qrup məhz mülayim xətti İrana bağlamaqla mövzunu dini motivdən ayırıb ona geopolitik və siyasi çalar qatmağa çalışır. Ehtimal ki, hakimiyyətdə bilərəkdən və ya bilmədən buna gedən var.

Halbuki məsələ siyasi deyil, İslam məzhəbləri arasında münasibətlərdən və sərt xətt tərəfdarları ilə daha yumşaq, barışdırıcı xətt arasında qarşıdurmadan gedir. Bu mövzunun Azərbaycana ayaq açması din sahəsində düşmənçilik və nifrəti dərinləşdirəcək. Çünki qatı şiə qrupları həm daxildə, həm də “xaricə”, yəni digər məzhəblərə qarşı münasibətdə sərt görüşün tərəfdarıdırlar.

Hələlik mövzu sosial şəbəkələrdə mübahisə və müzakirələr, qarşılıqlı ittihamlar çərçivəsindən çıxmır. Tərəflər hədislər, dini rəvayətlər, tarixi hadisələri təftiş edərək bir-birinə qarşı arqument olaraq istifadə edir. Amma sabah bu prosesin daha sərt və amansız qarşıdurmaya çevrilməyəcəyinə də kimsə təminat verə bilməz.

Kənan RÖVŞƏNOĞLU
\\musavat.cim\\






 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
ABŞ İrana 12 şərt irəli sürüb
Dünən, 18:55
AKP-nin deputatlığa namizədlərinin siyahısında üç idmançı yer alıb
Dünən, 18:42
Konstitusiya Məhkəməsi Ali Məhkəmənin qərarını ləğv edib
Dünən, 18:21
Siyəzən polisinin işçilərindən nailiyyət
Dünən, 18:19
Siyəzəndə mobil operator şirkətinə 5 min manatlıq ziyan vuruldu...
Dünən, 18:17
Dəməşq İŞİD-dən tam azad edildi - 7 ildən sonra
Dünən, 18:09
"Bakıda iyirmi oxuyan varsa, mən iyirmi birinciyəm" — Səməd Səmədov
Dünən, 18:06
“Müğənniləri verilişimə alçaltmaq üçün çağırmıram” - Roza söz atdı
Dünən, 18:00
Prezident İlham Əliyev Anna Netrebkonu “Dostluq” ordeni ilə təltif edib - SƏRƏNCAM
Dünən, 17:49
“Grand Hospital”da yeni direktorla həkimlər arasında qarşıdurma - Kütləvi qovulmalar
Dünən, 17:46
Yusif Eyvazova “Xalq artisti” fəxri adı verilib - SƏRƏNCAM
Dünən, 17:43
Sarkisyan istefasından sonra ilk dəfə adam arasına çıxdı - FOTO
Dünən, 17:40
30 manata intim münasibət təklifi və... - 3 qız və bir kişidən ŞOK ƏMƏL
Dünən, 17:37
Bakıda tanınmış kosmetoloq müştərisini döydü - ''Eşitmişəm ki, arxasında bir kişi dayanır...''
Dünən, 17:30
Azərbaycan vətəndaşı İstanbulda intihar edib, o, kimsəsizlər qəbiristanlığında basdırılıb
Dünən, 17:21
Gömrüyə təzə NIRX gətirir - Kəmaləddin Heydərovun qurduqları dağıdılır
Dünən, 17:13
Sabir Rüstəmxanlının kürəkəni ilə
Dünən, 17:12
Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
Dünən, 17:07
Niyə məhz Naxçıvan? - Erməni təxribatının iki səbəbi
Dünən, 17:04
Bred Pitt bir fincan qəhvəyə kinoya çəkildi
Dünən, 17:02
Azercell XXV "TİBO-2018" sərgisində ölkəmizi təmsil edi
Dünən, 16:54
“Şahdəniz-2” layihəsi yaxın günlərdə başa çatacaq" - Azərbaycan prezidenti
Dünən, 16:53
Kafedə partlayış nəticəsində yaralanan hər iki şəxsin bədən səthinin 100 faizi yanıb - Ölənlərin adları məlum olub
Dünən, 16:52
"Azərbaycan və Serbiyanın üzləşdiyi münaqişələr beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri əsasında həllini tapmalıdır" - Prezident
Dünən, 16:48
Elmar Vəliyev “gəncəlilər”i qəbul etmir
Dünən, 16:47
Etibar Məmmədovun oğlu ABŞ-a köçdü - FOTO
Dünən, 16:34
FHN partlayışın səbəbini açıqladı - RƏSMİ
Dünən, 16:32
Zaur Hüseynovun da vaxtına az qalıb... - İTTİHAM
Dünən, 16:30
Gədəbəy sakini keçmiş məhkum yoldaşı tərəfindən bıçaqlanıb
Dünən, 16:14
Müdafiə Nazirliyindən Ermənistana XƏBƏRDARLIQ: - ”İstənilən hava hədəflərini məhv etməyə qadirik”
Dünən, 16:11
Təhsil nazirindən yeni təyinat - Şahbazlının dosyesi
Dünən, 16:09
Türkiyədə Azərbaycan Mədəniyyət Dərnəyi ilə Azərbaycan Evi Dərnəyi arasında qalmaqal: - “Məhkəməyə verəcəyik…”
Dünən, 16:06
Kafedə partlayış nəticəsində yaralanan şəxslərin vəziyyəti ağırdır - Səhiyyə Nazirliyi
Dünən, 16:01
Deputat gözlənilən əfvdən DANIŞDI
Dünən, 16:00
Rüşvət almaqda təqsirləndirilən jurnalistin məhkəməsi - Xəstə olduğunu desə də...
Dünən, 15:59
“Əkizlərin biri öldü, o birinin vəziyyəti ağırdır” - Ana həkimləri ittiham etdi
Dünən, 15:56
Bakıda kafedə partlayış olub, iki nəfər ölüb, iki nəfər xəsarət alıb
Dünən, 15:51
Seyfdən 31 manatlıq qızıl aparanlar ƏLƏ KEÇDİ
Dünən, 15:49
LDU-da AXC-nin 100 illik yubileyi ingilis dilində qeyd olundu
Dünən, 15:48
Azərbaycanda "Hüseyn"ə yardım et!" adı altında yüzlərlə insanı aldatdılar - FOTOFAKTLAR
Dünən, 15:47
Azərbaycanın 2018-ci il üzrə dövlət büdcəsinə yenidən baxılacaq
Dünən, 15:32
“Toy gününün səhəri stolları başımda qırdı” – Meyxanaçı Samirə
Dünən, 15:29
Polis polkovnik-leytenantının komandası 3-cü oldu
Dünən, 15:25
“SABAH qrupları insan kapitalının formalaşdırılmasını uğurla həyata keçirən modeldir”
Dünən, 15:23
Elmar Vəliyev hələ də bu biletin bədəlini ödəməyib... - Yeni təhsil naziri də "Gəncə xanı" ilə bacarmır?
Dünən, 15:22
Ukraynada erməni əsilli naziri təhqir etdilər
Dünən, 15:08
Şəhid olan əsgərimiz yüksək vəzifəli məmurun qohumu imiş
Dünən, 15:06
"Qız anasının müştəriləri tərəfindən 20 manata dəfələrlə zorlanıb" - Kəmalə Ağazadə
Dünən, 15:05
"Dağlıq Qarabağ separatçıları ilə xartiya imzalayan Fransa merlərinə xəbərdarlıq edilib" - Fransalı deputat
Dünən, 15:03
"Kimlərsə onun yolunu kəsir..." - Oyun oynayanlar var
Dünən, 15:01
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru