Külli miqdarda narkovasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb .....                     İraqda tapılan 19 azərbaycanlı uşağın kimliyi müəyyən edilib .....                     ABŞ Suriyanı vurdu: .....                     Bakıda qətl törədən şəxs 17 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib .....                     Ağdaşda 17 yaşlı gənci qətlə yetirən şəxsi dayısı polisə təhvil verib .....                     Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin adı niyə gündəmdən düşmür? .....                     Xalq şairi hökmə etiraz etdi: .....                     Erməni girovluğunda olan Şahbaz Quliyev: .....                     “Neptun” Supermarketlər Şəbəkəsi ilə bağlı İDDİA .....                     Tərtərdə “Hərəyə bir ağac əkək" kampaniyası çərçivəsində yaşıllaşdırma aksiyası keçirilib .....                     Əlillərlə bağlı yeni qanun layihəsi hazırlanıb .....                     Tərtər rayonunun 11 kəndində icra olunan içməli su layihəsi uğurla yekunlaşıb .....                     Saakaşvilinin etdikləri gürcü və ukrayna xalqının üzünə tüpürməkdir .....                     Mehriban Əliyeva Böyük Britaniyanın ticarət və ixracın təşviqi üzrə naziri ilə .....                     Sarı it ilində bizi nə gözləyir? .....                     "Tütün məmulatlarının istifadəsinin məhdudlaşdırılması haqqında” qanunun monitorinqi keçirilsin .....                     Azərbaycan çempionatı Avropanın ən zəifləri arasında yer alıb .....                     Lənkəranda çay,şəltik və sitrus meyvələri bayramı keçiriləcək .....                     İki qardaşın birgə "əməyi"... .....                     Azercell ölkədə ilk VoLTE texnologiyalı zəngi reallaşdırdı .....                     Ruhin İsmayılovun bəstəsi türk filmində .....                     14 dekabr-tarixin dünəni və dönəmi .....                     Bakıda evdən içərisində 100000 manat olan seyf oğurlanıb .....                     Türkiyə ilə müttəfiqliyə sadiqik .....                     Yasamal Yaşayış Kompleksinin ərazisində ticarət mərkəzini tikəcək investor müəyyənləşib .....                     Əbülfəs Qarayevin diqətinə... .....                     “Azərbaycanda iqtisadi islahatlar dönməz xarakter alıb və səmərəli nəticələr verib” .....                     Azərbaycan ordusu şəhid verdi .....                     Türkiyə Fələstinə 10 milyon dollar ayırır .....                     Müsavat başqanının müavini istefa verib .....                     Tovuzda azyaşlını it dişləyib .....                     Ermənistan ABŞ vətəndaşını terrorizmdə ittiham etdi .....                     Sumqayıtın bu yerində yaşayanlarda mutasiya baş verir .....                     Beynəlxalq hüquq Ermənistanı dalana dirəyib .....                     İraqdakı körpə uşaqların yaxınlarına ŞAD XƏBƏR .....                     Belarusda keçirilən sərgi-yarmarkada ən zəngin Azərbaycan stendi olub .....                     Azərbaycan iqtisadiyyatı 16% böyüyüb .....                     “Təhsillə elmi birləşdirmək lazımdır” .....                     Kəmaləddin Heydərov uşaqları sevindirdi .....                     Odessanın meri olmaq istəyirəm .....                 

Azərbaycanda yeni dini bölücülük təhlükəsi - TƏHLİL
Tarix: 7-12-2017, 10:12 | Çap et
Azərbaycanda yeni dini bölücülük təhlükəsi
Azərbaycan dini mühitində zərərli tendensiya müşahidə olunmağa başlayıb. Doğrudur, hələlik mövzu yalnız sosial şəbəkələrdə (amma qızğın şəkildə - K.R.) müzakirə olunur, necə deyərlər, virtualdan reala keçməyib. Ancaq prosesin özü çox təhlükəlidir və daha təhlükəlisi odur ki, bu zərərli tendensiyaya hansısa görünməz əllər dəstək verir. Bu barədə bir qədər sonra...

Məsələ ondadır ki, Yaxın Şərqdə son 6 ildə dini-məzhəbi nifrətə köklənmiş terror müharibəsi bitməyə doğru getdiyi, qatı, inkarçı düşüncənin zərərliliyi fikrini hər kəsin qəbul etməyə başladığı bir zamanda Azərbaycanda ənənəvi şiə məzhəbi ardıcılları arasında təkfir düşüncəsi yayılmağa başlayıb.

Məlumdur ki, İslam dini ardıcılları arasında təkfirçi düşüncənin yaşı çox qədimə gedir. Öz inancını (daha çox eyni dində olanlara aiddir, nəinki başqa dinlərə qarşı - K.R.) daha doğru və haqq bilən, fərqli düşünənləri “dindən çıxmış”, “yolunu azmış”, “küfrə düşmüş” kimi görən və buna görə də onları öldürməyə icazə verəcək qədər irəliyə gedən bu düşüncə əsrlər boyu yüz minlərlə günahsız insanın həyatına son qoyub, müsəlman aləmini inkişafdan saxlayıb. Son 6 ildə Yaxın Şərqdə bunun acı nəticələrini gördük.

Məlumdur ki, şiə cərəyanı daxilində ənənəvi, digər məzhəblərə loyal qruplarla yanaşı, daha sərt, hətta başqa məzhəbləri qəbul etməyən, eləcə də İslamın ilk illərində baş vermiş hadisədən çıxış edərək bəzi səhabələri lənətləyən, bunu az qalan inancın bir hissəsi olaraq təqdim edən, başyarma da daxil olmaqla, bir çox bu gün qatı hesab olunacaq hərəkətləri leqallaşdıran marginal qruplar olub və bu gün də var. Ancaq bu qruplar xüsusən də Azərbaycan kimi ölkələrdə azlıqda olduqları üçün səsləri o qədər də eşidilməyib. Xüsusən də son illərdə Yaxın Şərqdə baş verənlərdən sonra müsəlman ümməti daxilində sünni və şiələr arasında təkfirçi, qarşı görüşlərə hörmətlə yanaşma çağırışlar dəstək qazandığı üçün bu cür düşüncənin davamçıları nəzərə çarpmırdı.

Ancaq bu düşüncə hər zaman vardı və davam edir. Artıq uzun illərdir ki, küveytli din xadimi, səhabə haqqında təhqiramiz fikirlər işlədən Yasir əl-Həbib Londondan yayınlanan “Fadak” TV kanalı vasitəsilə, o cümlədən ABŞ-ın Kaliforniya ştatında yaşayan Məhəmməd Hidayəti “Salam” telekanalı vasitəsilə cəfərilik məzhəbi daxilində sərt fikirləri yayır.

İndi isə bu fikirlər Azərbaycanda tirajlanır. Sosial şəbəkələrdə mülayim, barışcıl, digər məzhəblərlə anlaşmaya meyilli qruplarla qatı məzhəbçilər arasında sözlü “duellər” baş verir. Ancaq qəribədir ki, Azərbaycanda bu qarşıdurma İran tərəfdarlığı ittihamlarının kölgəsində gedir. Məsələ ondadır ki, hazırkı İran İslam hakimiyyəti, o cümlədən İraq şiələrinin lideri Ayətullah Sistani müsəlman vəhdəti, digər məzhəblərə, onların müqəddəslərinə qarşı hörmətlə yanaşma tövsiyə edir, məzhəb ikitirəliyi salınmasına qarşı fətvalar veriblər. Lakin həm İranda, həm də İraqda və eləcə də digər ölkələrdə olan ifratçı şiə icmaları və onların dini liderləri bu səbəbə görə adıçəkilən üləmanı “şiəliyin əsaslarını sarsıtmaqda”, “şiə əqidəsindən kənara çıxmaqda” ittiham edir. Yuxarıda adıçəkilən kanallarda bunun onlarla örnəyi var. Söhbət konkret olaraq Peyğəmbərin (s.ə.s) həyat yoldaşı, eləcə də ilk xəlifələrə münasibətdən gedir. Hansı ki, bu mövzu uzun illər düşmənçilik və bölücülük səbəbi olub.

Əlbəttə, bu mövzu Azərbaycanda yaranmadığı üçün Azərbaycanda onun həll olunması da mümkün deyil. Amma məsələnin pis tərəfi odur ki, indi bu mövzunu ortaya atıb aranı qızışdıranlar var. Özü də münaqişə bu dəfə məzhəblər arasında deyil, bir məzhəbin daxilində gedir. Bu isə Azərbaycan üçün təhlükəlidir. Çünki Azərbaycanda bu günə qədər din və məzhəb ayrılığı mövzuları nifrət səbəbi olmayıb. İndi baş verən bu proses isə məqsədli şəkildə “İran tərəfdarları və əleyhdarları” arasında mübarizə kimi təqdim olunur. Çünki aydın məsələdir ki, Azərbaycan ictimai rəyində İrana qarşı, xüsusən də İran üləmasına qarşı soyuq münasibət var, İran təsirinin olması təhlükəli tendensiya kimi qəbul olunur. Bu səbəbdən də qarşı qrup məhz mülayim xətti İrana bağlamaqla mövzunu dini motivdən ayırıb ona geopolitik və siyasi çalar qatmağa çalışır. Ehtimal ki, hakimiyyətdə bilərəkdən və ya bilmədən buna gedən var.

Halbuki məsələ siyasi deyil, İslam məzhəbləri arasında münasibətlərdən və sərt xətt tərəfdarları ilə daha yumşaq, barışdırıcı xətt arasında qarşıdurmadan gedir. Bu mövzunun Azərbaycana ayaq açması din sahəsində düşmənçilik və nifrəti dərinləşdirəcək. Çünki qatı şiə qrupları həm daxildə, həm də “xaricə”, yəni digər məzhəblərə qarşı münasibətdə sərt görüşün tərəfdarıdırlar.

Hələlik mövzu sosial şəbəkələrdə mübahisə və müzakirələr, qarşılıqlı ittihamlar çərçivəsindən çıxmır. Tərəflər hədislər, dini rəvayətlər, tarixi hadisələri təftiş edərək bir-birinə qarşı arqument olaraq istifadə edir. Amma sabah bu prosesin daha sərt və amansız qarşıdurmaya çevrilməyəcəyinə də kimsə təminat verə bilməz.

Kənan RÖVŞƏNOĞLU
\\musavat.cim\\






 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Külli miqdarda narkovasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb - FOTO
Bu gün, 17:01
İraqda tapılan 19 azərbaycanlı uşağın kimliyi müəyyən edilib
Bu gün, 16:58
ABŞ Suriyanı vurdu: - 23 dinc sakin öldü
Bu gün, 16:56
Bakıda qətl törədən şəxs 17 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib
Bu gün, 16:52
Ağdaşda 17 yaşlı gənci qətlə yetirən şəxsi dayısı polisə təhvil verib - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 16:52
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin adı niyə gündəmdən düşmür? - Səbəb
Bu gün, 16:50
Xalq şairi hökmə etiraz etdi: - "Qəti razı deyiləm!"
Bu gün, 16:49
Erməni girovluğunda olan Şahbaz Quliyev: - "Müalicəm davam edir"
Bu gün, 16:46
“Neptun” Supermarketlər Şəbəkəsi ilə bağlı İDDİA - Belə deyirlər...
Bu gün, 16:45
Tərtərdə “Hərəyə bir ağac əkək" kampaniyası çərçivəsində yaşıllaşdırma aksiyası keçirilib - FOTO
Bu gün, 16:38
Əlillərlə bağlı yeni qanun layihəsi hazırlanıb
Bu gün, 16:36
Tərtər rayonunun 11 kəndində icra olunan içməli su layihəsi uğurla yekunlaşıb - FOTOLAR
Bu gün, 16:34
Saakaşvilinin etdikləri gürcü və ukrayna xalqının üzünə tüpürməkdir -Putin
Bu gün, 16:26
Mehriban Əliyeva Böyük Britaniyanın ticarət və ixracın təşviqi üzrə naziri ilə görüşüb
Bu gün, 16:22
Sarı it ilində bizi nə gözləyir? - Astroloji proqnoz
Bu gün, 16:19
"Tütün məmulatlarının istifadəsinin məhdudlaşdırılması haqqında” qanunun monitorinqi keçirilsin - deputat
Bu gün, 16:15
Azərbaycan çempionatı Avropanın ən zəifləri arasında yer alıb
Bu gün, 16:13
Lənkəranda çay,şəltik və sitrus meyvələri bayramı keçiriləcək - Azərbaycanda ilk
Bu gün, 16:12
İki qardaşın birgə "əməyi"...
Bu gün, 16:09
Azercell ölkədə ilk VoLTE texnologiyalı zəngi reallaşdırdı
Bu gün, 16:08
Ruhin İsmayılovun bəstəsi türk filmində
Bu gün, 16:05
14 dekabr-tarixin dünəni və dönəmi - Esmira İsmayılova yazır...
Bu gün, 16:04
Bakıda evdən içərisində 100000 manat olan seyf oğurlanıb
Bu gün, 16:02
Türkiyə ilə müttəfiqliyə sadiqik - Ağ Ev
Bu gün, 12:20
Yasamal Yaşayış Kompleksinin ərazisində ticarət mərkəzini tikəcək investor müəyyənləşib
Bu gün, 12:18
Əbülfəs Qarayevin diqətinə... - Bu tarixi abidə bərpa olunsa...
Bu gün, 12:15
“Azərbaycanda iqtisadi islahatlar dönməz xarakter alıb və səmərəli nəticələr verib” - Vüsal Qasımlı
Bu gün, 12:11
Azərbaycan ordusu şəhid verdi
Bu gün, 12:02
Türkiyə Fələstinə 10 milyon dollar ayırır
Bu gün, 11:59
Müsavat başqanının müavini istefa verib
Bu gün, 11:57
Tovuzda azyaşlını it dişləyib
Bu gün, 11:56
Ermənistan ABŞ vətəndaşını terrorizmdə ittiham etdi
Bu gün, 11:52
Sumqayıtın bu yerində yaşayanlarda mutasiya baş verir - ŞOK
Bu gün, 11:50
Beynəlxalq hüquq Ermənistanı dalana dirəyib
Bu gün, 11:48
İraqdakı körpə uşaqların yaxınlarına ŞAD XƏBƏR - Dövlət hərəkətə keçdi
Bu gün, 11:45
Belarusda keçirilən sərgi-yarmarkada ən zəngin Azərbaycan stendi olub
Bu gün, 11:39
Azərbaycan iqtisadiyyatı 16% böyüyüb
Bu gün, 11:33
“Təhsillə elmi birləşdirmək lazımdır” - Deputatlar AMEA institutlarının ləğvini istədilər
Bu gün, 11:30
Kəmaləddin Heydərov uşaqları sevindirdi
Bu gün, 11:25
Odessanın meri olmaq istəyirəm - Saakaşvili
Bu gün, 11:23
Prezident İlham Əliyev Böyük Britaniyanın ticarət və ixracın təşviqi üzrə nazirini qəbul edib
Bu gün, 11:19
Bakıda məktəb direktoru dünyasını dəyişdi
Bu gün, 11:18
“Qoca” ilə birgə qaçan məhbusun həbs müddəti uzadılıb
Bu gün, 11:18
“Ordumuza ən müasir silahlar verilib” - General Kərim Vəliyev
Bu gün, 11:12
Ağdaşda yeniyetmə qətlə yetirilib
Bu gün, 10:55
Yetim Eyvazın oğlu intihara cəhd etdi - VİDEO
Bu gün, 10:51
Azərbaycana qarşı qaz müharibələri: - banka şikayət yazıb 1.5 milyard dolları ləngidənlər kimlərdir...
Bu gün, 10:46
ABŞ 2019-cu ildə neft hasilatı üzrə Rusiyanı da qabaqlayacaq
Bu gün, 10:43
“Azəriqaz” həbsxananın borcunu səhv hesablayıb - MƏHKƏMƏ SİLDİ
Bu gün, 10:41
Binəqədi İcra hakimiyyətinin baş mühasibi həbs olundu - SƏBƏB
Bu gün, 10:38
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : dia-a[email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru