Kim Kardaşyan oğurluqda günahlandırılır .....                     Bakıda qar yağacaq .....                     Jurnalistikada hərşeyşünaslardan imtina olunmalı, .....                     “Vüqar Səfərli işi” daha kimlərin həbsinə apara bilər... .....                     “O gənclər Vətən müharibəmizin qədərini təyin etdilər” .....                     "Belə çıxır ki, dövlətin qanunları BNA-ya şamil olunmur?" .....                     İki erməni hərbçinin meyiti qarşı tərəfə verilib .....                     Ermənistan üzərindən yeni yol: Gürcüstanın əhəmiyyəti azalmır, amma... .....                     "Əli Həsənov və Ramiz Mehdiyev təcili həbs edilməlidir" .....                     Qarabağda hərbi hissələrə və şəhərciklərə .....                     "BakuBus"a yeni direktor təyin edilib .....                     "Zərərçəkmiş sahələrdə çalışanlara yardım heç vaxt dayandırılmayıb" .....                     "Rüstəm Muradov öz rəhbərliyindən erməniləri himayə və müdafiə etmək əmrini alıb" .....                     Karantin rejimi ilə bağlı hansı qərarlar dəyişdi? .....                     Ukraynada rus dili QADAĞAN OLUNDU .....                     Şəhid ailəsini incidən kimdir? .....                     Azərbaycan 4 milyon doza “CoronaVac” vaksini alıb, .....                     "Çoxallahlılıq dövründə ermənilərin Allahları “Anait” olub, bu da fahişəlik ilahəsidir...” .....                     “Xaricə səfər zamanı test tələbi hələlik mütləqdir” .....                     Azərbaycana koronavirus əleyhinə vaksin gətirilib .....                     Külli miqdarda narkotik vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb .....                     Küçələrdə veyillənənlərə fəxri ad vermək olmaz .....                     Operatib Qərargahdan məktəblərlə bağlı açıqlama .....                     Kəlbəcərin Hacıkənd kəndindən görüntülər .....                     Azərbaycanda 8-9 milyon insan koronavirusa yoluxmayıb, ona görə də vaksinasiya vacibdir .....                     Status “gorbagor” oldu, bəs Moskva üçün? .....                     Vaksin təhlükəsizdir .....                     Şuşada da vaksinasiya məntəqəsi qurulub .....                     COVİD-19 əleyhinə vaksinasiya ilə əhatə olunacaq yüksək riskli qruplar açıqlanıb .....                     Xəstəxanalarda və reanimasiyada çarpayı yeri xeyli boşalıb .....                     “Koronavirusa qarşı vaksinasiyaya yanvarın 18-dən başlamağa qərar verilib” .....                     “Yoluxma əmsalının 31 faizdən 5 faizə enməsi bizə müəyyən yumşalmalara getməyə əsas verir” .....                     “Əsas məqsədimiz işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpasıdır, ancaq koronavirusla mübarizə də davam edir” .....                     Tərtərdə qanunsuz işləyən kompüter zalı aşkar olundu .....                     Zaqatala sakini narkotik vasitə ilə saxlanılıb .....                     Bu tarixlərdə beynəlxalq və ölkədaxili uçuşlara icazə veriləcək .....                     Gürcüstanda son sutkada 24 nəfər koronavirusdan ölüb .....                     Bütün qapalı və açıq məkanlarda maska məcburidir .....                     Giriş-çıxışa qadağa qoyulan şəhər və rayonlarda hərəkət qaydası belə olacaq .....                     Yas yerlərində iştirakla bağlı qərar açıqlanıb .....                 

“Ölkəmiz borcun ÜDM-ə nisbətinə görə ən yaxşı vəziyyətdə olan ilk 10 ölkə arasındadır” - deputat
Tarix: 24-11-2020, 08:32 | Çap et
“Ölkəmiz borcun ÜDM-ə nisbətinə görə ən yaxşı vəziyyətdə olan ilk 10 ölkə arasındadır”
Koronavirus pandemiyası dünyada son illər ərzində sürətlə böyüyən borc problemini daha da kəskinləşdirəcək. Bu barədə Vaşinqton Beynəlxalq Maliyyə İnstitutunun hazırladığı hesabatda məlumat verilir.

Hesabata görə, qlobal borcun miqdarı 2020-ci ilin yekununda 277 trilyon ABŞ dollarına qədər yüksələrək rekord səviyyəyə çata bilər: “Yeni növ koronavirus infeksiyası nəticəsində meydana gələn iqtisadi tənəzzül keçən ilin sonundan bəri dünya ölkələrinin borcunu 15 trilyon ABŞ dolları miqdarında artırıb. Nəticədə qlobal borc miqdarı 2020-ci ilin III rübünün yekununda 272 trilyon ABŞ dollarına qədər yüksələrək rekord səviyyəyə çatıb. Pandemiya ilə mübarizəyə ayrılan vəsaitləri nəzərə alsaq, cari ilin sonuna qlobal borcun 277 trilyon ABŞ dollarına (ÜDM-in 365 faizi) çatacağını gözləyirik”.

Mütəxəssislər hesab edir ki, dünyada maliyyə sektoru xaricindəki borc səviyyəsi 2019-cu illə müqayisədə bu il 210 trilyon ABŞ dollarına çatacaq. Qeyd edək ki, 2019-cu ildə bu rəqəm 194 trilyon ABŞ dolları olub.

Hesabat müəlliflərinin fikrincə, qlobal borcun belə sürətli artımının əsas səbəbkarı ucuz kreditləşməyə qərar verən mərkəzi banklardır.

Maraqlıdır ki, Beynəlxalq Valyuta Fondunun iqtisadçıları qlobal borcun həcmini daha az hesablayırlar. Bu yaxınlarda fondun icraçı direktoru Kristalina Georgiyeva bildirib ki, dünyada dövlət və özəl sektorun borcunun ümumi məbləği 188 trilyon dollar təşkil edir. Onun sözlərinə görə, borcun üçdə ikisi özəl sektorun borclarıdır. Daha bir mühüm hissəsi aşağı gəlirli ölkələrin aldıqları kreditlərdir.

Beynəlxalq Valyuta Fondunun proqnozuna görə, bu il qlobal iqtisadiyyat 4,4 faiz kiçilməyə məruz qalacaq. 2021-ci ildə isə bu proses artımla əvəz olunacaq, qlobal iqtisadiyyat 5.2 faiz böyüyəcək.

Qlobal borcun mühüm hissəsi inkişaf etmiş ölkələrə məxsusdur - 177 trilyon dollar. Bu ölkələr arasında da liderlik ABŞ-dadır. ABŞ-dan sonra borcun həcminə görə ikinci yerdə onun əsas rəqibi Çin gəlir - burada borcun həcmi ölkə ÜDM-in 300 faizini keçib. Bu iki ölkə isə birlikdə qlobal borcdakı artımın 60 fazinə “sahibdir”.

Ən çox borclanmaya Çinin əsasən dövlət şirkətlərindən ibarət olan korporativ sektoru gedib - ölkə ÜDM-nin 155 faizi - 21 trilyon dollar. Bu, ölkə üzrə borclanma həcminin üçdə ikisinə yaxın bir məblədir. Müqayisə üçün ABŞ-da korporativ sektorun borcu ölkə ÜDM-nin 74 faizinə bərabərdir.

Çinin korporativ bazarındakı bu yüksək borclanmadan ölkənin korporativ istiqrazlar sahəsi əziyyət çəkməyə başlayıb. 2018-ci ildə Çində bu istiqrazlar 1,72 trilyon dollar təşkil etməklə yalnız 5,81 tirlyon dollarlıq ABŞ bazarına uduzurdu. Hazırda inkişaf etməkdəolan bazarların yeni korporativ borc kağızlarının 42 faizinə Çin şirkətləri nəzarət edir ki, bu da gələcəkdə defolt riskini artırır. İnkişaf etmiş bazarlarda borc ilin əvvəlindən 26 bənd artmaqla ÜDM-in 250 faizinə çatıb. Bu həftə Zambiya defolt elan edən 6-cı inkişaf etməkdə olan ölkə oldu. Belə defoltların sayının getdikcə artacağı gözlənilir.

G20 ölkələri dünyanın 46 kasıb ölkəsinin kreditlərə görə ödəməli olduğu 5 milyard dollarlıq borcun ödənişini təxirə salmaq qərarına gəliblər. Onlar həmçinin kasıb dövlətlərin yenidən BVF tərəfindən təqdim olunan kreditləri cəlb edə bilməsinə şərait yaratmaq istəyirlər.

İqtisadçı-ekspert Elman Sadiqovun sözlərinə görə, pandemiya dünya üçün onsuz da ən əsas problemlərdən biri olan borc böhranını daha da dərinləşdirdi: “2020-ci ilin üçüncü rübünün sonuna dünyada bütün sektorlar üzrə borc həcmi 272 trilyon dollara çatdı. Bura dövlət, korporativ və digər bütün növ borclar, o cümlədən maliyyə bazarlarında yaranan borclar aiddir. Bütün borcların 60 faizindən çoxunu dövlət borcları təşkil edir. Qiymətləndirmələrə görə, bu ilin sonuna bu borcun daha da artaraq 277 trilyona çatması gözlənilir. Bu, qlobal ümumi daxili məhsula nisbətdə 365 faiz deməkdir. Cari ilin üçüncü rübündə inkişaf etmiş ölkələrdə borcun həcmi ÜDM-in 432 faizini təşkil edib ki, bu da 2019-ci ilə nisbətən 50 faiz bəndi artım deməkdir. İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə isə borc ÜDM-in 248 faizinə çatıb. Bunlardan ən çox borclanan inkişaf etməkdə olan ölkələr Livan, Çin, Malayziya və Türkiyə olub.

Borcların tərkibinə gəlincə, qeyd etdiyimiz kimi, 60 faizi dövlətlərə məxsusdur. 100 trilyon dollarlıq borc müxtəlif dövlətlər və şirkətlər tərəfindən buraxılmış istiqrazlardadır. 2020-ci ilin ən xarakterik prosesi bu oldu ki, borclar daha çox əl dəyişdi. Yəni daha çox korporativ və digər təhlükəli sektorlarda, o cümlədən ABŞ-da ipoteka ilə bağlı olan qiymətli kağızlar dövlət tərəfindən alındı. Bu, daha çox böhranı əngəlləmək üçün atılan addım idi".

Maraqlıdır ki, bu il qlobal borcun artım dinamikası ötən ilkindən bir qədər aşağıdır: “Digər məsələ budur ki, bu ilin 3 rübündə qlobal borcdakı xalis artım 15 trilyon dollar təşkil edib. Bu, çox yüksək rəqəmdir. Təkcə ikinci rübdə qlobal borca 12,5 trilyon dollar əlavə olunub. Müqayisə üçün qeyd edim ki, ötən il hər rübdə qlobal borc 5,5 trilyon dollar, ilin sonunda 22 trilyon dollar artıb. Yəni müqayisə etdikdə, görürük ki, 2020-ci ildə borcun artım sürəti 2019-cu ildən daha aşağı olacaq. Lakin bu il təhlükəni artıran məqam dövlətlərin borc yükünün çoxalmasıdır. Dövlətlər əlavə pullar çap edərək bazardakı borcları satın alıblar. Ötən ildən mən bildirmişdim ki, istiqraz bazarındakı borclanmanın artması ciddi problemlər yarada bilər. Bu il istiqraz borcunun mühüm hissəsinə malik ABŞ-da Federal Ehtiyatlar Sistemi istiqraz borclarının xeyli hissəsini əlavə çap etdiyi pullarla satın almaqla bazarda gərginliyi bir qədər azaltmış oldu”.

Ekspert bildirir ki, ümumiyyətlə, qlobal borc problemi çox geniş, həm də çox spesifik mövzudur: “Borca nominal rəqəm baxımından yanaşmaq deyil, onun ÜDM-ə nisbətinə baxmaq lazımdır. Hər bir ölkə üzrə bu amilə diqqət yetirmək lazımdır. Nominal həcmə görə ən böyük borc ABŞ-dadır. Burada ümummilli borcun həcmi hazırda 27,3 trilyon dollardır. Bu, dövlət və özünüidarəetmə qurumlarının borcudur. Amma ABŞ-da ümumi borc bazarı 85,6 trilyon dollarlıq həcmə malikdir. Bu, inkişaf etmiş ölkələrin ümumi borclarının yarısına bərabərdir. Hazırda qlobal istiqraz bazarında olan borcun 33 faizi ABŞ-ın, 14 faizi isə ondan sonra gələn Yaponiyanın payına düşür.

Borclanmanın səbəbləri, məqsədi müxtəlifdir. Bu prosesi qiymətləndirərkən alınan borcların hansı effekti verdiyinə, hansı nəticələrə gətirdiyinə diqqət yetirmək lazımdır. Hansısa bir inkişaf proqramı üçün götürülən borcla digər borcu qapamaq üçün götürülən borcun böyük fərqi var. Dünyada ən yüksək borcu olan ölkələrdən biri Yaponiyadır - ÜDM-in 235 faizinə çatır. İkinci yerdə 182 faizlə Yunanıstan, üçüncü yerdə Sudan, Venesuela, İtaliya kimi ölkələr gəlir. ABŞ-da bu göstərici 120 faizə yaxındır. Amma digər bir qisim ölkələrdə borcun ÜDM-ə nisbəti çox kiçik rəqəmlərlə ifadə olunur. Məsələn, Əfqanıstanda ümumi borcun ÜDM-ə nisbəti 6,8 faiz, Bruneydə 2,5 faiz təşkil edir. Yəni borcun azlığı-çoxluğu ölkələrin inkişaf səviyyəsinin göstəricisi ola bilməz.

İlin sonunadək inkişaf etməkdə olan ölkələr 3,7 trilyon dollar borc qaytarmalıdılar - vaxtı bitir. Bu borcun ödəniləcəyi real görünmür, onun kapitallaşacağı və həcminin 4 trilyon dollara çatacağı gözlənilir".

Azərbaycana gəlincə, E.Sadiqovun sözlərinə görə, bizdə borcun həcmi ÜDM-in 20 faizinin altındadır: “Bu, Azərbaycan kimi ölkə üçün yaxşı rəqəm sayılır. Bu şəraitdə qlobal borc bazarında yaranacaq hər hansı bir böhran Azərbaycana birbaşa təsir etməyəcək. Lakin dünya maliyyə sistemində yaranacaq böhranın ölkəmizə dolayısı ilə təsirləri ola bilər. Bu təsirin müəyyən sahələrdə az, digərlərində çox olması mümkündür”.

İqtisadçı-alim, Milli Məclisin üzvü Vüqar Bayramov qeyd edir ki, G20 ölkələrinin son toplantısında müzakirə olunan əsas mövzulardan biri pandemiyadan sonra qlobal iqtisadiyyatın canlandırılması olub: “Pandemiyanın təsirləri kifayət qədər böyük oldu, qlobal iqtisadiyyat ondan ciddi zərbələr aldı. Postpandemiya dövründə bu zərərlərin aradan qaldırılması uzun zaman tələb edəcək. Bu dönəmdə qarşıda duracaq əsas vəzifələrdən biri də qlobal borc öhdəliklərinin azaldılması olacaq. Azərbaycanın vəziyyəti bu sahədə kifayət qədər pozitivdir. Ölkədə xarici borcların idarə edilməsi üzrə strategiya hazırlanıb, həyata keçirilir. Hazırda borcun ÜDM-ə nisbətinə görə Azərbaycan ən yaxşı vəziyyətdə olan ilk on ölkə sırasındadır. Yəni pandemiya dövründə də ölkəmizdə xarici borcdan asılılıq yaranmadı. Dünya neft bazarındakı volatillik qısa müddətdə stabilləşmə ilə əvəz olundu və Azərbaycan bu il hətta beynəlxalq valyuta ehtiyatlarını artırmağa belə nail oldu. Bu vəziyyət imkan verəcək ki, Azərbaycan postpandemiya dövründə iqtisadiyyatın üzləşdiyi mənfi təsirlərdən daha sürətlə çıxmağa və iqtisadi artıma nail ola bilsin”.
“Yeni Müsavat”



 
Sorğu

Sizcə Azərbaycana dost hansı ölkədir?
Türkiyə
İran
Rusiya
ABŞ
Pakistan
Bir başqa ölkə

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Kim Kardaşyan oğurluqda günahlandırılır
Dünən, 13:07
Bakıda qar yağacaq - Belə deyirlər...
Dünən, 13:05
Jurnalistikada hərşeyşünaslardan imtina olunmalı, - rəqabətli media mühiti yaradılmalıdır
Dünən, 13:02
“Vüqar Səfərli işi” daha kimlərin həbsinə apara bilər... - İLGİNC
Dünən, 12:59
“O gənclər Vətən müharibəmizin qədərini təyin etdilər” - deputat
Dünən, 12:55
"Belə çıxır ki, dövlətin qanunları BNA-ya şamil olunmur?" - Əlil maşınlarına kəsilən cəzlar
Dünən, 12:54
İki erməni hərbçinin meyiti qarşı tərəfə verilib
Dünən, 12:51
Ermənistan üzərindən yeni yol: Gürcüstanın əhəmiyyəti azalmır, amma... - Gürcülərdən İLGİNC REAKSİYA
Dünən, 12:49
"Əli Həsənov və Ramiz Mehdiyev təcili həbs edilməlidir" - AÇIQLAMA
Dünən, 12:43
Qarabağda hərbi hissələrə və şəhərciklərə nə qədər vəsait xərclənəcək?
Dünən, 12:42
"BakuBus"a yeni direktor təyin edilib
Dünən, 12:39
"Zərərçəkmiş sahələrdə çalışanlara yardım heç vaxt dayandırılmayıb" - Şahmar Möhsümov
Dünən, 12:30
"Rüstəm Muradov öz rəhbərliyindən erməniləri himayə və müdafiə etmək əmrini alıb" - ekspert
Dünən, 12:27
Karantin rejimi ilə bağlı hansı qərarlar dəyişdi? - Qısa İZAH
Dünən, 12:23
Ukraynada rus dili QADAĞAN OLUNDU - Rusca danışan 224 dollar cərimə ödəyəcək
Dünən, 12:21
Şəhid ailəsini incidən kimdir? - GİLEY
Dünən, 12:11
Azərbaycan 4 milyon doza “CoronaVac” vaksini alıb, daha 2 milyon doza alacaq
Dünən, 12:08
"Çoxallahlılıq dövründə ermənilərin Allahları “Anait” olub, bu da fahişəlik ilahəsidir...”
Dünən, 12:06
“Xaricə səfər zamanı test tələbi hələlik mütləqdir” - Prezidentin köməkçisi
Dünən, 12:01
Azərbaycana koronavirus əleyhinə vaksin gətirilib
Dünən, 11:55
Külli miqdarda narkotik vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb - Polisdən əməliyyat
Dünən, 11:46
Küçələrdə veyillənənlərə fəxri ad vermək olmaz - Xalq artisti
Dünən, 11:44
Operatib Qərargahdan məktəblərlə bağlı açıqlama - Diqqət!
Dünən, 11:41
Kəlbəcərin Hacıkənd kəndindən görüntülər - VİDEO
Dünən, 11:40
Azərbaycanda 8-9 milyon insan koronavirusa yoluxmayıb, ona görə də vaksinasiya vacibdir - TƏBİB
Dünən, 11:39
Status “gorbagor” oldu, bəs Moskva üçün? - TƏHLİL
Dünən, 11:37
Vaksin təhlükəsizdir - Səhiyyə Nazirliyi
Dünən, 11:32
Şuşada da vaksinasiya məntəqəsi qurulub
Dünən, 11:24
COVİD-19 əleyhinə vaksinasiya ilə əhatə olunacaq yüksək riskli qruplar açıqlanıb - Diqqət!
Dünən, 11:21
Xəstəxanalarda və reanimasiyada çarpayı yeri xeyli boşalıb - TƏBİB
Dünən, 11:17
“Koronavirusa qarşı vaksinasiyaya yanvarın 18-dən başlamağa qərar verilib” - Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi
Dünən, 11:14
“Yoluxma əmsalının 31 faizdən 5 faizə enməsi bizə müəyyən yumşalmalara getməyə əsas verir” - Şahmar Mövsümov
Dünən, 11:10
“Əsas məqsədimiz işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpasıdır, ancaq koronavirusla mübarizə də davam edir” - Prezidentin köməkçisi
Dünən, 11:07
Tərtərdə qanunsuz işləyən kompüter zalı aşkar olundu
Dünən, 11:06
Zaqatala sakini narkotik vasitə ilə saxlanılıb
Dünən, 11:05
Bu tarixlərdə beynəlxalq və ölkədaxili uçuşlara icazə veriləcək
Dünən, 11:02
Gürcüstanda son sutkada 24 nəfər koronavirusdan ölüb
Dünən, 11:01
Bütün qapalı və açıq məkanlarda maska məcburidir
Dünən, 11:00
Giriş-çıxışa qadağa qoyulan şəhər və rayonlarda hərəkət qaydası belə olacaq
Dünən, 10:58
Yas yerlərində iştirakla bağlı qərar açıqlanıb
Dünən, 10:58
Bərbərxana və gözəllik salonları açılır
Dünən, 10:58
Ermənistanda koronavirusdan gəbərənlərin sayı 2 987-yə çatıb
Dünən, 10:57
Həftəsonları ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinə tətbiq olunan məhdudiyyət qüvvədə saxlanılıb
Dünən, 10:45
İş yerlərinin fəaliyyətinə icazə verilir
Dünən, 10:44
Azərbaycanda "SMS" icazə ləğv olunur - Operativ Qərargah
Dünən, 10:43
Rayonlara gediş-gəlişə qoyulan qadağa ləğv olunur
Dünən, 10:42
Metronun fəaliyyəti yenə də BƏRPA OLUNMADI - NK
Dünən, 10:41
Fevralın 1-dən kafe, restoran və digər məkanlarda müştərilərə yerində xidmətlər bərpa olunur - QƏRAR
Dünən, 10:38
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah karantin rejimi ilə bağlı yeni qaydalar açıqlayıb - Diqqət!
Dünən, 10:35
"Başıma da meyvəni ssenariyə görə qoymuşdular"
Dünən, 10:32
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru