"Bu dünyaya dönə-dönə gəlsəm də başqa peşə seçməzdim" .....                     “Samir Şərifov qanunları pozub” .....                     Dərd içində qalan ana 13 yaşlı oğluna kömək üçün fəryad edir: .....                     Azərbaycanda koronavirusla bağlı testlərin sayı açıqlandı .....                     Azərbaycanda daha 338 nəfər koronavirusa yoluxub, 4 nəfər ölüb .....                     Estoniya xaricə uçuşlara qoyulan qadağanı uzatdı .....                     Şəkidə icra hakimiyyətinin yeni binasına bu qədər pul xərclənəcək... .....                     “Prezidentin icra başçısına iradı tamamilə yerində idi” .....                     Azərbaycan şəhəri İrəvan: dünya siyasətində dəyişməyən aktyorlar .....                     "ADB Azərbaycana dair biznes planını yeniləyir" .....                     "Nə edək axı, oxuculara yalvaraq ki, Ayxan Ayvazı da oxusunlar?" .....                     Gürcü polisi Zakir Qaralovun qardaşına cinayət işi açdığını təsdiqlədi .....                     Azərbaycanda turizm şirkətlərinin otellərə olan borcu 1 milyon manatı ötüb .....                     Kürdə batan gəncin axtarışları yerli sakinlər tərəfindən davam etdirilir .....                     Ermənistanda 100 polis koronavirusa yoluxub .....                     Bayramovların biri də təhsili batırır... .....                     “AŞPA-nın Azərbaycana qarşı qərəzi ilk növbədə təşkilatın özünə ciddi ziyan vurur” .....                     Gürcüstan və Ermənistan XİN başçıları regional təhlükəsizliyi müzakirə ediblər .....                     Dövlət Reklam Agetliyində işçilərin sayı artırılıb .....                     8 iyunda dollar neçəyə olacaq? .....                     ReAL lideri ÇAĞIRIŞ ETDİ .....                     Azərbaycan dilinin qaydalarına riayət etməyən 6 028 obyekt aşkarlanıb .....                     AKİA-nın daha bir tender müəmması .....                     Afina Türkiyəyə niyə meydan oxudu? .....                     Kürdə batan bir nəfərin axtarışları davam etdirilir .....                     “Gəncə Avtomobil Zavodu”nun rəhbəri dəyişib .....                     Akif Təvəkküloğlu Milli Məclisə qayıtdı .....                     Azərbaycanda məşqlərə maskada gəlmək tələb olundu .....                     “Bəzi məmurlar bitmiş fikri ifadə edə bilmir” .....                     Kürdə batma təhlükəsi ilə üzləşən 2 uşaq xilas edilib, .....                     Yeni Yasamalda yanğın olub .....                     “Böyük qayıdış” proqramı işə salınıb: .....                     Paşinyanın ölməkdən başqa yolu qalmayıb .....                     “Azyaşlı uşağa baxan ana işləyirsə, ona müavinət verilsin!” .....                     Azərbaycan Premyer Liqasının əsasnaməsindəki dəyişikliklər .....                     Ağstafada 60 yaşlı kişi intihar edib .....                     KİV-ə pandemiya qadağası: qərar doğrudurmu? .....                     Azərbaycanda hakimlər oyuna tibbi maska ilə çıxacaq .....                     "Nar"ın müştəri xidmətləri sərt karantin rejimində fəaliyyətini davam etdirəcək .....                     Azərbaycanın ATƏT-dəki missiyası: Ermənistan həmsədrlərin əhalini sülhə hazırlamaq çağırışını fərqli başa düşür .....                 

Bu nazirlikdə dövlətin mövqeyi deyil, korporativ maraqlar əsas götürülür - İTTİHAM
Tarix: 4-05-2020, 09:29 | Çap et
Bu nazirlikdə dövlətin mövqeyi deyil, korporativ maraqlar əsas götürülür
Beş aydır sivilizasiyanın kabusuna çevrilən COVİD-19 dövlətləri çökdürməkdə davam edir. Bəzi ölkələr, məsələn, Almaniya, Malayziya kimi dövlətlər hətta iqtisadiyyatlarını xilas etmək üçün karantin rejimini ləğv etmək qərarına gəliblər. BMT-nin FAO təşkilatının proqnozuna görə bu pandemiya dünyada ciddi ərzaq qıtlığı yaradacaq. Ehtimalların ölkəmizə necə təsir edəcəyini öyrənmək üçün Azərbaycana virtual səyahətə çıxdıq. Müşahidələrimiz isə heç də ürək açan olmadı. Çünki mart ayının ortalarından tətbiq edilən xüsusi rejim yaz əkini kampaniyasının pik vaxtına düşdü. Qərara əsasən fermerlər 40 gün evdə oturmaq məcburiyyətində qaldılar. Bu da yaz əkinlərinin ən azı keçikməsinə səbəb oldu.

Gecikmənin fəsadlarının aradan qalxması üçün indiki vaxtda Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin üzərinə çox böyük yük düşür. Çünki ölkənin ərzaq təhlükəsizlinin təminatında İqtisadiyyat Nazirliyi ilə bərabər bu qurumun da xüsusi payı var. Qeyd edək ki, son illər aqrar sektorun inkişafı üçün dövlət tərəfindən əsaslı dəstək proqramları hazırlanıb. Elə tək bir faktı deyək ki, son 17 ildə regionların inkişafı ilə bağlı 4 dövlət proqramı qəbul edilib. Bu istiqamətdə yüzlərlə milyon manat vəsait xərclənib. Bu tədbirlər hesabına ölkənin ərzaq təhlükəsizliyi əslində tamamilə təmin edilmiş olmalı idi.

Çox təəssüf ki, reallıq bunu demir. Əsas qida məhsullarına, eləcə də meyvə- tərəvəzə olan ehtiyacımızın xeyli hissəsi idxal hesabına ödənilir. Ən pisi də odur ki, idxal olunan məhsullarının həcmi ilbəil artır. Belə ki, 2018-ci ildə ölkəmizə 1 milyon 80 min ton buğda gətirilib. Ötən il isə bu rəqəm 1 milyon 585 min ton olub. Birdən-birə idxal 50 faizdən çox artıb. Yerli istehsalda isə elə bir müsbət dəyişilik görünmür. Belə ki, 2018-ci ildə respublikamızda 2 milyon 42 min ton buğda istehsal edildiyi halda, ötən il bu rəqəm 2 milyon 217 min ton olub. Bir ildə yerli istehsalda artım cəmi 10 faiz olduğu halda, idxalda bu rəqəm 50 faizdir.

Hələ onu demirik ki, yerli istehsalın hesabatında müəyyən şübhələr var. Hesablama metodologiyası əsasən verilən dövlət subsidiyalarına əsasən aparılır.Yəni xərclənən dövlət vəsaiti ilə istehsal edilən məhsul zorən uzlaşdırılır. Bura məhsuldarlığın hesablanması da aiddir.Çünki, Ümummilli liderin respublikamıza rəhbərlik etdiyi ötən əsrin 70-80-ci illərində kənd təsərrüfatının ən sürətli inkişaf etdiyi dövrdə belə taxılçılıqda bu qədər yüksək məhsuldarlıq qeydə alınmayıb. Yəni Zərdab, Ucar, Biləsuvar və yaxud Lerikdə 30 sentner buğda əldə edilməsi indiki vaxtda reallıq deyil, xoş bir arzudur. Digər məhsulların idxal və istehsal vəziyyəti də ürəkaçan deyil.

Məsələn, 2018-ci ildə ölkəmizə 47 min 399 ton, 2019-cu ildə isə 51 min 546 ton ət idxal edilib. İdxalda son bir ildə 10 faiz artım olub. Ölkəmizdə isə 2018-ci ildə 556 min ton, ötən il isə 573 min ton ət istehsal olub. Artım cəmi 3 faiz. Meyvə-tərəvəzi götürək. 2018-ci ildə 303 min 2 ton,2019-cu ildə isə 345 min 741 ton meyvə tərəvəz idxal olunub. Fərq 17 faizdən çoxdur.

Yerli istehsalda isə son iki ildə 4 faiz azalma qeydə alınıb. Ümumilikdə, 2018-ci ildə yeyinti məhsullarının idxalı üçün xarici ölkələrə 1 milyard 370 milyon 596 min ABŞ dolları, ötən il isə 1 milyard 666 milyon 237 min dollar valyuta axıdılıb. Tək bir ildə təxminən 500 milyona manata yaxın artıq vəsait ölkədən gedib. Yəqin ki, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yerli istehsalı stimullaşdıra bilsəydi, 500 milyona yaxın vəsait ölkəmizdə qalmış olardı. Ümumilkdə ötən il aqrar sektorun bir çox sahələrində geriləmə qeydə alınıb.

Məsələn, 2018-2019-cu illərlə müqayisədə pambıq istehsalı 24,5 faiz, şəkər çuğunduru istehsalı 14 faiz, tütün istehsalı 8 faiz, kartof istehsalı 4 faiz, ən nəhayət strateji məhsul sayılan buğda istehsalı 1,2 faiz azalıb.

Bundan əlavə, mal-qaranın baş sayında heç bir artım qeydə alınmayıb, əksinə xırda buynuzluların sayında 300 başa qədər azalma olub. Bu rəqəmlərin əksinə son iki ildə kənd təsərrüfatına dövlət dəstəyinin həcmi artıb. Təkcə subsidiyaları desək, məncə kifayət edər.

2018-ci ildə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı üçün dövlət büdcəsində 342 milyon 824 milyon subsidiya ayrılıb. Ötən il isə bu vəsait 379 milyon 423 min manat olub. Bir ildə subsidiyaların həcmi 36 milyon 599 min manat artıb. Bəs nəticə niyə yoxdur? Nəyə görə əsas qida məhsulları üzrə ehtiyacların xeyli hissəsi yenə də ixrac hesabına ödənilib? Görünən odur ki, dövlət aqrar sektorun inkişafına zəruri dəstəyi göstərir.

Lakin bu dəstək Yardımlı, Gədəbəy, Qusar, Yevlax və digər bölgələrdəki fermerlərə layiqincə çatdırılmayıb. Bunun məsuliyyəti təbii ki, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin üzərinə düşür. Dediklərimizin başqa bir sübutu da var. Hazırda ölkəmizin iri şəhərlərində, o cümlədən Bakıda kənd təsərrüfatı məhsullarının təminatında Nazirliyin payı nəzərə çarpmayacaq qədər azdır. Bütün marketlərdə və topdansatış məntəqələrinə məhsullar ölkəmizdəki aqroparklardan və xarici ölkələrdən daxil olur.

Aqroparklar isə İqtisadiyyat Nazirliyinin layihəsidir. Deməyim odur ki, regionlardakı fermerlər məhsullarını nəinki xarici bazara, heç iri şəhərlərə çıxarmaq imkanına malik deyil. Baxmayaraq ki, ölkə başçısı bu problemin həlli üçün bir-neçə il əvvəl kənd təsərrüfatı məhsullarının tədarükü və təchizatı ASC adlı bir qurumun yaradılmasına sərəncam verdi. Lakin bu qurum qısa fəaliyyəti dövründə korporativ maraqlardan uzağa gedə bilmədi.

Əhalinin və dövlət qurumlarının kənd təsərrüfatı məhsullarına olan ehiyacları yerli istehsal hesabına deyil, idxal hesabına ödənilməsinə üstünlük verildi. Bunu görən ölkə başçısı bu qurumu Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin tabeçiliyinə verdi. Amma yenə də heç nə dəyişmədi. Bu gün ixracda və iri şəhərlərdəki ərzaq təminatında yerli fermerlərin payı 5-10 faizi keçmir.

Yeri gəlmişkən, bir həssas məqama da toxunmaq istəyirəm. Dövlət qurumları əhalinin ərzaq təminatında idxala daha çox üstünlük verir. Məsələn, Dövlət Taxıl Fondu hər il öz ehtiyaclarını yalnız idxal hesabına ödəyir. Səbəbini soruşanda isə deyirlər ki, yerli buğda Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tələblərinə cavab vermir. Eləcə də digər dövlət qurumları. Bu gün nəinki xəstəxanaların, körpələr evinin, elə cəza müəsissələrinin də ərzaq təminatında idxal məhsulları xüsusi pay sahibidir.Təbii ki, bu məsələdə yenə də dövlətin və Prezidentin mövqeyi deyil, korporativ maraqlar əsas götürülür. Bu isə xalqa və Dövlət Başçısına yumşaq desək, sədaqətsizlikdən başqa bir şey deyil. Ona görə də ölkəmizin ərzaq təhükəsizliyi sual altındadır. Bəs nə etməli? Təbii ki, bunun çox sadə yolu var.

Yerli istehsal stimullaşdırılmalıdır. Kəndliyə subsidiya deyil, kömək əli uzadılmalıdır. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi təcili olaraq hər bir torpaq sahibinin yanına getməli, ona istehsal edəcəyi məhulun alıcısı olduğunu söyləməlidir. Dövlətin ayırdığı subsidiyalar keyfiyyətsiz gübrələrə deyil, fermerin istehsal etdiyi məhsul əvəzinə ona ödənilməlidir.Tədarük edilən orqanik məhsullar isə asanlıqla Rusiya və digər bazarlara çıxarıla bilər və yaxud iri şəhərlərin bazarlarına ayaq açar.

Yəni bu gün dövlət fermerin dəstəkçisi deyil, tərəfdaşı kimi çıxış etməlidir. Məsələn, qonşu İranda dövlət aqrar sektoru stimullaşdırmaq üçün əsas ərzaq məhsullarını kəndlidən bazar qiymətlərinə alır. Sonra isə bu məhsulu 25-30 faiz ucuz qiymətə emalçıya və yaxud tədarükçüyə satır. Arada yaranan qiymət fərqini isə dövlət öz üzərinə götürür. Ona görə də uzun illərdir ki, iqtisadi blokadada yaşayan qonşu ölkədə ərzaq qıtlığı hiss olunmur. Təsadüfi deyil ki, cənub bölgəmizin əhalisinin ərzaq təminatında bu ölkədən idxal edilən məhsulların xüsusi çəkisi var.

COVİD-19 pandemiyasının vurduğu ziyanın bir qismini aradan qaldırmaq üçün Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi günü bu gün fermerlərlə danışığa getməlidir. Çünki bostan və tərəvəz məhsullarının yenidən əkinini təşkil etmək üçün may ayının sonuna qədər vaxt var. Əks təqdirdə gözlənilən çox böyük ziyanların həcmini hesablamaq kimi acı bir reallıqla qarşılaşmaq məcburiyyətində qalarıq.
//konkret.az//




 
Sorğu

QARABAĞI HANSI YOLLA AZAD EDƏ BİLƏRİK?
Savaş yolu ilə
Sülh yolu ilə
Qarabağ əldən gedib ey...

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
"Bu dünyaya dönə-dönə gəlsəm də başqa peşə seçməzdim"
Dünən, 18:25
“Samir Şərifov qanunları pozub” – İqtisadçı alimdən nazirə ittihamlar
Dünən, 18:24
Dərd içində qalan ana 13 yaşlı oğluna kömək üçün fəryad edir: - “Çarəsizik, nə pulumuz var, nə vaxtımız”
Dünən, 18:22
Azərbaycanda koronavirusla bağlı testlərin sayı açıqlandı
Dünən, 18:20
Azərbaycanda daha 338 nəfər koronavirusa yoluxub, 4 nəfər ölüb
Dünən, 18:19
Estoniya xaricə uçuşlara qoyulan qadağanı uzatdı
Dünən, 17:50
Şəkidə icra hakimiyyətinin yeni binasına bu qədər pul xərclənəcək...
Dünən, 17:48
“Prezidentin icra başçısına iradı tamamilə yerində idi” - deputat
Dünən, 17:45
Azərbaycan şəhəri İrəvan: dünya siyasətində dəyişməyən aktyorlar - TƏHLİL
Dünən, 17:44
“Atam söylədi ki, ondan sənə həyat yoldaşı olmaz”
Dünən, 17:40
"ADB Azərbaycana dair biznes planını yeniləyir" - MÜSAHİBƏ
Dünən, 17:38
"Nə edək axı, oxuculara yalvaraq ki, Ayxan Ayvazı da oxusunlar?" - Varis Yolçiyev
Dünən, 17:37
Gürcü polisi Zakir Qaralovun qardaşına cinayət işi açdığını təsdiqlədi - SƏNƏD
Dünən, 17:34
“Toyları təxirə sala-sala getməyin ağlabatan izahı yoxdur” - deputat
Dünən, 17:31
Azərbaycanda turizm şirkətlərinin otellərə olan borcu 1 milyon manatı ötüb
Dünən, 17:28
Mina sinəsinin ona məxsus olmadığını deyənlərə səsləndi: - "Həkimə gedək, yoxlatdırım"
Dünən, 17:28
Kürdə batan gəncin axtarışları yerli sakinlər tərəfindən davam etdirilir
Dünən, 17:26
Ermənistanda 100 polis koronavirusa yoluxub
Dünən, 17:16
Bayramovların biri də təhsili batırır... - İTTİHAM
Dünən, 17:13
“AŞPA-nın Azərbaycana qarşı qərəzi ilk növbədə təşkilatın özünə ciddi ziyan vurur” - deputat
Dünən, 17:12
“Bəsdir də qan içdiniz!” - QALMAQAL
Dünən, 17:09
Gürcüstan və Ermənistan XİN başçıları regional təhlükəsizliyi müzakirə ediblər
Dünən, 17:08
Dövlət Reklam Agetliyində işçilərin sayı artırılıb
Dünən, 17:06
8 iyunda dollar neçəyə olacaq?
Dünən, 17:01
"Parni iz Baku"nun aktyoru vəfat etdi - FOTO
Dünən, 16:58
ReAL lideri ÇAĞIRIŞ ETDİ - "İqtidar səhv edə bilər..."
Dünən, 16:56
Azərbaycan dilinin qaydalarına riayət etməyən 6 028 obyekt aşkarlanıb
Dünən, 16:54
Rusiyanın Xalq artisti koronavirusdan öldü - Biz də yaxşı tanıyırdıq
Dünən, 16:52
AKİA-nın daha bir tender müəmması - İLGİNC
Dünən, 16:49
Afina Türkiyəyə niyə meydan oxudu?
Dünən, 16:44
Kürdə batan bir nəfərin axtarışları davam etdirilir - FHN
Dünən, 16:40
“Gəncə Avtomobil Zavodu”nun rəhbəri dəyişib
Dünən, 16:39
Akif Təvəkküloğlu Milli Məclisə qayıtdı
Dünən, 16:38
Azərbaycanda məşqlərə maskada gəlmək tələb olundu
Dünən, 16:05
“Bəzi məmurlar bitmiş fikri ifadə edə bilmir” – Keçmiş icra başçısı
Dünən, 16:02
"Şad xəbər verdilər mənə ki, nəticə neqativdir"
Dünən, 16:01
Kürdə batma təhlükəsi ilə üzləşən 2 uşaq xilas edilib, 3-nün axtarışları davam etdirilir
Dünən, 15:59
Yeni Yasamalda yanğın olub - VİDEO
Dünən, 15:56
“Böyük qayıdış” proqramı işə salınıb: - “30 il əvvəlki səhvlərə yol verməyəcəyik”
Dünən, 15:51
Paşinyanın ölməkdən başqa yolu qalmayıb – Rusiyada qənaət
Dünən, 15:50
“Azyaşlı uşağa baxan ana işləyirsə, ona müavinət verilsin!” - Komitə sədri
Dünən, 15:48
“Xalq artisti adını pulla satırdı” – Kamil Əbülfəs Qarayevdən danışdı
Dünən, 15:44
Azərbaycan Premyer Liqasının əsasnaməsindəki dəyişikliklər - SİYAHI
Dünən, 15:42
"Firəngiz Əlizadə Bəstəkarlar İttifaqını özəlləşdirib, əri işə piyada gəlmişdi, indi ''BMW''-də gəzir — Nadir Əzimovdan SƏRT AÇIQLAMALAR
Dünən, 15:41
Ağstafada 60 yaşlı kişi intihar edib
Dünən, 15:37
KİV-ə pandemiya qadağası: qərar doğrudurmu? – Ekspert rəyləri
Dünən, 15:34
Azərbaycanda hakimlər oyuna tibbi maska ilə çıxacaq
Dünən, 15:29
"Nar"ın müştəri xidmətləri sərt karantin rejimində fəaliyyətini davam etdirəcək
Dünən, 15:21
Azərbaycanın ATƏT-dəki missiyası: Ermənistan həmsədrlərin əhalini sülhə hazırlamaq çağırışını fərqli başa düşür
Dünən, 15:20
Ermənistan polisi maska taxmayan vətəndaşı boğdu - VİDEO
Dünən, 15:17
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - (055) 560 77 49 (070) 202 30 39 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru